ادبیات سئونلر

بیرباغلی آتینان بیر آزاد آتین دانیشیغی جعفر پورقاسم چایین بوتایندان کیشنه دی بیر آت  منی باغلاییب لار ،سن نییه یوخسان ؟ چایین او تایندان بیر سس اوجالدی باغلیلیق بیر یانا، آجسان یا توخسان؟ اوجالدی یئنی دن بو آتین سسی منه آج ، توخلوغون اؤنمی یوخدور سیخیر بوغازیمی   باغلیلیق دردی قیچیما باغلانان سینمده اوخدور آداملار اوقدر  اولوب دوشونمز آییرا بیلمیر لر اششک دن آتی  بو دؤوران بیر آزدا بئلنچی سورسه بوغاجاق قیچیمدان، منی بو چاتی کیشنه دی او تایدان اؤزگور (آزاد)بیر کَهَر باشار اؤز اپینی اؤزون  چئینه قیر هرَه نین خیلاصی اؤز الینده دیر  کیمسه اؤزگورلوگو اؤزگدن دادمیر قیچینداکی سارغی (طناب) ساخلاماز سنی نوختالار (افسار) باشیندان چیخارسا هاچان ایسارتین فیکری چیخسا باشیندان قیچینین ایپیندن قورتولاجاقسان چالیش قورتولوشا بو نوختالاردان نوختالار روحونو چکیب لر دارا روحو اسیر اولموش  یارانمیشلارین عومرو کئچر عبث ، گونلری قارا روحو آزاد اولان هر یارانمیشین زنجیرباغلایانماز قولون یا قیچین چالیشین روحونوز یاشاسین آزاد روحوزلا دارایین آزادلیق ساچین ایسارت مرضی توتوب چوخلارین بویوندوروقلارا اَییب لر  بویون اؤزلری اسیر کن ، اسیر توتورلار بیرینه قورددولار ، بیرینه قویون نه تانری باغیشلار نده کایینات اؤزگه لرهَ ، یالتاق  چالیشانلاری تاریخ نیفرین ائدر ، گلجک قینار یالنیش ایقتیدارا ،  آلیشانلاری اؤلوم ایسارتدن داها یاخشی دیر اؤلنلر بیر دفعه اؤلر قورتولار گونده بیر دفعه یوخ ، مین کَرهَ اؤلر کؤله(برده) لیک له عومور باشا وورانلار ۳   ،  ۸  ،  ۱۴۰۵ https://t.me/Adabiyyatsevanlar

رحیم گوزل 1 اویغو دئییل، چورک دئییل، شان‌... دئییل. اوزگورلوک‌‌دور سئوه - سئوه سئودیییندن آلدیغین! دئ، قانادسیز گویَرچینی نئیلرسن؟!. *** نئجه سئوه بیلمه‌ییم؟ بیر کیمسه‌نی کی، اسیرگه‌مز او، الیندن گلن دردی، غمی منه! و " هامیسی، سون درجه سئوگیدن‌دیر" - دئیر؛ ائله دئیَر کی، اینانماماق گلمز بئله اورَییمدن!.. *** بئله اوزگور داورانماما باخمایین! چوخدا منیم اللریمده کلفجه، آیاغیمدا قاندال یوخدور؛ گوزلریمدن چکیلمیشم چارمیخا من ایللردیر!.. 2 غفلتاً یولوم دوشدو دونن گوروش یئریمیزه. گلن‌لر چوخ - چوخ ایدی..‌. آما سن کی یوخ ایدین سانکی هئچ کیم یوخ ایدی! یادیندامی؟ دئیَردیک: " بو حیات بیر یوخودو..." سنی، پک اوزله‌دیم سه، بیرینجی یول اولاراق گوزله‌مه‌دیم یولونو، بیلیرم کی گلمه‌یه داها یوخدو اینجارین! سیزلادیم ایچین - ایچین، آغلادیم نارین - نارین. گومانیم گلدی زنگه، ذووق آلیم دئیه بلکه او صمیمی سسیندن... آه، اومسوندوم تئلفونونون اوزون کیمی غریبسه‌ین نومره‌سیندن!.. https://t.me/Adabiyyatsevanlar

جعفر آروینی(تانیش) قاییدین شوشه زه ، آدامجیل دئولر بوراخین دونیانی سیزی تانرینیز شوشه ز دن ایراق سیز داغیلیر ائولر بوراخین دونیانی سیزی تانرینیز دونیانی قانینا بولادیز بسدیر گوز گوزه قورد کیمی اولادیز بسدیر میلیون لار جانلاری قویلادیز بسدیر بوراخین دونیانی سیزی تانرینیز آتوم دا موشک ده سیلاح دا سیزین جنگ اوچون یارانمیش الله دا سیزین ثواب دا، گناه دا، صلاح دا سیزین بوراخین دونیانی سیزی تانرینیز هر باشا مین گولله دلی الینده ساواش ، ساواش، ساواش هر آن دیلینده سیزله حیات سورمور هئچ کس ائلینده بوراخین دونیانی سیزی تانرینیز طاماحیز، هوس سیز چاموش آتیندا بیر نئچه دئو سینیز دونیا قاتیندا دئدییز جنتی آلیب ساتین دا بوراخین دونیانی سیزی تانرینیز انسان ساواش اوچون یارانماییبدی زمان آخیمیندا دایانماییبدی ملت لر بیر کام دا آلانماییبدی بوراخین دونیانی سیزی تانرینیز یئر، گویو ساغیب سیز ، ثروت ائدیب سیز گوندوزو ائللره ظلمت ائدیب سیز هرکسه اولکه سین غربت ائدیب سیز بوراخین دونیانی سیزی تانرینیز تاریخی واراقلا هر قاتیندا سیز کره نین هم دوغو هم باتیندا سیز برده لر هم آلیب هم ساتیندا سیز بوراخین دونیانی سیزی تانرینیز قاییدین شوشه زه آدامجیل دئولر بوراخین دونیانی سیزی تانرینیز شوشه زه دن ایراق سیز داغیلیر ائولر بوراخین دونیانی سیزی تانرینیز https://t.me/Adabiyyatsevanlar

حاضیرلیق ! کریم گول اندام پرده- پرده ظولمتی دیرناقلاریملا یارمیشام ذره- ذره ، ظولمت ایچره نورا دوغرو  وارمیشام قان دولوبدور گؤزلره،هئچ رحمی گلمز بیزلره صولحه یول وئرمزلره ، بسدیر دئییب، یالوارمیشام! دوز دئمیشلر دونیادا هربابلی اؤز بابین تاپار  ! اول سببدندیر کی  من ده حق سئور آختارمیشام انصاف ائیله ،سن  چاییلسان ،من بو تورپاقدا چینار سن بیر ایل  بوردا جوجرسن ،من مین ایل جوجارمیشام یاخشیلیق هرکیم ائدرسه یاخشیلیق گؤرسون گرک من یامان گؤرسم ده هرکیمدن یاراسین سارمیشام بؤهده یئرده گون باتیردیق ،وای بونسلین حالینا من یاخامی ظولم الیندن جبرایله قورتارمیشام! چوخ آغیر گونلر قاباقدا سن ده تدبیر سیز،کریم! قیل تدارک سونرا سؤیله  یاخشی کی ، باجارمیشام.                اورمو _مهر آیی ۱۴۰۵ https://t.me/Adabiyyatsevanlar                  

کریم احمدیان(شاهید) توزلو یوْلاقلاریْن سوْلموش گۆللرینین نیسگیل حاللاریْنا باخاندا، بئله دۆشوندوم بیز چۆروموش فیکیلرین باراسیْنا گئتدیک تقدیرسیز گۆنلریمیزین ایْشیْغیْنا توْخۇنان، اللریمیزین قابارلاریْنا دۇز سپه‌له‌ین چاقاللاریْن گۆدازینا گئتدیک. بیز باغیْشلانماغا بیر گۆناه ائتمه‌میشدیک. یئنی آرزۇلارا فرصت تاپمادیْق. بوْشلوقلارا بیر سوْن نقطه سانیْب بیزلری یانسیدان کؤپک‌لرین اوْیۇنۇنا دۆشن اوْلمادیْق هئچ بیز یارالارلا یوْلداش اوْلدوغۇمۇزۇ ایل‌لر اؤنجه بۇلۇتلارا یازدیْق، گۆنئی طرفیندن قایاسیْز دنیزلرین شپه‌سیندن کئچیب اۆجا داغلاریْن کؤلگه‌سینده دالدالانیْب ، شهرین اۇیمۇش، قۇلاغیْنا پانبیْق باسان گنجلرین اۆستونه یاغدیْق، بعضا اؤزۆمۆزله دۆشمن اوْلۇب فیکیرلریمیزی گۆلله‌لدیک اما ساتقیْن بیر دۆشۆنجه‌یه ساتیْلمادیْق بیزیم دوْغرو سؤز دانیْشدیْغیْمیْزی نه‌دنسه یالان ساندیْغیْزی هئچ بیر زامان آنلامادیْق بیز سوْنا چاتماقدان هئچ قوْرخمادیْق، سادجه خاطیْرلاردان سیلینیب، گئتمه‌کدن اۆشودۆک ایل‌لر بوْیۇ سئودیگیمیز دۆشۆنجه‌لر، فیکیر صاندیْقلاریْندا پاسلانیْب، سۇسۇز قیْرمیْزیْ دوْداقلاریْن دینمه‌مه‌سیندن اینجیدیک، قیسساجا ایستکلریمیزین ، حسرتله باخدیْغیْندان بئزدیک اما بۇنلاریْن سببین هئچ بیر کس بوْینۇنا آلمادیْ، سادجه بیز اۆشۆدۆک اینجیدیک بئزدیک اما دیم-دیک دوروب آیاقدان دۆشمه‌دیک. https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوْ بۇ فکرلرله سارالیب، سارمانیب باشقا ولایتلره اۆز قوْیدو. اوْنون بۆتون وار-دولتی قادینا قالدی. آرادان ایگیرمی ایل کئچدی. غربت ولایتلری سرسری کیمی دوْلانان قاضینین صبری تۆکندی. اوْ بیر گۆن بئله قرارا گلدی کی، آرتیق آرادان ایگیرمی ایل کئچیبدیر. ایندی اوْ زمان اوْلان احوالاتی، هامی یاددان چؽخاردیبدیر. ان یاخشیسی بۇدور اؤز وطنیمه قاییدام. قاضی یاشادیغی ولایته یوْلا دۆشر. کنده چاتاندا گؤرر کی، یئر اۆستونده ایکی قوْنشو کندلی ساواشیر. اوْ دئییر بۇ یئر منیمدیر، اوْ بیری دئییر یئر منیمدیر. قاضی یاخینلاشیب سوْروشار: — قارداش نییه ساواشیرسینیز؟ بیری جواب وئرر: — آ قارداش! بۇ یئر قاضی دوْغان ایلدن بری، منیم اوْلوبدور. ایندی بۇ کیشی ایسته‌ییر منیم یئریمه صاحب اوْلسون. قاضی بۇ سؤزو ائشیتدیکده کور-پئشمان گئری دؤنوب. قالدیغی یئره قاییدار. https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«قاراوللیلر و ناغیللار» «قاضینین دوْغماسی» ادبیات سئونلر: «ویدا حشمتی» بیری وار ایدی بیری یوْخ ایدی. بیر قاضی وار ایدی. قاضینین وار-دولتی حددن آرتیق ایدی. قاضی قارشیسینا بئله بیر مقصد قوْیموشدو کی، گرک من قؽرخ قادین آلیب بوْشایام. قاضی، ایسته‌دیگینه عمل ائده‌رک اوْتوز دوْققوز قادین آلمیشدی. اوْنلارین هره‌سینی بیر بهانه ایله بوْشامیشدی. قاضینین بۇ ایشی بۆتون شهرده جار دۆشموشدو. گۆنلرین بیر گۆنونده، اری اؤلموش، بیر دۇل قادین قاضینین بۇ ایشینی ائشیدر. اوْ اره گئده‌جگینی قطعی ائده‌رک اؤزونه سؤز وئرر، گرک بۇ قاضینین باشینا ائله بیر ایش آچام کی، اؤز آدینی دا اۇنوتسون. قادین، بۇ فکر ایله یاخشی گئیینیب-کئچینیب، قاضینین قاباغینا چؽخار. بئله گؤزل قادینی گؤرن قاضی، بیر کؤنولدن مین کؤنوله بۇ قادینا وۇرولار. اوْنا ائلچی گؤندریب، شرطلرینی ده بیلدیرر. «اگر من ایسته‌ین یئمگی بیشیره بیلسه، من عمر بوْیو اوْنون‌لا خوشبخت یاشایا بیلرم.» قادین دا ائلچیلره آچیق-آیدین بیلدیرر: — من قاضینین تکلیفینی قبول ائدیرم. اوْنون اؤزو ایسته‌دیگی یئمگی، لایقیجه حاضرلایاجاغام. قاضینین ده قادین اوْلدوغونو بیلیرم. ائله اوْنون‌لا آنا-باجی کیمی دوْلاناجاغیق؛ من راضی‌یام. ائلچیلر قادینین سؤزونو قاضی‌یا چاتدیراندا قاضی تعجّبلنر. اوْ عنادیندان ال چکمه‌ییب، قؽرخینجی قادین‌لا ائولنر. ائوده قاضی هانسی یئمگی ایسته‌یر، قادین ال اۆستو اوْنو سفره‌ده حاضرلاییب، قوْیار. قاضینین دا سؤزو کسیلر. بیر گۆن قاضی قادیندان سوْروشار: — من سنه ائلچی گؤندرنده سن دئمیشدین کی ائله قاضی دا منیم کیمی قادین اوْلدوغونا گؤره اوْنون‌لا ائولنیرم. آی خانیم بۇ نه سؤز ایدی؟ قادین جواب وئرر: — آ کیشی! یاخشی یادیما سالدین. سن سحره دک، دوْغاجاقسان. اوْنا گؤره گرک من سنه حاضرلیق ایشلرینه باشلایام. قاضی چاشاراق دئیر: — آ خانیم گل منیم باشیما جوراب هؤرمه! کیشی ندیر، اۇشاق دوْغماق ندیر؟ قادین اۆزونو تۇرشادیب دئیر: — آی کیشی، سن گل منیم بۇ سؤزومو غربته سالما. هر حالدا من قادینام بئله ایشلردن یاخشی آنلارام. من سنه باخاندا دوْغماق وقتینی بیلدیم. سن سحره آنجاق چؽخاسان. قوْی من حاضرلیغیمدا اوْلوم. قادین کیشینین ایری-پییلی یئکه قارنینا ال چکیب، یۇخولادی. اوْنا اۆز تۇتوب دئدی: — گؤزوموز آیدین اوْلسون! اؤزو ده اوْغلاندیر. قاضی قادینین سؤزونو گاه ایناندی، گاه اینانمادی؛ آنجاق قوْرخودان قارنینا بیر سانجی دوْلدو. آغری گئتدیکجه امانینی کسیردی. اوْ یاواش-یاواش شبهه‌لندی. قادین قوْنشولوقدا بیر قادینین اوْغلان دوْغوب، زاهی یاتدیغینی اؤنجه‌دن بیلیردی. آخشام، قاضی شیرین یۇخویا گئدیکده، همین قوْنشو قادینا یالوار-یاخار ائدیب، بیراز پول بوْیون اوْلوب، اوْنو راضی سالدی. اۇشاغی بیر گئجه‌لیک ائوه گتیردی. قادین قاضینین یوْرغانینی یاواشجا قالدیریب، اۇشاغی یاواشجا قاضینین قؽراغیندا یاتیرتدی. اؤزو ده یئرینده اۇزانیب، قاضینین نه ائده‌جگینه فکر وئردی. قاضی بالاجا بیر ترپنیش‌له یانینداکی چاغانین ونگیلدیسینی ائشیدیب، دیک قالخدی. چاغانی گؤرن کیمی دیلی تۇتار-تۇتماز خانیم-خانیم دئیه قؽشقیردی. قادین جلد اؤزونو قاضی‌یه یئتیریب دئدی: — نه اوْلدو آ کیشی؟ اوْلمایا من دئین اوْلدو؟ قاضی یازیق-یازیق اۇشاغی گؤستریب، دئدی: — هه ائویم یؽخیلدی. دئیه‌سن سن دئین اوْلوبدور؛ آنجاق ائل ایچینده یامان آبریم گئده‌جک. قادین اوشاغا باخاراق دئدی: — کیشی اۆرگینی سؽخما، حالدان دۆشرسن. الله-ا شکر اوْلسون، گؤزون آیدین! چوْخ آسان قۇرتولموشسان. اؤزو ده اوغلان دوْغموشسان. ترپنمه قوْی گؤبگینی کسیم. قادین، قاضی‌نین پییلی قارنینا بیراز ال چکدیکدن سوْنرا، قالین شال‌لا باغلاییب، یاغلی بیر قۇیماق بیشیردی. اوْنو قاضی‌یه یئدیردیب، اۇشاغی اؤز یاتاغیندا یاتیردی. قاضینین ده اۆستونو برک-برک باسدیردی کی، اؤزونو سوْیوغا وئرمه‌سین. سحر اۆزونوز خیرلیکلره آچیلسین! اۆچ-دؤرد نفر ایش اۆچون قاضینین یانینا گلدیلر. قاضینی یاتاقدا گؤرنده دئدیلر: — اوْلماسین آزار! نه اوْلوب قاضی جنابلاری؟ قاضی آغزینی آچمامیش، قادین چاغا قۇجاغیندا دئدی: — قارداشلار قاضینی ترپدیب، اینجیتمه‌یین. قاضی زاهی یاتیب. باخین بۇ دا اوْنون اوْغلودور. گلنلر حیرت ایچینده بیر چاغایا باخدیلار، بیر ده قاضی‌یه. قاضی ایسه خجالتیندن تر ایچینده قالیب، باشینی آشاغا سالدی. قاضی اۇتاندیغیندان بیر حالا قالمیشدی کی، دئییردی یئر آرالانسین من اوْرایا جوموم. قاضی دۆشوندو کی، ایندی بۇ ایش شهرده جار دۆشه‌جک. ائشیدن یانیما گله‌جک منی بۇ حالدا گؤره‌جک. اوْندا منیم اۆچون اؤلوم فرخنده‌دیر. لاپ یاخیشیسی بۇدور کی، زاهی دا اوْلسام، بۇ ولایتدن اۇزاقلاشام.