ගෝත්‍රිකයෝ

ලෝකයේ බර කිලෝග්‍රෑම් 2.8x10^22 ක් වෙද්දී, ඒකෙන් ග්‍රෑම් 25 ක් හොයනවා කියන්නේ හරියට මුළු පෘථිවිය පුරාම විසිරිලා තියෙන වැලි වලින්, එකම එක නිශ්චිත වැලි කැටයක් හොයනවා වගේ වැඩක්! මේවා හැදෙන්නේ යුරේනියම් (Uranium-238) වගේ බර මූලද්‍රව්‍ය ක්ෂය වීගෙ​න යද්දී වෙන අතුරු මාර්ගයකින්. හැබැයි ඉපදු​න ගමන්ම මේවත් ක්ෂය වෙනවා. හරියට ලොකු ටැංකියකින් වතුර බිංදුව බිංදුව බාල්දියක​ට වැටෙනකොට, ඒ වැටෙන බාල්දියේ යටත් ලොකු හිලක් තියෙනවා වගේ. වැටෙන වේගයටම වතුර ටික යන නිසා බාල්දියේ කවදාවත් වතුර පිරෙන්නේ නෑ. දශක ගාණක් තිස්සේ විද්‍යාඥයින් හිතුවේ මේක නිකම්ම නිකන් භයානක විකිරණශීලී මූලද්‍රව්‍යයක් විතරයි කියලා. කිසිම කර්මාන්තයකට, ෆෝන් එකක් හදන්න මේක පාවිච්චි කරන්න බෑ. හැබැයි අද වෙද්දී මේ භයානක කමම වෛද්‍ය විද්‍යාවේ ලොකුම පෙරළියක් කරලා තියෙනවා! 🏥🎯 ඒ තමයි Targeted Alpha Therapy (TAT) කියන පිළිකා ප්‍රතිකාරය. සාමාන්‍යයෙන් පිළිකා වලට විකිරණ දෙද්දී පාවිච්චි කරන්නේ 'බීටා' විකිරණ. මේවා හරියට අධිවේගී ස්නයිපර් උණ්ඩයක් වගේ. පිළිකා සෛල හිල් කරගෙ​න ගිහින් අනිත් පැත්තේ තියෙන හොඳ සෛලත් විනාශ කරනවා. හැබැයි ඇස්ටටීන් පිටකරන්නේ 'ඇල්ෆා' විකිරණ. මේවා හරියට ලොකු, බර කාලතුවක්කු උණ්ඩයක් වගේ! මේවට දුර යන්න බෑ (මයික්‍රෝමීටර 50-80 ක් විතරයි යන්නේ). හැබැයි වැදු​න තැන කුඩුපට්ටම් කරනවා. විද්‍යාඥයින් කරන්නේ ඇස්ටටීන් පරමාණු, පිළිකා හොයාගෙන යන ප්‍රතිදේහ වලට අමුණලා ලේ වලට විදින එක. මේ ඇස්ටටීන් එක කෙලින්ම ගිහින් පිළිකා සෛලයේ වැදිලා, ඇල්ෆා විකිරණ නිකුත් කරලා ඒ සෛලය සහ කිට්ටුවම තියෙන පිළිකා සෛලය විතරක් කුඩුපට්ටම් කරනවා! ළඟින්ම තියෙන හොඳ සෛල වලට කිසිම හානියක් වෙන්නේ නෑ. මේකෙන් ග්ලියෝබ්ලාස්ටෝමා (Glioblastoma) වගේ දරුණු මොළයේ පිළිකා වලට පවා ලොකු සාර්ථකත්වයක් ලැබිලා තියෙනවා. ලොකුම ප්‍රශ්නය වෙලා තියෙන්නේ මේකේ ආයු කාලය පැය 7 ක් හින්දා, බෙහෙත හැදුවට පස්සේ ලෝකය පුරාම යවන්න බැරි එක. ඉස්පිරිතාලය කිට්ටුවම සයික්ලොට්‍රෝන් යන්ත්‍ර වලින් මේක හදන්න ඕනේ. කවදාවත් ඇහින් දැකලා නැති, මුළු ලෝකයටම තේ හැන්දක ප්‍රමාණයක්වත් නැති, ඉපදු​න ගමන් මැරිලා යන මේ "ඇස්ටටීන්" කියන්නේ සොබාදහමේ තියෙන අරුම පුදුම මැජික් එකක්! 🌟 මිනිස්සුන්ට කිසිම වැඩකට නෑ කියලා හිතපු මේ භයානක විකිරණශීලී මූලද්‍රව්‍යය, අද දරුණුම පිළිකා වලට තියෙන හොඳම විසඳුමක් බවට පත් වෙලා තියෙන්නේ විද්‍යාවේ තියෙන පුදුම සහගත බව නිසයි. මේ අද්භූත මූලද්‍රව්‍යය ගැන සහ අයින්ස්ටයින්ගේ සාපේක්ෂතාවාදය පරමාණුවක් ඇතුළේ වැඩ කරන හැටි ගැන අහද්දී ඔබට හිතෙන්නේ මොනවද? විද්‍යාවේ තියෙන මේ අපූරු රහස් ගැන ඔබේ අදහස් පහළින් අනිවාර්යයෙන්ම Comment කරන්න. ඒ වගේම මේ වටිනා තොරතුරු අනිත් අයටත් දැනගන්න අනිවාර්යයෙන්ම Share කරන්න සහ ලිපියට Like එකක් දාන්නත් අමතක කරන්න එපා! 👇💬🔄

මුළු ලෝකයේම තියෙන මේ මූලද්‍රව්‍යය ඔක්කොම එකතු කළත්, ඒකෙන් මේස හැන්දක්වත් පුරවන්න බෑ කිව්වොත් ඔබ විශ්වාස කරනවද? ආවර්තිතා වගුවේ 85 වෙනි මූලද්‍රව්‍යය වෙන ඇස්ටටීන් (Astatine) කියන්නේ අන්න ඒ වගේ එකක්. මේක තමයි ලෝකයේ තියෙන දුර්ලභම ස්වභාවික මූලද්‍රව්‍යය! ෆ්ලෝරීන්, ක්ලෝරීන්, බ්‍රෝමීන්, අයඩීන් වගේ හැලජන පවුලට අයිති වුණත්, මේක ඒගොල්ලෝ වගේ නෙවෙයි. යුරේනියම් වගේ බර මූලද්‍රව්‍ය ක්ෂය වීගෙ​න යද්දී (Decay) හැදෙ​න මේ ඇස්ටටීන්, ඉපදුණු ගමන්ම තත්පර, මිනිත්තු, පැය ගාණකින් ආයෙත් නැතිවෙලා යනවා. අවුරුදු 70 ක් තිස්සේ විද්‍යාඥයින්ට හොයාගන්න බැරුව හැංගිලා හිටපු මේ අද්භූත "හොල්මන් මූලද්‍රව්‍යය", 1940 දී අන්තිමේදී හොයාගත්තාම ඒක ලෝකයේ තියෙන අමුතුම මූලද්‍රව්‍යයක් වුණේ කොහොමද? කවදාවත් ඇහෙන් දකින්න බැරි මේකෙන් පිළිකා සුව කරන්න පුළුවන් වුණේ කොහොමද? අද අපි කතා කරන්නේ ලෝකයේ දුර්ලභම, ඒ වගේම අමුතුම මූලද්‍රව්‍යය වෙන ඇස්ටටීන් වල කතාව! 🔬✨☢️ කටේ ගෑවුණොත් මොකද වෙන්නේ? 👅☠️ මේක දිව ගෑවොත් මොකද වෙන්නේ කියලා හිතන්න කලින්, මේකෙන් චුට්ටක් හොයාගන්න ලෝකෙ​ම හාරන්න වෙනවා! හැබැයි කොහොමහරි ඇස්ටටීන් ටිකක් හොයාගෙන දිව ගෑවොත්, ප්‍රතිඵලය අතිශය භයානකයි! මේක ලෝකයේ දුර්ලභම මූලද්‍රව්‍යය වුණාට, මේක මාර විදිහට විකිරණශීලීයි. ඒකේ තියෙන රස්නයටම තත්පර 2.5 කින් ඒක වාෂ්ප වෙලා යනවා. ඒ වගේම මේක හැලජනයක් හින්දා මේක කටේ ගෑවු​න ගමන් ඔයාවත් පිච්චිලා යනවා! ඒ නිසා කවදාවත් එහෙම කරන්න හිතන්නවත් එපා. ඇස්ටටීන් හොයාගත්තු බොරු කතා සහ ඇත්ත කතාව 🕵️‍♂️📜 දිමිත්‍රි මෙන්ඩලීව් 1871 දී ආවර්තිතා වගුව හදද්දී, අයඩීන් වලට යටින් හිස් තැනක් (Aka-iodine) තිබ්බා. ඔහු දැනගෙන හිටියා එතනට එන්න මූලද්‍රව්‍යයක් තියෙනවා කියලා. හැබැයි අවුරුදු 70 ක් යනකම් ඒක කවුරුත් හොයාගත්තේ නෑ. මේ හිස් තැන පුරවන්න ලොකු තරඟයක් තිබුණ නිසා, 1931 සහ 1943 අතර කාලයේදී විද්‍යාඥයෝ 6 දෙනෙක්ම බොරුවට මේක හොයාගත්තා කියලා කෑගැහුවා! ඇමෙරිකාවේ 'ඇලබාමා' වල විද්‍යාඥයෙක් මේකට "Alabamine" කියලා නමකුත් දැම්මා. ඉන්දියාවේ හිටපු විද්‍යාඥයෙක් මේකට "Dakin" කියලා නමක් දැම්මා. හැබැයි පස්සේ හොයාගත්තා මේ ඔක්කොම පරීක්ෂණ වැරදියි කියලා. ඇත්තටම මේක හොයාගත්තේ 1940 දී ඇමෙරිකාවේ බර්ක්ලි විශ්වවිද්‍යාලයේ භෞතික විද්‍යාඥයින් තුන්දෙනෙක් (Corson, MacKenzie, Segrè) විසින්. එයාලා කළේ මේක පොළොවෙන් හොයනවා වෙනුවට, කෘත්‍රිමව හදපු එක! එයාලා 'සයික්ලොට්‍රෝන්' කියන යන්ත්‍රයෙන් ඇල්ෆා අංශු අරන් බිස්මත් (Bismuth-209) පරමාණු වලට වේගයෙන් හැප්පෙන්න සැලැස්සුවා. ඒ හැප්පෙන වේගයට බිස්මත් පරමාණුව ඇස්ටටීන් (Astatine-211) බවට පත්වුණා! දෙවන ලෝක යුද්ධය හින්දා මේකේ නම තියන්න පරක්කු වුණා. අන්තිමට 1947 දී ග්‍රීක භාෂාවෙන් "අස්ථායී" කියන තේරුම දෙන Astatos කියන වචනයෙන් මේකට Astatine (ඇස්ටටීන්) කියලා නම දැම්මා. ඇස්ටටීන් කියන්නේ කවදාවත් පියවි ඇසින් දකින්න බැරි මූලද්‍රව්‍යයක්. මේකේ තියෙන වඩාත්ම ස්ථාවර සමස්ථානිකයටත් (Astatine-210) තියෙන්නේ පැය 8.1 ක අර්ධ ආයු කාලයක් (Half-life). ඒ කියන්නේ පැය 8 කින් ඒකෙන් බාගයක්ම විකිරණ පිටකරලා ක්ෂය වෙලා යනවා! 👻👁️ කවුරුහරි මේකෙන් පියවි ඇසින් දකින්න පුළුවන් තරම් ලොකු කෑල්ලක් එකතු කළොත්, ඒකෙන් පිටවෙන විකිරණ සහ රස්නය කොච්චර දරුණුද කිව්වොත් එතනම ඒක වාෂ්ප වෙලා යනවා! ඒ නිසා විද්‍යාඥයින් මේකේ ගතිගුණ ගැන දන්නේ අනුමාන කිරීම් වලින් විතරයි. මේක අමුතු වෙන්නේ ඇයි? අයඩීන්, ක්ලෝරීන් වගේ හැලජන සාමාන්‍යයෙන් අලෝහ වුණාට, ඇස්ටටීන් කියන්නේ ඒ හැලජන පවුල බිඳවැටිලා ලෝහයක් බවට පත්වෙන තැන ඉන්න කෙනා. කම්පියුටර් මොඩල් වලින් පෙන්වන විදිහට මේක අලෝහයක් නෙවෙයි, තද අළු පාට ලෝහයක් වගේ පෙනුමක් තියෙන්න පුළුවන්. ඒ වගේම සමහරවිට මේක සුපිරි සන්නායකයක් වෙන්නත් පුළුවන්! ඇස්ටටීන් අමුතු වෙන්න තවත් ප්‍රධානම හේතුවක් තියෙනවා. ඒ තමයි මේ පරමාණුව මාරම බරයි! පරමාණුවේ න්‍යෂ්ටියට තියෙන ලොකු ඇදගැනීමේ බලය හින්දා, න්‍යෂ්ටිය කිට්ටුවම තියෙන ඉලෙක්ට්‍රෝන මාර වේගයෙන් කැරකෙන්න ඕනේ. 🌌🧠 මේක හරියට මහා වේගයෙන් යන රේසිං කාර් එකක් වගේ. මේ තරම් වේගයෙන් ඉලෙක්ට්‍රෝන යද්දී, සාමාන්‍ය රසායන විද්‍යා නීති වැඩ කරන්නේ නෑ. එතනදී අයින්ස්ටයින්ගේ සාපේක්ෂතාවාදය වැඩ කරන්න ගන්නවා. මේ හින්දා ඉලෙක්ට්‍රෝන තව තවත් න්‍යෂ්ටියට කිට්ටු වෙනවා. එතකොට පිටතින් තියෙන සමහර ඉලෙක්ට්‍රෝන රසායනික ප්‍රතික්‍රියා වලට එකතු වෙන්න කම්මැලි වෙනවා! හරියට බැංකුවේ සල්ලි තිබුණට ඒවා පාවිච්චි කරන්න බෑ වගේ. මේ "සාපේක්ෂතාවාදී බලපෑම" නිසා තමයි ඇස්ටටීන් අනිත් හැලජන වගේ හැසිරෙන්නේ නැතුව, අමුතු විකිරණශීලී ලෝහයක් වගේ හැසිරෙන්නේ. පොළොව යට​ට කිලෝමීටර් ගාණක් හාරලා, මුළු පෘථිවි කබලම පෙරලලා බැලුවොත්, එක මොහොතකදී මුළු ලෝකයේම තියෙන ස්වභාවික ඇස්ටටීන් ප්‍රමාණය උපරිමයෙන් ග්‍රෑම් 25 ක් විතරයි! 🌍⚖️

🐘 1989 කතරගම බෝම්බ ප්‍රහාරය 1989 ජූලි 18 දා, කතරගම මහා දේවාලයේ අවසන් මහා පෙරහැර පැවැත්වෙමින් තිබුණා. එවකට රටේ තිබුණු කැරලි/භීෂණ තත්ත්වය අතරතුර පෙරහැර නවත්වන ලෙස තර්ජන තිබුණත් පෙරහැර පවත්වා තිබෙනවා. ඒ වෙලාවේ අද අපි “වාසනා” කියන ඇතාට තිබුණේ “කතරගම රාජා” කියන නම බව පැරණි වාර්තා සඳහන් කරනවා. ඔහු දේවාභරණ කරඬුව වැඩම කරමින් සිටියා. ඊට පස්සේ පෙරහැරට බෝම්බ ප්‍රහාරයක් එල්ල වුණා. ප්‍රහාරයෙන් මිනිසුන් කිහිපදෙනෙක් මියගිය අතර, ඇතාත් තුවාල ලැබුවා. ❤️ ඊට පස්සේ සිදුවූ දේ තමයි විශේෂම ප්‍රහාරයෙන් පස්සේ ඇතාගේ පාලකයාත් තුවාල වෙලා තිබුණා. අවට තිබුණු කලබලය නිසා ඇතා ගැනවත් කරඬුව ගැනවත් අවධානයක් යොමු කරන්න තරම් තත්ත්වයක් තිබුණේ නැහැ. නමුත් තුවාල වෙලා, කොර ගසමින් වුණත්, වාසනා තනිවම දේවාලය දෙසට ආපසු ගියා. ඔහු කරඬුව රැගෙන යන රාජකාරිය අවසන් කරලා දේවාභරණ තැන්පත් කරන මණ්ඩපය දක්වා පැමිණි බව වාර්තා වෙනවා. පසුව තම රාජකාරිය අවසන් කළා වගේ ඇතා එතැනම ඇද වැටුණා. ඊට පස්සේ මාස තුනකට වැඩි කාලයක් ප්‍රතිකාර කරලා ඇතා සුවය ලබා තිබෙනවා. 🌟 එතකොට “වාසනා” නම? මෙතන තමයි ඔයා කලින් කිව්ව කතාවට සම්බන්ධ වැදගත් සාක්ෂිය තියෙන්නේ. Lankadeepa හි පළ වූ විස්තරයක “කතරගම රාජා වාසනා වූයේ කෙසේද” කියන සිදුවීම ලෙසම මෙම අතීතය විස්තර කරනවා. එහි පැහැදිලිව කියන්නේ ඔහුට “වාසනා” යන නම ලැබීමට ඔහු ජීවිතයේ මුහුණ දුන් මාරක සිදුවීම් හේතුවක් වූ බවයි. මාතෘභූමිය බිහි කරපු දරුවා... වාසනා.. පුංචි කාලේ අනුරාධපුරේ කැළෑවක අතරමං වෙලා ඉදලා , ලංකාවෙ රජය භාරයට අරන් පින්නවල දුව දුව හිටපු පොඩි එකාව 1978 දී විමලා කන්නංගර මැතිණිය කතරගමට පූජා කරාලු.. හැබයි 1988 පෙබරවාරි 2 තමා ඉංදි රාජා ඉංදියාවේ ඉදන් ලංකාවට එන්නෙත් එදා කන්නංගර මැතිනිය , වාසනාව මාළිගාවට පූජා කරා නම් අද මහනුවර ප්‍රධාන (නායක ) මංගල හස්ථියා " වාසනා " 2005 ට කලින් මහනුවර දළාදා මාළිගාවේ ව්‍යවස්තාවට අනුව පහතරට අලි ඇත්තු කියලා වෙන්කරපු අලි ඇත්තුන්ව මහනුවර පෙරහැරට අරන් නෑ.. හැබයි වර්තමාන දියවඩනේ තුමාගේ පලමු පත්වීමෙන්ම ඒ හණ මිටි අදහස ට තිත තියලා ලංකාවෙ පළවෙනි වතාවට නැදුන්ගමුවේ රාජලා වාසනාල නුවරට ගෙන්වනවා.. ආපු පලවෙනි ටර්න් එකේම කුඹල් පෙරහැරේ හරියටම යනවා රජ ලීලාවෙන්ම පුදුම වුනු දියවඩනේ නිළමේතුමා බෝනස් විදිහට රංදෝලියකුත් දෙනවා... එදා ඉදන් දළාදා මාළිගාවේ පෙරහැර දින 10න් අඩුම දෙකක් වෙන්කරේ වාසනාට. 2021 නැදුන්ගමුව රාජාගේ අංතිම දළදා පෙරහැරින් පස්සේ අවසාන රංදෝලිය අරන් ගිය මංගල හස්තියා වුනේ 2022/2023/2024 ඉංදි රාජා.... 2025 වාසනා.. හැබයි කවදාවත් ඉංදිට වාසනාවත් , වාසනාට ඉංදිවත් දෑළ ඇතෙක් වෙලා නෑ.. 2005 ඉදන් අඛන්ඩව කුඹල් පෙරහැරක් තමන්ගේ කරගත්ත වාසනා ට මේ පාර කුඹල් පෙරහැරක් නෑ... හැබයි කොල්ලා තවමත් පෙරහැර ඇතුලේ ඉන්නවා.. අද ඉදන් පටන් ගන්නේ අංතිම රන්දෝලි 5 අපි වගේම වාසනත් දන්නවා පොරට අදින් පස්සේ දවසක් වෙන් වෙලා කියලා... 2026 තීරණාත්මකම අවසාන මහ පෙරහැරේ ලංකාවෙ මගුල් ඇතා කරන්න පුලුවන් හස්ථීන් ලංකාවෙ ඉන්නේ දෙන්නයි. එක්කෝ වාසනා නැත්තම් ඉංදි රාජා.. එදා කන්නංගර මැතිනිය වාසනාව මාළිගාවට පූජා කරානම් යුව රජ සිංහ වෙනුවට යුව රජ ඉංදි වෙලා.. මාළිගාවේ ඇත් පංතියේ නායක ඇතා වාසනා වෙලා.. හැබයි අද වෙද්දී සිංහල , ද්‍රවිඩ හැමෝගෙම හදවතේ ඇතා වාසනා..එකිනෙකා සමග ඝට්ටනය වුනු ජාති දෙකක අයිකන් එකක් වෙලා ජාති වාදයෙන් තොර පොදු වස්තුවක් වුනු වාසනාව එදා මාළිගාවට නොදී කතරගමට දුන්න එකම හොදයි කියලමයි මට හිතුනේ... මුලු රටක් ජාතිවාදයෙන් තොරව බලන් ඉන්නේ මාතෘභූමිය බිහිකරපු ඒ දරුවා ,දළාදා හාමුදුරුවො පිටේ තියාගෙන රජෙක් වගේ නුවර පුරා ඇවිදිමින් මුලු රටටම සශ්‍රීකත්වය , ආශිර්වාද ය ලබාදෙනකල්... ❤️ දීර්ඝායුශ ලැබේවා " වාසනා " 🙏

ඒ වගේම විද්‍යාඥයෝ ඇත්තම මාළුන්ගේ ඇඟ ඇතුළට පොඩි සෙන්සර් හයි කරලා (හරියට underwater GPS වගේ) උන් ගඟේ යන විදිහ ට්‍රැක් කරනවා. මේ සෙන්සර් වල බැටරිය බහින්නේ නැති වෙන්න, මාළුවා පීනනකොටම ඒකෙන් කරන්ට් එක හැදෙන විදිහට (fish-powered generators/piezoelectric device) මේවා හදලා තියෙනවා කියන එක ඇහුවාමත් පුදුම හිතෙනවා! හැබැයි ලංකාවේ මේවා තියනවද කියලා මම හරියටම දන්නෙ නෑ! දන්න කෙනෙක් ඉන්නවනම් කියන්න.. මිනිස්සුන්ට කරන්ට් එක ඕනේ, වතුර ඕනේ. ඒත් ඒකෙන් සොබාදහමට, සත්තුන්ට වෙන හානිය ගැන නොහිතා අපිට ඉස්සරහට යන්න බෑ. මැක්නරි වේල්ල ඇතුළේ තියෙන නිල් පාට සහ රෝස පාටින් සංකේතවත් කරන්නේ ඒක. නිල් පාටින් මිනිස්සුන්ට ශක්තිය දෙන වතුරත්, රෝස පාටින් ඒ වතුරේ ඉන්න ජීවීනුත් නියෝජනය කරනවා. 🌟 අපේ රටෙත් තියෙන මේ ජල විදුලි බලාගාර නිසා ගංගා වල මාළුන්ට වෙන බලපෑම ගැන ඔබ කවදාහරි කල්පනා කරලා තියෙනවද? තාක්ෂණයෙන් මේ වගේ පරිසර ප්‍රශ්න විසඳන එක ගැන ඔබට හිතෙන්නේ මොනවද? ඔබේ අදහස් පහළින් අනිවාර්යයෙන්ම Comment කරන්න. ඒ වගේම මේ වටිනා තොරතුරු අනිත් අයටත් දැනගන්න අනිවාර්යයෙන්ම Share කරන්න සහ ලිපියට Like එකක් දාන්නත් අමතක කරන්න එපා! 👇💬🔄

"මිනිස්සු විදුලිය හදන්න ලොකු වේලි බැන්දාම, ගඟේ නිදහසේ පීනගෙන ගිය මාළුන්ට මොකද වෙන්නේ?" ඔබ කල්පනා කරලා තියෙනවාද, ජල විදුලි බලාගාරයක තියෙන මහා දැවැන්ත ටර්බයින් අස්සෙන් මාළුවෙක් ගියොත් ඌට මොකද වෙන්නේ කියලා? ගොඩක් අය හිතන්නේ අර යකඩ තල අස්සේ මාළුවා කෑලි වලට කැපිලා මැරෙයි කියලා. අපිට කරන්ට් එක, වගාවට වතුර, ගංවතුර පාලනය කරන්න මේ වේලි කොච්චර වැදගත් වුණත්, ඒකෙන් ගඟේ ඉන්න මාළුන්ට, විශේෂයෙන්ම පැටව් දාන්න ගඟ දිගේ උඩට යන මාළුන්ට ලොකුම ලොකු තර්ජනයක් වෙනවා. හැබැයි මේ ප්‍රශ්නය විසඳන්න අද වෙද්දී ඉංජිනේරුවරු සහ විද්‍යාඥයෝ එකතුවෙලා මාළුන්ගේ ජීවිත බේරගන්න මාරම තාක්ෂණික වැඩසටහන් ටිකක් හදලා තියෙනවා. අද අපි කතා කරන්නේ දැවැන්ත ජල විදුලි වේල්ලක් අස්සෙන් මාළුන්ව ආරක්ෂිතව එහා පැත්තට යවන ඒ අරුම පුදුම තාක්ෂණය ගැන! 🐟⚡🌊 මේ කතාව තේරුම් ගන්න අපි ඇමෙරිකාවේ වොෂින්ටන් ප්‍රාන්තයේ තියෙන 'මැක්නරි' කියන දැවැන්ත ජල විදුලි වේල්ල දිහා බලමු. කොලොම්බියා ගඟ හරහා බැඳලා තියෙන මේ වේල්ල සැතපුම් 1.5 ක් විතර දිගයි. මේකේ තියෙන ටර්බයින් 14 න් ගෙවල් ලක්ෂ 5 කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයකට කරන්ට් එක දෙනවා. 🏭🌊 හැබැයි මේ කොලොම්බියා ගඟ කියන්නේ සැමන් (Salmon) සහ ලැම්ප්‍රේ (Lampreys) වගේ සංක්‍රමණික මාළු මිලියන ගාණක​ගේ ගෙදර. මේ මාළු මුහුදේ ඉඳන් පැටව් දාන්න ගඟ දිගේ උඩට එනවා. ඉතින් මේ දැවැන්ත කොන්ක්‍රීට් බැම්ම උන් පහු කරන්නේ කොහොමද? මාළුන්ට ලොකු වේල්ලකින් උඩට යන්න උදව් කරන්න හදලා තියෙන සුපිරිම නිර්මාණයක් තමයි "මාළු ඉණිමඟ" (Fish ladder). මේ මැක්නරි වේල්ලේ දෙපැත්තේම මේ වගේ මාළු ඉණිමං තියෙනවා. 🪜🐟 කොහොමද මේක වැඩ කරන්නේ? මාළුන්ට බෝඩ් ගහලා මෙතනින් යන්න කියලා පාර පෙන්නන්න බෑ නේ. හැබැයි සැමන් මාළු ස්වභාවයෙන්ම වතුර පාරට විරුද්ධව පීනන්න ආසා කරන, ඒ වගේම වතුරේ සද්දයට සංවේදී සත්තු ජාතියක්. මේ නිසා ඉංජිනේරුවරු කරලා තියෙන්නේ, වේල්ල පල්ලෙහායින් ලොකු වතුර පාරක් උඩට ඇදලා, ඒක ඉණිමඟ දිගේ පල්ලෙහාට වැටෙන්න සලස්වන එක. මේ සද්දෙට මාළු ඉබේම ඉණිමඟේ දොරටුව ගාවට එනවා. ඊටපස්සේ ඒ ඉණිමඟේ තියෙන පුංචි පුංචි තටාක දිගේ උන් තමන්ට පුළුවන් වේගෙන් උඩට පීනගෙන යනවා. සමහරු පැන පැන යනවා. මේක කොච්චර සාර්ථකද කිව්වොත්, ඉණිමඟේ උඩ හරියේ තියෙන වීදුරුවකින් බලන් ඉන්න විශේෂඥයෙකුට පේනවා දවසකට මේකෙන් මාළු ලක්ෂ ගාණක් උඩට යනවා කියලා! මාළුන්ට හිතෙන්නේ උන් නිකම්ම ගඟේ උඩට ගියා කියලා විතරයි. උඩට ගිය මාළු පැටව් ආපහු පල්ලෙහාට එන්නේ කොහොමද? 🌊🐡 මාළු පැටව් දාලා ඉවර වුණාම (ගොඩක් වෙලාවට ලොකු සැමන් මාළු පැටව් දාලා මැරෙනවා), ඒ පුංචි මාළු පැටවුන්ට ආයෙත් මුහුදට යන්න වේල්ලෙන් පල්ලෙහාට එන්න ඕනේ. ගුරුත්වාකර්ෂණය හින්දා පල්ලෙහාට එන එක ලේසියි වගේ පෙනුණට වේල්ලක් ළඟදී ඒක මාරම භයානකයි. මේකට ප්‍රධාන ක්‍රම 2 ක් තියෙනවා: ස්පිල්වේ එක : සමහර මාළු පැටව් මේ වේල්ලේ තියෙන වතුර පිටකරන දොරවල් (lift gates / weirs) අස්සෙන් වතුරත් එක්කම පල්ලෙහාට යනවා. මේක ටිකක් ආරක්ෂිතයි. බයිපාස් සිස්ටම් එක : මේක තමයි සුපිරිම වැඩේ! මාළු පැටව් ටර්බයින් එක අස්සට යන්න කලින් උන්ව බේරගන්න විශේෂ 'දැලක්' ටර්බයින් එක ඉස්සරහා හයි කරලා තියෙනවා. මේ දැලෙන් වතුර ටර්බයින් එකට යවන ගමන්, මාළු පැටවුන්ව උඩට තියෙන ලොකු නලයකට හරවනවා. ඊටපස්සේ ඒ නලය දිගේ මාළු පැටව් ටික වේල්ලෙන් පල්ලෙහාට නිරුපද්‍රිතව ගිහින් වැටෙනවා! මේකේ තව භයානකම ප්‍රශ්නයක් තියෙනවා. මේ මාළු පැටව් පල්ලෙහාට වැටෙන තැන කුරුල්ලෝ බලාගෙන ඉන්නවා උන්ව කන්න. ඒ නිසා මේ නලය හරවලා තියෙන්නේ ගඟේ වතුර වේගයෙන්ම යන හරියට. එතකොට මාළුන්ට ඉක්මනින්ම කුරුල්ලන්ගෙන් බේරිලා යන්න පුළුවන්. මේ දැල් වලින් බේරිලා සමහර මාළු ටර්බයින් එක අස්සටම යන වෙලාවල් තියනවා. ගොඩක් අය හිතන්නේ ටර්බයින් එකේ තල වලට වැදිලා මාළුවා මැරෙනවා කියලා. හැබැයි ඇත්තම අවදානම ඒක නෙවෙයි! ⚙️💥 ලොකුම ප්‍රශ්නය තමයි "පීඩනය". ටර්බයින් එක ඇතුළට එන වතුරේ පීඩනය මාරම වැඩියි, හැබැයි ටර්බයින් එකෙන් එළියට යද්දී පීඩනය එකපාරටම අඩු වෙනවා. මේ එකපාරට වෙන පීඩන වෙනස හින්දා මාළුන්ගේ ඇඟ ඇතුළේ තියෙන, උන්ට වතුරේ පාවෙන්න උදව් කරන swim bladder එ​ක පිපිරෙන්න පුළුවන්! මේ ප්‍රශ්න විසඳන්න 'පැසිෆික් නෝත්වෙස්ට් නැෂනල් ලැබ්' (PNNL) එකේ විද්‍යාඥයෝ මාර වැඩක් කළා. එයාලා හැදුවා "සෙන්සර් ෆිෂ්" කියලා පොඩි ඉලෙක්ට්‍රොනික් ගැජට් එකක්. මේක හරියට මාළුවෙක් වගේ. මේක ටර්බයින් එක අස්සට යැව්වාම, ටර්බයින් එක ඇතුළේ පීඩනය, වේගය කොහොමද කියලා ඔක්කොම ඩේටා මේ ගැජට් එකෙන් රෙකෝඩ් කරගන්නවා. 🤖🐟 මේ ඩේටා පාවිච්චි කරලා ඉංජිනේරුවරු අලුත්ම ජාතියේ ටර්බයින් හදලා තියෙනවා. අලුතෙන් හදපු ටර්බයින් අස්සෙන් ගියත් 98% ක්ම මාළුන්ට කිසිම අනතුරක් වෙන්නේ නෑ!

අවුරුදු 400 කට ආසන්න කාලයක් පුරා පරම්පරා ගණනාවක් වෙනුවෙන් තාරකා අතර ගමන් කිරීමට සැලසුම් කර ඇති “ක්‍රිසලිස්” (Chrysalis) නම් දැවැන්ත අභ්‍යවකාශ යානා සංකල්පය 2025 වසරේ 'ප්‍රොජෙක්ට් හයිපීරියන්' (Project Hyperion) නිර්මාණ තරඟයෙන් ජයග්‍රහණය කර ඇත. කිලෝමීටර 58 ක දිගකින් සහ පුද්ගලයන් 2,400 ක් දක්වා රැගෙන යා හැකි සේ නිර්මාණය කර ඇති මෙම යානාව, ආලෝක වර්ෂ 4.24 ක පමණ දුරින් පිහිටි ප්‍රොක්සිමා සෙන්ටෞරි බී (Proxima Centauri b) ග්‍රහලෝකය වෙත ගමන් කිරීම අරමුණු කරගත් පරම්පරාගත අභ්‍යවකාශ යානා (generation ship) සංකල්පයකි. මෙහි ගමන් ආරම්භ කරන මුල් පිරිසට ගමනාන්තයට ළඟා වීමට නොහැකි වන අතර, අනාගත පරම්පරාවන්ට මෙම මෙහෙයුම සහ අභ්‍යවකාශ යානය පවත්වාගෙන යාමේ වගකීම පැවරෙනු ඇත. නිවාස, කෘෂිකර්මාන්තය, කර්මාන්තශාලා සහ කෘත්‍රිම ගුරුත්වාකර්ෂණය ලබා දෙන භ්‍රමණ ක්‍රමවේද ඇතුළත් මෙම දැවැන්ත සිලින්ඩරාකාර යානාව සඳහා අනාගත තාක්ෂණය මත යැපෙන විලයන (fusion) ප්‍රචාලන ක්‍රමයක් යෝජනා කර ඇත. තාරකා අතර ගමන් කිරීමේදී ඇති දැවැන්තම අභියෝගය වන්නේ යානය ගෙනයාම නොව, සියවස් ගණනාවක් පුරා ආහාර නිෂ්පාදනය, බලශක්තිය, අධ්‍යාපනය සහ පාලන තන්ත්‍රයන් පවත්වා ගනිමින් හුදකලා වූ අභ්‍යවකාශ සමාජයක් ආරක්ෂා කර ගැනීමයි. Source: Project Hyperion / Discover Magazine / Popular Mechanics

Hungerstones" (ජර්මන් බසින් Hungersteine) යනු මධ්‍යම යුරෝපයේ (විශේෂයෙන් ජර්මනිය, චෙක් ජනරජය වැනි රටවල) ගංගා පතුලේ පිහිටුවා ඇති විශේෂ ස්මාරක හෝ ගල් කොටස් වේ. සාමාන්‍ය කාලවලදී මේවා ජලයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම වැසී පවතින අතර, ජල මට්ටම වාර්තාගත ලෙස පහත බසින දැඩි නියඟ කාලවලදී පමණක් මතුපිටට පෙනෙන්නට ගනී. ​පැරණි කාලයේ යුරෝපයේ ප්‍රධාන ප්‍රවාහන මාර්ගයක් වූයේ ගංගායි. එමෙන්ම කෘෂිකර්මාන්තය සඳහාද ගංගා ජලය අත්‍යවශ්‍ය විය. ගඟක ජලය මෙම ගල් පෙනෙන තරමටම හිඳී යාම යනු: .​නෞකා මගින් ආහාර හා ද්‍රව්‍ය ප්‍රවාහනය කිරීමට නොහැකි වීම .​වගාවන් පාළුවී යාම, .​දැඩි ආහාර හිඟයක් සහ සාගතයක් පැමිණීමයි. ​එබැවින් එම ගල මතු වීම යනු ඉදිරියට එන විශාල විපතක සලකුණක් වූ බැවින්, එය දකින අනාගත පරම්පරාවට අතීතයේ මිනිසුන් තැබූ අනතුරු ඇඟවීමක් ලෙස "ඔබ මාව දුටුවහොත්, හඬන්න" යන්න සටහන් කර ඇත. ​වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධ සාගිනි ගල පිහිටා ඇත්තේ එල්බ් (Elbe) ගඟේ (චෙක් ජනරජයේ Děčín නගරය අසල) ය. එහි 1616 වර්ෂය සටහන් කර ඇති අතර, ඊට අමතරව 1115, 1417, 1816, 1893 වැනි පැරණි නියඟ පැමිණි වර්ෂයන් රැසක් ද කොටා ඇත.

🔋⚡ ලෝකයේ විශාලතම "ජල බැටරිය" (Water Battery) ගැන ඔබ දන්නවාද? ලිතියම්, කොබෝල්ට් හෝ කිසිදු රසායනික ද්‍රව්‍යයක් නැතුව... හුදෙක් ජලය සහ ගුරුත්වාකර්ෂණය විතරක් පාවිච්චි කරලා ගිගාවොට් 3.6 ක (GW 3.6) දැවැන්ත විදුලි බලයක් ගබඩා කරන්න පුළුවන් කිව්වොත් ඔබ විශ්වාස කරනවාද? 😱 මේක සැබෑවක්! චීනයේ හෙබෙයි (Hebei) ප්‍රාන්තයේ කඳුකර ප්‍රදේශයක පිහිටා තියෙන "ෆෙන්ංනිං" (Fengning Pumped Storage Power Station) කියන්නේ දැනට මුළු ලෝකයේම තියෙන විශාලතම "Pumped-Storage" ජල විදුලි බලාගාරයයි. සරලවම කිව්වොත්, මේක මුළු නගරයකටම විදුලිය සැපයිය හැකි අතිදැවැන්ත ස්වාභාවික බැටරියක්! 🌊⚡ 💡 "ජල බැටරියක්" වැඩ කරන්නේ කොහොමද? මෙහි සංකල්පය ඉතාම සරලයි, ඒත් ඉංජිනේරු තාක්ෂණය නම් අතිදැවැන්තයි! මෙතැනදී මට්ටම් දෙකක ජලාශ දෙකක් පාවිච්චි වෙනවා. 🔹 විදුලිය ගබඩා කිරීම (Charging Phase): සුළං සහ සූර්ය බලශක්තියෙන් ජාතික පද්ධතියට අතිරික්ත විදුලියක් ලැබෙන වෙලාවට (නැත්නම් රෑට විදුලි ඉල්ලුම අඩු වෙලාවට), ඒ අතිරික්ත විදුලියෙන් පම්ප (Pumps) වැඩ කරවලා පහළ ජලාශයේ තියෙන ජලය මීටර් සිය ගණනක් ඉහළින් තියෙන ජලාශයට තල්ලු කරනවා. මෙතැනදී විදුලිය, ජලයේ විභව ශක්තිය (Potential Energy) විදිහට ගබඩා වෙනවා. 🔹 විදුලිය නැවත ලබා ගැනීම (Discharging Phase): ජාතික පද්ධතියේ විදුලි ඉල්ලුම උපරිම වෙන වෙලාවට (Peak Hours), ඉහළ ජලාශයේ තියෙන ජලය ගුරුත්වාකර්ෂණයෙන් පහළට ගලන්න අරිනවා. ඒ ජල පහරින් ටර්බයින කරකවලා, තත්පර ගණනක් ඇතුළත ආයෙත් දැවැන්ත විදුලි බලයක් පද්ධතියට එකතු කරනවා! 🛠️ ෆෙන්ංනිං බලාගාරයේ විශ්මයජනක තොරතුරු: දැවැන්ත ධාරිතාව: මෙහි මුළු ධාරිතාව ගිගාවොට් 3.6 (GW 3.6) කි! ඒ කියන්නේ මෙගාවොට් 3,600 ක්. කන්දක් ඇතුළේ බලාගාරයක්: මෙහි ප්‍රධාන ටර්බයින කාමරය පිහිටලා තියෙන්නේ කන්දක් ඇතුළත හාරපු දැවැන්ත භූගත ගුහාවක (Underground Cavern). මේක ලෝකයේ ලොකුම භූගත බලාගාර සංකීර්ණයයි! Variable-Speed Technology: වෙනස් වන වේගයන්ගෙන් ක්‍රියා කළ හැකි ටර්බයින නිසා, ජාලයට අවශ්‍ය විදුලි ප්‍රමාණය ක්ෂණිකව සහ ඉතාම නිවැරදිව පාලනය කරන්න පුළුවන්. 🌍 සාමාන්‍ය බැටරිවලට වඩා මේක විශේෂ ඇයි? ✅ දීර්ඝ ආයු කාලය: ලිතියම් බැටරි අවුරුදු 5-10 න් නරක් වුණාට, මෙවැනි ජල බැටරි පද්ධති අවුරුදු 50-100 ක් වුණත් කිසිම කරදරයක් නැතුව පාවිච්චි කරන්න පුළුවන්. ✅ පරිසර හිතකාමී බව: එකම ජල ප්‍රමාණය නැවත නැවතත් පද්ධතිය ඇතුළේ සංසරණය වෙන නිසා ජලය අපතේ යාමක් සිදුවන්නේ නෑ. ✅ Green Energy වලට ලොකු සහයක්: සූර්ය සහ සුළං බලශක්තිය පරිසර තත්ත්වයන් මත වෙනස් වන නිසා, ඒවායේ ස්ථාවර බව තහවුරු කරන්න මෙවැනි "ජල බැටරි" අනාගත ලෝකයට නැතුවම බැරි දෙයක් වෙනවා. අනාගතයේ බලශක්ති අර්බුදයට හොඳම විසඳුම තාක්ෂණය සහ ස්වාභාවික ගුරුත්වාකර්ෂණය එකතු වුණු මෙවැනි නිර්මාණ නේද? 💭👇 #ScienceAndTech #Technology #RenewableEnergy #HydroPower #ChinaTech #Engineering #CleanEnergy #Hydropower #Invention #Thivra

කොළඹ 09 හි අක්කර 16 ක භූමි භාගයක පිහිටි ඔරියන් සිටි (Orion City) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම සහ විශාලතම පුද්ගලික තාක්ෂණික උද්‍යානයයි. St. Anthony's Group සතු 2009 වසරේ ආරම්භ කරන ලද මෙය, වර්ග අඩි මිලියනයකට අධික වාණිජ ඉඩකඩකින් සමන්විත වන අතර මෙරට IT/BPO අපනයන ක්ෂේත්‍රයෙන් වාර්ෂිකව ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 300 ත් 400 ත් අතර ආදායමක් උත්පාදනය කිරීමට සෘජුව දායක වන ශ්‍රී ලංකාවේ IT හදවත ලෙස සැලකිය හැක. මෙහි Virtusa, IFS, WNS, Synopsys, Pearson, Michelin, Atlas Axillia, TATA Communications, SimCentric සහ SCICOM වැනි ගෝලීය සහ දේශීය දැවැන්තයින් ඇතුළු සමාගම් 100 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සහ වෘත්තිකයන් 10,000 කට වැඩි පිරිසක් සේවය කරති. ​ප්‍රධාන කොළඹ 09 පරිශ්‍රයට අමතරව, කොළඹ 03 හි 'OC by Orion City' නමින් නම්‍යශීලී කාර්යාල අවකාශ දක්වා තම සේවාවන් පුළුල් කර ඇති අතර, ගොඩනැගිල්ල අබියස නව කාර්යාල කුළුණක් ඉදිකිරීමේ ව්‍යාපෘති ද ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතී. මෙහි ප්‍රධාන කුළුණු LEED Gold/Silver හරිත සහතිකවලින් සමන්විත වන අතර, කිලෝවොට් 700 ක සූර්ය බලශක්ති ව්‍යාපෘතියක්, ස්ටෙලා දත්ත මධ්‍යස්ථානය (Stellar Data Center), 24 පැය පුරා ක්‍රියාත්මක උසස් බලශක්ති පද්ධතියත් මේ සතුවේ.ශ්‍රී ලංකාවේ ICT/BPM අපනයන අංශය වසරකට ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.5 ඉක්ම වූ ආදායමක් උත්පාදනය කරයි.

නිර්මාණය කළ දින සිට අද දක්වා වෙනස් නොවූ අපූරු සොයාගැනීම්! ​ඉතිහාසය පුරා බොහෝ සොයාගැනීම් කාලයට අනුකූලව වෙනස්කම්වලට ලක්ව ඇත. නමුත් ඇතැම් භාණ්ඩ ආරම්භයේදීම ඉතා සරලව සහ ප්‍රයෝජනවත් ලෙස නිර්මාණය කර ඇති බැවින්, අද දක්වාම ඒවායේ මූලික හැඩය සහ ස්වරූපය වෙනස් වී නොමැත. ​📌 ආරක්ෂිත කටුව (Safety Pin) – 1849 ඇරෙන, වැහෙන සහ එහි උල් තුඩ ආවරණය වන මූලික සැකස්ම අදටත් එලෙසම පවතී. වර්තමානයේ භාවිත වන ආරක්ෂිත කටු වඩාත් ශක්තිමත් සහ ඔප දැමූ ලෝහවලින් නිෂ්පාදනය කළද, එහි මූලික සැලසුම වෙනස් වී නැත. ​📌 රෙදි කිලිප් (Clothespin) – 1853 කොටස් දෙකක් කුඩා ස්ප්‍රින් එකකින් සම්බන්ධ වන සැලසුම අදටත් භාවිත වේ. ලී, ප්ලාස්ටික් හෝ ලෝහවලින් නිෂ්පාදනය කළද, එහි ක්‍රියාකාරී ස්වභාවය වෙනස් නොවී පවතී. ​📌 කොණ්ඩ කටුව (Bobby Pin) – 1920 එහි ඇති සිහින් රැළි සහිත ස්වරූපය හිසකෙස් තදින් අල්ලා ගැනීමට උපකාරී වේ. මෙම සරල නිර්මාණය අදටත් ඉතා සාර්ථකව ක්‍රියාත්මක වේ. ​📌 බෝල්පොයින්ට් පෑන (Ballpoint Pen) – 1950 පෑනේ බාහිර ස්වරූපය සහ ද්‍රව්‍ය වෙනස් වුවද, එහි තුඩෙහි ඇති කුඩා බෝලය (Ball) මගින් තීන්ත පිටතට පැමිණෙන මූලික තාක්ෂණය අදටත් එලෙසම පවතී. ​📌 වයර් හැංගරය (Wire Hanger) – 1903 ඉහළින් කොක්කියක් සහ පහළින් ත්‍රිකෝණාකාර හැඩයක් ඇති මෙම හැංගරය, විවිධ මාදිලියේ ඇඳුම් පහසුවෙන් රඳවා ගන්නා බැවින් එහි මූලික සැලසුම අදටත් භාවිතයේ පවතී. ​📌 හැන්ද (Spoon) සියවස් ගණනාවක් පුරා භාවිත වන හැන්දෙහි ගැඹුරු (උත්තල) කොටස ආහාර ගැනීමටද, මිට අල්ලා ගැනීමටද උපකාරී වේ. ඒවා නිෂ්පාදනය කරන ද්‍රව්‍ය පමණක් වෙනස් වී ඇති අතර, හැඩය වෙනස් වී නැත. ​📌 මිටිය (Hammer) ශක්තිමත් හිස කොටසක් සහ මිටක් සහිත එහි මූලික සැකස්ම සියවස් ගණනාවක් පුරා වෙනස් නොවී පවතී. නව ද්‍රව්‍ය සහ විශේෂිත හැඩතල හඳුන්වා දුන්නද, එහි ක්‍රියාකාරීත්වය එකම ආකාරයකින් සිදු වේ. ​🌌 හොඳ සොයාගැනීමකට සංකීර්ණ සැලසුමක් අවශ්‍ය නොවේ. යම් භාණ්ඩයකින් එහි කාර්යය සරලව සහ කාර්යක්ෂමව ඉටු වන්නේ නම්, එය වෙනස් කිරීමේ අවශ්‍යතාවයක් පැන නඟින්නේ නැත. මෙම සොයාගැනීම් සියවස් ගණනාවක් පුරා මිනිසුන්ගේ එදිනෙදා ජීවිතයේ තවදුරටත් රැඳී සිටින්නේ එබැවිනි. ​#Innovation #History #thingstodo

තරිඳු තමන්ගේ ව්‍යාපාරික යාලුවෙක් වෙන ඉසුරුව හම්බෙන්ඩ යනවා.. එතන වැඩ කෙරෙන පිලිවෙල දැකලා ගොඩක් පැහැදිච්ච තරිඳු ඉසුරුගෙන් අහනවා 'මචං, උබ කොහොමද මේ තරම් සාර්ථකව, කිසි ප්‍රශ්නයක් නැතුව මේ බිස්නස් එක කරගෙන යන්නේ..?!' 'ඒක හරි ලේසියි.. ඉසුරු කියනවා.. 'මං වටේට තියාගෙන ඉන්නේ හොඳ මොළයක් තියෙන මිනිස්සු.. හිටපන්කො මං පෙන්වන්න.. ඉසුරු එයාගේ ෆයිනෑන්ස් මැනේජර්ට කතා කරලා මෙහෙම අහනවා: එයා ඔයාගේ තාත්තගේ පුතා, හැබැයි එයා ඔයාගේ සහෝදරයා නෙවෙයි.. ඒ කවුද..?!' ෆයිනෑන්ස් මැනේජර් තප්පරයක්වත් යන්නැතුව එකපාරටම කියනවා: ඒ මමනේ සර්..! තරිඳුට මේක දැකලා පුදුමෙන් ඇස් උඩ යනවා.. එයා ආපසු එයාගේ ඔෆිස් එකට ගිහින්, එයාගේ ෆයිනෑන්ස් මැනේජර් ලහිරුට කතා කරලා කියනවා 'මට තමුන්ගෙන් අහන්න ප්‍රශ්නයක් තියෙනවා.. එයා ඔයාගේ තාත්තගේ පුතා, හැබැයි ඔයාගේ සහෝදරයා නෙවෙයි. ඒ කවුද..?!' ලහිරු විනාඩි 20ක් විතර ගොත ගහලා, මේ ගැන හොයලා බලන්න පැය 24ක් ඉල්ලනවා.. ඊටපස්සේ බය වෙච්ච පාර පොර දම්මික පෙරේරාට කෝල් කරලා අහනවා 'සර්, පුංචි ප්‍රශ්නයක්: ඔයාගේ තාත්තගේ පුතා, හැබැයි ඔයාගේ සහෝදරයා නෙවෙයි. ඒ කවුද..?!' දම්මික පෙරේරා ලොකු හුස්මක් අරන් කියනවා 'ඒ මමනේ බං..!' පස්සෙ ලහිරු හෙන ආඩම්බරෙන් එයාගේ බොස් ලඟට දුවගෙන ගිහින් කියනවා, 'සර්, මට උත්තරේ හම්බුනා..!! ඒ දම්මික පෙරේරා..! ලහිරුගේ උත්තරේ අහලා හොඳටම තරහ ගිහිං තරිඳු මේසෙට අත් දෙකෙන්ම වැරෙන් පාරක් ගහලා කෑගහලා කිව්වා 'නෑ යකෝ.. ඒ ඉසුරුගෙ ෆයිනෑන්ස් මැනේජර්..! 😅😹😂🤣

චීනයට එන තෙල් වලින් 80% ක්ම එන්නේ මලක්කා සමුද්‍ර සන්ධියෙන්. යුද්ධයක් ආවොත් ඇමෙරිකාව මේක වහලා දානවා. ඒකට මුහුණ දෙන්න තමයි චීනය මේ තරම් තෙල් හැංගුවේ. මේ පාර ඔවුන් ලෝකෙටම පෙන්නුවා "උඹලා පාරවල් වැහුවට අපිට ප්‍රශ්නයක් නෑ, අපිට අවුරුද්දක් වුණත් තෙල් නැතුව ඉන්න පුළුවන්" කියලා. (මේකෙන් තායිවාන ආක්‍රමණය තවත් ලේසි වෙනවා). ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ව බ්ලැක්මේල් කිරීම : 🇺🇸 ට්‍රම්ප් තෙල් මිල ගැන ගොඩක් හිතන කෙනෙක්. ෂී ජින්පිං සමහරවිට ට්‍රම්ප්ට කියන්න ඇති "මම තෙල් ආනයනය නැවැත්තුව නිසා තමයි උඹලගේ ආර්ථිකය බේරුණේ. මම ආයෙත් තෙල් ගන්න පටන් ගත්තොත් උඹලගේ තෙල් මිල අහසට යයි" කියලා. මේක ලොකු බලපෑමක්. චීනයේ ආර්ථිකය බේරාගැනීම : 📦 චීනය කියන්නේ ලෝකෙටම බඩු විකුණන රටක්. යුරෝපයේ සහ අනිත් රටවල ආර්ථිකය කඩන් වැටුණොත් චීන බඩු ගන්න කෙනෙක් නෑ. ඒ නිසා චීනයට සිද්ධ වුණා අනිත් රටවල ආර්ථිකය බේරගන්න මේ තෙල් අර්බුදය තමන්ගේ පිටට ගන්න. ලෝක තෙල් මිල පාලනය තමන්ගේ අතට ගැනීම : 🛢️👑 චීනය ලෝකෙටම පෙන්නුවා "ලෝකයේ තෙල් ඉල්ලුමෙන් 5% ක් එකපාරටම ඔන් කරන්නත්, ඕෆ් කරන්නත් අපිට පුළුවන්" කියලා. ඒ කියන්නේ සෞදි අරාබියට වගේම අද ලෝක තෙල් මිල තීරණය කිරීමේ මහා බලයක් චීනයටත් ලැබිලා ඉවරයි! අවුරුදු 100 ක් තිස්සේ ලෝකයේ තෙල් බලවතුන් වුණේ ඇමෙරිකාව, රුසියාව සහ සෞදි අරාබිය. හැබැයි මේ අර්බුදයෙන් පස්සේ ඇමෙරිකාවට සහ රුසියාවට ලෝක තෙල් වෙළඳපොළ පාලනය කරන්න බෑ කියලා ඔප්පු වුණා. 🌟 ඒ වෙනුවට අලුත් බලවතුන් දෙන්නෙක් ආවා. එකක්, ලෝකයේ තෙල් සැපයුමෙන් 20% ක් එකපාරට නවත්වන්න පුළුවන් ඉරානය. අනිත් කෙනා, තනියම ලෝකයේ තෙල් අර්බුදයක් වළක්වන්න පුළුවන් චීනය!. චීනය අද ලෝක තෙල් මිල පාලනය කරන, ඇමෙරිකාවටත් වඩා බලවත් 'තෙල් බලවතෙක්' බවට පත්වෙලා ඉවරයි. ඔවුන් මේ බලය ඊළඟට කොහොම පාවිච්චි කරයිද කියලා අපි බලන් ඉන්න ඕනේ. චීනය හොරෙන් ලෝකය බේරගත්තු මේ මහා ආර්ථික ගේම් එක ගැන ඔබට හිතෙන්නේ මොනවද? චීනය ඊළඟට ඇමෙරිකාව වට්ටන්න මේ බලය පාවිච්චි කරයිද? ඔබේ අදහස් පහළින් අනිවාර්යයෙන්ම Comment කරන්න.