"Tibosfera" tibbiyot maktabi

Ilm olishda 2 muhim bosqich bor. #fikrlar 1⃣Birinchi bosqich - o'rganilayotgan ilmni anglab olish bosqichi. Bunda talaba o'rganayotgan narsasini to'liq anglab yetishi, tasavvur qila olishi kerak. Anglashilmagan nuqtalar, tushunilmagan joylarni hal qilish uchun qo'shimcha adabiyotlar ko'rishi, biladiganlardan so'rashi, "nima uchun shunday?", "qanday qilib?" kabi savollar berishi, savollar ortidan yurib ilmiy izlanishi, tanqidiy fikrlashi kerak. O'rgangan narsasini xuddi kino yoki multfilmdek ko'z o'nggida jonlantira olishi, voqealarni yuqoridan tomosha qila olishi kerak. Bu bosqichni yakunlamay turib ikkinchi bosqichga o'tib bo'lmaydi. 2⃣Ikkinchi bosqich - yod olish bosqichi. Bunda anglangan, tushunilgan ilm chuqur xotiraga muhrlanadi. Buning uchun yagona yo'l, yagona usul bor. U ham bo'lsa takrorlash. Takrorlashlar orqali bilim sekin asta tinadi, miyaga o'rnashadi. Takrorlash deganda ko'pchiligimiz mavzuni boshdan oxir sharillatib o'qishni tushunadi. Aslida unday emas. Tilimiz takror qilsayu, aqlimiz idrok qilmasa bu takrorning hech bir foydasi yo'q. Behudaga vaqt ketgan, energiya sarflangan bo'ladi. Haqiqiy takror aqlda idrok qilish bilan bo'ladi. Takrorning usullar ko'p. Hammamiz bilgan usul - bir boshidan muhim joylarni qaytarib chiqish. 3-4 marta shu usulda takror qilingandan keyin miya toliqadi. Keyingi takrorlar zerikarli bo'ladi. Shuning uchun usulni o'zgartirish kerak. Endi 3-4 marta mavzuni qisqacha qilib konspekt qilish mumkin. Undan keyin esa 3-4 marta o'zimizga o'zimiz dars o'tgandek mavzuni tushuntirib berishimiz mumkin. Keyin esa biror kishi bilan 5-6 marta savol-javob qilishimiz mumkin. Mana shunaqa usullar bilan 20-30 marta takror qilinsa, bilim miyaga chuqur o'rnashadi. Shunday qilsa ham 1-2 oy o'tib bu bilimlar esdan chiqa boshlaydi. Bu tabiiy holat. Bundan tushkunlikka tushish kerak emas. Undan ko'ra shu mavzuni yana 2-3 marta takrorlab olinsa bilim joyiga qayta o'rnashadi. Shu zaylda har 3-4 oyda bir marta takrorlab turilsa vaqtlar o'tib mutlaqo unutilmas bo'lib o'rnashadi. Xuddi hafta kunlari, oy nomlari, sanoq sonlari kabi. ❗️Shu narsa muhimki, bir ilmni avval tushunib olmay turib uni yodlab bo'lmaydi. Yodlansa ham unutilishi aniq bo'ladi. Imtixondan o'tib olgach o'sha kuniyoq unutiladi. Va yana bir jihati - tushunilmay yodlangan ma'lumotlar kishini charchatadi, depressiyaga olib boradi, o'ziga bo'lgan ishonchini o'ldiradi, ilmdan sovutadi. Bilsangiz, shunaqa talabalar ham ko'p. Tushunmaydi, anglamaydi, ammo yodlayveradi. Darsda ham, imtixonda ham sharillatib mavzuni aytib beraveradi, orada biror savol berib fikrlataman desangiz qotib qolaveradi. ❗️Yana bir muhim jihati shuki, tushunib anglab bo'lgandan keyin uni yodlamay tashlab qo'yish ham noto'g'ri. Chunki, u ham chuqur xotiraga o'tkazilmagani sabab bir necha kun o'tib esdan chiqib ketadi. Bu holat zakosi o'tkir talabalarda ko'p bo'ladi. Boshqalarga nisbatan oson tushunadi, tezda anglaydi, iqtidoriga ishonib takror qilmaydi, erinadi, shu bilan qarabsizki 1 haftaga bormay miyada hech nima qolmaydi. Xulosa shuki, ilm avval tushunilishi kerak, keyin esa yodlanishi kerak. Tushunilmay yodlash ham, tushungandan keyin yodlamay tashlab qo'yish ham to'g'ri emas. Bu bilan avvaliga o'zimizni ilm olgandek his qilamiz, ammo biroz vaqtdan keyin u unutilganini bilgach qattiq tushkunlikka tushib qolamiz, ilmdan sovib ketamiz. To'g'ri tartib va usul bilan o'rganilsa, ishtiyoq ham ortib boraveradi. @tibosfera