اکنون در دسترس! پژوهش تلگرام ۲۰۲۵ — مهمترین بینشهای سال 
Azatlıq Radiosı | Азатлык Радиосы
رفتن به کانال در Telegram
Татарча хәбәрләр, яңалыклар. Татар-башкорт дөньясы. Ничек бар – шулай. Русия хакимияте Азатлык Радиосын "теләнмәгән оешма" дип тамгалады. Безгә бу адреска яза аласыз: @azatliqradio. Редакция анонимлыкны гарантияли.
نمایش بیشتر2 457
مشترکین
-124 ساعت
+87 روز
+1830 روز
در حال بارگیری داده...
کانالهای مشابه
ابر برچسبها
هیچ دادهای
مشکلی وجود دارد؟ لطفاً صفحه را تازه کنید یا با مدیر پشتیبانی ما تماس بگیرید.
اشارات ورودی و خروجی
---
---
---
---
---
---
جذب مشترکین
ژوئیه '26
ژوئیه '26
+1
در 0 کانالها
ژوئن '26
+58
در 5 کانالها
Get PRO
مه '26
+46
در 4 کانالها
Get PRO
آوریل '26
+45
در 3 کانالها
Get PRO
مارس '26
+47
در 4 کانالها
Get PRO
فوریه '26
+48
در 8 کانالها
Get PRO
ژانویه '26
+40
در 3 کانالها
Get PRO
دسامبر '25
+58
در 8 کانالها
Get PRO
نوامبر '25
+51
در 6 کانالها
Get PRO
اکتبر '25
+49
در 10 کانالها
Get PRO
سپتامبر '25
+53
در 7 کانالها
Get PRO
اوت '25
+59
در 6 کانالها
Get PRO
ژوئیه '25
+82
در 3 کانالها
Get PRO
ژوئن '25
+29
در 3 کانالها
Get PRO
مه '25
+37
در 2 کانالها
Get PRO
آوریل '25
+45
در 7 کانالها
Get PRO
مارس '25
+65
در 6 کانالها
Get PRO
فوریه '25
+62
در 8 کانالها
Get PRO
ژانویه '25
+87
در 6 کانالها
Get PRO
دسامبر '24
+112
در 14 کانالها
Get PRO
نوامبر '24
+72
در 6 کانالها
Get PRO
اکتبر '24
+112
در 12 کانالها
Get PRO
سپتامبر '24
+79
در 7 کانالها
Get PRO
اوت '24
+77
در 8 کانالها
Get PRO
ژوئیه '24
+85
در 8 کانالها
Get PRO
ژوئن '24
+92
در 5 کانالها
Get PRO
مه '24
+130
در 5 کانالها
Get PRO
آوریل '24
+120
در 12 کانالها
Get PRO
مارس '24
+149
در 8 کانالها
Get PRO
فوریه '24
+127
در 11 کانالها
Get PRO
ژانویه '24
+149
در 12 کانالها
Get PRO
دسامبر '23
+193
در 18 کانالها
Get PRO
نوامبر '23
+95
در 9 کانالها
Get PRO
اکتبر '23
+124
در 12 کانالها
Get PRO
سپتامبر '23
+84
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '23
+72
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '23
+74
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '23
+124
در 0 کانالها
Get PRO
مه '23
+61
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '23
+66
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '23
+99
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '23
+156
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '23
+165
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '22
+215
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '22
+151
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '22
+157
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '22
+195
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '22
+164
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '22
+119
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '22
+156
در 0 کانالها
Get PRO
مه '22
+101
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '22
+109
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '22
+540
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '22
+22
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '22
+50
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '21
+36
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '21
+31
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '21
+32
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '21
+29
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '21
+24
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '21
+22
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '21
+20
در 0 کانالها
Get PRO
مه '21
+30
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '21
+37
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '21
+25
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '21
+30
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '21
+45
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '20
+739
در 0 کانالها
| تاریخ | رشد مشترکین | اشارات | کانالها | |
| 01 ژوئیه | +1 |
پستهای کانال
Берничә татар газетының ябылуы турында билгеле булды.
43 ел журналистикада эшләгән "Безнең гәҗит" басмасы хуҗасы Илфат Фәйзрахманов бу өлкәдән китүе, газетны әдәби альманахка калдыруы турында белдерде.
Казанда чыгучы "Юлдаш" һәм Оренбурдагы "Яңа вакыт" та почта каталогында юк.
Шул хакта кыска видео карагыз.
| 2 | Татарстанга басма матбугатны таратуга бирелә торган субсидияләрне кыскартырга мөмкиннәр
Чөнки Татарстан бай республика санала.
2026 елда республика өчен федераль бюджет исәбеннән бирелгән ташламалар инде киметелде, һәм бу иң элек татар телендәге басмаларга тискәре йогынты ясады.
Бизнес-Онлайн язуынча, 2027 ел башыннан әлеге ташлама бөтенләй гамәлдән чыгарылырга мөмкин. Бу исә республика газет-журналларына язылу бәясенең сизелерлек артуына китерү ихтимал. Хәзер дә алар күбесенчә бюджеттан бүленгән акча ярдәмендә генә эшләп килә.
Татарстан язучылар берлеге рәисе Илшат Әминов кичә мөхәррирләр һәм нәширләр белән очрашуда әйтүенчә, донор төбәкләр үз массакүләм мәгълүмат чараларын үзләре генә тотарга тиеш дигән мантыйк аңлашылып бетми. Шул ук вакытта республика да федераль субсидияләрнең кимүен үз акчасына капларга әзер түгел. Моның өчен якынча 80 миллион сум кирәк булачак.
Татарстанда милли телләрдә чыгучы 56 басма социаль әһәмияткә ия булган ташламалы исемлеккә кертелмәгәне турында язган идек.
Нәтиҗәдә әлеге милли басмаларга язылу бәяләре 20 проценттан алып 36,6 процентка кадәр артты.
Хосусый газетларга килгәндә, аларның хәле инде хәзердән үк бик авыр. Алар дәүләттән субсидияләрне күптән алмый. Шуңа күрә татар телендәге басмаларның шактые бүген соңгы көченә генә эшләп килә, ә кайберләре инде бөтенләй ябылды. Мисал өчен бүгеннән инде «Юлдаш» газеты да чыгудан туктады.
«Безнең гәҗит» газетасының баш мөхәррире Илфат Фәйзрахманов «Бизнес-Онлайнга» әйтүенчә, элек субсидияләр дәүләтнекеме, хосусыймы — барлык басмаларга да бирелгән. Соңрак исемлек кыскартылган һәм анда бары тик социаль әһәмияткә ия басмалар гына кертелә башлаган. «Безнең гәҗит»кә исә соңгы ике елда ташламалар бирелми.
«Хәзер почта чыгымнары язылу бәясенең өчтән бер өлешен тәшкил итә. Моннан тыш, почта хезмәтләре кыйммәтләнү генә түгел, авыллар һәм башка торак пунктларда почта бүлекчәләре дә көннән-көн ябыла бара. Нәтиҗәдә, газетны алырга теләгән укучы өчен дә ул кул җитмәс басмага әйләнә», — дигән Фәйзрахманов басмабыз белән сөйләшкәндә.
@azatliqradiosi | 126 |
| 3 | 🍽Башкортстанда социаль ашханә ябылган
Сәбәбе бензин кытлыгы дип аңлаталар.
Стәрлетамакта "Ковчег" социаль ярдәм үзәгенең ашханәсе ябылган. Үзәк мөдире Андрей Лейхнер «Осторожно, новости»га сөйләвенчә, ашханә бензин белән тәэмин итүдәге проблемнар аркасында вакытлыча эшен туктаткан. Ашханәнең рәсми «ВКонтакте» төркемендә бу карарның «мәҗбүри чара» булуы әйтелгән. Анда билгеләп үтелгәнчә, бөтен эшчәнлек "логистикага бәйле".
UTV телеканалы Телеграм каналы хәбәр итүенчә, 1 июль көнне "Ковчег" җитәкчесе "бернинди проблем инде юк" һәм ашханә тиздән ачылачак дигән.
"Ниндидер ыгы-зыгы купты. Хәзер бездә барысы да тәртиптә. Таш плитәләрне җәеп бетергәч, мөгаен, инде шушы атнада ук ачылырбыз", дип сөйләгәннәр UTVга оешма вәкилләре.
Быел кыш ахырында үзәк кайнар ашлар тәкъдим итүче ашханә ачты. Үзәк сайтында әйтелгәнчә, май аенда оешма ашханәнең үзендә 1456 кайнар төшке аш, ә социаль ярдәм үзәге аша тагын якынча 1400 порция таратулары турында хәбәр иткән. Ашханәдә мохтаҗлар, пенсионерлар туклана.
@azatliqradiosi | 150 |
| 4 | Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларыбыз! Бүген 1 июль, җәйнең икенче аена кердек. Әлеге сәгатькә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк:
🔸Татарстанда һәм Башкортстанда дроннар һөҗүме куркынычы сәбәпле һава аланнары ябылды. Росавиция мәгълүматларынча, Казан, Түбән Кама, Бөгелмә, Уфа, шулай ук күрше Ульян, Самар, Пенза, Сарытауда да һава аланнары вакытлыча эшләми. Уфада "Ковер" планы кертелгән.
🔸Дроннар Пензага һөҗүм иткән. Губернатор Олег Мельниченко зыян күрүчеләр юк дип белдерә. Украина мониторинг каналлары хәбәренчә, электроника җитештерүче "Маяк" ширкәтендә шартлау булган.
🔸АКШ президенты Доналд Трамп Иранга һөҗүм турында хәрбиләр белән киңәшләшкәннән соң, Тәһран белән сөйләшүләрне дәвам итәргә булган дип яза үз чыганакларына сылтама белән WSJ. Хәбәргә күрә, АКШ президенты һөҗүмнәрнең дипломатик сөйләшүләргә зыян китерергә мөмкин булуын әйткән, әмма бу мәсьәлә буенча әлегә соңгы карар кабул итмәгән.
🔸Уфа, Стәрлетамак һәм Салават шәһәрләрендә «кара күк» тәртибе кертелгән. Бу җилсез һава торышы аркасында машиналардан чыккан төтен һәм заводларның зарарлы матдәләр чыгару калдыклары таралмыйча, торак йортлар биеклегендә туплана дигәнне аңлата. Уфа с огоньком Телеграм каналы язуынча, кертелгән тәртип иртәгә 20:00 сәгатькә кадәр гамәлдә булачак.
🔸Бүгеннән Русиядә күчемсез милек белән бәйле килешүләрне дистанцион рәвештә рәсмиләштерергә мөмкинлек бирүче канун рәсми рәвештә үз көченә керә. Хәзер фатирны МФЦ-га бармыйча һәм килешүдә катнашучыларның шәхсән очрашуыннан башка да сатып алырга яки сатырга мөмкин булачак. Сатучы һәм сатып алучының шәхесе бердәм биометрик система ярдәмендә — йөз-кыяфәте һәм тавышы буенча расланачак.
@azatliqradiosi | 159 |
| 5 |  Башкортстанда ягулык салу станцияләрендә чиратлар.
Бер машинага 30 литр бензин гына бирү карары чыкты, әле анысы да бөтен санциядә дә юк. Хосусый станцияләр бәяләрне күтәрә. Хакимиятләр проблемны таный.
Украинага һөҗүмнәргә җавап итеп, ВСУ Русиянең нефть эшкәртү ширкәтләренә дроннар җибәрә. | 207 |
| 6 |  +6Берничә татар газетының ябылуы турында билгеле булды. 43 ел журналистикада эшләгән "Безнең гәҗит" басмасы хуҗасы Илфат Фәйзрахманов бу өлкәдән китүе, газетны әдәби альманахка калдыруы турында белдерде.
Казанда чыгучы "Юлдаш" һәм Оренбурдагы "Яңа вакыт" та почта каталогында юк. Моның сәбәпләре нидә?
Бу хакта тулырак 👉 безнең мәкаләдә укыгыз.
@azatliqradiosi | 218 |
| 7 | Люберецки шәһәр мәхкәмәсе Азат Мифтаховның хатыны вә яклаучысы Елена Горбаньны Харптагы колониягә кертмәүне канунсыз дип тапкан
“Шулай булырга тиеш тә иде”, дип шәрехләгән Мифтахов мәхкәмә карарын.
RusNews язуынча, хәзер колония Мифтахов хатыны Елена Горбаньга ун көн эчендә очрашу мөмкинлеге бирергә тиеш.
Азат Мифтаховның хатыны һәм җәмәгать яклаучысы Елена Горбань ире колониядә җәзаланганнан соң ук янына килде, ләкин аны Харптагы колониягә очрашуга кертмәделәр.
Яклау ягы фикеренчә, Горбаньны кертмәүнең максаты — җәзалау эзләрен яшерү.
Колониянең рәсми җавабына караганда, ул вакытта Мифтахов карантинда булган һәм әле отрядка билгеләнмәгән. Әмма адвокат моның җәмәгать яклаучысы белән очрашуларга кагылмавын әйткән.
Азат үзе исә кайсы колониягә генә килсә дә, аны шунда ук профилактик исәпкә куюларын сөйләгән.
"Тәмуг булды, әмма ул тәмуг артта калды. Бу — сезнең ярдәм белән! Бу авыр вакытларда миңа хатлар язган һәм мәхкәмәләргә килгән һәркемгә зур рәхмәт!” дип мөрәҗәгать иткән ул үзенә теләктәшлек белдерүчеләргә.
Тулырак👉 монда укыгыз.
@azatliqradiosi | 215 |
| 8 | Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларыбыз! Бүген 30 июнь, әлеге сәгатькә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк:
🔹Төнлә Мәскәү, Тула, Рязань, Ростов өлкәләренә дроннар һөҗүм иткән. Мәскәү мэры Сергей Собянин белдерүенчә, барлыгы 56 дрон бәреп төшерелгән. Ростов өлкәсе губернаторы Юрий Слюсарь 60тан артык дрон бәреп төшерелүен белдергән. Зыян күрүчеләр турында әлегә мәгълүмат юк.
🔹Маҗарстан Казан, Уфа, Самарда виза алу өчен документлар кабул итүне туктаткан. Илнең баш консуллыгында моны "техник сәбәпләр" белән аңлатканнар. Русия туроператорлары берлегендә белдерүләренчә, Маҗарстан Шенген визасын алу өчен иң уңайлы юнәлешләрнең берсе булып кала. Виза гаризасын карауның гадәти вакыты — якынча өч атна. Документлар тапшыру өчен язылу элеккечә ачык.
🔹Прокуратура Уфадан чыккан Lumen төркеменең солисты Рөстәм Булатовны «Дәүләт» ("Государство") җыры өчен штрафка тартырга куша. Моңа Genius сайтында урнаштырылган җырның тексты сәбәп булган. Тикшерүчеләр анда интернет кулланып «социаль төркемгә карата нәфрәт кузгату» билгеләрен күргән. Mkset язуынча, утырышта Булатов гаебен танымаган һәм дәгъвалар аңа түгел, ә Genius сайтына белдерелергә тиеш дип әйткән. Хәзер җыр тексты Genius сайтыннан алынган, ә җыр үзе «Яндекс Музыка» сервисыннан да юкка чыккан.
🔹Май аенда Русиядә "Башспирт" җитештергән әйберләргә ихтыяҗ 22%ка кимегән. Коммерсант язуынча, шулай ук тагын Русиядә спирт җитештерүче алты ширкәтнең сату күрсәткечләре кименгән. Сәбәбе - бәя арту, кулланучылар активлыгы кимү һәм май бәйрәмнәренең кыскарак булуы.
🔹Русиянең бензин кытлыгы күзәтелгән кайбер төбәкләрендә такси йөртүчеләр юлга сирәгрәк чыга башлаган. Бу хакта "Коммерсант" хәбәр итә.
@azatliqradiosi | 204 |
| 9 |  Казанда янә урам түгәрәгендә татар биюләре бииләр.
Камал театрының яңа бинасы янында “Хәрәкәттә – бәрәкәт” бию дәресләре уза. Һәр атнакич биредә бию осталары татар биюенә өйрәтә. Анда шулай ук татар җырлары, татар уен кораллары да яңгырый.
Төп максат – татар биюен саклау. Бүгенге көндә татар биюе төрле ансамбльләрдә саклана, ләкин Казанда татар биюе мәктәбе юк.
Аерым мәктәп булдыру темасын хореограф Дәүләт Умеров, фольклор белгече Фәүзия Җәүһәрова даими күтәреп килә. Умеров сүзләренчә, Казан сәнгать институтында татар биюе кафедрасы булмау – бик кызганыч.
“Хәрәкәттә – бәрәкәт” дәресләре 2021 елдан бирле уза. Аны Казан мэриясе белән Парк һәм скверлар мөдирлеге оештыра. | 232 |
| 10 |  Төрки халыкларны мәдәни һәм сәяси яктан үстергән мәгърифәтче Исмәгыйль Гаспралы турында 5 факт тәкъдим итәбез.
Җәдитчелек — консерватизм, кадимчелеккә каршы торган ХIX гасырда барлыкка килгән хәрәкәт, Русиядә ислам модернизмының идеологиясе дип тә бәяләнә. Исмәгыйль Гаспралы аның нигезчесе дип санала.
@azatliqradiosi | 225 |
| 11 | Көн язмасы: "Гаспралы бүген яшәсә, ул Стив Джобс яки Марк Цукерберг кебек булыр иде"
Исмәгыйл Гаспралы төрки дөньяның иң зур фикер ияләренең берсе булып санала. Быел аның тууына 175 ел булды. Аның "Телдә, фикердә, эштә берлек" шигаре йөз елдан артык вакыт узса да яңгырашын югалтмый. Әмма сораулар тудыра: бердәм төрки тел турындагы хыялы бүген никадәр чынбарлыкка якын? Ни өчен ул Русия мөселманнарын туган җирләрен ташлап китмәскә өндәгән? Ни өчен империя эчендә хокук өчен көрәшүне дөрес юл дип санаган? Гаспралының карашлары һәм аларның бүгенге яңгырашы турында татар дөньясын, аның шәхесләрен өйрәнүче, Төркиянең Мимар Синан исемендәге нәфис сәнгать университеты тарихчысы Исмаил Төркоглы белән сөйләштек.
— Зирәк кеше. Мөгаен, аның кебек кешеләр 100 елга яки 200 елга бер туадыр. Бүген аны, бәлки, Стив Джобс, Билл Гейтс белән чагыштырып булыр иде. Гаспралы да ул вакыттагы Марк Цукерберг кебек булгандыр. "Тәрҗеман" газетасы ул зур көчкә ия булган медиа. Дөньяның төрле җирләрендәге кешеләрне берләштерә торган көч. Башта 20 әбүнәчесе булгандыр, әмма ул бу санны үстерә. Аны Госманлы империясендә дә укыганнар, уйгырлар, казакълар да, үзбәкләр дә укыган.
Гаспралы – дәреслекләр язган кеше. Балаларны язарга, укырга өйрәтүче китаплары була. Ул кыска вакытта сабак өйрәтә алучы дәреслекләр чыгара. Эффектив дәреслекләр. Аңа кадәр балалар еллар дәвамында мәдрәсәгә йөреп язарга өйрәнми интеккән. Моны Риза Фәхертдин, Фатих Кәрими, Галимҗан Барудилар яхшы белгән, аның бу эшчәнлеген аеруча билгеләгәннәр, бик хөрмәт итәләр Гаспралыны.
Гаспралы китапханәләр дә төзи. Никадәр мөһим эш! Моннан тыш Гаспралы мөселманнар өчен пенсион фонд булдыра. Өлкән кешеләргә, ятимнәргә ярдәм итү оешмаларын, вакыфларны эшләтеп җибәрә. Бүгенге көндә кайсыбыз моның белән мактана ала, башка сыймаслык эшләр.
Әмма аның эшчәнлегендә иң мөһиме – ул хатын-кызларның хокуклары өчен көрәшүе. Алар белем алырга, эшләргә тиешләр дигән фикере ул заманда тыныч тормышта бомба шартлаган кебек була, ди Төркоглы.
Тулырак👉 монда укыгыз.
@azatliqradiosi | 458 |
| 12 |  Уфаның Арт-КВАДРАТ мәйданында "Мин башҡортса һөйләшәм" чарасы узган
Оештыручылар "Башинфорга" сөйләвенчә, 2026 елгы фестиваль проект тарихында яңа этап булган.
"Әгәр 2019 елда ул яшьләр эксперименты булса, 2024 елда заманча башкорт музыкасының зур мәйданчыгына әверелде. Быел исә без эчтәлек тирәнлегенә, тере башкаруга һәм үзенчәлекле мохиткә басым ясадык", дигән алар.
Концертта DJ Ринат Закиров, BURELAR, Тимур Ямалов, YOMAQ, Артур Кәбиров, Радик Мусин, Лиана Хәбибуллина, Лилия Сагыйтова, Нәркәс Хамитова, һәм башкалар чыгыш ясаган.
Концерттан тыш кункалар өчен мастер-класслар, иҗади мәйданчыклар эшләгән. Фестиваль хезмәттәшләре төрле уеннар оештырган, җиңүчеләргә бүләкләр бирелгән.
"Фестивальнең барлык максатларына да ирешелде. Без башкорт телен шәһәр мохитенә уңышлы кертеп, аны заманча мәдәниятнең, музыканың һәм көндәлек аралашуның табигый өлешенә әйләндерә алдык», дип белдергән Башкорт телен саклау һәм үстерү оешмасы җитәкчесе Гөлназ Йосыпова.
📷Назгөл Касыймова
@azatliqradiosi | 232 |
| 13 | Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларыбыз! Бүген 29 июнь, әлеге сәгатькә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк:
🔸Русия армиясенең дроннар һөҗүме нәтиҗәсендә Запорожье өлкәсендә дүрт кеше һәлак булган, 28 кеше яраланган. Шулай ук Херсон өлкәсендә биш кеше яраланган. Болар хакында өлкәләрнең хәрби идарәләре белдерә. Сумы өлкәсендә ике кеше һәлак булган, 9 кеше яраланган дип хәбәр итә полиция.
🔸Русия президенты Владимир Путин журналист Павел Зарубинга интервьюда Украинаның Русия энергетика инфраструктурасына һөҗүменең "проблемнар тудыруын" таныды. "Әйе хәзер без билгеле бер кытлыкны күзәтәбез, әмма ул кискен түгел", диде Путин.
🔸Европада эссе һава торышы нәтиҗәсендә бер атнада 1300 кеше үлгән. Бу хакта Дөнья сәламәтлек саклау җитәкчесе Тедрос Гебрейесус белдерде. Аның сүзләренчә, хәзерге вакытта 150 миллион кеше эсселектән интегә.
🔸Бүген Казанда Русия президенты каршындагы кеше хокуклары шурасының утырышы узачак. Анда Казандагы мохтаҗларга ярдәм итүче "Приют человека" үзәге тәҗрибәсе белән күбрәк танышачаклар. Элегрәк Азатлык Радиосы әлеге үзәк турында язган иде.
🔸Канаданың футбол җыелма такымы 2026 елгы футбол дөнья беренчелегенең 1/8 финалына беренче булып чыкты. Ул Көньяк Африка республикасы футбол җыелма такымын 1:0 исәбе белән җиңде.
@azatliqradiosi | 233 |
| 14 | Татарстандагы «Бердәм Русия» фиркасе Русия Думасында хәзерге депутатлар санын саклап калырга ниятли
Русия Дәүләт думасының яңа чакырылышына республикадан 14 депутат үткәрү планлаштырыла. Бу хәзерге мандатлар санына туры килә. Бу хакта фиркәнең Татарстан бүлеге сәркатибе, Татарстан парламентның элекке рәисе Фәрит Мөхәммәтшин «Бизнес Онлайн» соравына җавап биргәндә әйткән.
Шул ук вакытта, Мөхәммәтшин сүзләренчә, республика бүлегенә депутатлар санын киметү турында ишарәләр дә җиткерелгән.
"Без үзебезгә Татарстанннан Дәүләт Думасындагы вәкиллек санын саклап калу бурычын куйдык. Шулай да безгә Русия составында яңа субъектлар барлыкка килде Татарстаннан депутатлар санын ике кешегә киметергә кирәк дигән ишарәләр килә", дип җавап биргән Мөхәммәтшин.
▪️Яңа субъектлар ул Русия үзенә кушкан «ДНР» һәм «ЛНР» ясалма республикалары. 2014 елда Русия ярдәме һәм идеологик терәк белән Украинада "ДНР" һәм "ЛНР" фетнәче республикалар оешты. Русия аларга акча, кораллар бирде, хәрби ярдәм күрсәтте, күп кенә кешегә Русия паспортын таратты (аннары ул кешеләр оештырылган килеш Русия сайлавына китерелде).
▪️Украинада сугыш башлану белән Татарстаннан Русия думасына сайланган депутатлар җирле мәсьәләләргә бәйле булмаган, ләкин кеше хокукларын кыса торган канун өлгеләре һәм төрле тәкъдимнәр белән чыкты. Мисал өчен Елена Ямпольская (хәзер депутат түгел, Русия президенты ярдәмчесе) "ят агент" тамагасы турында тәкъдим белән чыкты. Ул Русия һәм Путин турында тискәре фикер белдергән артистларны "ят агент" дип танырга чакырды. Олег Морозов Александр Солженицынның "Архипелаг ГУЛАГ" әсәрен мәктәптә укытуга каршы чыкты. Аның фикеренчә, ул артык авыр һәм акылы утырмаганнарга уку өчен яраксыз. Илдән киткән һәм административ хокук бозган русияләрнең милкен кулга алу турында канун өлгесен дә Думага Татарстан Дәүләт шурасы һәм Русия Думасы депутаты Айрат Фәррахов (хәзер Казан дәүләт медицина университеты ректоры вазифаларын башкара) керткән иде.
@azatliqradiosi | 250 |
| 15 | "Алабуга" сәхифәсендә билгесез кешеләрнең барлык мәгълүмат базаларын суыртып алулары турында белдерүе чыкты
Кичә Татарстандагы "Алабуга" махсус икътисади зонасы сайтында үзен "Кара очкын" ("Черная искра") дип атаган яшерен оешма исеменнән хәбәр пәйда булган. Моңа The Insider игътибар иткән.
Билгесез кешеләр берничә ай дәвамында "систем эчендә эшләдек" дип белдерә һәм хезмәткәрләр, тәэмин итү һәм башка юнәлешләргә кагылышлы мәгълүмат базаларын йөкләп алуларын әйтә.
Моннан тыш, яшерен төркем вәкилләре "Герань" дроннарының яңа партияләрендә йөзләгән "сюрприз" калдырдык" дип тә белдерә. Алар әйтүенчә, бу дроннарны очырырга маташканда алар шартлаячак. Әлбәттә бу белдерүләрне бәйсез рәвештә раслау мөмкин түгел. Моны The Insider басмасы да искәртә.
"Бу үтергеч дроннарны җыюга 15 яшьлек балаларны җәлеп итүгә безнең җавап. Ә "Алабуга"да моның белән, киресенчә, горурланалар. Моңа катнашы булган кешеләрнең исемлекләре инде бездә. Аларның кайберләре кыска гына аралашудан соң безгә җитештерү урынына үтеп керергә ярдәм итәргә ризалашты. Хәзер "Алабуга"да зур ыгы-зыгы: серверларны физик яктан сүндерергә туры килгән, ә ФСБ хезмәткәрләре системга үтеп керүгә катнашы булырга мөмкин кешеләрнең барысын да тикшерә", диелә "Кара очкын" хәбәрендә.
▪️Русиянең Украинага каршы баскын сугышы башланганнан соң, Татарстандагы "Алабуга" махсус икътисади зонасында Иранның Shahed дроннарын (Русиядә "Герань-2" дип атала) җитештерү башланды. "Алабуга Политех" студентлары да бу дроннарны җыюга җәлеп ителә диелде.
@azatliqradiosi | 258 |
| 16 |  Пенза шәһәрендә төзелеп килүче Җәмигъ мәчете диварына мөселманнарга каршы эчтәлектәге язулар язганнар.
Мәчетне мәсхәрәләгән видеолар социаль челтәрләрдә таралды. Кадрларда билгесез кешеләрнең мәчет фасадына кара буяу белән төрле язулар калдыруы күренә.
Әлеге Җәмигъ мәчете төзелеше 2010 елда башланган иде. Ул нигездә сәдака акчасына салына. Хәзер бинаның эчке бизәү һәм төзекләндерү эшләре дәвам итә. Төзелешне вакытында тәмамлый алсалар, мәчетне быел көз ачарга ниятлиләр. Ул берьюлы 3–5 мең мөселманны сыйдырачак.
▪️Узган ел "Сова" тикшеренү үзәге чыгарган хисапта Русиядә дини нигездә вандаллык арткан һәм мөселманнарга басым көчәйгәне әйтелде.
@azatliqradiosi | 282 |
| 17 | Татарча белү төрекчәне өйрәнүдә никадәр ярдәм итә ала?
Әйдә!Online подкастында Айнур белән Рима шул хакта сөйләшәләр.
Сез төрекчәне аңлыйсызмы?
Подкастны монда карагыз: https://youtu.be/8PizfbhXpkI?si=_gy-wHvmPcR1HjDe | 291 |
| 18 | Казанда янә урам түгәрәгендә татар биюләре бииләр. Камал театрының яңа бинасы янында “Хәрәкәттә – бәрәкәт” бию дәресләре уза. Һәр атнакич биредә бию осталары татар биюенә өйрәтә. | 1 |
| 19 |  Сугыштан үлүчеләр кайта бара...
Бүгенге көндә безгә Татарстаннан – кимендә 9257 сугышчы үлеме, Башкортстаннан кимендә 10392 үлем турында билгеле.
Бу саннарны Азатлыкның "Сугышта үлүчеләр" хисабы күрсәтә. Хисапны без сугыш башыннан бирле алып барабыз.
#сугышта_үлүчеләр
@azatliqradiosi | 294 |
| 20 | Павел Шмаков укытучыларның түбән хезмәт хакларына зарланып, Русия министрына барган.
Икенче көнне Татарстан министрлыгы Шмаков мәктәбенә тикшерү белән килгән
Казанның «СОлНЦе» мәктәбе мөдире Павел Шмаков июнь башында математик һәм фәнне популярлаштыручы Алексей Савватеев белән Русия мәгариф министры Сергей Кравцовка кергән.
«БИЗНЕС Online» ачыклаганча, очрашуда укытучыларның хезмәт хакы, шул исәптән «СОлНЦе» мәктәбендәге вазгыять тә сүз булган. Мисал итеп, Шмаков Кравцовка банк җибәргән SMS-хәбәрләрне күрсәткән. Анда мәктәп мөдире буларак аның айга 60 мең сумнан артык алмаганы күренә.
Очрашуда видеоконференция аша Татарстанның мәгариф һәм фән министры Илсур Һадиуллин һәм Тула өлкәсенең мәгариф министры Оксана Осташко дә катнашкан.
Кравцов башта Шмаков сүзләренә ышанмыйча, Һадиуллиннан: «Яхшы мәктәп мөдире шулкадәр аз хезмәт хакы аламыни?» дип сораган.
Татарстан мәгариф министры җавап итеп, «СОлНЦе» мәктәбендә укытучылар уртача 75 мең сум хезмәт хакы ала, дип әйткән. Әмма Шмаков бу сумманың укытучылар берьюлы берничә ставкада эшләгәндә генә килеп чыгуын белдергән.
Моңа җавап итеп, Кравцов мәсьәләне тикшерергә вәгъдә иткән. Ике төбәкнең мәгариф министрлыкларына педагогларның хезмәт хакы турында хисап әзерләргә кушылган.
Русия мәгариф министрлыгына барганнан соң икенче көнне үк Татарстан мәгариф һәм фән министрлыгы Шмаков мәктәбендә тикшерү башлаган. Әмма педагог яңадан Кравцов белән элемтәгә кергәч, әлеге тикшерү туктатылган.
🔹«СОлНЦе» мәктәбе мөдире Павел Шмаков Мәскәү тарафыннан милли мәгарифкә басым башлангач татар телен мәктәпләрдә саклап калу өчен актив көрәшүчеләрнең берсе булды. 2019 елның җәендә ул мәктәпләрдә татар телен мотлак укытуны калдыруны сорап, Русия Югары мәхкәмәсенә мөрәҗәгать итте. | 305 |
