عبداله باباخانی ، یادداشت های تخصصی انرژی

‏نفت عربستان در صورت بسته شدن کامل هرمز و باب‌المندب چگونه از کانال سوئز به بازار جهانی میرسد؟ ‏✍️ عبداله باباخانی ‏عربستان دارای ۳ مسیر صادراتی نفت و مشتقات نفتی است. در صورت بسته بودن هرمز و باب المندب، مسیر کانال سوئز بدور از تنش و درگیری را دارد که زمان را حدود ۲ برایر و هزینه ای در هر بشکه حدود ۱/۵ تا ۲/۵ دلار را اضافه میکند. ‏بررسی کامل ۳ مسیر صادراتی عربستان یعنی هرمز، باب المندب و سوئز همراه با محسبات عددی را در وبلاگ تخصصی انرژی بخوانید. https://open.substack.com/pub/abdolahbabakhani/p/7de?r=8m4lc0&utm_medium=ios

‏تهدید نیروگاه در مقابل نفتکش ترامپ و پیامدهای راهبردی آن برای تنگه هرمز ‏✍️ عبداله باباخانی ‏ترامپ در تهدیدی تازه مدعی شده است که در برابر هر حمله به یک نفتکش، یک پل یا نیروگاه در نزدیکی تهران را هدف قرار خواهد داد. ‏اگر این تهدید عملی شود، به معنای آغاز مرحله‌ای جدید از تنش و درگیری خطرناک خواهد بود. از منظر این تحلیل، ایران بعید است بپذیرد که تمامی نفتکش‌ها از مسیر دریای عمان تردد کنند و تنها خود در وضعیت محاصره دریایی باقی بماند. ‏به بیان دیگر، اگر ایران در چنین شرایطی واکنشی نشان ندهد، این امر می‌تواند به معنای واگذاری عملی مسیر شمالی تنگه هرمز و حتی تضعیف جایگاه خود در مسیر بین‌المللی این تنگه و در مقابل، تثبیت و تقویت مسیر جنوبی از طریق دریای عمان تلقی شود.

‏ترجمه بازار نفت ‏✍️ عبداله باباخانی ‏قیمت نفت به سطح پیش از آغاز مذاکرات منتهی به تفاهم‌نامه بازگشته و اکنون در محدوده ۹۲ دلار قرار دارد. ‏برآورد می‌شود حدود ۲۰ دلار از این قیمت، ناشی از ریسک ژئوپلیتیکی و ناشی درگیری مجدد میان آمریکا و ایران باشد. ‏با توجه به اینکه احتمال وقوع یک تنش شدید اما کوتاه‌مدت (در بازه‌ای یک تا دو هفته‌ای) وجود دارد، بازار نفت همچنان محتاط خواهد ماند و فعلاً در کانال ۹۰ دلاری نوسان می‌کند. اما پس از کاهش تنش و بازگشت شرایط به سطح کنونی ( تنش شبانه محدود)، انتظار می‌رود قیمت نفت نیز دوباره به کانال ۸۰ دلاری بازگردد. ‏ادامه این نوسانات در سطح تنش‌های ژئوپلیتیکی و همزمان در بازار نفت، تا اواخر اکتبر قابل پیش‌بینی است. ‏در ماه نوامبر، یا وارد مرحله‌ای از تشدید گسترده درگیری‌ها (ابر درگیری) خواهیم شد، یا اینکه زمینه برای دستیابی به صلحی پایدار فراهم خواهد شد.

‏محاصره دریایی روزانه حدود ۳۳۵ تا ۳۹۶ میلیون دلار به تجارت کشور صدمه میزند. ‏در ۱۰ روز گذشته صدمه اقتصادی حدود ۴ میلیارد دلار بوده است. ‏✍️ عبداله باباخانی ‏محاصره بنادر ایران فقط به معنای توقف نفتکش‌ها نیست؛ بخش بزرگی از صادرات غیرنفتی، واردات مواد اولیه، کالاهای اساسی و تجهیزات صنعتی نیز از مسیر دریا انجام می‌شود. ‏هر روز محاصره کامل بنادر ایران می‌تواند حدود ۲۱۰ تا ۲۵۳ میلیون دلار از جریان صادرات و حدود ۱۲۷ تا ۱۴۳ میلیون دلار از جریان واردات را متوقف کند. ‏متن کامل و نحوه محاسبه را در وبلاگ تخصصی انرژی میتوانید مطالعه کنید. https://open.substack.com/pub/abdolahbabakhani/p/471?r=8m4lc0&utm_medium=ios

‏تشدید تنش در مسیرهای حیاتی انرژی جهان ‏✍️ عبداله باباخانی ‏در حالی که تنش‌ها در منطقه خلیج فارس و دریای سرخ وارد مرحله جدیدی شده، گزارش‌ها حاکی از آن است که طی ۲۴ ساعت گذشته چندین شناور تجاری در تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفته‌اند و ریسک عبور از این آبراه استراتژیک به شدت افزایش یافته است. گزارش‌های منتشرشده تأیید می‌کنند که دست‌کم چند نفتکش و کشتی تجاری در نزدیکی تنگه هرمز مورد اصابت پرتابه قرار گرفته‌اند و عبور کشتی‌ها از این مسیر به شکل محسوسی کاهش یافته است. ‏همزمان، شرکت‌های بزرگ کشتیرانی برای حفظ تردد در این مسیر، حق‌الزحمه و مزایای ویژه‌ای برای خدمه و کاپیتان‌ها در نظر گرفته‌اند؛ موضوعی که نشان‌دهنده افزایش شدید ریسک بیمه و عملیات دریایی در منطقه است. ‏در جبهه‌ای دیگر، جنبش انصارالله یمن (حوثی‌ها) با ارسال نامه‌ای به شرکت‌های کشتیرانی اعلام کرده است که محاصره دریایی تنها شامل کشتی‌های با پرچم عربستان نیست، بلکه هر کشتی که در بنادر عربستان بارگیری یا تخلیه بار انجام دهد نیز ممکن است هدف تحریم یا حمله قرار گیرد. این هشدار می‌تواند دامنه تهدیدات را از تنگه هرمز به دریای سرخ و باب‌المندب نیز گسترش دهد. ‏تحلیل بازار انرژی ‏اگر این روند ادامه پیدا کند، بازار جهانی انرژی با چند پیامد مهم روبه‌رو خواهد شد: ‏افزایش هزینه بیمه و حمل‌ونقل نفتکش‌ها که مستقیماً قیمت تمام‌شده نفت و فرآورده‌های نفتی را بالا می‌برد. ‏کاهش حجم عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز و انتقال بخشی از تجارت انرژی به مسیرهای طولانی‌تر و پرهزینه‌تر. ‏احتمال رشد بیشتر قیمت نفت برنت و گاز طبیعی در صورت تداوم حملات یا گسترش آن به سایر مسیرهای دریایی. ‏افزایش نوسانات بازارهای مالی و انرژی، زیرا هرگونه اختلال در هرمز و باب‌المندب بخش قابل توجهی از تجارت جهانی نفت را تحت تأثیر قرار می‌دهد. ‏در صورت تداوم درگیری‌ها، احتمال افزایش حضور نظامی آمریکا و متحدانش برای اسکورت کشتی‌های تجاری و تشدید رویارویی‌های منطقه‌ای نیز وجود دارد. ‏در مجموع، بازار انرژی وارد مرحله‌ای شده که علاوه بر عرضه و تقاضا، «ریسک ژئوپلیتیک» به مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده قیمت‌ها تبدیل شده است. هرگونه تشدید تنش در تنگه هرمز یا دریای سرخ می‌تواند موج جدیدی از افزایش قیمت نفت، رشد کرایه حمل دریایی و فشار بر زنجیره تأمین جهانی را به دنبال داشته باشد.

‏آخرین وضعیت تردد از کانال هرمز و کانال جنوبی عمانی ‏✍️ عبداله باباخانی ‏تازه‌ترین داده‌های سامانه MarineTraffic نشان می‌دهد که تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز همچنان در سطوح پایین‌تر از معمول قرار دارد. طی بازه زمانی ۱۷ تا ۱۹ ژوئیه، تنها ۳۰ عبور تأییدشده در این آبراه راهبردی ثبت شده است. ‏متن کامل را همراه با میزان تردد از کانال عمانی را در وبلاگ تخصصی انرژی میتوانید، بخوانید. https://open.substack.com/pub/abdolahbabakhani/p/e6a?r=8m4lc0&utm_medium=ios

‏رفتار بازار نفت یادآور روزهای آغاز شوک‌های انرژی است؛ بازاری که اکنون در آستانه یک جهش قرار گرفته است. آیا اتفاق مهمی در راه است؟

‏گزارش ویژه: نسخه نوسازی صنعت انرژی ایران بر حسب اعداد واقعی برای ۱۲ سال ‏✍️ عبداله باباخانی ‏قابل توجه کسانی که شعار بازسازی ایران را می‌دهند، بهتر است که با واقعیت اعداد و زمان دست و پنجه نرم کنند. ‏در سناریوی مرکزی، سرمایه‌گذاری حدود ۵۵۰ میلیارد دلار در مدت ۱۲ سال است؛ یعنی به‌طور متوسط نزدیک به ۴۵ میلیارد دلار در سال. ‏این سرمایه‌گذاری فقط به افزایش تولید نفت اختصاص ندارد و باید هم‌زمان بخش‌های نفت، گاز، برق، پالایش، پتروشیمی، تجدیدپذیرها، ذخیره‌سازی، بهره‌وری انرژی، دیجیتالی‌سازی و اصلاح الگوی مصرف را پوشش دهد. ‏در صورت ادامه تحریم‌های مالی و فناوری، هزینه و زمان اجرای برنامه را نمیتوان پیش بینی دقیق کرد. ‏این برنامه از کامل ترین و دقیق ترین برنامه های بازسازی انرژی ایران است. علاقمندان به بحث بازسازی انرژی، میتوانند سر فصل های برنامه جامع بازسازی انرژی را در وبلاگ تخصصی انرژی بخوانند. ‏برای هر بخش دستورالعمل اجرایی و برنامه بازسازی نیز تهیه گردیده است که در صورت لزوم ارائه می‌ گردد. https://open.substack.com/pub/abdolahbabakhani/p/410?r=8m4lc0&utm_medium=ios

‏میانجی غایب؛ چرا تنش ایران و آمریکا مشتری ندارد؟ ‏✍️ عبداله باباخانی ‏ظاهراً در شرایط کنونی، هیچ بازیگر بین‌المللی تمایل جدی برای میانجی‌گری مؤثر و پایان دادن به تنش میان ایران و آمریکا ندارد. ‏دلایل این بی‌میلی را می‌توان چنین برشمرد: ‏- کشورهای عربی نگرانند که ایران پس از عبور از این بحران، کشوری رادیکال‌تر، کینه‌جوتر و پیش‌بینی‌ناپذیرتر شود. ‏- پاکستان بیش از آنکه یک میانجی مستقل باشد، ملاحظات راهبردی خود و روابطش با عربستان سعودی را در اولویت قرار می‌دهد. ‏- ترکیه در شرایط فعلی منافع اقتصادی قابل توجهی در تداوم وضعیت موجود دارد و انگیزه چندانی برای ورود به میانجی‌گری ندارد. ‏- روسیه از تداوم فاصله ایران و غرب سود ژئوپلیتیکی می‌برد و در نتیجه، تمایل چندانی به عادی‌سازی روابط دو طرف ندارد. ‏- چین به دلیل منافع اقتصادی بسیار گسترده‌تر در کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، ترجیح می‌دهد جانب احتیاط را حفظ کند و وارد نقش‌آفرینی جدی نشود. ‏- ژاپن پس از تجربه ناموفق میانجی‌گری در گذشته، بعید است دوباره با همان جدیت وارد این مسیر شود. ‏- اروپا نیز پس از جنگ اوکراین و اتهام‌های مربوط به همکاری نظامی ایران با روسیه، انگیزه و ظرفیت سیاسی پیشین برای ایفای نقش میانجی را از دست داده است. ‏- سایر کشورها نیز یا در چارچوب سیاست‌های همین بازیگران حرکت می‌کنند یا از وزن و نفوذ لازم برای ایفای نقشی تعیین‌کننده برخوردار نیستند. ‏- مولفه انرژی هم نمیتواند پایان تنش را رقم بزند ‏از سوی دیگر، به نظر می‌رسد هم ایران و هم آمریکا در حال خرید زمان هستند، اما با اهدافی متفاوت. آمریکا می‌کوشد تا پایان اکتبر، موقعیت راهبردی خود را تثبیت و گزینه‌هایش را حفظ کند. در مقابل، ایران امیدوار است با گذر زمان، تحولات بین‌المللی یا تغییرات احتمالی در فضای سیاسی آمریکا، شرایط را به نفع خود تغییر دهد؛ از جمله پایان دوره ترامپ و احتمال روی کار آمدن چهره‌هایی مانند جی.دی. ونس که برخی معتقدند، با وجود وابستگی ظاهری به حزب جمهوری‌خواه، در برخی حوزه‌های سیاست خارجی بیشتر نماینده افکار حزب دموکرات است.

جام جهانی با قهرمانی شایسته اسپانیا به پایان رسید. بااین‌حال، برای من یکی از قابل‌تأمل‌ترین تصاویر این رقابت، حضور پررنگ نام «آرامکو» در تبلیغات کنار زمین بود. برندهای بزرگ انرژی، سال‌هاست از رویدادهای جهانی برای تقویت اعتبار، نفوذ و تصویر بین‌المللی خود استفاده می‌کنند. برای فعالان صنعت نفت ایران، دیدن چنین حضوری ناخواسته این پرسش را ایجاد می‌کند که چه زمانی نام NIOC نیز در سطحی متناسب با جایگاه و ظرفیت‌هایش در عرصه جهانی دیده خواهد شد. تا جام جهانی بعدی؛ با امید به روزی که نام NIOC نیز در میان برندهای بزرگ جهان بدرخشد.

‏پس از کشته شدن سربازان آمریکایی در اردن، ترامپ تاکنون هیچ مطلب یا موضع‌گیری مشخصی درباره جنگ با ایران در شبکه اجتماعی ایکس منتشر نکرده است. این سکوت، توجه بسیاری را جلب کرده است.

‏هر جنگی پایانی دارد؛ اما هزینه‌های آن نه ‏✍️ عبداله باباخانی ‏درس ۸ ساله جنگ عراق، ایران و درک اینکه در اقتصاد، پایان جنگ در واقع آغاز مرحله‌ای دشوار به نام «بازسازی» است. بازسازی تنها به ترمیم جاده‌ها، بنادر، پالایشگاه‌ها یا تأسیسات صنعتی محدود نمی‌شود؛ بلکه شامل بازگرداندن اعتماد سرمایه‌گذاران، احیای تجارت، بازسازی زنجیره‌های تأمین، افزایش دسترسی به منابع مالی و کاهش ریسک‌های سیاسی و اقتصادی نیز هست. تجربه کشورهای مختلف نشان می‌دهد که این فرآیند معمولاً سال‌ها زمان می‌برد و بدون ثبات و پیش‌بینی‌پذیری، به نتیجه مطلوب نمی‌رسد. ‏در ادامه راه حل اینکه با جنگ هرمز چکار باید کرد و سایر موارد مرتبط با آثار تحریم اقتصادی را در وبلاگ تخصصی انرژی بخوانید. https://open.substack.com/pub/abdolahbabakhani/p/0a1?r=8m4lc0&utm_medium=ios

آرامش امشب رنگی از راز دارد؛ باید دید سحر چگونه از راه خواهد رسید

دوستان عزیز در صورت محدودیت احتمالی اینترنت بخاطر گسترش تنش‌ها در روزهای آینده، میتوانید بروش زیر به اخبار مستقل انرژی دسترسی پیدا کنید.

‏نشانه‌ها حاکی از گسترش درگیری‌ها به سمت زیرساخت‌های انرژی است. کویت اعلام کرده که یکی از تأسیسات مهم نفتی این کشور هدف حمله قرار گرفته و خسارات قابل‌توجهی دیده است

‏پیام بازار انرژی برای آخر هفته ‏✍️ عبداله باباخانی ‏بازار انرژی معاملات هفته را در شرایطی به پایان رساند که نشانه‌های متعددی از افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیک و تشدید تنش‌ها در روزهای پیش رو به چشم می‌خورد. ‏فضای حاکم بر بازار نشان می‌دهد، معامله‌گران خود را برای سناریوهای پرنوسان در آخر هفته و احتمال تداوم این شرایط در هفته آینده آماده می‌کنند. افزایش سطح عدم قطعیت، انتظارات برای تحولات غیرمنتظره را نیز تقویت کرده است. ‏در حالی که بازار همچنان در انتظار محرک‌های جدید و رویدادهای اثرگذار است، تاکنون نشانه معناداری از کاهش تنش‌ها یا نزدیک شدن به یک نقطه تعادل پایدار مشاهده نمی‌شود؛ موضوعی که می‌تواند همچنان از قیمت‌ها و ریسک‌پذیری در بازار انرژی حمایت کند.

‏جنگ اخیر و کاهش ارزش ژئو‌اقتصادی تنگه هرمز ‏✍️ عبداله باباخانی ‏اگر بخواهیم یکی از مهم‌ترین پیامدهای بلندمدت جنگ اخیر در منطقه را نام ببریم، شاید بتوان گفت بزرگ‌ترین بازنده این تحولات، «ارزش ژئو‌اقتصادی تنگه هرمز» بوده است. ‏تنگه هرمز طی دهه‌های گذشته مهم‌ترین گلوگاه انرژی جهان به شمار می‌رفت؛ گذرگاهی که روزانه بین ۱۷ تا ۲۰ میلیون بشکه نفت و فرآورده‌های نفتی از آن عبور می‌کرد و هرگونه تهدید علیه آن می‌توانست بازار جهانی انرژی را با شوک مواجه کند. ‏برآورد می‌شود که در شرایط کنونی، وابستگی بازار جهانی به تنگه هرمز به حدود ۱۰ تا ۱۲ میلیون بشکه در روز کاهش یافته باشد. همچنین در صورت تکمیل طرح‌هایی نظیر توسعه بیشتر ظرفیت صادراتی امارات، احیای خط لوله عراق به مدیترانه از مسیر سوریه و فعال شدن مجدد برخی زیرساخت‌های منطقه‌ای، این رقم می‌تواند طی سه تا چهار سال آینده به حدود ۶ تا ۷ میلیون بشکه در روز برسد. ‏متن کامل همراه با مسیرهای جایگزین تجارت آینده منطقه خلیج فارس را در وبلاگ تخصصی انرژی بخوانید. https://open.substack.com/pub/abdolahbabakhani/p/f42?r=8m4lc0&utm_medium=ios

‏ارزیابی اولیه خسارات حملات شش‌ روزه آمریکا به ایران و پیامدهای آن در بخش های مختلف، بویژه بخش انرژی ‏✍️ عبداله باباخانی ‏بنا بر اعلامیه های رسمی سنتکام و با جمع‌بندی داده‌های منتشرشده، می‌توان گفت تعداد اهداف مورد حمله در این دوره احتمالاً بین ۳۵۰ تا ۵۰۰ هدف بوده است. این اهداف شامل سامانه‌های پدافند هوایی، مراکز فرماندهی و کنترل، انبارهای موشکی و پهپادی، زیرساخت‌های لجستیکی، تأسیسات دریایی، سایت‌های راداری و بخشی از شبکه‌های پشتیبانی نظامی در سواحل جنوبی، همراه با تعدادی از مراکز زیر ساختی مانند پل ها و بخش برق بوده‌اند. ‏برآورد خسارات احتمالی وارد شده و تاثیرات آن بر بازار انرژی را در وبلاگ تخصصی انرژی میتوانید بخوانید. https://open.substack.com/pub/abdolahbabakhani/p/6e8?r=8m4lc0&utm_medium=ios

‏محاصره دریایی سخت تر شد. ‏فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) مدعی شد نیروهای آمریکایی در دریای عمان، نفتکش «ون یائو» را متوقف کرده‌اند. ‏سنتکام همچنین ادعا کرد که در چارچوب اجرای محاصره دریایی علیه ایران، تاکنون سه کشتی تجاری تغییر مسیر داده‌اند، یک کشتی متوقف شده و یک نفتکش نیز مورد بازرسی قرار گرفته است. ‏این نهاد نظامی همچنین مدعی شد نیروهای آمریکایی روز گذشته به‌سوی یک نفتکش خالی که در مسیر ایران بوده، شلیک کرده‌اند.