اکنون در دسترس! پژوهش تلگرام ۲۰۲۵ — مهمترین بینشهای سال 
cybulinka
رفتن به کانال در Telegram
самыя важныя навіны й гісторыі з розных сфэраў навукі супрацоўніцтва: @sabaczka
نمایش بیشتر1 462
مشترکین
-224 ساعت
-47 روز
-1630 روز
در حال بارگیری داده...
کانالهای مشابه
ابر برچسبها
هیچ دادهای
مشکلی وجود دارد؟ لطفاً صفحه را تازه کنید یا با مدیر پشتیبانی ما تماس بگیرید.
اشارات ورودی و خروجی
---
---
---
---
---
---
جذب مشترکین
ژوئیه '26
ژوئیه '260
در 0 کانالها
ژوئن '26
+10
در 0 کانالها
Get PRO
مه '26
+8
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '26
+16
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '26
+16
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '26
+28
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '26
+31
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '25
+33
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '25
+40
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '25
+24
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '25
+109
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '25
+28
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '25
+77
در 4 کانالها
Get PRO
ژوئن '25
+67
در 3 کانالها
Get PRO
مه '25
+25
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '25
+42
در 1 کانالها
Get PRO
مارس '25
+20
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '25
+58
در 4 کانالها
Get PRO
ژانویه '25
+31
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '24
+81
در 2 کانالها
Get PRO
نوامبر '24
+96
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '24
+30
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '24
+60
در 6 کانالها
Get PRO
اوت '24
+36
در 1 کانالها
Get PRO
ژوئیه '24
+50
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '24
+121
در 0 کانالها
Get PRO
مه '24
+69
در 2 کانالها
Get PRO
آوریل '24
+60
در 1 کانالها
Get PRO
مارس '24
+227
در 1 کانالها
Get PRO
فوریه '24
+85
در 2 کانالها
Get PRO
ژانویه '24
+73
در 2 کانالها
Get PRO
دسامبر '23
+85
در 4 کانالها
Get PRO
نوامبر '23
+50
در 3 کانالها
Get PRO
اکتبر '23
+77
در 5 کانالها
Get PRO
سپتامبر '23
+24
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '23
+88
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '23
+41
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '23
+53
در 0 کانالها
Get PRO
مه '23
+46
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '23
+49
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '23
+201
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '23
+209
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '23
+54
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '22
+28
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '22
+5
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '22
+3
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '22
+61
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '220
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '220
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '220
در 0 کانالها
Get PRO
مه '220
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '220
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '220
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '220
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '220
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '210
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '210
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '210
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '210
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '210
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '210
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '210
در 0 کانالها
Get PRO
مه '21
+207
در 0 کانالها
| تاریخ | رشد مشترکین | اشارات | کانالها | |
| 04 ژوئیه | 0 | |||
| 03 ژوئیه | 0 | |||
| 02 ژوئیه | 0 | |||
| 01 ژوئیه | 0 |
پستهای کانال
Як мазгі ператвараюць жыцьцё ў сны?
Навукоўцы прааналізавалі больш за 3 700 гісторый сноў з дапамогой штучнага інтэлекту і высьветлілі, што нашыя сьненьні наўпрост залежаць ад асобы і штодзённага досьведу. Сны — гэта не копія дня, а дынамічны канструкт, дзе зьмешваюцца памяць, уяўленьне і эмоцыі.
Чытайце падрабязна пра вынікі дасьледавання ў новым канале:
https://t.me/cybulinka/11
| 2 | Вугляводы запаволілі мэтабалізм мышэй нават безь пераяданьня
Японскія навукоўцы выявілі, што вугляводы могуць спрыяць набору вагі нават бязь лішніх калёрыяў. У досьледзе мышы, якія атрымлівалі дадатковыя крыніцы вугляводаў, пачыналі важыць больш – не празь пераяданьне, а празь зьніжэньне энэргетычных выдаткаў арганізму. Пры гэтым у печані назапашваўся тлушч, мяняўся склад крыві, а ўсе паказьнікі вярталіся да нормы, як толькі вугляводы прыбіралі.
Чытаць цалкам ➡ | 0 |
| 3 |  Спадарства, ужо амаль год я спрабую разьвязаць адну тэхнічную праблему: мой асноўны ўліковы запіс, на якім ствараўся гэты канал, быў спачатку заблякаваны, а потым я страціў да яго доступ. На жаль, падтрымка маўчыць з траўня мінулага году, і надзеі на аднаўленьне правоў уладальніка амаль не засталося.
Зараз я магу толькі публікаваць і рэдагаваць допісы з дадатковага адмінскага акаўнту. Таму канал перабывае ў падвешаным стане. Каб мы маглі разьвівацца, выкарыстоўваць новыя функцыі й фарматы, а таксама быць упэўненымі, што сувязь не перарвецца ў адзін момант, я пастанавіў стварыць новы ўтульны дом для нашай супольнасьці.
https://t.me/cybulinka
Пэўны час на гэтым канале будуць дублявацца некаторыя допісы, але ўсе самыя цікавыя матэрыялы будуць выходзіць у новым месцы. Урэшце гэты канал, на жаль, перастане абнаўляцца.
Чакаю вас на новым канале)
https://t.me/cybulinka | 0 |
| 4 |  Фруктоза можа быць ня толькі крыніцай калёрый, але і адыггрываць значную ролю ў разьвіцьці мэтабалічных парушэньняў. Да такой высновы прыйшлі аўтары агляду, апублікаванага ў Nature Metabollism. Паводле іх, фруктоза запускае з арганізьме асаблівыя біяхімічныя працэсы, якія спрыяюць назапашваньню тлушчу і могуць быць непасрэдна зьвязанымі з атлусьценьнем і іншымі захворваньнямі.
У адрозьненьне ад глюкозы, фруктоза абыходзіць частку ключавых этапаў рэгуляцыі абмену рэчываў. Гэта прыводзіць да ўзмацненьня сынтэзу тлушчоў, зьніжэньня ўзроўню вузавай энэргіі (АТФ) і ўтварэньня злучэньняў, зьвязаных з мэтабалічнымі парушэньнямі. З часам такія зьмены могуць спрыяць разьвіцьцю мэтабалічнага сындрому – стану, пры якім чалавек мае інсулінарэзыстэнтнасьць, атлусьценьне й падвышаную рызыку сэрцава-судзінных захворваньняў.
Таксама адзначаецца, што фруктоза трапляе ў арганізм ня толькі зь ежай. Гэты монацукрыд можа сынтэзавацца ўласны арганізмам з глюкозы. То бок, уплыў фруктозы на здароўе можа быць шэрыйшым, чым меркавалася раней.
На думку аўтараў, такі «нэгатыўны эфэкт» фруктозы паходзіць ад таго, што наш лад жыцьця зьмяняўся захутка. Раней падобныя мэханізмы дапамагалі продкам назапашваць энэргію на галодныя часы, але цяпер такой патрэбы няма, бо ў нас ёсьць сталы доступ да ежы. Што праўда, біялягічны мэханізм ня можа так хутка падладзіцца пад новыя ўмовы. | 0 |
| 5 |  Адзінота не паскорыла пагаршэньне памяці ў пажылых людзей
Пачуцьцё адзіноты можа ўплываць на памяць у пажылых людзей, але, як паказала маштабнае эўрапейскае дасьледаваньне, не паскарае яе пагаршэньне з часам. Навукоўцы прааналізавалі зьвесткі больш за 10 тысяч чалавек у веку ад 65 да 94 гадоў і назіралі за імі на працягу сямі гадоў. Вынікі, апублікаваныя ў Aging & Mental Health, паказалі, што людзі з высокім узроўнем адзіноты з самага пачатку мелі горшыя вынікі тэставаньня памяці, аднак далей яна зьніжалася ў іх прыкладна з той жа хуткасьцю, што і ў астатніх.
Дасьледаваньне грунтавалася на зьвестках праекту SHARE, які ахоплівае жыхароў 12 краін Эўропы. Памяць ацэньвалі з дапамогай простых тэстаў – напрыклад, людзей прасілі запомніць і паўтарыць сьпіс зь дзесяці слоў адразу й празь некаторы час. Узровень адзіноты вызначалі паводле адказаў на пытаньні пра недахоп зносінаў, адчуваньне ізаляцыі і выключанасьці з сацыяльнага жыцьця. Акрамя гэтага, улічвалі іншыя фактары – стан здароўя, фізычную актыўнасьць, дэпрэсію.
Аказалася, што каля 8% удзельнікаў адчувалі высокі ўзровень адзіноты, і менавіта яны часьцей мелі горшыя паказьнікі памяці на старце. Пры гэтым у цэлым ва ўсіх групах назіралася паступовае зьніжэньне памяці, асабліва прыкметнае паміж трэцім і сёмым годам назіраньняў. Але сам факт адзіноты ня быў зьвязаны з больш хуткім пагаршэньнем.
Аўтары публікацыі адзначаюць, што атрыманыя вынікі не выключаюць уплыў адзіноты на мазгі, але паказваюць больш складаную карціну: яна, імаверна, больш уплывае на зыходны ўзровень кагнітыўных функцый, чым на іх далейшую дынаміку. Таму рэгулярная ацэнка адзіноты можа стаць часткай агульнай праверкі кагнітыўнага здароўя ў пажылых – як адзін з фактараў, які варта ўлічваць пры падтрымцы здаровага старэньня. | 0 |
| 6 |  Атлянтычная мэрыдыянальная цыркуляцыя (AMOC) зьяўляецца ключавой сыстэмай акіянскіх плыняў, якая «абагравае» Эўропу, і яна, імаверна, слабее хутчэй, чым лічылася раней. Да такой высновы прыйшлі навукоўцы, прааналізаваўшы паказьнікі буйкоў у розных частках Атлянтычнага акіяну. Дасьледаваньне паказала, што паслабленьне гэтай сыстэмы адбываецца адразу на некалькіх шыротах, што лічыцца самым пераканаўчым прамым сьведчаньнем яе запаволеньня.
AMOC працуе паводле прынцыпу гіганцкай «канвэернай стужкі»: яна пераносіць цёплую салёную ваду з Мэксыканскага заліва на поўнач Атлянтыкі. Дзякуючы гэтаму клімат у Заходняй Эўропе значна мякчэйшы, чым у рэгіёнах на той жа шыраце, напрыклад у Канадзе. Астуджаная вада становіцца больш шчыльнай, апускаецца на глыбіню й вяртаецца на поўдзень уздоўж акіянскага дна. Любое парушэньне гэтага цыклу можа мець сурʼёзныя наступствы для клімату.
Доўгі час дасьледчыкі абапіраліся пераважна на мадэлі і ўскосныя зьвесткі, якія паказвалі, што зь сярэдзіны ХХ стагодзьдзя цыркуляцыя магла аслабнуць прыкладна на 15%. Аднак прамыя вымярэньні праводзяцца толькі каля двух дзесяцігодзьдзяў. Новыя паказьнікі з сыстэмы назіраньняў RAPID—MOCHA, усталяванай паміж Багамамі і Канарскімі астравамі, дазволілі больш дакладна ацаніць зьмены. Яны сьведчаць, што з 2004 па 2023 год AMOC аслабла прыкладна на 10%, а хуткасьць плыняў штогод зьніжаецца прыкладна на 90 тысяч кубічных мэтраў вады за сэкунду.
Каб паменшыць няпэўнасьць, навукоўцы таксама прааналізавалі зьмены ціску ў іншых пунктах заходняй Атлянтыкі: каля Карыбскіх астравоў, усходняга ўзьбярэжжа ЗША і Новай Шатляндыі. Усе гэтыя факты пацьвердзілі адзіную карціну: цыркуляцыя слабее адразу на некалькіх шыротах. Дасьледчыкі мяркуюць, што гэта адпавядае гіпотэзе, паводле якой прэсная вада ад таяньня ледавікоў Грэнляндыі разбаўляе салёную ваду й перашкаджае ёй апускацца на глыбіню. Гэта зьяўляецца крытычным момантам, бо менавіта такі спуск вады забясьпечвае працу AMOC.
Пакуль незразумела, ці набліжаецца сыстэма да «пункту незвароту», але зафіксаваныя тэндэнцыі выклікаюць занепакоенасьць. Рэзкае аслабленьне альбо спыненьне атлянтычных цыркуляцый можа прывесьці да значнага пахаладаньня ў Эўропе, а таксама парушыць мусонныя сыстэмы Афрыкі і Азіі. Таму навукоўцы падкрэсьліваюць неабходнасьць далейшых назіраньняў, каб высьветліць, як далёка тут крытычная мяжа. | 0 |
| 7 |  Папуляцыі імпэратарскіх пінгвінаў і іншых антарктычных відаў імкліва скарачаюцца праз кліматычныя зьмены
Адразу некалькі важных відаў Антарктыды апынуліся пад пагрозай зьнікненьня. Паводле абноўленага Чырвонага сьпісу Міжнароднага зьвязу аховы прыроды, імпэратарскі пінгвін (Aptenodytes forsteri) і антарктычны марскі кот (Arctocephalus gazella) атрымалі статус «пад пагрозай зьнікненьня», а паўднёвы марскі слон (Mirounga leonina) – «уразьлівы». Асноўнай прычынай навукоўцы называюць кліматычныя зьмены, якія хутка мяняюць умовы існаваньня гэтых відаў.
Асаблівы крытычная сытуацыя ў імпэратарскіх пінгвінаў: за 2009-2018 гады іхняя папуляцыя скарацілася прыкладна на 10%, што складае каля 20 тыс. дарослых асобін, а да 2080-х можа зьменшыцца ўдвая. Праблема ў тым, што птушкі моцна залежаць ад прыбярэжнага лёду, на якім яны выводзяць і гадуюць птушанят. Калі лёд растае заўчасна, цэлыя калёніі могуць абваліцца ў акіян. І калі для дарослых пінгвінаў гэта не крытычна, то птушаняты, якія яшчэ не пасьпелі набыць водаадпорнае апярэньне, хутка тонуць альбо гінуць потым ад холаду. Падобныя катастрофы ўжо зафіксаваныя ў некалькіх рэгіёнах Антарктыды, дзе агулам загінулі тысячы птушанят.
Іншыя віды таксама церпяць ад зьменаў у асяродзьдзі. Папуляцыя антарктычных марскіх катоў з 1999 году скарацілася больш чым удвая (да 944 тысяч дарослых асобін), імаверна празь зьніжэньне колькасьці крылю, які ёсьць асноўная ежай для іх. У сваю чаргу, папуляцыі паўднёвых марскіх сланоў апошнімі гадамі моцна пацярпелі ад успышак птушынага грыпу. У асобных выпадках памерла да 90% дзіцянят.
Навукоўцы адзначаюць, што імпэратарскі пінгвін стаў своеасаблівым індыкатарам кліматычных зьменаў, бо ягоны лёс напрамую залежыць ад лёду, які імкліва зьнікае. Калі пацяпленьне акіянаў і раставаньне лёду прыцягнуцца, згаданыя віды могуць сутыкнуцца зь яшчэ больш рэзкім падзеньнем колькасьці ўжо ў бліжэйшыя дзесяцігодзьдзі. | 0 |
| 8 |  Дыябэт, атлусьценьне і мужчынскі пол павялічылі рызыку раньняй дэмэнцыі
Фактары ладу жыцьця, такія як дыябэт, атлусьценьне, дэпрэсія, курэньне і празьмернае спажываньне алькаголю, павышаюць рызыку разьвіцьця дэмэнцыі яшчэ да 65 гадоў. Такія вынікі атрымала дасьледчая каманда Мінэсоцкага ўнівэрсытэту.
У дасьледаваньні аналізавалі зьвесткі 544 442 чалавек, за якімі назіралі ў сярэднім 13.7 года. За гэты час у 807 зь іх разьвілася раньняя дэмэнцыя, а ў 14 253 – звычайная. Сярод фактараў рызыкі раньняй дэмэнцыі таксама былі нізкі ўзровень адукацыі, нізкая фізычная актыўнасьць і належнасьць да чорнага насельніцтва. У жанчын рызыка раньняй дэмэнцыі была ніжэйшай, чым у мужчын.
Высокі артэрыяльны ціск і халестэрын таксама суадносіліся з раньнім пачаткам дэмэнцыі, але гэтая сувязь не дасягнула статыстычнай значнасьці. Прыкметна, што большасьць выяўленых фактараў моцна карэлявала толькі з раньняй формай дэмэнцыі, аднак расавая прыналежнасьць, нізкая фізычная актыўнасьць і злоўжываньне алькагольнымі напоямі амаль аднолькава ўплывалі на абедзьве формы захворваньня. | 0 |
| 9 |  Кафэін, ужыты ўначы, можа стаць прычынай імпульсіўных учынкаў
Час спажываньня кафэіну можа мець ня меншае значэньне, чым ягоная доза. Амэрыканскія навукоўцы выявілі, што кафэін, ужыты ўначы, зьніжае здольнасьць да самакантролю й павышае імпульсіўнасьць, тады як дзённае спажываньне кафэіну такога эфэкту не давала.
Экспэрымэнты ладзіліся на пладовых мушках Drosophila melanogaster, якія ёсьць агульнапрынятай мадэльлю ў нэўрабіялягічных дасьледаваньнях, бо іхняя генэтыка й нэрвовая сыстэма маюць важнае падабенства з чалавечымі.
Мушкам давалі кафэін у розных дозах і ў розны час сутак, а потым ацэньвалі імпульсіўнасьць з дапамогай моцнага струменю паветра. У норме, калі на мух нешта дуе, яны спыняюць рух, бо струмень паветра для іх ёсьць непрыемным стымулам. Але ў досьледах дразафілы, якія атрымлівалі кафэін ноччу, пачыналі ігнараваць гэты стымул і працягвалі хаатычна лётаць. Прычым найвыразьней такі эфэкт праяўляўся ў самак, хоць дозы кафэіну былі ва ўсіх аднолькавыя. Аўтары тлумачаць гэта генэтычнымі і фізыялягічнымі фактарамі, бо звыклых для чалавека гармонаў у мушак няма.
А вось пытаньне, чаму менавіта «начны кафэін» прымушаў дразафілак паводзіць сябе рызыкоўна, – пакуль застаецца адкрытым. | 0 |
