5 309
Subscribers
+224 hours
+347 days
+16330 days
Data loading in progress...
Similar Channels
Tags Cloud
No data
Any problems? Please refresh the page or contact our support manager.
Incoming and Outgoing Mentions
---
---
---
---
---
---
Attracting Subscribers
September '26
September '26
+49
in 0 channels
August '26
+232
in 1 channels
Get PRO
July '26
+183
in 0 channels
Get PRO
June '26
+229
in 0 channels
Get PRO
May '26
+73
in 0 channels
Get PRO
April '26
+85
in 0 channels
Get PRO
March '26
+125
in 3 channels
Get PRO
February '26
+67
in 0 channels
Get PRO
January '26
+132
in 0 channels
Get PRO
December '25
+81
in 0 channels
Get PRO
November '25
+174
in 0 channels
Get PRO
October '25
+138
in 0 channels
Get PRO
September '25
+244
in 0 channels
Get PRO
August '25
+230
in 0 channels
Get PRO
July '25
+233
in 0 channels
Get PRO
June '25
+217
in 0 channels
Get PRO
May '25
+228
in 4 channels
Get PRO
April '25
+90
in 0 channels
Get PRO
March '25
+61
in 0 channels
Get PRO
February '25
+43
in 0 channels
Get PRO
January '25
+135
in 0 channels
Get PRO
December '24
+138
in 0 channels
Get PRO
November '24
+190
in 0 channels
Get PRO
October '24
+228
in 0 channels
Get PRO
September '24
+367
in 0 channels
Get PRO
August '24
+179
in 0 channels
Get PRO
July '24
+360
in 0 channels
Get PRO
June '24
+174
in 1 channels
Get PRO
May '24
+95
in 0 channels
Get PRO
April '24
+142
in 0 channels
Get PRO
March '24
+91
in 0 channels
Get PRO
February '24
+124
in 0 channels
Get PRO
January '24
+211
in 0 channels
Get PRO
December '23
+110
in 0 channels
Get PRO
November '23
+126
in 0 channels
Get PRO
October '23
+305
in 0 channels
Get PRO
September '23
+107
in 0 channels
Get PRO
August '23
+102
in 0 channels
Get PRO
July '23
+148
in 0 channels
Get PRO
June '23
+135
in 0 channels
Get PRO
May '23
+68
in 0 channels
Get PRO
April '23
+111
in 0 channels
Get PRO
March '23
+85
in 0 channels
Get PRO
February '23
+66
in 0 channels
Get PRO
January '23
+129
in 0 channels
Get PRO
December '22
+134
in 0 channels
Get PRO
November '22
+96
in 0 channels
Get PRO
October '22
+143
in 0 channels
Get PRO
September '22
+219
in 0 channels
Get PRO
August '22
+107
in 0 channels
Get PRO
July '22
+74
in 0 channels
Get PRO
June '22
+107
in 0 channels
Get PRO
May '22
+54
in 0 channels
Get PRO
April '22
+29
in 0 channels
Get PRO
March '22
+29
in 0 channels
Get PRO
February '22
+60
in 0 channels
Get PRO
January '22
+41
in 0 channels
Get PRO
December '21
+110
in 0 channels
Get PRO
November '21
+44
in 0 channels
Get PRO
October '21
+1 021
in 0 channels
| Date | Subscriber Growth | Mentions | Channels | |
| 06 September | 0 | |||
| 05 September | +5 | |||
| 04 September | +5 | |||
| 03 September | +8 | |||
| 02 September | +22 | |||
| 01 September | +9 |
Channel Posts
Repost from N/a
የቀዳማዊ መፈጠር ጽንሰ-ሐሳብ (The Architecture of the Genesis Theory)
ታዋቂው የታሪክና የፍልስፍና ተመራማሪ ዶክተር ደረጄ ብርሃኑ (Dr. Dereje Birhanu) በአባይ ሸለቆ ባህላዊ ዕውቀት ላይ ባደረጉት ጥናት መሠረት፣ ጊዜና ታሪክ ወደፊት ብቻ እንደሚጓዝ ቀጥተኛ መስመር (Linear Vector) አይታዩም። ይልቁንም ሕይወትና ታሪክ በክብ ቅርጽ (Circular Shape) የሚሽከረከሩ ሕያው ሂደቶች ናቸው። ይህ አስተሳሰብ Genesis Theory (የቀዳማዊ ፍጥረት ጽንሰ-ሐሳብ) ይባላል። በዚህ ሕግ መሠረት ታሪክ፣ መሬት፣ ክብርና ዕድል እርስ በርሳቸው የተቆላለፉ የሕይወት ሰንሰለቶች ናቸው።
በዚህ የሕይወት ክበብ ውስጥ እያንዳንዱ ሐሳብ በሌላው ላይ ሙሉ በሙሉ ጥገኝነት አለው፦
Bana (የመጀመሪያው): በመጀመሪያ ደረጃ ማኅበረሰቡ መኖሩን ለማረጋገጥ ፍጹም ቀዳማዊ መነሻ ሊኖረው ይገባል።
Bona (የፈጣሪ መሬት): ሕዝቡ ቀዳማዊ ቀዳሚ (ባና) በመሆኑ፣ የሚኖርበት ተራራማና ለምለም ምድር በቀጥታ በፈጣሪ የተሰጠ ቅዱስ ምድር ተብሎ ይታመናል።
Boontu (የባህል ኩራት): እንዲህ ባለው በፈጣሪ በተሰጠ፣ ማንም ባልደፈረው ቅዱስ ምድር ላይ መኖር በተፈጥሮው የማይበገር የታሪክ ኩራትና ክብር በሰው ውስጥ ይገነባል።
Fantaa / ፈንታ (የጋራ ድርሻ): ይህ ክብር፣ ማንነትና ምድር በአንድ ግለሰብ የሚታጠሩ አይደሉም፤ ይልቁንም በትውልድ መካከል በእኩል የሚከፋፈሉ የጋራ ድርሻና ውርስ ናቸው።
በዚህ መልክ ሕዝቡ በ Fantaa / ፈንታ አማካኝነት ምድሩንና ታሪኩን ለቀጣዩ ትውልድ ሲያስተላልፍ፣ አዲሱ ትውልድ በራስ-ሰር እንደገና ወደ መጀመሪያው ምንጭ ወደ Bana ይመለሳል። በዚህ መሠረት ክበቡ አይቋረጥም። ከዚህ የባህል ክበብ መውጣት ማለት ከታሪክና ከፈጣሪ መለየት ማለት እንደሆነ በትውፊት ይታመናል።
ስለሆነም፣ የጥንቱ መዝገብ P-W-N-T በድምጽ ሽግግር ሂደት ወደ B-N እና F-N-T ሲለወጥና ትርጉሙም ከዚህ ታላቅ የሕይወት ክበብ ጋር አንድ ሆኖ ሲገኝ የምንረዳው ታላቅ የታሪክ እውነት አለ፦ የፑንት ምድር ትውስታ አልጠፋም፤ አልተቀበረም! ይልቁንም ዛሬም ድረስ ምድሩን እየጠበቁ ባሉት ማኅበረሰቦች ሕያው እስትንፋስ፣ ቋንቋና የማይሞት ነፍስ ውስጥ ተጠብቆ ይኖራል።
This Is Ethiopia 👉@Ethioassab
| 2 | የታሪክና የባህል ተመራማሪዎች በጥናቶቻቸው በስፋት እንዳረጋገጡት፣ ድምጾች በጊዜና በትውልድ ሂደት ውስጥ ቢለዋወጡም፣ መሠረታዊ የሆኑት የዕውቀትና የባህል ፍልስፍናዎች (Core Philosophies) ሳይናወጡ እንደ ጸኑ ዓምድ ጸንተው ይኖራሉ።
የድምጽ መለዋወጥ መርህ (The Principle of Diachronic Sound Shifts)
የአካባቢው ተወላጅ ቋንቋዎችን—የጥንት ግብፅን (Ancient Egyptian)፣ Ge'ezን፣ Amharicን እንዲሁም በላቲን ፊደል የሚጻፉትን እንደ Oromo ያሉትን ቋንቋዎች ስናጠና፣ የቃላት መሠረታዊ ትርጉም የሚቀመጠው በተነባቢ ሆሄያት (Consonantal Roots) ላይ ሲሆን፣ አናባቢዎች (Vowels) ግን እንደየአካባቢው ይለዋወጣሉ። የቋንቋ ተመራማሪው ኢጎር ዲያኮኖፍ (Igor Diakonoff) በአፍሪካ ቀንድና አካባቢው ቋንቋዎች ጥናታቸው ላይ እንዳረጋገጡት፣ ይህ ከጥንቱ መዝገብ ወደ ዘመናዊው የአነጋገር ዘይቤ የመጣው የድምጽ ሽግግር (Phonetic Shift) የሚከተሉትን የተፈጥሮ የቋንቋ ሕጎች ይከተላል፦
1. የከንፈር ድምጾች መለስለስ ሂደት (The Bilabial Softening Track) /p/፣ /b/፣ እና /f/ የተባሉት ድምጾች የሚፈጠሩት በአንድ ዓይነት የሰውነት ክፍል፣ ይኸውም በከንፈር (Lips) አማካኝነት ነው። በብዙ ሺህ ዓመታት የንግግር ሂደት ውስጥ፣ ጠንካራው የ /p/ ድምጽ እየለሰለሰ ወደ /b/፣ ከዚያም ወደሚፈሰው የ /f/ ድምጽ ይቀየራል። በዚህ የተፈጥሮ የንግግር መለዋወጥ ምክንያት፣ የጥንቱ መሠረታዊ ድምጽ በአካባቢው ወደተለያዩ ተቀራራቢ ቃላት ተሻግሯል፦
ጥንታዊው መሠረት (Ancient Root): [P-W-N-T]
የለሰለሱት መሠረቶች (Softened Roots): [B-N] እና [F-N-T]
2. የአወቃቀር መድረሻ ሆሄ (The Morphological Suffix) የቋንቋ ተመራማሪዎች እንደሚገልጹት፣ በአካባቢያችን ሰዋስው (Grammar) ውስጥ፣ የአንድ ቃል ማጠናቀቂያ ላይ -t፣ -ta፣ ወይም -tu የተባሉትን ድምጾች መጨመር፣ ረቂቅ የሆኑ ሐሳቦችን ወደ ስብስብ ስም (Collective Noun) ወይም ወደ ማንነት መገለጫነት (Markers of Identity) በስልት ይለውጣቸዋል።
የባህልና የፍልስፍና መዝገበ-ቃላት (The Ethno-Philosophical Dictionary)
1. ታላቁ መነሻ (The Macro-Origin)፦ P-W-N-T / Pwnt (ፑንት)
የጥንት ምስል-ጽሕፈት (Hieroglyphic Epigraphy): 𓈖𓏏𓊪𓅱 (በፈርኦኖች መዝገብ ላይ ከቀኝ ወደ ግራ p-w-n-t ተብሎ የተጻፈው)
ጽንሰ-ሐሳባዊ እሴት (Conceptual Value): የታሪክ ተመራማሪው ሪቻርድ ፓንክኸርስት (Richard Pankhurst) በምርምራቸው ላይ እንደገለጹት፣ በጥንት ጸሐፍት ዘንድ Ta Netjer ወይም "የፈጣሪ ምድር" (Land of the Creator) ተብሎ የተመዘገበ፣ የቅዱስ እጣን፣ የዕውቀት፣ የዘር መነሻና የታላቅ የንግድ ማዕከል የነበረው ምድር ነው።
2. የማኅበረሰብ መሠረት (The Structural Bedrock)፦ M-N-T / Mantaa (ማንታ)
ጽንሰ-ሐሳባዊ እሴት (Conceptual Value): ጽኑነትንና መሠረትን ከሚያመለክተው M-N ከተባለው ጥንታዊ ድምጽ የተገኘ ነው። የአንድ ሕዝብ ወይም ሥልጣኔ በፅኑ የቆመበትን ቀዳማዊ መነሻ፣ መሠረት ወይም ምንጭ ያመለክታል።
3. ጠባቂዎቹ (The Custodians)፦ M-N-T / Mantuu (ማንቱ)
ጽንሰ-ሐሳባዊ እሴት (Conceptual Value): ከመሠረት ድምጹ የቀጠለ ተግባራዊ ትርጉም ሲሆን፣ የማኅበረሰቡን ሉዓላዊነት፣ ታሪክና እውነት እንዲጠብቁ አደራ የተሰጣቸውን ቀዳማዊ ኃላፊዎች፣ ታሪካዊ ጠባቂዎች ወይም አጋአዝያን ያመለክታል።
4. ቅዱስ መጠለያ (The Sanctuary)፦ M-N / Mana-Kiyya (ማና-ክያ)
ጽንሰ-ሐሳባዊ እሴት (Conceptual Value): መጠለያንና አስተማማኝ መኖሪያን ከሚወክለው ድምጽ የተገኘ ነው። በዕለታዊ ንግግር "ቤቴ" (Mana kiyya) የሚል ቀጥተኛ ትርጉም ቢኖረውም፣ በትልቁ ሲታይ ግን የማኅበረሰቡ መጠለያ የሆነችውን ቅድስት እናት-ሀገርን ያመለክታል።
5. ቀዳማዊ ፍጥረት (The Primordial Genesis)፦ B-N / Bana (ባና)
ጽንሰ-ሐሳባዊ እሴት (Conceptual Value): የጥንቱ የ /p/ ድምጽ ወደ /b/ ሲለሰልስ የተፈጠረ ቃል ነው። ትርጉሙም "የመጀመሪያው" ወይም "ቀዳማዊው መነሻችን" ማለት ሲሆን፣ የባህል ንቃተ-ህሊና መባቻንና የቀዳማዊ አባቶችን መስመር ያሳያል።
6. የተባረከው ግዛት (The Sovereign Territory)፦ B-N / Bona (ቦና)
ጽንሰ-ሐሳባዊ እሴት (Conceptual Value): ከተፈጥሮ በረከትና ከምድር ዑደት ጋር የተያያዘ የ B-N ድምጽ መገለጫ ነው። ትርጉሙም የፈጣሪ መሬት ማለት ሲሆን፣ በሰዎች ኃይል በጦርነት የተያዘ ሳይሆን፣ ገና በመጀመሪያው መነሻ በፈጣሪ የተሰጠ የተባረከ ምድር ነው።
7. የታሪክ ክብር (The Enacted Identity)፦ B-N-T / Boontu (ቦንቱ)
ጽንሰ-ሐሳባዊ እሴት (Conceptual Value): የ -tu መድረሻ ሆሄ ሲጨመርበት ረቂቁን የታሪክ መነሻ ወደ ሕያው ማንነት ይለውጠዋል። ትርጉሙም የባህል ኩራት ማለት ሲሆን፣ አንድ ሰው ቀዳማዊ ታሪኩንና ያልተደፈረውን መሬቱን ጠንቅቆ በማወቅ የሚሰማው ታላቅ የውስጥ ስብዕናና ክብር ነው።
8. የጋራ ቃልኪዳን (The Communal Covenant)፦ F-N-T / Fantaa (ፈንታ)
የጥንት ምስል-ጽሕፈት (Hieroglyphic Epigraphy): 𓂋𓏏𓈖𓏏𓊖
የድምጽ ሽግግር (Evolution): f-n-t → fantaa / ፈንታ
ጽንሰ-ሐሳባዊ እሴት (Conceptual Value): የታሪክና የባህል ተመራማሪው ዶክተር አየለ በቀሬ (Dr. Ayele Bekerie) በሰፊው እንደገለጹት፣ ድምጾቹ ሙሉ በሙሉ ወደ /f/ ተለውጠው በ -ta ስብስብ ሆሄ ሲደመደሙ የሁለትዮሽ የቋንቋ መዋቅርና ማንነት (Dual Linguistic Identity) ይፈጠራል፦
Afaan Oromoo (Fantaa): በትውፊታዊና ማኅበረሰባዊ መዋቅሮች ውስጥ የሚሰጠውን የተመደበ ዕድል፣ የየግል ወይም የቡድን ድርሻ ያመለክታል።
ፈንታ(Fenta) አማርኛው: በጋራ ውርስና በሕይወት ጉዞ ውስጥ ያለን የድርሻ፣ የዕጣ፣ የክፍል ቀጥተኛ እኩያ ትርጉም ይይዛል።
ሁለቱም ቃላት ከጥንቱ የ F-N-T ማትሪክስ በቀጥታ የሚፈሱ ሲሆን፣ በትውልድ ዘመን የሚሸጋገርን የጋራ ቀዳማዊ የአባቶች ድርሻ (የጋራ ውርስ) ጽንሰ-ሐሳብ በሕያውነት ይይዛሉ። | 544 |
| 3 | 🔄 የቀዳማዊ መፈጠር ጽንሰ-ሐሳብ (The Architecture of the Genesis Theory)
ታዋቂው የታሪክና የፍልስፍና ተመራማሪ ዶክተር ደረጄ ብርሃኑ (Dr. Dereje Birhanu) በአባይ ሸለቆ ባህላዊ ዕውቀት ላይ ባደረጉት ጥናት መሠረት፣ ጊዜና ታሪክ ወደፊት ብቻ እንደሚጓዝ ቀጥተኛ መስመር (Linear Vector) አይታዩም። ይልቁንም ሕይወትና ታሪክ በክብ ቅርጽ (Circular Shape) የሚሽከረከሩ ሕያው ሂደቶች ናቸው። ይህ አስተሳሰብ Genesis Theory (የቀዳማዊ መፈጠር ጽንሰ-ሐሳብ) ይባላል። በዚህ ሕግ መሠረት ታሪክ፣ መሬት፣ ክብርና ዕድል እርስ በርሳቸው የተቆላለፉ የሕይወት ሰንሰለቶች ናቸው።
በዚህ የሕይወት ክበብ ውስጥ እያንዳንዱ ሐሳብ በሌላው ላይ ሙሉ በሙሉ ጥገኝነት አለው፦
Bana (የመጀመሪያው): በመጀመሪያ ደረጃ ማኅበረሰቡ መኖሩን ለማረጋገጥ ፍጹም ቀዳማዊ መነሻ ሊኖረው ይገባል።
Bona (የእግዚአብሔር መሬት): ሕዝቡ ቀዳማዊ ቀዳሚ (ባና) በመሆኑ፣ የሚኖርበት ተራራማና ለምለም ምድር በቀጥታ በፈጣሪ የተሰጠ ቅዱስ ምድር ተብሎ ይታመናል።
Boontu (የባህል ኩራት): እንዲህ ባለው በፈጣሪ በተሰጠ፣ ማንም ባልደፈረው ቅዱስ ምድር ላይ መኖር በተፈጥሮው የማይበገር የታሪክ ኩራትና ክብር በሰው ውስጥ ይገነባል።
Fantaa / ፈንታ (የጋራ ድርሻ): ይህ ክብር፣ ማንነትና ምድር በአንድ ግለሰብ የሚታጠሩ አይደሉም፤ ይልቁንም በትውልድ መካከል በእኩል የሚከፋፈሉ የጋራ ድርሻና ውርስ ናቸው።
በዚህ መልክ ሕዝቡ በ Fantaa / ፈንታ አማካኝነት ምድሩንና ታሪኩን ለቀጣዩ ትውልድ ሲያስተላልፍ፣ አዲሱ ትውልድ በራስ-ሰር እንደገና ወደ መጀመሪያው ምንጭ ወደ Bana ይመلሳል። በዚህ መሠረት ክበቡ አይቋረጥም። ከዚህ የባህል ክበብ መውጣት ማለት ከታሪክና ከፈጣሪ መለየት ማለት እንደሆነ በትውፊት ይታመናል።
ስለሆነም፣ የጥንቱ መዝገብ P-W-N-T በድምጽ ሽግግር ሂደት ወደ B-N እና F-N-T ሲለወጥና ትርጉሙም ከዚህ ታላቅ የሕይወት ክበብ ጋር አንድ ሆኖ ሲገኝ የምንረዳው ታላቅ የታሪክ እውነት አለ፦ የፑንት ምድር ትውስታ አልጠፋም፤ አልተቀበረም! ይልቁንም ዛሬም ድረስ ምድሩን እየጠበቁ ባሉት ማኅበረሰቦች ሕያው እስትንፋስ፣ ቋንቋና የማይሞት ነፍስ ውስጥ ተጠብቆ ይኖራል።
This Is Ethiopia 👉@Ethioassab | 78 |
| 4 | የታሪክና የባህል ተመራማሪዎች በጥናቶቻቸው በስፋት እንዳረጋገጡት፣ ድምጾች በጊዜና በትውልድ ሂደት ውስጥ ቢለዋወጡም፣ መሠረታዊ የሆኑት የዕውቀትና የባህል ፍልስፍናዎች (Core Philosophies) ሳይናወጡ እንደ ጸኑ ዓምድ ጸንተው ይኖራሉ።
🔬 የድምጽ መለዋወጥ መርህ (The Principle of Diachronic Sound Shifts)
የአካባቢው ተወላጅ ቋንቋዎችን—የጥንት ግብፅን (Ancient Egyptian)፣ Ge'ezን፣ Amharicን እንዲሁም በላቲን ፊደል የሚጻፉትን እንደ Oromo ያሉትን ቋንቋዎች ስናጠና፣ የቃላት መሠረታዊ ትርጉም የሚቀመጠው በተነባቢ ሆሄያት (Consonantal Roots) ላይ ሲሆን፣ አናባቢዎች (Vowels) ግን እንደየአካባቢው ይለዋወጣሉ። የቋንቋ ተመራማሪው ኢጎር ዲያኮኖፍ (Igor Diakonoff) በአፍሪካ ቀንድና አካባቢው ቋንቋዎች ጥናታቸው ላይ እንዳረጋገጡት፣ ይህ ከጥንቱ መዝገብ ወደ ዘመናዊው የአነጋገር ዘይቤ የመጣው የድምጽ ሽግግር (Phonetic Shift) የሚከተሉትን የተፈጥሮ የቋንቋ ሕጎች ይከተላል፦
1. የከንፈር ድምጾች መለስለስ ሂደት (The Bilabial Softening Track) /p/፣ /b/፣ እና /f/ የተባሉት ድምጾች የሚፈጠሩት በአንድ ዓይነት የሰውነት ክፍል፣ ይኸውም በከንፈር (Lips) አማካኝነት ነው። በብዙ ሺህ ዓመታት የንግግር ሂደት ውስጥ፣ ጠንካራው የ /p/ ድምጽ እየለሰለሰ ወደ /b/፣ ከዚያም ወደሚፈሰው የ /f/ ድምጽ ይቀየራል። በዚህ የተፈጥሮ የንግግር መለዋወጥ ምክንያት፣ የጥንቱ መሠረታዊ ድምጽ በአካባቢው ወደተለያዩ ተቀራራቢ ቃላት ተሻግሯል፦
ጥንታዊው መሠረት (Ancient Root): [P-W-N-T]
የለሰለሱት መሠረቶች (Softened Roots): [B-N] እና [F-N-T]
2. የአወቃቀር መድረሻ ሆሄ (The Morphological Suffix) የቋንቋ ተመራማሪዎች እንደሚገልጹት፣ በአካባቢያችን ሰዋስው (Grammar) ውስጥ፣ የአንድ ቃል ማጠናቀቂያ ላይ -t፣ -ta፣ ወይም -tu የተባሉትን ድምጾች መጨመር፣ ረቂቅ የሆኑ ሐሳቦችን ወደ ስብስብ ስም (Collective Noun) ወይም ወደ ማንነት መገለጫነት (Markers of Identity) በስልት ይለውጣቸዋል።
📖 የባህልና የፍልስፍና መዝገበ-ቃላት (The Ethno-Philosophical Dictionary)
1. ታላቁ መነሻ (The Macro-Origin)፦ P-W-N-T / Pwnt (ፑንት)
የጥንት ምስል-ጽሕፈት (Hieroglyphic Epigraphy): 𓈖𓏏𓊪𓅱 (በፈርኦኖች መዝገብ ላይ ከቀኝ ወደ ግራ p-w-n-t ተብሎ የተጻፈው)
ጽንሰ-ሐሳባዊ እሴት (Conceptual Value): የታሪክ ተመራማሪው ሪቻርድ ፓንክኸርስት (Richard Pankhurst) በምርምራቸው ላይ እንደገለጹት፣ በጥንት ጸሐፍት ዘንድ Ta Netjer ወይም "የፈጣሪ ምድር" (Land of the Creator) ተብሎ የተመዘገበ፣ የቅዱስ እጣን፣ የዕውቀት፣ የዘር መነሻና የታላቅ የንግድ ማዕከል የነበረው ምድር ነው።
2. የማኅበረሰብ መሠረት (The Structural Bedrock)፦ M-N-T / Mantaa (ማንታ)
ጽንሰ-ሐሳባዊ እሴት (Conceptual Value): ጽኑነትንና መሠረትን ከሚያመለክተው M-N ከተባለው ጥንታዊ ድምጽ የተገኘ ነው። የአንድ ሕዝብ ወይም ሥልጣኔ በፅኑ የቆመበትን ቀዳማዊ መነሻ፣ መሠረት ወይም ምንጭ ያመለክታል።
3. ጠባቂዎቹ (The Custodians)፦ M-N-T / Mantuu (ማንቱ)
ጽንሰ-ሐሳባዊ እሴት (Conceptual Value): ከመሠረት ድምጹ የቀጠለ ተግባራዊ ትርጉም ሲሆን፣ የማኅበረሰቡን ሉዓላዊነት፣ ታሪክና እውነት እንዲጠብቁ አደራ የተሰጣቸውን ቀዳማዊ ኃላፊዎች፣ ታሪካዊ ጠባቂዎች ወይም አጋአዝያን ያመለክታል።
4. ቅዱስ መጠለያ (The Sanctuary)፦ M-N / Mana-Kiyya (ማና-ክያ)
ጽንሰ-ሐሳባዊ እሴት (Conceptual Value): መጠለያንና አስተማማኝ መኖሪያን ከሚወክለው ድምጽ የተገኘ ነው። በዕለታዊ ንግግር "ቤቴ" (Mana kiyya) የሚል ቀጥተኛ ትርጉም ቢኖረውም፣ በትልቁ ሲታይ ግን የማኅበረሰቡ መጠለያ የሆነችውን ቅድስት እናት-ሀገርን ያመለክታል።
5. ቀዳማዊ መፈጠር (The Primordial Genesis)፦ B-N / Bana (ባና)
ጽንሰ-ሐሳባዊ እሴት (Conceptual Value): የጥንቱ የ /p/ ድምጽ ወደ /b/ ሲለሰልስ የተፈጠረ ቃል ነው። ትርጉሙም "የመጀመሪያው" ወይም "ቀዳማዊው መነሻችን" ማለት ሲሆን፣ የባህል ንቃተ-ህሊና መባቻንና የቀዳማዊ አባቶችን መስመር ያሳያል።
6. የተባረከው ግዛት (The Sovereign Territory)፦ B-N / Bona (ቦና)
ጽንሰ-ሐሳባዊ እሴት (Conceptual Value): ከተፈጥሮ በረከትና ከምድር ዑደት ጋር የተያያዘ የ B-N ድምጽ መገለጫ ነው። ትርጉሙም የእግዚአብሔር መሬት ማለት ሲሆን፣ በሰዎች ኃይል በጦርነት የተያዘ ሳይሆን፣ ገና በመጀመሪያው መነሻ በፈጣሪ የተሰጠ የተባረከ የተቀደሰ ምድር ነው።
7. የታሪክ ክብር (The Enacted Identity)፦ B-N-T / Boontu (ቦንቱ)
ጽንሰ-ሐሳባዊ እሴት (Conceptual Value): የ -tu መድረሻ ሆሄ ሲጨመርበት ረቂቁን የታሪክ መነሻ ወደ ሕያው ማንነት ይለውጠዋል። ትርጉሙም የባህል ኩራት ማለት ሲሆን፣ አንድ ሰው ቀዳማዊ ታሪኩንና ያልተደፈረውን መሬቱን ጠንቅቆ በማወቅ የሚሰማው ታላቅ የውስጥ ስብዕናና ክብር ነው።
8. የጋራ ቃልኪዳን (The Communal Covenant)፦ F-N-T / Fantaa (ፈንታ)
የጥንት ምስል-ጽሕፈት (Hieroglyphic Epigraphy): 𓂋𓏏𓈖𓏏𓊖
የድምጽ ሽግግር (Evolution): f-n-t → fantaa / ፈንታ
ጽንሰ-ሐሳባዊ እሴት (Conceptual Value): የታሪክና የባህል ተመራማሪው ዶክተር አየለ በቀሬ (Dr. Ayele Bekerie) በሰፊው እንደገለጹት፣ ድምጾቹ ሙሉ በሙሉ ወደ /f/ ተለውጠው በ -ta ስብስብ ሆሄ ሲደመደሙ የሁለትዮሽ የቋንቋ መዋቅርና ማንነት (Dual Linguistic Identity) ይፈጠራል፦
Afaan Oromoo (Fantaa): በትውፊታዊና ማኅበረሰባዊ መዋቅሮች ውስጥ የሚሰጠውን የተመደበ ዕድል፣ የየግል ወይም የቡድን ድርሻ ያመለክታል።
Amharic (ፈንታ): በጋራ ውርስና በሕይወት ጉዞ ውስጥ ያለን የድርሻ፣ የዕጣ፣ የክፍል ቀጥተኛ እኩያ ትርጉም ይይዛል።
ሁለቱም ቃላት ከጥንቱ የ F-N-T ማትሪክስ በቀጥታ የሚፈሱ ሲሆን፣ በትውልድ ዘመን የሚሸጋገርን የጋራ ቀዳማዊ የአባቶች ድርሻ (የጋራ ውርስ) ጽንሰ-ሐሳብ በሕያውነት ይይዛሉ። | 71 |
| 5 | Ityoopiyaanuu - ኢትዮጵያችን
(𓊪𓅱𓈖𓏏𓈉)
በአባይ ሸለቆ (Nile Valley) እና በመላው አፍሪካ ቀንድ (Horn of Africa) የታሪክና የቋንቋ ጥናቶች መሠረት፣ የጥንቱ የፑንት ምድር (Land of Punt) ታሪካዊና ፍልስፍናዊ መሠረት ዛሬም ድረስ በአካባቢው ማኅበረሰቦች ሕያው ቋንቋና አስተሳሰብ ውስጥ ተቀርጾ ይገኛል። | 624 |
| 6 | No text... | 1 |
| 7 | Component Meanings:
Ancient Egyptian: ḥḳ (𓎛𓈎) — Ruler's post, gate, or valley command station.
Nubian: hagas — River gorge or valley choke point.
Afaan Oromoo: Hagaa — Mid-point, center, or strategic resting place.
Now: Hagaz = Anseba River transit valley; used in northern trade mapping.
Rahayta (Raayyaa)
Component Meanings:
Ancient Egyptian: rḥ (𓂋𓎛) — Border, limit, or southern gate.
Nubian: rayt — Coastal strip or desert expanse.
Afaan Oromoo: Raayyaa — Open grazing range, migration flat, or pastoral expanse.
Now: Rahayta = Southern border territory; used in Red Sea demarcation logs.
Aura / Awra (Awra)
Component Meanings:
Ancient Egyptian: iwr (𓄿𓅱𓂋) — Low basin, depression, or water catchment.
Nubian: awr — Dry riverbed or saline trough.
Afaan Oromoo: Awra — Low-lying expanse, depression, or lowland water trough.
Now: Aura = Danakil depression outpost; used in remote hydrological mapping.
Gaala (Gaala-Nefhi)
Component Meanings:
Ancient Egyptian: g3g3 (𓎢𓄿𓎢𓄿) — Meeting ground, district hub, or high gathering platform.
Nubian: gala — Settlement fringe or pastoral camp.
Afaan Oromoo: Gaala — Caravan gathering point or transit camp.
Now: Gala = Capital sub-district; used in municipal consolidation registries.
Ghela'elo (Galaana)
Component Meanings:
Ancient Egyptian: ḫr (𓐍𓂋) — Shore, low-water landing, or riverbank.
Nubian: ghel — Coastal creek or tidal inlet.
Afaan Oromoo: Galaana — Large water body, sea channel, or coastal flow.
Now: Ghela'elo = Maritime village; used in Italian colonial shipping charts.
Areza (Arraata)
Component Meanings:
Ancient Egyptian: rš (𓂋𓈙) — High elevation, plateau, or military watch hill.
Nubian: arez — Rocky highland ridge.
Afaan Oromoo: Arraata — Spreading highland plateau or terraced hilltop settlement.
Now: Areza = Western highland military post; used in 19th-century district maps.
This is 👉 @Ethioassab | 1 345 |
| 8 | Assab (Aseb / Asuu)
Component Meanings:
Ancient Egyptian: sb (𓋴𓃀) — Port, opening, or gate.
Nubian: as — Salt or saline earth.
Afaan Oromoo: Asuu — To cure, dry, or preserve (referencing salt drying pans).
Now: Assab = Red Sea maritime gateway; used in ancient trade records and classical navigation maps.
Zula (Juula)
Component Meanings:
Ancient Egyptian: ḏw (𓆓𓅱) — Mountain, elevated land, or coastal hill.
Nubian: jullu — Water channel or flat shore.
Afaan Oromoo: Juula — Open plain or flat coastal basin.
Now: Zula = Ancient port harbor; used in archaeological studies of the Kingdom of Aksum.
Senafe (Sanaafaa)
Component Meanings:
Ancient Egyptian: snf (𓋴𓈖𓆑) — Boundary pass or high lookout.
Nubian: sanaf — Elevated rocky ridge.
Afaan Oromoo: Sanaafaa — High plateau or windy mountain peak.
Now: Senafe = Highland trade post; used in studies of ancient Aksumite border settlements.
Mersa (Marsaa)
Component Meanings:
Ancient Egyptian: mr (𓅓𓂋) — Canal, waterway, or port basin.
Nubian: mersa — Sheltered cove or anchorage.
Afaan Oromoo: Marsaa — Enclosure, turning point, or protected bay.
Now: Mersa = Red Sea maritime anchorage; used in historical trade route mapping.
Asmara (Asmeraa)
Component Meanings:
Ancient Egyptian: smr (𓋴𓅓𓂋) — Companion, allied group, or united union.
Nubian: asmir — High pasture or gathering field.
Afaan Oromoo: Asmeraa — Meeting place or united settlement.
Now: Asmara = Capital city; used in historical chronicles and regional peace documentation.
Debarwa (Dabarsuu)
Component Meanings:
Ancient Egyptian: db3 (𓂧𓃀) — Blockade, fortress, or administrative boundary.
Nubian: dabar — Stone fortress or cliff edge.
Afaan Oromoo: Dabarsuu — Crossing point, gate, or transit zone.
Now: Debarwa = Historic highland capital; used in Medri Bahri administrative studies.
Keren (Garaa)
Component Meanings:
Ancient Egyptian: qfn (𓎢𓂋𓈖) — Round hill or elevated basin.
Nubian: karen — Valley enclosure or mountain foot.
Afaan Oromoo: Garaa — Interior basin, stomach-like valley, or chest of the hills.
Now: Keren = Valley basin town; used in Bogos territory and Cushitic migration studies.
Mendefera (Mendaffar)
Component Meanings:
Ancient Egyptian: mn (𓅓𓂝𓈖) — Established, firm, or enduring fortress.
Nubian: menda — Hilltop stronghold.
Afaan Oromoo: Mendaffar — Impregnable high ground or defiant peak.
Now: Mendefera = Historic highland fortress; used in anti-colonial resistance histories.
Adi Quala (Kalloo)
Component Meanings:
Ancient Egyptian: qbb (𓎢𓄿𓏤) — Cool place, settlement, or oasis.
Nubian: kallo — Meadow or fenced grazing ground.
Afaan Oromoo: Kalloo — Fenced enclosure, pasture, or strategic boundary.
Now: Adi Quala = Border garrison settlement; used in 19th-century military campaign maps.
Barentu
Ancient Egyptian Framework (Kemet): Bari-tu — Morning Solar Boat / Eastern Light.
Ancient Nubian / Cushitic Framework: Bahr-ntu — People of the Great Water / River Valleys.
Afaan Oromoo Framework: Bareentoo — Ancestral land, open plain, or home clan region.
Detailed Meaning: የምሥራቅ ብርሃን / የፀሐይ መውጫ አቅጣጫ — Eastern horizon and dawn.
Now: Barentu = Regional trade and cultural hub; used in Kunama and lowland demographic studies.
Bisha (Bishaan)
Component Meanings:
Ancient Egyptian: bš (𓃀𓈙) — Overflow, flood, or mineral wash.
Nubian: bisha — Red earth or alluvial deposit.
Afaan Oromoo: Bishaan — Water, river, or fluid basin.
Now: Bisha = Administrative lowland outpost; used in Gash-Barka development registries.
Filfil (Filfilachuu)
Component Meanings:
Ancient Egyptian: prpr (𓅱𓊪𓂋) — Gushing stream, bubbling spring, or winding path.
Nubian: filfil — Spring water or cascading brook.
Afaan Oromoo: Filfilachuu — Filtering, bubbling up, or gushing spring.
Now: Filfil = Mountain road pass; used in historical transit and forestry records.
Hagaz (Hagaa) | 1 164 |
| 9 | t3wy (Tawy)
Modern Script: 𓊖𓏏𓏤𓏤 (Tawiya)
Evolution:
t3wy
Taw-wy
Tawiya
Component Meanings:
Ta: Land, earth, or ground.
Wy: Dual suffix (Two).
Tawiya: The Two Lands.
Hieroglyph: 𓊖𓏏𓏤𓏤
Now: Tawy = Dual land; used in historical geography texts.
t3-mrj (Ta-mery)
Modern Script: 𓊖𓏏𓌸𓂋𓇾
(Tamariya)
Evolution:
t3-mrj
Ta-mery
Tamariya
Component Meanings:
Ta: Land, earth, or ground.
Mery: Beloved, cherished, or cultivated.
Tamariya: The Beloved Land.
Hieroglyph: 𓊖𓏏𓌸𓂋𓇾
Now: Tamari = Beloved land; used in classical literature and poetry.
t3-nṯr (Ta-netjer)
Modern Script: 𓊖𓏏𓊹 (Tanechera)
Evolution:
t3-nṯr
Ta-netjer
Tanechera
Component Meanings:
Ta: Land, earth, or territory.
Netjer: God, divine, or sacred.
Tanechera: Land of the God.
Hieroglyph: 𓊖𓏏𓊹
Now: Ta-necer = Divine land; used in ancient trade route and archaeological research.
t3-mḥw (Ta-Mehew)
Modern Script: 𓊖𓏏𓅓𓎛𓅱 (Ta-Mehuwa)
Evolution:
t3-mḥw
Ta-mehu
Ta-Mehuwa
Component Meanings:
Ta: Land, earth, or region.
Mehew: North, northern, or flax marshlands.
Ta-Mehuwa: The Northland.
Hieroglyph: 𓊖𓏏𓅓𓎛𓅱
Now: Ta-Mehu = Northland; used in historical geography and delta ecology studies.
t3-šmw (Ta-Shemew)
Modern Script: 𓊖𓏏𓈙𓈗𓅱 (Ta-Shemuwa)
Evolution:
t3-šmw
Ta-shemu
Ta-Shemuwa
Component Meanings:
Ta: Land, earth, or territory.
Shemew: South, upper, or harvest region.
Ta-Shemuwa: The Southland.
Hieroglyph: 𓊖𓏏𓈙𓈗𓅱
Now: Ta-Shemu = Southland; used in archaeological frameworks.
t3-wr (Ta-wer)
Modern Script: 𓊖𓏏𓅨𓂋 (Ta-wera)
Evolution:
t3-wr
Ta-wer
Ta-wera
Component Meanings:
Ta: Land, earth, or ground.
Wer: Great, elder, or major.
Ta-wera: The Great Land.
Hieroglyph: 𓊖𓏏𓅨𓂋
Now: Ta-wer = Great land; used in epigraphic research.
t3-ḥnqt (Ta-henquet)
Modern Script: 𓏏𓏐𓎛𓈀𓏏 (Ta-henqueta)
Evolution:
t3-ḥnqt
Ta-henquet
Ta-henqueta
Component Meanings:
Ta: Land, earth, or base element (grain).
Henquet: Beer, offerings, or baked provisions.
Ta-henqueta: Bread and beer provisions.
Hieroglyph: 𓏏𓏐𓎛𓈀𓏏
Now: Ta-henket = Provisions; used in paleoethnobotany and dietary studies.
t3y (Tay)
Modern Script: 𓏏𓄿𓏥 (Taya)
Evolution:
t3y
Tay
Taya
Component Meanings:
Tay: Male, masculine, belonging to the earth, or personal agent.
Taya: Male or masculine earthly agent.
Hieroglyph: 𓏏𓄿𓏥
Now: Tayi = Masculine; used in grammatical analysis.
t3-pt (Ta-pet)
Modern Script: 𓊖𓏏𓇯 (Ta-peta)
Evolution:
t3-pt
Ta-pet
Ta-peta
Component Meanings:
Ta: Land, earth, or ground.
Pet: Sky, heaven, or canopy.
Ta-peta: Earth and sky junction.
Hieroglyph: 𓊖𓏏𓇯
Now: Ta-pet = Earth-sky boundary; used in studies of ancient cosmology and architecture.
t3-nu (Ta-nu)
Modern Script: 𓊖𓏏𓈗𓈉 (Tana)
Evolution:
t3-nu
Ta-nu
Tana
Component Meanings:
Ta: Land, earth, or basin.
Nu: Waters, primordial flood, or deep cosmic fluid.
Tana: Land of the waters.
Hieroglyph: 𓊖𓏏𓈗𓈉
Now: Tana = Water basin; used in regional hydrology and geography.
This is Ethiopia👉 @Ethioassab | 934 |
| 10 | #EAST_TO_WEST
This is Ethiopia👉 @Ethioassab
T3 (Ta)
Modern Script: 𓊖𓏏 (Ta)
Evolution:
t3
Ta-a
Ta
Component Meanings:
Ta: Land, earth, ground, or world.
Hieroglyph: 𓊖𓏏
Now: Ta = Earth and ground; used in comparative linguistic studies. | 920 |
| 11 | ITI-O-PI-YE-IA (𓈗 𓊪𓄿 𓋹 𓇋 𓇾 𓇋𓄿)
Definition: The foundational source and life-giving water basin of the radiant living domain.
ITI
Component Meanings:
Hieroglyphic: iti (𓊖) — Sovereign origin, foundation, or ancestral source.
Nubian: iti — Birthplace or ancestral land.
Afaan Oromoo: Iti — Source, origin, or foundational root (e.g., Itiyoophiyaa — the foundational source territory; Ituu — an ancestral clan branch considered an original root group; Itittuu — thick curdled milk representing a congealed, concentrated source or base).
Now: Iti = Sovereign origin; used in etymological analyses of ancestral roots.
O
Component Meanings:
Hieroglyphic: mw (𓈗) — Water, flood, or primordial womb of life linked to the Nile basin.
Nubian: o — Water source or river channel.
Afaan Oromoo: Oo — Basin, spring, or life-giving fluid source (e.g., Odaa — shaded gathering tree or water-table basin; Obbo — source address or kinship reference stem; Oowaa — hot spring or thermal water basin).
Now: O = Womb of life; used in cosmological and hydrological toponym studies.
PIYE
Component Meanings:
Hieroglyphic: pr + i3 (𓊖𓏤) — Radiant spark, light, or rising divine energy.
Nubian: piye — Bright ray or morning light.
Now: Piye = Radiant spark; used in historical studies of solar and water symbolism.
Pi-ankhi: Translated in hieroglyphic text as "The Living One".
Variant Form: Pi-ye functions as a shortened form of Pi-ankhi.
Note: Piye is a historical monarch called in full Piankhi which means Pi-ankhi in hieroglyphs.
Etymological Expression: In this framework, Pi-ye can be understood as an expression of affection or support equivalent to "my Piankhi" (incorporating the trailing possessive suffix dynamic).
Hieroglyphic Breakdown: In traditional epigraphic analysis, the name is constructed within a royal cartouche using three primary components:
Pi- (P3): 𓊪𓄿 — The masculine singular definite article, translating directly as "The".
Ankh (ʿnḫ): 𓋹 — The sacred ideogram representing "Life" or "Vital Force".
-i (-j): 𓇋 — A phonetic extension stabilizing the grammatical root.
YE
Component Meanings:
Hieroglyphic: t3 / domain root (𓇾) — Land, territory, or motherland.
Nubian: ye — Home territory or sovereign domain.
Afaan Oromoo: Yaa / Ye —
Territory, traditional domain, or homeland (e.g., Yaa'ii — assembly ground or traditional governance domain; Yeroo — temporal domain or designated era; Yaa'ina — flowing water course or territorial stream path).
Now: Ye = Feminine motherland / personal feminine possessive marker (\text{Ankh-i} / "my beloved one").
-IA
Component Meanings:
Hieroglyphic / Classical: Suffix adaptation used to designate regional names.
Nubian: Adjectival suffix for place names.
Afaan Oromoo: --ia — Locative or descriptive territorial suffix (e.g., Koloniya — territorial or administrative settlement zone; Ammaanuuliya — localized descriptive regional reference; Qarshiiyaa — financial or currency allocation zone).
Now: -ia = Classical topographic suffix (𓇋𓄿); used in historical and Hellenistic geographic transitions. | 987 |
| 12 | #EAST_TO_WEST
This is Ethiopia👉 @Ethioassab
👉East = Sunrise =Punt=Redsea =Barentu.
👉 West=Sunset=Kemet=Mediterranean = Borena.
👉Homer's Epic=Athiopia=From Sunrise to Sunset | 1 008 |
| 13 | የዩኒቨርሲቲ እና የትምህርት መስክ ምርጫ ያድርጉ!
በ2018 ዓ.ም የ2ኛ ደረጃ ትምህርት ማጠናቀቂያ ሀገር አቀፍ ፈተና ወስዳችሁ በመደበኛው የትምህርት መርሐግብር የዩኒቨርሲቲ መግቢያ ውጤት ያስመዘገባችሁ ተማሪዎች በሙሉ የዩኒቨርሲቲ እና የትምህርት መስክ ምርጫ እንድታደርጉ ትምህርት ሚኒስቴር አሳውቋል፡፡
የዩኒቨርሲቲ እና የትምህርት መስክ ምርጫ ማድረጊያ ጊዜ 👇
ከነሐሴ 28/2018 ዓ.ም እስከ ጳጉሜን 05/2018 ዓ.ም
የዩኒቨርሲቲ እና የትምህርት መስክ ምርጫ የሚያደርጉበት ሊንክ 👇
https://student.ethernet.edu.et/
የሕክምና፣ የአካል ጉዳተኝነት፣ ተመሳሳይ ጾታ ያላቸው መንትያዎች እና ከስድስት ወር በታች ህጻን የሚያጠቡ እናቶች አስፈላጊውን ሕጋዊ ማስረጃ ማያያዝ ይኖርባችኋል ተብሏል።
ለጥቆማ 👉 @atc_newsbot
➡️ https://t.me/atc_news | 1 244 |
| 14 | #MoE
የ2018 ዓ.ም. የሁለተኛ ደረጃ ማጠናቀቂያ ሀገር አቀፍ ፈተናን ወስደው በመደበኛ የትምህርት መርሃ ግብር የከፍተኛ ትምህርት መግቢያ ውጤት ያስመዘገቡ ተማሪዎች የተቋምና የትምህርት መስክ ምርጫቸውን ከነሐሴ 28 እስከ ጳጉሜ 5 ቀን 2018 ዓ.ም. ድረስ እንዲያስገቡ የትምህርት ሚኒስቴር አሳውቋል።
ተማሪዎች ምርጫቸውን ትምህርት ቤት መሄድ ሳያስፈልጋቸው ባሉበት ሆነው በኦንላይን ማስገባት ይችላሉ።
የምርጫ ማስገቢያ ድረ-ገጹ፦ student.ethernet.edu.et ነው።
- በሕክምና ምክንያት ልዩ ሁኔታ ያላቸው፣
- የአካል ጉዳተኛ የሆኑ፣
- ተመሳሳይ ጾታ ያላቸው መንትያዎች
- ከ6 ወር በታች ሕፃን የሚያጠቡ እናቶች ተገቢውን ሕጋዊ ማስረጃ ማያያዝ እንደሚጠበቅባቸውም ሚኒስቴሩ ገልጿል።
#MoE
ነሐሴ 28 ቀን 2018 | 1 156 |
| 15 | Oromo Version: Xiqqaal
Meaning: ትንሽ / ጥቃቅን መሆን
Zeb
Egyptian / Nubian Version: 𓋴𓃀 (Zeb / To watch, guard)
Oromo Version: Zaba / Eeguu
Meaning: ጠባቂ / ዘብ መቆም
Meh
Egyptian / Nubian Version: 𓈙𓃀 (Meh / To fill, satisfy)
Oromo Version: Guutuu / Moof
Meaning: መሙላት / ማርካት
Kha / Khai
Egyptian / Nubian Version: 𓐍𓂝 (Kha / To emerge, start)
Oromo Version: Kha'uu / Ka'uu
Meaning: መነሳት / መጀመር
Fuu
Egyptian / Nubian Version: 𓆑𓅱 (Fuu / Enclosure, pen)
Oromo Version: Foona
Meaning: የከብቶች በረት / መጠለያ
Wadj
Egyptian / Nubian Version: 𓍯𓇛 (Wadj / Green, fresh foliage)
Oromo Version: Magariisa / Wadjecha
Meaning: አረንጓዴ / ለምለም ቅጠል / እርጥብ
Nedjem
Egyptian / Nubian Version: 𓈖𓆓𓅱 (Nedjem / Sweet liquid, honey)
Oromo Version: Nadhii
Meaning: ጣፋጭ ፈሳሽ / ማር
Madd
Egyptian / Nubian Version: 𓏏𓂧 (Madd / Water source, spring)
Oromo Version: Maddoo
Meaning: ምንጭ / የውሃ መገኛ
Bata
Egyptian / Nubian Version: 𓃀𓏏𓂝 (Bata / Harm, transgression)
Oromo Version: Badii
Meaning: ጥፋት / ወንጀል
Gum
Egyptian / Nubian Version: 𓎼𓅓 (Gum / Compensation, blood price)
Oromo Version: Gumaa
Meaning: ካሳ / የደም ዋጋ
Qul
Egyptian / Nubian Version: 𓈎𓂋𓂋 (Qul / Pure, clean)
Oromo Version: Qulqulluu
Meaning: ንጹህ / የጠራ
Seneb
Egyptian / Nubian Version: 𓋴𓈖𓃀 (Seneb / Health, wellbeing)
Oromo Version: Fayyaa / Seneb
Meaning: ጤና / ደህንነት
Heb
Egyptian / Nubian Version: (Heb / Festival, grand blessing)
Oromo Version: Eebba
Meaning: በዓል / ታላቅ ምርቃት
Hor
Egyptian / Nubian Version: 𓁱 (Hor / Mineral water, sacred liquid)
Oromo Version: Hora
Meaning: ማዕድናዊ ውሃ / ቅዱስ ፈሳሽ
Tana
Egyptian / Nubian Version: ṯnj (Tnj / To be exalted, raise up, or specify a place)
Oromo Version: Tana
Meaning: ይህቺ / እዚህ ቦታ (የከበረች ወይም የተወሰነች ምድር)
Gana
Egyptian / Nubian Version: 𓎼𓈖 (Gan / Inundation, flood season)
Oromo Version: Ganna
Meaning: ክረምት / የዝናብ ወራት
Abb
Egyptian / Nubian Version: 𓂝𓃀 (Abb / Thirst, desire / fluid source)
Oromo Version: Abbaa / Abbayi
Meaning: የውሃ ምንጭ / ዋና አባት / የዓባይ ወንዝ መገኛ
Aduu / Aten
Egyptian / Nubian Version: 𓇳 (Aten / The solar disc, radiant sun)
Oromo Version: Aduu
Meaning: ፀሐይ / የፀሐይ ዲስክ
Hapi
Egyptian / Nubian Version: 𓇿𓈗 (Hapi / Divine personification of the Nile flood)
Oromo Version: Abbay / Hapi
Meaning: የዓባይ ወንዝ / የአባይ አምላክ ምንጭ
Abdju
Egyptian / Nubian Version: 𓍺𓃀𓍷 (Abdju / Abydos, sacred ancestral burial city)
Oromo Version: Abbaa / Abbayi
Meaning: የቀደምት አባቶች / ቅዱስ ስፍራ
This is 👉 @Ethioassab | 1 141 |
| 16 | Oromo Version: Ilmoo
Meaning: መወለድ / ጨቅላ ልጅ
Pex
Egyptian / Nubian Version: 𓏲𓂝𓈙 (Pex / Flesh, muscle tissue)
Oromo Version: Foonsa / Foon
Meaning: ሥጋ / የሰውነት አካል
Ab / Aba
Egyptian / Nubian Version: 𓏺𓃀 (Ab / Patriarch, elder)
Oromo Version: Abbaa
Meaning: አባት / መሪ / ባለቤት
Rem
Egyptian / Nubian Version: aw (Rem / Fluid emission, tears)
Oromo Version: Rime
Meaning: እርግዝና / ፅንስ
Kha
Egyptian / Nubian Version: 𓂝𓈖𓐍 (Kha / Throat, voice channel)
Oromo Version: Qoonqa
Meaning: ጉሮሮ / ድምፅ
Xer
Egyptian / Nubian Version: 𓄡𓂋 (Xer / Underneath, base)
Oromo Version: Jala
Meaning: በታች / ሥር / የእግር ኮቴ
Maa
Egyptian / Nubian Version: 𓁹𓄿 (Maa / To see, behold)
Oromo Version: Maa / Ilaaluu
Meaning: ማየት / መመልከት
Ar
Egyptian / Nubian Version: 𓁹𓂋 (Ar / To perceive, find)
Oromo Version: Arguu
Meaning: ማየት / ማግኘት
Aru
Egyptian / Nubian Version: 𓂋𓂝𓅱 (Aru / To drive, chase)
Oromo Version: Ari'uu
Meaning: ማሳደድ / ከብት መንዳት
Gala
Egyptian / Nubian Version: 𓎼𓂋𓂋 (Gala / To return, enter)
Oromo Version: Galuu
Meaning: መመለስ / ወደ ቤት ወይም በረት መግባት
Kaa
Egyptian / Nubian Version: 𓂓𓂝 (Kaa / To place, set)
Oromo Version: Kaa'uu
Meaning: ማስቀመጥ / ማኖር
Un
Egyptian / Nubian Version: 𓃹𓈖 (Un / To exist, be present)
Oromo Version: Jira / Wun
Meaning: መኖር / መገኘት
Men
Egyptian / Nubian Version: 𓏠𓈖 (Men / To endure, stand firm)
Oromo Version: Dhaaba / Meen
Meaning: መጽናት / መቆም / መረጋጋት
Khaa / Ka
Egyptian / Nubian Version: 𓂡 (Ka / To rise, get up)
Oromo Version: Ka'uu / Ka'a
Meaning: መነሳት / መነሳሳት
Ba
Egyptian / Nubian Version: 𓃀𓅱 (Ba / To go out, depart)
Oromo Version: Ba'uu
Meaning: መውጣት / ወደ ውጭ መሄድ
Ii-baa
Egyptian / Nubian Version: 𓁹𓃀 (Ii-baa / Rising emergence)
Oromo Version: Ba'uu
Meaning: መውጣት (ለምሳሌ የፀሐይ መውጣት)
Djed
Egyptian / Nubian Version: 𓆓𓂧 (Djed / To speak, utter)
Oromo Version: Jed / Jedhu
Meaning: መናገር / ማለት
Rem
Egyptian / Nubian Version: _rem (Rem / To weep, cry)
Oromo Version: Boohuu / Imimmaan
Meaning: ማልቀስ / ማንባት
Baka
Egyptian / Nubian Version: 𓃀𓎡 (Baka / To know, understand)
Oromo Version: Beekuu
Meaning: ማወቅ / መረዳት
Ten
Egyptian / Nubian Version: 𓏏𓈖𓅱 (Ten / To limit, bound)
Oromo Version: Daangaa / Xene
Meaning: መገደብ / ድንበር ማድረግ
Sen
Egyptian / Nubian Version: 𓋴𓈖 (Sen / To fear, revere)
Oromo Version: Sodaachuu / San
Meaning: መፍራት / መከበር
Tua
Egyptian / Nubian Version: 𓏏𓅱𓄿 (Tua / To praise, adore)
Oromo Version: Galateeffachuu
Meaning: ማመስገን / መጸለይ (ለዋቃ መገዛት)
Aat
Egyptian / Nubian Version: 𓂝𓏏 (Aat / To cry aloud)
Oromo Version: Atuu
Meaning: ማልቀስ / መጮህ
Ii-er
Egyptian / Nubian Version: 𓂋𓍿 (Ii-er / To dispatch, send)
Oromo Version: Erguu
Meaning: መላክ
Khab
Egyptian / Nubian Version: 𓎡𓃀 (Khab / To laugh, rejoice)
Oromo Version: Kofloo / Kofal
Meaning: መሳቅ / መደሰት
Pedj
Egyptian / Nubian Version: 𓏤𓂧𓆑 (Pedj / To stretch out, distance)
Oromo Version: Fagaachuu
Meaning: መዘርጋት / መራቅ
Sek
Egyptian / Nubian Version: 𓋴𓎡 (Sek / To sweep, cleanse)
Oromo Version: Haquu / Haruu
Meaning: ማጽዳት / ማበስ
Tem
Egyptian / Nubian Version: 𓏏𓅓 (Tem / To finish, complete)
Oromo Version: Dhumuu
Meaning: መጨረስ / ማጠናቀቅ
Yaa
Egyptian / Nubian Version: 𓇋𓂝 (Yaa / To flow, move in stream)
Oromo Version: Ya'uu
Meaning: መፍሰስ / በቡድን መጓዝ
Am
Egyptian / Nubian Version: 𓂝𓅓 (Am / To swallow, consume)
Oromo Version: Nyaachuu / Amm
Meaning: መብላት / መዋጥ / ማኘክ
Ber
Egyptian / Nubian Version: 𓃀𓂋 (Ber / To speed, rush forward)
Oromo Version: Farda / Berr
Meaning: መሮጥ / መበርረር
Djed
Egyptian / Nubian Version: 𓆓𓂧𓅱 (Djed / To converse, discuss)
Oromo Version: Dubbachuu
Meaning: መናገር / መወያየት
Sek
Egyptian / Nubian Version: 𓋴𓐍𓏏 (Sek / To search, seek)
Oromo Version: Sakatta'uu
Meaning: መፈለግ / ማሰስ
Tek
Egyptian / Nubian Version: 𓏏𓎡 (Tek / To be small, minor) | 936 |
| 17 | An
Egyptian / Nubian Version: 𓏲𓈖 (An / I, self)
Oromo Version: Ani
Meaning: እኔ
Intu
Egyptian / Nubian Version: 𓏲𓈖𓏏𓏲 (Intu / You)
Oromo Version: Ati
Meaning: አንተ / አንቺ
Is
Egyptian / Nubian Version: 𓋴𓅆 (Is / He, it)
Oromo Version: Isaa
Meaning: እሱ / የእሱ
Isi
Egyptian / Nubian Version: 𓋴𓏏 (Isi / She)
Oromo Version: Isii
Meaning: እሷ / የእሷ
Innu
Egyptian / Nubian Version: 𓇾𓈖 (Innu / We, us)
Oromo Version: Nuti
Meaning: እኛ
Ku
Egyptian / Nubian Version: 𓎡 (Ku / This masculine)
Oromo Version: Kun
Meaning: ይህ (ለወንድ)
Tu
Egyptian / Nubian Version: 𓏏 (Tu / This feminine)
Oromo Version: Tun
Meaning: ይህች (ለሴት)
Su
Egyptian / Nubian Version: 𓋴𓅱 (Su / That distant)
Oromo Version: Sani
Meaning: ያ / ያንን
Ta / T
Egyptian / Nubian Version: 𓏏 (Ta / Feminine possessive marker)
Oromo Version: Te / Tiyya
Meaning: የእኔ (የሴት ጾታ መገለጫ)
K / Ka
Egyptian / Nubian Version: 𓎡 (Ka / Masculine possessive marker)
Oromo Version: Ke / Kiyya
Meaning: የእኔ (የወንድ ጾታ መገለጫ)
Ma
Egyptian / Nubian Version: 𓈖𓏴 (Ma / Interrogative marker)
Oromo Version: Maal
Meaning: ምን?
M
Egyptian / Nubian Version: 𓅓 (M / Particle of transition)
Oromo Version: Immoo
Meaning: ደግሞ / ነገር ግን
Ka
Egyptian / Nubian Version: 𓂓 (Ka / Genitive link)
Oromo Version: Kaa
Meaning: የ… (የባለቤትነት አመልካች)
Ta
Egyptian / Nubian Version: 𓏏𓈖 (Ta / Accusative demonstrative)
Oromo Version: Tana
Meaning: ይህንን / ይህቺን
Ua
Egyptian / Nubian Version: 𓅱𓂝 (Ua / Single unit)
Oromo Version: Qeenxee / Tokko
Meaning: አንድ / ነጠላ
Mek
Egyptian / Nubian Version: m𓐍 (Mek / Behold, look here)
Oromo Version: Mee
Meaning: እስኪ / ተመልከት
Tn
Egyptian / Nubian Version: 𓏏𓈖 (Tn / Plural second person)
Oromo Version: Teesan
Meaning: የእናንተ
In
Egyptian / Nubian Version: 𓂋𓈖 (In / Affirmative prefix)
Oromo Version: Hin
Meaning: የማረጋገጫ ቅድመ-ቅጥያ
Mi
Egyptian / Nubian Version: 𓅓𓇋 (Mi / Negation particle)
Oromo Version: Miti
Meaning: አይደለም (አሉታዊ ምላሽ)
Fa
Egyptian / Nubian Version: 𓆑𓂝 (Fa / Group collective suffix)
Oromo Version: Fa'a
Meaning: እነ እገሌ / እና የመሳሰሉት
Ar
Egyptian / Nubian Version: 𓂋𓂝 (Ar / Upon, over)
Oromo Version: Irra
Meaning: በላይ / ላይ
Haa
Egyptian / Nubian Version: (Haa / Optative particle)
Oromo Version: Haa
Meaning: ይሁን / ይደረግ (የምኞት መግለጫ)
Wa
Egyptian / Nubian Version: 𓅱𓏏 (Wa / Thing, matter)
Oromo Version: Waa
Meaning: ነገር / አንድ ነገር
Au
Egyptian / Nubian Version: 𓂝𓅱 (Au / Auxiliary existence)
Oromo Version: Jira
Meaning: መሆን / መገኘት (ረዳት ግስ)
Gara
Egyptian / Nubian Version: 𓂝𓂋𓅱 (Gara / Interior, womb, belly)
Oromo Version: Garaa
Meaning: ሆድ / ማህፀን / የውስጥ ክፍል
Mesa / Mes
Egyptian / Nubian Version: 𓄟𓋴 (Mes / To give birth, bear)
Oromo Version: Mese / Deesse
Meaning: መውለድ / ማምጣት
Aat
Egyptian / Nubian Version: 𓅆𓏏 (Aat / Matriarch, high woman)
Oromo Version: Haadha / Aat
Meaning: እናት / የቤት እመቤት / ታላቅ ሴት
Mut
Egyptian / Nubian Version: mut (Mut / Mother goddess, ruler)
Oromo Version: Muti
Meaning: የተከበረች እናት / መሪ ሴት
Sa / Se
Egyptian / Nubian Version: 𓅭 (Sa / Offspring, son)
Oromo Version: Ilma / Sanyii
Meaning: ልጅ / ዘር (በተለይ ወንድ ልጅ)
Sahu
Egyptian / Nubian Version: 𓋴𓎛𓅱 (Sahu / Identity, bodily form)
Oromo Version: Sanyii
Meaning: የሰውነት ማንነት / ዘር / የዘር ግንድ
Af
Egyptian / Nubian Version: 𓂉 (Af / Mouth, orifice)
Oromo Version: Afaan
Meaning: አፍ / ቋንቋ / መግቢያ
Ii
Egyptian / Nubian Version: 𓁹 (Ii / Eye, organ of sight)
Oromo Version: Ija
Meaning: ዓይን / ማየት
Nef
Egyptian / Nubian Version: 𓈖𓆑𓄣 (Nef / Breath, vital body substance)
Oromo Version: Nafa
Meaning: አካል / ትንፋሽ / ህይወት
Xaa
Egyptian / Nubian Version: 𓏏𓂝 (Xaa / Dirt, impurity)
Oromo Version: Tura / Xूरी
Meaning: ቆሻሻ / እድፍ
Mes
Egyptian / Nubian Version: 𓄟𓋴𓅱 (Mes / Infant, newborn) | 850 |
| 18 | Afan Oromo Version: Biyya
Meaning: ሀገር / ግዛት።
Chaf
Egyptian / Nubian Version: 𓋴𓆑𓏏 (Shaf / Assembly ground)
Afan Oromo Version: Chaffee
Meaning: የሕግ መወሰኛ ምክር ቤት / መድረክ።
Drom
Egyptian / Nubian Version: 𓂧𓂋𓅓 (Drom / Herald caller)
Afan Oromo Version: Dorombaa
Meaning: አዋጅ ነጋሪ።
Gada
Egyptian / Nubian Version: 𓈎𓂝 (Qada / Generational rule)
Afan Oromo Version: Gadaa
Meaning: የአስተዳደር ዘመን / ሥልጣን።
Gos
Egyptian / Nubian Version: 𓎼𓋴 (Gos / Clan division)
Afan Oromo Version: Gosa
Meaning: ነገድ / ክፍል።
Had / Mut
Egyptian / Nubian Version: mut (Mut / Mother archetype)
Afan Oromo Version: Haadha
Meaning: እናት።
Har
Egyptian / Nubian Version: 𓄿𓂋 (Har / Peer companion)
Afan Oromo Version: Hariyaa
Meaning: የእድሜ እኩያ / የጦር ጓደኛ።
Hay
Egyptian / Nubian Version: 𓇋𓂝 (Hay / Wise judge)
Afan Oromo Version: Hayyuu
Meaning: ምሁር / ዳኛ / መሪ።
Il
Egyptian / Nubian Version: 𓂋𓅱 (Il / Heirdom offspring)
Afan Oromo Version: Ilma
Meaning: ልጅ / ወራሽ።
Int
Egyptian / Nubian Version: 𓈖𓏏 (Nyet / Daughter line)
Afan Oromo Version: Intala
Meaning: ሴት ልጅ።
Men / Per
Egyptian / Nubian Version: 𓉐 (Per / House estate)
Afan Oromo Version: Mana
Meaning: ቤት / ቤተመንግሥት።
Moot / Maut
Egyptian / Nubian Version: 𓋞 (Moot / Sovereign ruler)
Afan Oromo Version: Mootii
Meaning: ንጉሥ / ገዥ / መሪ።
Qon
Egyptian / Nubian Version: 𓈎𓈖 (Qon / Military elite)
Afan Oromo Version: Qondaala
Meaning: ወታደራዊ መኮንን / መሪ።
Rab
Egyptian / Nubian Version: 𓂋𓃀 (Rab / Warrior rank)
Afan Oromo Version: Raaba
Meaning: ተዋጊ / የጦር ክፍል።
Sab
Egyptian / Nubian Version: 𓋴𓃀 (Sab / Populace clan)
Afan Oromo Version: Saba
Meaning: ሕዝብ / ነገድ።
War
Egyptian / Nubian Version: 𓅱𓂋 (War / Extended family group)
Afan Oromo Version: Warra
Meaning: ቤተሰብ / ማኅበረሰብ።
Waran
Egyptian / Nubian Version: 𓍯𓂋𓈖 (Waran / Spear weaponry)
Afan Oromo Version: Waraana
Meaning: ጦርነት / ጦር መሳሪያ።
Bek
Egyptian / Nubian Version: ra (Bek / To comprehend)
Afan Oromo Version: Beekuu
Meaning: ማወቅ / መረዳት።
Bul
Egyptian / Nubian Version: 𓃀𓂋 (Bul / To govern)
Afan Oromo Version: Bulchuu
Meaning: ማስተዳደር / ማሳደር።
Dhab
Egyptian / Nubian Version: 𓂧𓃀 (Dhab / To plant erect)
Afan Oromo Version: Dhaabu
Meaning: ማቆም / መትከል።
Dhag
Egyptian / Nubian Version: 𓋴𓂧𓅓 (S-dhem / To hear)
Afan Oromo Version: Dhaga’uu
Meaning: መስማት።
Dub
Egyptian / Nubian Version: 𓂧𓃀 (Dub / To speak articulate)
Afan Oromo Version: Dubbachuu
Meaning: መናገር።
Far
Egyptian / Nubian Version: 𓆓𓂋 (Far / To chant praise)
Afan Oromo Version: Faarfachuu
Meaning: መዘመር / ማወደስ።
Fig
Egyptian / Nubian Version: 𓆑𓎼 (Fig / To sprint)
Afan Oromo Version: Fiiguu
Meaning: መሮጥ።
Gal
Egyptian / Nubian Version: 𓎼𓂋 (Gal / To enter return)
Afan Oromo Version: Galuu
Meaning: መግባት / መመለስ።
Gud
Egyptian / Nubian Version: 𓎼ដ (Gud / To expand grow)
Afan Oromo Version: Guddachu
Meaning: ማደግ / ታላቅ መሆን።
Gut
Egyptian / Nubian Version: 𓎼𓏏 (Gut / To fulfill complete)
Afan Oromo Version: Guutu
Meaning: መሙላት / ፍፁም መሆን።
Hir
Egyptian / Nubian Version: 𓄿𓂋 (Hir / To share covenant)
Afan Oromo Version: Hirbuu
Meaning: ቃል ኪዳን መጋራት / መካፈል።
Hoj
Egyptian / Nubian Version: 𓂝𓈎 (Hoj / To labor work)
Afan Oromo Version: Hojjachuu
Meaning: መስራት።
Ka
Egyptian / Nubian Version: 𓂡 (Ka / To rise live)
Afan Oromo Version: Ka’uu
Meaning: መነሳት / መኖር።
Kom
Egyptian / Nubian Version: 𓎡𓈖 (Kom / To accuse blame)
Afan Oromo Version: Koomu
Meaning: መውቀስ / መክሰስ።
Kut
Egyptian / Nubian Version: 𓎡𓏏 (Kut / To cut decide)
Afan Oromo Version: Kutuu
Meaning: መቁረጥ / መወሰን።
Mar
Egyptian / Nubian Version: 𓌻𓂋 / 𓈋🇷 (Mr / Mer: To love or be beloved; also linked to the physical wrapping/circuit framework of Meroë)
Afan Oromo Version: Maruu / Maraa / Marsaa
Meaning: መዞር / መጥቅለል / የተሟላ ዑደት (እንደ መሮዌ ከተማ ዙሪያ ያሉ ወንዞች እና ክብ ቅርጾች)።
Qub
Egyptian / Nubian Version: 𓈎𓃀 (Qub / To settle camp)
Afan Oromo Version: Qubachuu
Meaning: መስፈር / መቀመጥ።
Tum
Egyptian / Nubian Version: 𓏏𓅓 (Tum / To complete finish)
Afan Oromo Version: Xumuruu / Tumuu
Meaning: መጨረስ / መደምደም። | 905 |
| 19 | ።
Egu
Egyptian / Nubian Version: 𓂝𓈎 (Eq / Guard-Keeper root)
Afan Oromo Version: Eeguu
Meaning: መጠበቅ / ነፍስን መጋረድ።
Gaad / Gadaa
Egyptian / Nubian Version: 𓈎𓂝 (Qaa / Qa — High order, elevated baseline, or established monumental epoch; linked to the pharaonic root of authority and structural boundary).
Afan Oromo Version: Gadaa
Meaning: መለኮታዊ ሥርዓት / የዘመን ዑደት / የአስተዳደር ዘመን እና ሥልጣን።
Nubian & Meroitic / Egyptian Context: Represented a strict boundary of time, a fixed epoch, or an elevated baseline (Qaa). Just as a physical fence boundaries land, Gadaa functioned to "fence in" a specific period of rulership, ensuring power was strictly bounded, governed by cyclical order, and passed along rather than devolving into an indefinite monarchy—directly aligning with the traditional 8-year generational blocks.
Garma
Egyptian / Nubian Version: 𓎼𓂋𓅓 (Garma / Sanctuary)
Afan Oromo Version: Galma
Meaning: የተቀደሰ አዳራሽ / የጸሎት ቤት።
Ham
Egyptian / Nubian Version: 𓇶𓅓 (Hem / Negative force)
Afan Oromo Version: Hama
Meaning: ክፉ / መጥፎ መንፈስ።
Kaka
Egyptian / Nubian Version: 𓂝𓈎𓂝𓈎 (Kaka / Oath binding)
Afan Oromo Version: Kakuu
Meaning: መሐላ / የተቀደሰ ቃል ኪዳን።
Odaa
Egyptian / Nubian Version: 𓇋𓍯𓏏 (Iat / Sacred tree site)
Afan Oromo Version: Odaa
Meaning: የተቀደሰ ዛፍ / የጥላ መጠለያ።
Seqe
Egyptian / Nubian Version: 𓋴𓐍𓏏 (Sekh / Authority staff)
Afan Oromo Version: Siiqqee
Meaning: የሴቶች መብት እና መለኮታዊ ሥልጣን ምልክት (በትር)።
Sida
Egyptian / Nubian Version: 𓋴𓂧 (Sid / Stone monument)
Afan Oromo Version: Siidaa
Meaning: የድንጋይ ሐውልት / የመቃብር መታሰቢያ።
Weda
Egyptian / Nubian Version: 𓍯𓂧 (Wed / Decree-Binding)
Afan Oromo Version: Wadaa
Meaning: ቃል ኪዳን / ታማኝነት።
Arf
Egyptian / Nubian Version: 𓂝𓂋𓆑 (Arf / Seasonal bind)
Afan Oromo Version: Arfaasaa
Meaning: ጸደይ / የመዝሪያ ወራት።
Bar
Egyptian / Nubian Version: 𓃀𓂋 (Bar / Dawn break)
Afan Oromo Version: Bariituu
Meaning: ንጋት / የፀሐይ መውጫ።
Bi / Nu
Egyptian / Nubian Version: 𓈗 (Nun / Primeval water)
Afan Oromo Version: Bishaan
Meaning: ውሃ / የሕይወት መሠረት።
Bir
Egyptian / Nubian Version: 𓃀𓂋𓅓 (Bir / Abundant harvest light)
Afan Oromo Version: Birraa
Meaning: መከር / የብርሃን ወራት።
Bon
Egyptian / Nubian Version: 𓃀𓈖 (Bon / Dry heat phase)
Afan Oromo Version: Bona
Meaning: በጋ / ደረቅ ወራት።
Bub
Egyptian / Nubian Version: 𓃀𓃀 (Bub / Storm wind)
Afan Oromo Version: Bubbee
Meaning: ኃይለኛ ንፋስ።
Dach
Egyptian / Nubian Version: 𓇾 (Ta / Earth expanse)
Afan Oromo Version: Dachee
Meaning: ሰፊ መሬት / አፈር።
Gana
Egyptian / Nubian Version: 𓎼𓈖 (Gan / Flood season)
Afan Oromo Version: Ganna
Meaning: ክረምት / የዝናብ ወራት።
Gu
Egyptian / Nubian Version: 𓂝𓍯 (Gu / Day cycle)
Afan Oromo Version: Guyyaa
Meaning: ቀን / ብርሃን።
Hal
Egyptian / Nubian Version: (Hal / Night veil)
Afan Oromo Version: Halkaan
Meaning: ሌሊት / ጨለማ።
Lag
Egyptian / Nubian Version: 𓂋𓎼 (Lag / Flowing channel)
Afan Oromo Version: Laguu
Meaning: ወንዝ / ፈሳሽ ውሃ።
Laf / Geb
Egyptian / Nubian Version: geb (Geb / Earth deity)
Afan Oromo Version: Lafa
Meaning: መሬት / ዓለም።
Suk
Egyptian / Nubian Version: 𓋴𓎡 (Suk / Planetary orbit)
Afan Oromo Version: Sukuu / Mra
Meaning: ማሽከርከር / የፕላኔቶች ጉዞ።
Tul
Egyptian / Nubian Version: 𓏏𓂋 (Tul / High elevation)
Afan Oromo Version: Tulluu
Meaning: ተራራ / ኮረብታ።
Ur
Egyptian / Nubian Version: 𓃹𓂋 (Ur / Great luminary)
Afan Oromo Version: Urjii
Meaning: ትልቅ ብርሃን / ኮከብ።
Ursh
Egyptian / Nubian Version: 𓃹𓂋𓈙 (Ursh / Night watch star)
Afan Oromo Version: Urjii
Meaning: ኮከብ / የሌሊት መሪ።
Yer
Egyptian / Nubian Version: 𓇳𓂋 (Yeru / Time cycle)
Afan Oromo Version: Yeroo
Meaning: ጊዜ / ሰዓት።
Aad
Egyptian / Nubian Version: 𓂝𓏏 (Aat / Customary rule)
Afan Oromo Version: Aadaa
Meaning: ባህል / ልማድ።
Bi
Egyptian / Nubian Version: 𓆑𓈖 (Biy / Territory domain) | 994 |
| 20 | Atet
Egyptian / Nubian Version: 𓇋𓏏𓏏 (Atet)
Afan Oromo Version: Ateete
Meaning: የመራባት፣ የወሊድ እና የሴቶች ጠባቂ መንፈስ።
Barant
Egyptian / Nubian Version: 𓃀𓂋𓈖 (Ba-Resh / Eastern Soul)
Afan Oromo Version: Barentu
Meaning: የምሥራቅ ብርሃን / የፀሐይ መውጫ አቅጣጫ።
Dua
Egyptian / Nubian Version: 𓂧𓍯𓄿 (Duati / Morning-Evening transition)
Afan Oromo Version: Du’a
Meaning: ሞት / ወደ ማዶ መሻገር | 1 057 |
