مینای شهر خاموش

در جامعه‌ی ما تقریبا هیچ قانونی علیه آلودگی صوتی وجود ندارد. اکثریت با انفعال وصف‌ناپذیری این امر را پذیرفته‌اند که سر و صدا یک وضعیت روزمره و غیر قابل اعتراض است. هرگز اینطور نیست، روند زندگی طبیعی حدّی طبیعی از اصوات را آن‌هم در محدوده شخصی ایجاد می‌کند. غیرقابل درک است که تا چه میزان به این حق شهروندی ما تجاوز می‌شود و تقریبا هیچکس صدایش درنمی‌آید‌. و بدتر اینکه ایدئولوژیِ شیعی این رفتار را به‌عنوان «درک دیگری» و «سازگاری با محیط» جا انداخته است‌. وقتی شما روزی سه نوبت مجبور به شنیدن صدای اذان هستید، این قانون پیشاپیش تعیین شده که هیچ حقی درباره چه‌بشنوم چه نه برای شما وجود ندارد. باید سازگار باشید، عزت نفس نداشته باشید و مهم‌تر اینکه اضطراب اجتماعی نگذارد اعتراض کنید و البته نام این پروسه را «درک بالا» بگذارید. مثلا اگر یک جمعه شب عبدالله ناگهان پست‌مدرن شود و فرم را بر محتوا مقدم بداند و تصمیم بگیرد از فردا توالت فرنگی به‌جای ایرانی نصب کند، و هفته‌ها صدای چکش و مته‌اش در سر شما باشد، بلا به دور، نباید اعتراضی کنید، پس درک شما از حقِ بحران وجودیِ همسایگی چه می‌شود؟ یا مثلا اگر به طبیعت رفتید و با هشتاد مدل باند و آهنگ‌های شش و هشتی مواجه شدید، دیگر اصلا نباید اعتراض کنید چون شما که طبیعت را نخریدید، آنها زودتر خریدند. خلاصه انگار هیچ قانونی از بیخ و بن در تربیت ما وجود ندارد علیه این آشوب. اگر هم داشته به مرور نابود شده و در حال حاضر با جامعه‌ای مواجه‌ایم که هیچ اصولی برای کنترل اصوات خود نیاموخته است. در حالیکه به‌قول شوپنهاور هر چه تمدن در جامعه‌ای عمیق‌تر باشد، تحمل اصوات نیز کمتر می‌شود. چنین جامعه‌ای آدابِ وقار، سکوت و آهستگی را آموخته. بنابراین سازگاریِ ما مقابل تجاوزِ اصوات و تحمیل بی‌ملاحظه‌ی صداها ناشی از تمدن‌زدایی از فرهنگ ماست نه درک و همدلیِ بالای ما، و این تمدن‌زدایی سالهاست توسط همان‌ها که می‌دانیم رقم خورده است. باید بدون خودتملقی، واقف باشیم به آنچه از ما یغما رفته، واقف باشیم به کمبودها و آسیب‌هایی که دیده‌ایم، بلکه انگیزه‌ای در ما پدید آید که بتوانیم آنچه از دست رفته را به دست آوریم، و در این زمینه اولین قدم از طریق فرهنگِ اعتراض به آلودگی صوتی ممکن می‌شود. این اعتراض علی‌رغم اضطراب اجتماعی نهفته در تبیینِ ناسازگارِ خود، اتفاقا شکلی از تمدن‌مندی است که گاهی باید به جبر در آموزش آمیخته شود.