عبداله باباخانی ، یادداشت های تخصصی انرژی

‏هرمز کارت بازی امروز نیست. ‏در شرایط کنونی، به نظر می‌رسد موضوع تنگه هرمز به‌تنهایی اهرم کافی برای ترغیب آمریکا به ورود یا بازگشت به مذاکرات نباشد. حتی می‌توان این احتمال را مطرح کرد که وضعیت فعلی هرمز، دست‌کم در کوتاه‌مدت، برای واشنگتن قابل مدیریت بوده و برخی منافع راهبردی نیز برای آن ایجاد کرده باشد. ‏از این منظر، تأکید مکرر آقای عراقچی بر ادامه مذاکرات با اتکا به موضوع هرمز ممکن است به‌جای تقویت موقعیت مذاکراتی ایران، پیامدهای سیاسی و دیپلماتیک ناخواسته‌ای به همراه داشته باشد. بنابراین، استفاده از هرمز به‌عنوان اهرم مذاکراتی نیازمند ارزیابی دقیق‌تر هزینه‌ها، منافع و واکنش احتمالی طرف مقابل است. ‏کانال اختصاصی انرژی- عبداله باباخانی ‏۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶

‏صادرات نفت عربستان به روزانه ۶ میلیون بشکه رسید ‏طبق داده‌های Kpler که CNBC در ۲۵ سپتامبر گزارش کرده، مجموع دو مسیر صادرات نفت خام عربستان در سپتامبر به حدود ۶ میلیون بشکه در روز رسیده است. ‏کانال اختصاصی انرژی- عبداله باباخانی ‏۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶

‏ممکن است چین نیز در صورت فراهم بودن شرایط، یکی از گزینه‌های احتمالی برای معامله باقی مانده هرمز باشد. ‏اگر امکان معامله با آمریکا وجود نداشته باشد، احتمال دارد گزینه چین نیز مطرح شود؛ هرچند شرایط و قیمت نهایی چنین معامله‌ای، در صورت انجام، به مذاکرات و ملاحظات اقتصادی طرفین بستگی خواهد داشت. چین در چنین معاملاتی بسیار ارزان میخرد.

‏تا ۹ سال دیگر سهم ایران از بازار نفت در حالت بدون تحریمی و در رقابتی شدید به حدود ۱ میلیون بشکه میرسد. ‏آژانس بین‌المللی انرژی در سناریوی برق‌رسانی سریع تا ۲۰۳۵، از کاهش حدود ۱۵ میلیون بشکه‌ای واردات نفت کشورهای واردکننده خبر می‌دهد. ‏اگر بازار صادرات نفت خام از حدود ۴۳ به ۲۸ میلیون بشکه در روز برسد و ایران سهم فعلی ۳.۶٪ خود را حفظ کند، صادرات ایران به حدود ۱ میلیون بشکه در روز می‌رسد؛ در برابر حدود ۱.۵۷ میلیون بشکه در ۲۰۲۴. ‏چالش ایران برای حفظ همین سهم: تحریم، کمبود سرمایه‌گذاری، محدودیت مالی و حمل‌ونقل، وابستگی به چین و رقابت شدیدتر با دیگر صادرکنندگان. ‏در بازار کوچک‌تر آینده، حفظ مشتری مهم‌تر از صرفاً افزایش ظرفیت تولید خواهد بود. ‏متن کامل را وبلاگ تخصصی انرژی بخوانید https://abdolahbabakhani.substack.com/p/de2?r=8m4lc0&utm_medium=ios

شب گذشته و خبر تنش در تنگه هرمز در ۱۲ ساعت گذشته، برخی منابع خبری از شلیک چند پرتابه و آسیب‌دیدن دست‌کم سه کشتی خبر داده‌اند. با این حال، تا این لحظه هیچ منبع معتبر و مستقلی وقوع این حملات یا وارد شدن خسارت به کشتی‌ها را تأیید نکرده است.

‏راه نجات باقیمانده هرمز ‏قبلاً چند بار نوشته‌ام که ایران باید اعلام کند وضعیت تنگه هرمز به شرایط پیش از ۲۹ فوریه، یعنی روز قبل از آغاز جنگ ۳۹روزه، بدون هیچ پیش شرطی بازمی‌گردد. ‏کانال اختصاصی انرژی- عبداله باباخانی ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶

‏نفت و ماه اکتبر ‏علی‌رغم مخالفت ترامپ با طرح هفت‌روزه بازگشایی تنگه هرمز و رقیق‌سازی ۶۰ درصدی، انتظار می‌رود قیمت نفت در هفته آینده جهش قابل‌توجهی نداشته باشد. آمار تولید و میزان عبور نفت از تنگه هرمز حتی می‌تواند در ماه اکتبر فشار کاهشی بر قیمت‌ها وارد کند. ‏با این حال، به دلیل تداوم ریسک‌های ژئوپلیتیکی و احتمال تشدید تنش‌ها در ماه نوامبر، انتظار نمی‌رود قیمت نفت از منظر ژئوپلیتیکی کاهش چشمگیری داشته باشد. ‏کانال اختصاصی انرژی- عبداله باباخانی ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶

‏ترامپ: پیشنهاد ایران برای توافق قابل قبول نیست ‏دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، امروز شنبه ۲۶ سپتامبر گفت ایران خواهان دستیابی به توافق و بازگشایی سریع تنگه هرمز است، اما پیشنهاد مطرح‌شده از سوی تهران را «قابل قبول» ندانست. ‏ترامپ همچنین با اشاره به اهمیت تنگه هرمز برای انتقال نفت گفت حجم بزرگی از نفت از این آبراه عبور می‌کند و مدعی شد شب گذشته ۲۹ کشتی از تنگه عبور کرده‌اند. ‏هم‌زمان، رویترز گزارش داده است که ایران طرحی را از طریق میانجی‌های قطری به آمریکا ارائه کرده که می‌تواند ظرف هفت روز به بازگشایی تنگه هرمز و توقف درگیری‌ها منجر شود. وال‌استریت ژورنال به نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش کرده که ترامپ این طرح را رد کرده است. ‏ترامپ در سخنان خود تأکید کرد که از رسیدن به توافق استقبال می‌کند، اما پیشنهاد فعلی ایران را برای پذیرش از سوی واشنگتن مناسب نمی‌داند. ‏کانال اختصاصی انرژی- عبداله باباخانی ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶

‏کشورهای اروپایی یارانه انرژی میدهند. ‏از اول اکتبر، دولت آلمان به مدت سه ماه، مالیات سوخت را به ازای هر لیتر ۱۷ سنت کاهش داد.

‏چرا ترامپ با طرح ۷ روزه بازگشایی هرمز و رقیق سازی اورانیوم ۶۰ درصد مخالفت کرد. ‏ترامپ احتمالاً به این جمع‌بندی رسیده که توافق کوتاه‌مدت با ایران تا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای اثر اقتصادی محسوسی بر رای دهندگان نخواهد داشت، اما می‌تواند از سوی مخالفانش به‌عنوان عقب‌نشینی سیاسی مطرح شود. وضعیت تردد در هرمز هم در وضعیت مناسبی قرار دارد. ‏همزمان، واشنگتن تصور می‌کند ادامه فشار دریایی و هوایی می‌تواند ایران را به امتیازاتی فراتر از طرح ۷ روزه وادار کند. ‏کانال اختصاصی انرژی- عبداله باباخانی ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶

‏زمان برای مهار بحران انرژی رو به پایان است ‏در شش‌ماهه دوم سال، جیره‌بندی انرژی اجتناب‌ناپذیر است. تنها حدود چهار هفته برای طراحی و اجرای آن و توزیع تجهیزات نفت‌سوز در استان‌های مرزی فرصت باقی مانده است. ‏هرگونه تأخیر می‌تواند خسارات جدی به‌دنبال داشته باشد. همچنین ضروری است کشور برای فعالیت با سطحی به‌مراتب پایین‌تر از تولید کنونی آماده شود. ‏کانال اختصاصی انرژی- عبداله باباخانی ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶

‏صادرات روزانه نفت کشورهای حوزه خلیج فارس از ۱۸ میلیون بشکه گذشته است. ‏بر اساس تازه‌ترین برآوردهای مبتنی بر داده‌های Kpler، حجم عبور نفت از تنگه هرمز تا ۲۴ سپتامبر در میانگین متحرک هفت‌روزه به بیش از ۱۳.۵ میلیون بشکه در روز رسیده است؛ رقمی که با توجه به تأخیر در شناسایی برخی محموله‌ها، ممکن است بعداً بالاتر اصلاح شود. ‏همچنین با احتساب حدود ۵ میلیون بشکه غیر هرمزی، از طریق خط لوله از ینبع، امارات و عراق اکنون با اطمینان میتوان گفت که کشورهای حوزه خلیج فارس حدود ۱۸ میلیون بشکه نفت صادر میکنند که کمی بیش از جنگ هم میباشد. ‏هرمز برای نفت و تجارت تقریبا به قبل از جنگ برگشته است. ‏کانال تخصصی انرژی- عبداله باباخانی ‏۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶

‏هرمز و تردد ۷۰ کشتی تجاری در روز ‏هرمز به محدوده عبور روزانه ۷۰ کشتی رسیده است؛ با چنین سطحی از تردد، به نظر می‌رسد موضوع هرمز فعلاً بیش از آنکه در مسیر محدودسازی باشد، به مدیریت عبور و مرور گره خورده است. ‏بر اساس داده‌های منتشرشده از Kpler، در ۲۴ ژوئن حدود ۷۰ کشتی تجاری از تنگه هرمز عبور کرده‌اند. هم‌زمان، وزیر انرژی آمریکا اعلام کرده بود که در همان روز حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت و در روز قبل حدود ۱۹ میلیون بشکه از این مسیر عبور کرده است. ‏✍️ آنچه با اتکا به داده‌های مستقل می‌توان با اطمینان بیشتری گفت، افزایش محسوس تردد کشتی‌های تجاری در هرمز است. اما رقم تجمیعی حدود ۳۹ میلیون بشکه در دو روز، فعلاً عمدتاً متکی بر اعلام مقام آمریکایی است و راستی‌آزمایی مستقل و سریع آن دشوار است؛ به‌ویژه به دلیل عبور برخی شناورها با AIS خاموش یا محدودیت‌های داده‌های ردیابی. ‏کانال تخصصی انرژی- عبداله باباخانی ‏۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶

‏ایران دوباره موفق به کاهش قیمت نفت شد. ‏تلاش‌های تیم ایران در نیویورک در واپسین ساعات روز جمعه به نتیجه رسید و بهای نفت با کاهش نزدیک به ۳ دلار، به ۱۰۳ دلار رسید. ‏کانال تخصصی انرژی- عبداله باباخانی ‏۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶

‏اگر دست خالی برگردد !! ‏پزشکیان پیش‌تر در مهار روندی که می‌توانست به تشدید شدید قیمت نفت در سپتامبر منجر شود نقش داشته است. اکنون نیز به نظر می‌رسد در سفر به آمریکا تلاش می‌کند از ظرفیت‌های موجود هرمز و رقیق سازی، برای رسیدن به یک توافق یا دست‌کم جلوگیری از کشیده‌شدن بحران تا نوامبر استفاده کند. ‏اگر این سفر بدون دستاورد ملموسی پایان یابد، با توجه به محاصره دریایی و اکنون محدودیت هوایی، احتمالاً گزینه‌های او تا نوامبر محدودتر خواهد شد و تمرکز بیشتری بر تقویت مواضع پدافندی و آمادگی برای سناریوهای سخت‌تر در نوامبر خواهد داشت.

‏پرواز به کدام همسایه هنوز امکان دارد؟ ‏بر اساس گزارش‌های منتشرشده، فعلاً پروازهای ایران به پاکستان و افغانستان برقرار است و بخشی از پروازها به ترکیه نیز ادامه دارد. در عین حال، بقیه کشورهای همسایه پروازهای شرکت‌های ایرانی را متوقف کرده‌اند. ‏در یک سناریوی صرفاً فرضی، اگر ایران در واکنش به این محدودیت‌ها بخواهد تهدیدهای مطرح‌شده درباره از کار انداختن فرودگاه‌های کشورهای همسایه را عملی کند، چنین اقدامی بالقوه می‌تواند چندین فرودگاه در چند کشور را دربر بگیرد.

‏پس از تجربه پالایشگاه‌های کشورهای منطقه، آیا سناریوی فرودگاه ها در راه است؟ ‏برخی نشانه‌ها و گمانه‌زنی‌ها، احتمال افزایش تنش و بروز رخدادهای امنیتی در ارتباط با شماری از فرودگاه‌های کشورهای منطقه را مطرح کرده‌اند؛ با این حال، در حال حاضر نمی‌توان درباره وقوع چنین رویدادی یا عامل احتمالی آن با قطعیت سخن گفت. ‏با توجه به تجربه حملات پیشین به تأسیسات و پالایشگاه‌های برخی کشورهای منطقه، این احتمال مطرح شده است که پس از بازگشت دکتر مسعود پزشکیان نیز تحولات تازه‌ای در منطقه رخ دهد. ‏با این همه، مشخص نیست که تحولات احتمالی آینده از همان الگو پیروی کند یا نتایجی مشابه گذشته به همراه داشته باشد و هرگونه نتیجه‌گیری قطعی در این مرحله نیازمند اطلاعات و شواهد بیشتری است.

‏روزهای سخت نیویورک ‏در نیویورک تاکنون چند پیشنهاد و سناریو در ارتباط با مذاکرات مطرح شده که، بر اساس گزارش‌ها و اطلاعات منتشرشده، هنوز به توافق نهایی منجر نشده‌اند: ‏- موضوع رقیق‌سازی اورانیوم غنی‌شده تا سطح ۶۰ درصد مطرح شده، اما ظاهراً تاکنون زمینه توافق بر سر آن فراهم نشده است. ‏- بر اساس برخی گزارش‌ها، طرحی درباره بازگشایی مسیرها بدون دریافت عوارض در مدت هفت‌روز، در مقابل کاهش محدودیت‌های دریایی، مطرح شده که آن نیز تاکنون به توافق نرسیده است. ‏- همچنین پیشنهاد دستیابی به توافق پیش از ۳ نوامبر مطرح بوده، اما شواهد موجود فعلاً از پذیرش این چارچوب زمانی توسط آمریکا حکایت ندارد. ‏در مجموع، بر پایه اطلاعات علنی فعلی، مشخص نیست ایران چه گزینه‌های دیگری برای ارائه در مذاکرات روی میز دارد، چونکه ۳ گزینه بالا گویا با تاخیر مطرح شده اند و دیگر کاربردی نیستند. ‏کانال اختصاصی انرژی- عبداله باباخانی ‏۲۵ دسامبر ۲۰۲۶

‏ورود محموله تاریخی بنزین آمریکا به عراق از مسیر سوریه ‏یک محموله حدود ۲۳۴ هزار بشکه‌ای بنزین آمریکا پس از حرکت از هیوستون، از طریق بندر بانیاس سوریه در مسیر عراق قرار گرفته است. ۲ محموله دیگر هم به بندر بانیاس رسیده است. ‏عراق که پیش‌تر عمدتاً از امارات و هند بنزین وارد می‌کرد، بدلیل تنش در هرمز، حالا به مسیر آمریکا–سوریه–عراق روی آورده است ‏کانال اختصاصی انرژی- عبداله باباخانی ‏۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶

‏بازار نفت به پیشنهاد رقیق‌سازی اورانیوم ۶۰ درصدی واکنش مثبتی نشان نداد. ‏پزشکیان در پاسخ به پرسش فاکس‌نیوز درباره اورانیوم غنی‌شده تا سطح ۶۰ درصد گفت ایران آماده است مواد غنی‌شده را رقیق کند و برنامه هسته‌ای خود را در معرض راستی‌آزمایی بین‌المللی قرار دهد. ‏همچنین، با وجود آنکه شنیده‌ها از طرح عراقچی حاکی از حذف هزینه عبور است، بازار نفت بیشتر به زمان احتمالی توافق توجه دارد؛ به‌ویژه با توجه به اظهارات ترامپ که آن را به بعد از انتخابات نوامبر مرتبط دانسته است. ‏کانال تخصصی انرژی- عبداله باباخانی ‏۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶