یدالله کریمی پور

فریب فعل مضارع ۱- «اسرائیل توانسته جاهایی از لبنان را بگیرد، اما مطمئنم لبنان دوباره سر بلند می‌کند و این دفعه خشم بزرگی راه می‌افتد که نمی‌گذارد چیزی از اسرائیل بماند.» سرلشکر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ۲- اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، می‌گوید: «نیروهای مسلح برنامه دارند و قطعا این برنامه را به‌صورت دقیق دنبال می‌کنند و ما باید آمریکا را از منطقه غرب آسیا بیرون کنیم.» همچنین می‌گوید: «ما تفاهم‌نامه و توافق با آمریکا را قبول نداریم و باید به مسیرمان ادامه دهیم.» اینها فقط دو نمونه از یک ادبیات آشناست؛ ادبیاتی که سال‌هاست ایرانیان را با افعال آینده بمباران می‌کند: -لبنان دوباره سر بلند خواهد کرد؛ -اسرائیل از میان خواهد رفت؛ -آمریکا از منطقه بیرون خواهد رفت؛ -به اهدافمان خواهیم رسید؛ -پیروز خواهیم شد؛ -دشمن را شکست خواهیم داد؛ -و سرانجام، همه وعده‌ها محقق خواهند شد. مشکل اینجاست که افعال مضارع و آینده، هزینه امروز را به امید فردا قابل تحمل می‌کنند. شکست امروز می‌شود «مقدمه پیروزی فردا»، ویرانی امروز می‌شود «هزینه پیروزی نهایی» و ناکامی امروز، به جای آنکه موضوع ارزیابی و بازنگری باشد، با وعده‌ای تازه برای آینده پوشانده می‌شود. این همان چیزی است که می‌توان نامش را گذاشت: فریب فعل مضارع(آینده؟. افعالی که هنوز اتفاق نیفتاده‌اند، اما چنان بیان می‌شوند که گویی در مسیر قطعی تحقق‌اند. هرگاه وعده‌ای محقق نشد، کافی است زمان تحققش مدتی دیگر به عقب برود: «خواهد شد»، «خواهیم رسید»، «به‌زودی»، «در آینده نزدیک»... ولی سیاست و استراتژی را نمی‌توان با صرف فعل آینده سنجید. معیار، نتیجه‌ای است که در جهان واقعی و در زمان واقعی به دست آمده است. اگر دهه‌هاست یک هدف تکرار می‌شود و همچنان به آینده حواله داده می‌شود، شاید وقت آن رسیده باشد که به جای پرسیدنِ «چه زمانی محقق خواهد شد؟»، پرسش مهم‌تری مطرح کنیم: اگر تاکنون محقق نشده است، آیا اساسا این راهبرد درست بوده است؟ جامعه‌ای که دایما با وعده‌های آینده تغذیه شود، ممکن است شکست‌های امروز را نبیند؛ زیرا همیشه یک «فردا» برای توضیح آن وجود دارد. و شاید خطرناک‌ترین فریب سیاسی همین باشد: آینده‌ای که همیشه می‌آید، اما هیچ‌گاه نمی‌رسد. #یدالله_کریمی_پور #Karimipour_K