آسیمگی

بازگشت حَوّا یک. زن‌ستیزی جدالی‌ست درباره‌ی قدرت، اما مثل بسیاری از تعارضات دیگر همیشه فقط به شکل فیزیکی و عینی بروز نمی‌یابد. چنین نیست که همیشه شوهری باشد که سر ببرُد، پدری باشد که در خانه حبس کند، پلیسی باشد که هدایت کند. *اجبار* همیشه در قالبِ چیزی که دیده می‌شود محسوس نیست، متجسد نیست، اما تلاش این است که همیشه *حاضر* باشد. اما چگونه می‌شود اجبار را به‌نحوی همیشگی در همه‌جا *حاضر* کرد؟ حضورِ عینی اجبار دشوار است، پس ابزارهای دیگری باید به‌کار گرفته شود. جهد اصلی این است که زن اقناع شود و با پذیرش *ذهنیتِ صحیح* به‌شیوه‌ای خودجوش خودش سربه‌راه و مطیع تن دهد به نظم مقتدر. کنترل‌گری غیرعینی از مسیر کنترل‌پذیر کردن پیش می‌رود، اصلی‌ترین شیوه‌ی کنترل‌پذیر کردن هم *هنجارگذاری* است، درونی‌سازیِ بایدها و نبایدها. به‌طور تاریخی، ارزش‌های زن‌ستیزانه پرسپکتیوی را می‌سازد که در آن یک آدم تبدیل می‌شود به جنس دومی که به‌واسطه‌ی داشتن بدنی متفاوت با جنس مقتدر به دیگری تبدیل شده است. این *دیگری* پیشاپیش گناهگار و محکوم است، او به‌نحوی دائمی سرشکسته و خوار و فرودست است مگر اینکه در رابطه‌ای مشخص با جنس برتر قرار گیرد، رابطه‌ای که *مرد* قوانین و چارچوب آن را تعیین می‌کند. او باید زنِ مرد بشود تا از دیگری‌شدگی رهایی یابد. دو. بی‌علت نیست که حتی خون مسیح هم که فدیه‌ای بود برای بخشش گناه اولیه‌ی بشر، هرگز نتوانست حَوّا را هم مثل آدم و پسرانش از موضع اتهام خارج کند. آدم آنجا بود، و سپس حَوّا از راه رسید، حَوّا معطوف به آدم زاده شد و در پیرامون او خود را تعریف کرد، هویتِ حَوّا در چارچوب رابطه‌اش با آدم سامان گرفت. اما حَوّا مستقل از آدم چه‌کسی بود؟ این پرسشی است که تاریخ اسطوره‌ای آن را مسکوت می‌گذارد. نشانه‌ی بارز حَوّا *عصیان* است، عصیانی که در عمل یعنی به‌کار بردن *اختیار* برای رسیدن به دانش. حَوّا در تنها کنش *مستقلانه‌اش* ناگزیر است عصیان کند. عصیانْ بیان وجود مستقل حوّاست، وجود او منهای مرد، و فلسفه به‌ما آموخته است وجود اصیل همواره در سلبِ دیگران تعریف می‌شود، یک شخص تنها زمانی وجودی مستقل می‌یابد که مرزهایش با دیگری روشن باشد. حَوّا زنِ آدم است، بی‌چهره و عصیانگر، و تنها یک‌بار در قامت انسانی مستقل عمل می‌کند، و برای همین یک‌ عمل هم تا پایان تاریخ نفرین‌شده باقی می‌ماند. اخراج از بهشت مجازات عملی است که دستِ آخر و همیشه به‌پای حَوّا نوشته می‌شود، و تلاش برای بازگشت به بهشت رسالت بی‌پایانِ آدم‌ است‌ــــ‌مردِ ناجی. سه. اومانیسم عصیانی است علیه این تاریخ اسطوره‌ای، عصیانی هنوز در جریان و در حال گسترش، بازگشت به نقطه‌ی صفر، دوباره نوشتنِ کتابِ پیدایش، تلاشی برای بازگشت حَوّا به تاریخ. و بالاخره: رستگاری بشر به‌طریقی دیگر، این‌بار از مسیرِ بازگرداندنِ حَوّا به تاریخ و تبدیل شدن او به آینده‌ی آن، به آینده‌ی انسان. تاریخ یک بار مسیر آدم/مرد را رفته است، گویی اکنون وقت بازگشت حَوّا و آغاز مسیری دیگر است. @asimegi [.]