Bintu Sodiq

🌱 СИЗ ҒИЙБАТ ҚИЛЯПСИЗМИ ЁКИ ТУҲМАТ? Ғийбат қилинган шахс кечирмагунича ғийбатчининг гуноҳи кечирилмайди Ғийбатнинг луғатдаги маъноси – бир нарсанинг кўздан тўсилишидир. Уламолар ғийбатни қуйидагича таърифлайдилар: Журжоний: «Ғийбат – инсоннинг бор айбларини унинг йўқлигида зикр қилишдир», деган. Муновий: «Ғойибнинг айбини зикр қилиш», деган. Ғийбатнинг энг мукаммал таърифи қуйидаги ҳадиси шарифда келгандир. Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:

«Эй Аллоҳнинг Расули, ғийбат нима?» деб сўрашди. У зот: «Биродарингни ўзига ёқмаган нарса билан эслашинг», дедилар. «Биродаримда мен айтган нарса бўлса-чи, бунга нима дейсиз?» дейилди. «Агар айтганинг унда бўлса, ғийбат қилган бўласан, борди-ю, айтганинг унда бўлмаса, бўҳтон қилган бўласан», дедилар». (Абу Довуд ривоят қилган).

Ғийбатнинг ҳаром ва гуноҳи кабирадан эканини ҳамма уламолар бир овоздан таъкидлаганлар. Ғийбат нақадар қабиҳ ва нақадар ёмон иш. Аллоҳ таоло марҳамат қилади:

«Баъзиларингиз баъзиларингизни ғийбат қилмасин. Сизлардан бирорталарингиз ўзининг ўлган биродарининг гўштини ейишни яхши кўрурми? Ҳа, ёмон кўрасизлар. Аллоҳдан қўрқинглар. Албатта Аллоҳ тавбани кўплаб қабул қилувчидир, ўта раҳмлидир» (Ҳужурот сураси, 12-оят).

Абу Барза Асламий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:

«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Эй тили билан иймон келтириб, қалбига иймон келтирмаганлар, мусулмонларни ғийбат қилманг ва уларнинг камчиликларини қидирманг. Кимки уларнинг камчилигини қидирса, Аллоҳ таоло ўша одамнинг камчилигини қидиради. Аллоҳ кимнинг камчилигини қидирса, уни уйининг ичида шарманда қилади», – дедилар». (Абу Довуд ривоят қилган).

Ғийбатчилар охиратда ҳам жазосиз қолмайдилар. Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:

«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар: «Меърожга кўтарилганимда мисдан бўлган тирноқлар билан юзлари ва кўксиларини тирнаётган бир қавмнинг олдидан ўтдим. Мен: «Улар ким, эй Жаброил?» дедим. «Булар одамларнинг гўштини еб, обрўларини тўкадиганлардир», деди». (Абу Довуд ва Аҳмад ривоят қилишган).

Мўмин-мусулмонлар ғийбатдан четланибгина қолмасдан, бошқа ғийбатчиларнинг оғзига уриб, ғийбатга йўл қўймасликка ҳаракат қилишлари матлубдир. Саҳл ибн Муоз ибн Анас Жуҳанийдан, у отасидан ривоят қилади:

«Набий соллаллоҳу алайҳи васалам: «Кимки бир мўминни уни ғийбат қилаётган мунофиқдан ҳимоя қилса, қиёмат куни Аллоҳ унинг гўштини дўзах ўтидан ҳимоя қилувчи фариштани юборади. Кимки бир мўминни айбламоқчи бўлиб унга туҳмат қилса, Аллоҳ таоло уни гапидан қайтмагунича жаҳаннам кўприги устида ушлаб туради», дедилар». (Тобароний ривоят қилган).

Ғийбатчига қулоқ солган киши унинг шериги ҳисобланади. Фақат, унинг гапини тили билан инкор қилсагина, ғийбат эшитганлик гуноҳидан қутулади. Агар очиқ инкор қилишдан қўрқса, қалби ила инкор қилсин ва гапни бошқа тарафга буриш ёки туриб кетишга ҳаракат қилсин. — "Зикр аҳлидан сўранг" китобидан, 2-жуз. 🫶 @BintuSodiq