🤲 Иман китерүчеләргә шифадыр
Аллаһ тәгалә адәм балаларын төрле сынаулар белән сынап тора. Шул сынауларның берсе – төрле чирләр, авыртулар.
Пәйгамбәребез ﷺ әйткән: «Аллаһ тәгалә нинди генә чир иңдермәсен, аның белән бергә шифасын да иңдерә».
📚(Бохари риваяте).
Димәк, шифаны эзләп табарга гына кирәк. Бүгенге көндә төрледән-төрле чирләр артканнан-арта бара: җан чирләре дә, тән чирләре дә күбәя. Һәм менә шушы барча чирләргә каршы бер көчле дәва бар. Ни кызганыч, иманыбыз зәгыйфь булу, гыйлемебез җитмәү сәбәпле, без ул дәваны бик аз кулланабыз, хәтта әле аны куллана да белмибез.
Ул дәва – Коръән, Коръән белән дәвалану, аның аша шифа алу. Аллаһы тәгалә Коръәннең берничә урынында безгә шифаның Үз Китабында барлыгын бәян кылды. Аллаһы тәгалә «Исра» сүрәсенең 82нче аятендә әйтә: «Без Коръәнне иман китерүчеләр өчен шифа һәм рәхмәт итеп иңдерәбез. Ә залимнәрнең ул бары тик зыяннарын гына арттыра». Галимнәр бу аятьне тәфсир кылып, Коръәндә төрле чирләргә карата шифа барлыгын аңлаталар.
Әмма Аллаһы тәгалә биредә бер искәрмә ясый «иман китерүчеләр өчен». Чөнки мөэминнең дәрәҗәсе югарырак. Мөселманнар арасында монафикъ кеше дә булырга мөмкин. Ә мөэминнең күңелендә, йөрәгендә, бернинди шиксез, бары тик Аллаһыга, Кыямәт көненә, фәрештәләргә, тәкъдиргә һәм иманның башка нигезләренә ышаныч була. Шуңа күрә Аллаһы тәгалә: «...иман китерүчеләр өчен шифа», – дип әйтә.
Ягъни, дингә ихлас күңелдән кергән, иманны тулысынча кабул иткән мөэминнәр өчен Коръәндә шифа бар. Аллаһы тәгалә шул ук аятьтә дәвам итеп: «Ә залимнәрнең ул бары тик зыяннарын гына арттыра», – ди. Шуңа күрә Ул Коръәннең хакыйкый шифасын, иң элек, иман әһелләренә бирә.
Аллаһы тәгалә башка аятьләрендә дә Коръәннең файдасы турында бәян кыла. Галимнәр Коръән аятьләренә нигезләнеп, аның шифасын берничә төргә бүлеп аңлаталар.
Беренче төре, шик-шөбһәләрдән шифа. Коръән кешене төрле шик-шөбһәләрдән дәвалый. Кеше кайвакы: «Кыямәт көне чыннан да булырмы икән? Бу галәм белән кем идарә итә икән? Мин дөрес юлдан бараммы икән? Дөрес яшимме икән?» – дип шикләнә. Аллаһы тәгалә Коръәндә дәлилләр китереп, кайсы юлның дөрес икәнен аңлата. Аллаһы тәгалә кешене тынычландыра.
Кеше: «Күпме генә изгелек кылсам да, миңа рәхмәт әйтмиләр, игелегемне күрмиләр», – дип борчылырга мөмкин. Аллаһы тәгалә аны тынычландырып, хәтта тузан бөртеге кадәр генә изгелек кылса да, Кыямәт көнендә аның әҗерен алачагын хәбәр итә. «Дөрес эшлимме? Дөрес юлдан бараммы?» – дип шикләнүчеләргә Аллаһы тәгалә «Исра» сүрәсенең 9нчы аятендә әйтә: «Хакыйкатьтә, бу Коръән иң туры юлга күндерә». Ягъни, туры юлдан барырга теләсәк, Коръәннең хөкемнәренә иярергә тиешбез.
Икенче төре, Коръәндә тән авыруларыннан да шифа бар. Аллаһы тәгалә «Фуссиләт» сүрәсенең 44нче аятендә Коръән турында болай ди: «Ул – иман китергәннәр өчен һидаять һәм шифадыр». Коръәннең тән авыруларына да шифа булуына тормыштан берничә мисал китерик.
Беренчесе – Ибн Габбас (Аллаһы аннан риза булсын) белән бәйле риваять. Бу хәдис «Мөстәдрак әл-Хәким» җыентыгында килә. Бер кеше Ибн Габбас (Аллаһы аннан риза булсын) янына килеп, борыныннан кан китүдән зарлана. Ул төрле табибларга мөрәҗәгать иткән, әмма дәва таба алмаган. Ибн Габбас (Аллаһы аннан риза булсын) аңа Коръән укып дәва кыла. Берникадәр вакыттан соң бу кешенең хәле яхшыра һәм борыныннан кан агу туктый.
Икенче дәлил – «Сәхих әл-Бохари» җыентыгында килгән мәшһүр хәдис. Бервакыт Пәйгамбәребез ﷺ сәхабәләрен сәфәргә җибәрә. Ул вакытта хәзерге кебек кунакханәләр булмаган. Мосафирлар юлда, кайда кич җитсә, шунда тукталып ял иткәннәр. Сәхабәләр бер авыл янына килеп җитәләр һәм шул авылда төн үткәрергә телиләр. Алар авыл халкына: «Без – мосафирлар», – дип әйтәләр Ул заманнарда мосафирларга хөрмәт күрсәтү, аларны кунак итү гадәте булган. Әмма бу авыл халкы сәхабәләрне кунак итү түгел, хәтта авылда калырга да рөхсәт бирми. Сәхабәләр авыл читенә чыгып, шунда төн уздырырга калалар. Шул төнне авыл башлыгын чаян чага. Аның хәле начарлана башлый. Авылдагы кешеләр аны дәваларга тырышалар, әмма файдасы тимәгәч, аларның берсе:«Бүген авылга мосафирлар килгән иде. Без аларны кунак итмәдек. Бәлки, аларда берәр дәва бардыр?» – ди. Шунда бер кешене сәхабәләр янына җибәрәләр. Ул: «Башлыгыбызны чаян чакты. Сездә аңа ярдәм итә алырлык берәр дәва бармы?» – дип сорый. Сәхабәләрнең берсе: «Әйе, бар. Әмма безнең бер шартыбыз бар. Сез безне кунак итмәдегез.
Шуңа күрә без моны сезгә билгеле күләмдә сарык биргән очракта эшләрбез», – ди. Авл халкы ризалаша. Шунда сәхабәләрнең берсе барып, чаян чаккан кешене «Фатиха» сүрәсен укып өшкерә. Риваятьләрдә аның «Фатиха» сүрәсен укыганы да, гомумән, Коръән укыганы да әйтелә. Ничек кенә булмасын, ул кешене Коръән аятьләре белән өшкерә. Өшкергәннән соң авыру кешенең хәле яхшыра һәм ул аякка баса.
Галимнәр бу хәдискә нигезләнеп, өшкерүнең файдасын аңлаталар. Әгәр өшкерүче иманлы булса, Аллаһыга ихлас күңелдән ялварса һәм Коръән белән дөрес итеп өшкерсә, Аллаһы аның аша шифа бирергә мөмкин.
Бүгенге көндә күп кенә кешеләр, бигрәк тә олы яшьтәгеләр, тез авыртуыннан интегә. Бер танышым үзе белән булган гаҗәп хәлне сөйләде. Ул табибка барып, тезе авыртудан зарланган. Табиб моны тикшергән дә: «Могҗиза булалмый. Моны операциясез берничек тә дәвалап булмас», – дигән. «Миңа аның «могҗиза була алмый» дигән сүзе җитте. Кайттым да, Коръәнне алып, андагы аятьләрне укып, үземне өшкерә башладым», – дип үзенә ничек шифа табуы турында сөйләде ул. Коръәндә дә, Пәйгамбәребез ﷺ сөннәтендә дә Аллаһы тәгаләдән шифа сорап укый торган күп догалар бар. Шушы кеше дә берникадәр вакыт дәвамында Коръән укып һәм Пәйгамбәребез ﷺ сөннәтендә килгән догалар белән өшкереп йөри.
Соңыннан табибка баргач, табиб аның хәлен күреп шакката. Коръән – Аллаһы биргән шифа чараларының берсе.
Өченче төре – җан һәм рухи авырулардан шифа. Коръән, шулай ук, күңелдә җыелган төрле авырулардан, борчу-мәшәкатьләрдән, рухи авырлыклардан шифа булырга мөмкин. Шулай ук, күз тию, сихер һәм бозым кебек нәрсәләрдән саклану һәм алардан дәвалану өчен дә өшкерүнең шәригатьтә үз урыны бар.
Пәйгамбәребез ﷺ бервакыт өенә кайткач, хезмәтчесенең йөзендә үзгәрешләр күргән һәм: «Аңа күз тигән. Аны өшкерегез», – дигән
📚(Бохари риваяте, 5739).
Димәк, Коръән һәм, шулай ук, Пәйгамбәребез ﷺ өйрәткән догалар белән өшкереп дәвалану – шәригатьтә билгеле булган ысул. Пәйгамбәребез ﷺ «Сахих Мөслим»дә килгән хәдистә: «Кем кардәшенә ярдәм итә ала икән, ярдәм итсен», – дигән. Әгәр кешенең гыйлеме бар, ул дин хөкемнәрен белә һәм өшкерә ала икән, кардәшенә ярдәм итәргә тиеш.
Әмма, шул ук ваакытта, өшкерүгә бәйле кайбер мәсьәләләрне ачыклап китәргә кирәк. Галимнәр Коръән һәм Пәйгамбәребез ﷺ өйрәткән догалар белән өшкерүчеләрне берничә төргә бүлеп аңлаталар.
Беренче төр – дөрес итеп өшкерүчеләр. Алар Коръәнне дөрес укыйлар, тәҗвид кагыйдәләрен беләләр һәм Пәйгамбәребез ﷺ өйрәткән догаларны кулланалар.
Мәсәлән, кайсы җирегез – башыгызмы, карыныгызмы яки башка урыныгызмы авырта , шул урынга уң кулны куеп, «Бисмилләһ» дип әйтү һәм Пәйгамбәребез ﷺ өйрәткән догаларны уку турында сөннәттә күрсәтмәләр бар. Әлеге гамәлне башкарган кешеләргә мөрәҗәгать итәргә мөмкин.
Икенче төр – нияте яхшы, әмма гыйлеме җитмәгән кешеләр. Аларның кешеләргә булышасы килә, әмма Коръәнне һәм догаларны дөрес укый белмиләр. Мәсәлән, гарәпчә укый белмәскә мөмкиннәр яки догаларны кириллица белән генә өйрәнеп, сүзләрне дөрес әйтмәскә мөмкиннәр. Мондый очракта сак булырга кирәк.
Өченче төр – шарлатаннар, ягъни ялганчылар.
Кызганычка, алар арта бара. Мондый кешеләр түбәтәй кияргә, яулык бәйләргә, өстәлләренә Коръән куярга, намазлык җәеп куярга мөмкиннәр. Әмма аларны кайбер билгеләргә карап аерырга мөмкин. Мәсәлән, син килеп керүгә, ул кеше: «Син фәлән нәрсә эшләгәнсең, шуңа күрә авырыйсың», – дип яшерен нәрсәләрне сөйли башласа, мондый кешедән сак булырга кирәк.
Чөнки киләчәкне һәм яшеренне Аллаһыдан башка беркем дә белми. Кайбер кешеләр: «Бу – аның карәмәте», – дип әйтергә мөмкиннәр. Ләкин чын мәгънәсендә карәмәт бирелгән кеше аны күрсәтеп, мактанып йөрми. Чөнки ихлас кеше үзенең изгелеген Аллаһы белән ике арада саклый.