የፍትህ መድረክ/justice forum

የሰራተኛና አሰሪ ጉዳይ አዋጅ ቁጥር 1156/2011 ስለሴቶች መብቶች ምን ይላል? 1. ከእርግዝና እና ከወሊድ ጋር የተያያዙ ልዩ መብቶች አዋጁ እናቶች ልጆቻቸውን በጤና እንዲወልዱና እንዲያሳድጉ ሰፊ መብቶችን ሰጥቷል፡፡ የወሊድ ፈቃድ (Maternity Leave)፡- አንዲት ነፍሰጡር ሠራተኛ ከመውለዷ በፊት የ30 ተከታታይ ቀናት የቅድመ-ወሊድ ፈቃድ ከክፍያ ጋር ይሰጣታል፡፡ ስትወልድ ደግሞ ከወለደችበት ቀን ጀምሮ ለ90 ተከታታይ ቀናት የድህረ-ወሊድ ፈቃድ ከክፍያ ጋር የማግኘት መብት አላት፡፡ በአጠቃላይ ለ120 ቀናት የሙሉ ክፍያ ፈቃድ ታገኛለች ማለት ነው፡፡ የሕክምና ምርመራ እና የእረፍት ፈቃድ፡- ነፍሰጡር ሠራተኛ ከእርግዝናዋ ጋር የተያያዘ የሕክምና ምርመራ ለማድረግ አሠሪው ከደመወዝ ጋር ፈቃድ ሊሰጣት ይገባል፡፡ ሐኪም እንድታርፍ ካዘዛትም ከክፍያ ጋር እረፍት ይሰጣታል፡፡ የፅንስ መቋረጥን በተመለከተ፡- የፅንስ መቋረጥ በሀኪም ከተረጋገጠ በሕመም ፈቃድ ላይ የሚደረገው የደመወዝ ቅነሳ በነፍሰጡር ሠራተኛ ላይ ተፈፃሚ አይሆንም፡፡ የሥራ ቦታ ለውጥ፡- ነፍሰጡር ሠራተኛ የምትሰራው ሥራ ለራሷም ሆነ ለጽንሱ ጤንነት አደገኛ መሆኑ በሐኪም ከተረጋገጠ ወደ ሌላ ደህንነቱ የተጠበቀ የሥራ ቦታ ተዛውራ መሥራት አለባት፡፡ የማታ እና የትርፍ ሰዓት ሥራ ክልከላ፡- ነፍሰጡር የሆነች ሠራተኛን ከምሽቱ 4 ሰዓት እስከ ንጋቱ 12 ሰዓት ባለው ጊዜ እንዲሁም የትርፍ ሰዓት ማሰራት የተከለከለ ነው፡፡ 2. ከሥራ ስንብት ፍፁም ከለላ እና የሥራ ዋስትና ሴቶች በእርግዝናቸው ወይም በመውለዳቸው ምክንያት ከሥራቸው እንዳይፈናቀሉ አዋጁ ጥብቅ ጥበቃ አድርጓል፡፡ በእርግዝና ወቅት ከሥራ መባረር የተከለከለ ነው፡- ማንኛውም አሠሪ ሠራተኛዋ ነፍሰጡር በሆነችበት ጊዜ እና ከወለደችበት ቀን ጀምሮ ባሉት 4 ወራት ውስጥ በማንኛውም ምክንያት ከሥራ ሊያሰናብታት አይችልም፡፡ ሆኖም ከእርግዝና ጋር ባልተያያዘ በከባድ የዲሲፕሊን ጥፋት ሊሰናበቱ ይችላሉ፡፡ በፆታና በእርግዝና ምክንያት ማሰናበት ክልክል ነው፡- የሠራተኛው ፆታ፣ የቤተሰብ ኃላፊነት፣ ወይም እርግዝና የሥራ ውልን ለማቋረጥ (ለማሰናበት) ተገቢ ምክንያቶች ሆነው ሊቆጠሩ አይችሉም፡፡ የሠራተኞች ቅነሳ በሚኖርበት ጊዜ፡- በድርጅቱ ውስጥ የመዋቅር ወይም የኢኮኖሚ ችግር አጋጥሞ የሠራተኞች ቅነሳ ሲደረግ፣ ነፍሰጡር ሠራተኞች ወይም ከወለዱ እስከ 4 ወር ድረስ የሆናቸው ሴት ሠራተኞች ከቅነሳው ተርፈው በሥራቸው ላይ እንዲቆዩ የቅድሚያ መብት ይሰጣቸዋል፡፡ 3. ከወሲባዊ ትንኮሳ እና ጥቃት ጥበቃ በሥራ ቦታ የሚደርስ ትንኮሳን በተመለከተ አዋጁ የማያዳግም እርምጃዎችን አስቀምጧል፡፡ ጥብቅ ክልከላ፡- በሥራ ቦታ ወሲባዊ ትንኮሳ ወይም ጥቃት መፈፀም በአሠሪም ሆነ በሠራተኛ ላይ በጥብቅ የተከለከለ ሕገወጥ ድርጊት ነው፡፡ ያለማስጠንቀቂያ ሥራ ስለመልቀቅ፡- አንዲት ሠራተኛ በአሠሪው ወይም በሥራ መሪው ወሲባዊ ትንኮሳ ወይም ጥቃት ከተፈጸመባት የሥራ ውሏን ያለማስጠንቀቂያ ወዲያውኑ ማቋረጥ ትችላለች፡፡ ልዩ የካሳ እና የስንብት ክፍያ፡- በዚሁ ምክንያት (በወሲባዊ ጥቃት ወይም ትንኮሳ) የሥራ ውሏን ያቋረጠች ሠራተኛ የሥራ ስንብት ክፍያ የማግኘት መብት አላት፡፡ ከዚህም በተጨማሪ የ90 ቀናት የቀን ደመወዟ ተባዝቶ ልዩ ካሳ እንዲከፈላት አዋጁ ያስገድዳል፡፡ የአሠሪው ኃላፊነት፡- ድርጊቱ በሌላ ሠራተኛ ተፈፅሞ ለድርጅቱ ሪፖርት ተደርጎለት አሠሪው ተገቢውን እርምጃ ባለመውሰዱ ሠራተኛዋ ሥራዋን ብታቋርጥም የሥራ ስንብት ክፍያ የማግኘት መብት ይኖራታል፡፡ 4. አድልዎን ከመከልከል እና ከማበረታቻ (Affirmative Action) አኳያ ሴቶች በሥራ ዓለም ያላቸውን ተሳትፎና እኩልነት ለማረጋገጥ የሚከተሉት ተደንግገዋል፡፡ እኩል ክፍያ፡- በሴት ሠራተኞች ላይ በፆታቸው ምክንያት አድልዎ መፈጸም እንዲሁም የክፍያ ልዩነት ማድረግ የተከለከለ ነው፡፡ የድጋፍ እርምጃ (Affirmative Action)፡- ሴት ሠራተኛ በቅጥር፣ በደረጃ ዕድገት ወይም በሌላ ማናቸውም የጥቅማ ጥቅም ውድድር ከወንድ ጋር እኩል የሆነች (እኩል ነጥብ ያመጣች) እንደሆነ ቅድሚያ ይሰጣታል፡፡ ከአደገኛ ሥራዎች ጥበቃ፡- ለሴቶች ከባድ ወይም ለጤናቸው ጎጂ ናቸው ተብለው በሚኒስቴሩ በሚዘረዘሩ ሥራዎች ላይ ሴቶችን ማሠራት የተከለከለ ነው፡፡ ይህ ማብራሪያ ተከታታዮችዎ በሥራ ቦታ ላይ ያላቸውን መብቶች በሚገባ እንዲገነዘቡና መብቶቻቸውን እንዲያስከብሩ ትልቅ አቅም ይፈጥርላቸዋል! ቻናላችንን ለመቀላቀል ይህንንhttps://t.me/j_f125 ሊንክ ያስፈንጥሩ! በቻናላችን ላይ በምናቀርባቸው ህግ ነክ ጉዳዮችና ዜናዎች ላይ ሀሳብ፣ ጥቆማና ማንኛውንም አይነት ህግ ነክ ጥያቄዎችን ማቅረብ ሲፈልጉ  ይህንን https://t.me/justice_forum_bot የቴሌግራም ቦት ሊንካችንን በማስፈንጠር ሊያገኙን ይችላሉ. ​Chaanalii keenyatti makamuuf liinkii kana https://t.me/j_f125 tuqaa! Chaanalii keenya irratti dhimmoota seeraa fi oduuwwan dhiyeessinu ilaalchisee yaada, eeruu fi gaaffiiwwan seeraa kamiyyuu dhiyeessuu yoo barbaaddan, liinkii bootii Telegraamii keenya kana https://t.me/justice_forum_bot tuquun nu argachuu dandeessu.