عبداله باباخانی ، یادداشت های تخصصی انرژی

‏مذاکره بدون هرمز ‏کاهش تحریم‌ها در برابر تعلیق غنی‌سازی اورانیوم به سرخط خبرها آمده است؛ اما از هرمز در مذاکرات خبری نیست. ظاهراً تنگه‌ای که قرار بود به‌تنهایی سالانه ۵۰ تا ۷۰ میلیارد دلار «تعرفه عبور» تولید کند، آن‌قدر از محاسبات واقعی فاصله داشته که امروز حتی در فهرست مطالبات طرف مقابل هم جایی ندارد. ‏یاد روایان آن درآمدهای نجومی بدون قرارداد، بدون سازوکار و بدون پرداخت‌کننده بخیر؛ هرمز ماند، اما آن ماشین حساب‌ها ظاهراً خاموش شدند! ‏کانال اختصاصی انرژی- عبداله باباخانی ‏۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶

‏مجوز یک ماهه پرواز نجف و تهران ‏رویترز نوشته که امریکایی‌ها در حال بررسی صدور مجوز مشروط پرواز از ایران به فرودگاه نجف هستند: مجوز یک‌ماهه و امکان پرواز صرفا با ایرلاین‌های عراقی.

صادرات نفت از خط لوله شرق–غرب عربستان با بارگیری ۶ نفتکش از سر گرفته شد صادرات نفت عربستان از مسیر خط لوله شرق–غرب به بندر ینبع از سر گرفته شده و جریان انتقال نفت در این خط به حدود ۳.۵ میلیون بشکه در روز رسیده است. مطابق یادداشت‌های فنی پیشین، راه‌اندازی مسیر بای‌پس ظرف حدود ۱۰ روز محقق شد و پیش‌بینی می‌شود بخش پمپ‌خانه نیز تا پایان اکتبر وارد مدار شود. کانال تخصصی انرژی – عبداله باباخانی ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶

‏نتایج طرح ۷ ‌روزه ایران، انتخابات آمریکا را تکان نمی‌دهد. ‏تغییرات فوری قیمت نفت لزوماً اثر فوری بر قیمت فرآورده‌ها در آمریکا ندارد و این اثر معمولاً با وقفه زمانی منتقل می‌شود. ‏بنابراین طرح ۷ روزه برای هرمز، اثر مستقیمی بر انتخابات نوامبر آمریکا نخواهد داشت؛ حتی ممکن است از نظر سیاسی و رسانه‌ای به نفع رقبای دولت تمام شود. ‏کانال اختصاصی انرژی- عبداله باباخانی ‏۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶

‏عمان هرمز را هم دور زد. ‏کارشناسان انرژی کشورهای عربی بر اهمیت اتصال میادین و شبکه‌های نفتی عراق، کویت و عربستان از طریق خطوط لوله به سلطنت عمان تأکید کرده است؛ مسیری که می‌تواند بخشی از صادرات نفت منطقه را از وابستگی به تنگه هرمز خارج کند. ‏سه مزیت اصلی این طرح: ‏1️⃣ صادرات نفت بدون نیاز به تنگه هرمز و ایجاد مسیر جایگزین در دریای عمان ‏2️⃣ دسترسی مستقیم‌تر به بازارهای آسیایی و مسیر کوتاه‌تر به مقصدهای اصلی مصرف نفت ‏3️⃣ بهره‌گیری از ظرفیت‌های بزرگ ذخیره‌سازی نفت در عمان که در طرح‌های توسعه‌ای تا حدود ۲۰۰ میلیون بشکه برآورد شده است. ‏چنین کریدوری، عمان را به یکی از مهم‌ترین هاب‌های ذخیره‌سازی و صادرات نفت خاورمیانه در خارج از تنگه هرمز تبدیل میکند. ‏کانال اختصاصی انرژی-عبداله باباخانی ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۶

‏بازگشت صادرات نفت خلیج فارس به نزدیکی سطح پیش از جنگ ‏بر اساس داده‌های Kpler، مجموع صادرات نفت خام خاورمیانه در ژانویه ۲۰۲۶ حدود ۱۸.۱۲ میلیون بشکه در روز بود و در فوریه حتی به ۱۹.۱۷ میلیون بشکه در روز رسید. با آغاز اختلالات، صادرات در مارس به‌شدت سقوط کرد و به ۷.۶ میلیون بشکه در روز رسید. ‏پس از آن روند بازیابی آغاز شد؛ صادرات در آوریل به ۹.۴۶، در مه به ۸.۵۳ و در ژوئن به ۱۴.۵۸ میلیون بشکه در روز رسید. در ژوئیه رقم صادرات ۱۳.۰۲ میلیون بشکه در روز ثبت شد، اما در ماه اوت بار دیگر تا ۱۰.۴۸ میلیون بشکه در روز کاهش یافت. در چارچوب این گزارش، افت محسوس اوت به «شوک باب‌المندب» و اختلال ایجادشده در مسیر صادرات دریای سرخ نسبت داده می‌شود. ‏با کاهش اثر این شوک و افزایش مجدد جریان صادرات، در سپتامبر مجموع صادرات خاورمیانه به ۱۶.۹۷ میلیون بشکه در روز بازگشت؛ رقمی معادل ۹۳.۷ درصد سطح ژانویه. به این ترتیب، داده‌های سپتامبر نشان می‌دهد صادرات منطقه بخش عمده افت ناشی از جنگ و اختلالات مسیرهای دریایی را جبران کرده، هرچند هنوز کاملاً به سطح ابتدای سال بازنگشته است. ‏کانال اختصاصی انرژی- عبداله باباخانی ‏ سپتامبر ۲۰۲۶

‏هرمز کارت بازی امروز نیست. ‏در شرایط کنونی، به نظر می‌رسد موضوع تنگه هرمز به‌تنهایی اهرم کافی برای ترغیب آمریکا به ورود یا بازگشت به مذاکرات نباشد. حتی می‌توان این احتمال را مطرح کرد که وضعیت فعلی هرمز، دست‌کم در کوتاه‌مدت، برای واشنگتن قابل مدیریت بوده و برخی منافع راهبردی نیز برای آن ایجاد کرده باشد. ‏از این منظر، تأکید مکرر آقای عراقچی بر ادامه مذاکرات با اتکا به موضوع هرمز ممکن است به‌جای تقویت موقعیت مذاکراتی ایران، پیامدهای سیاسی و دیپلماتیک ناخواسته‌ای به همراه داشته باشد. بنابراین، استفاده از هرمز به‌عنوان اهرم مذاکراتی نیازمند ارزیابی دقیق‌تر هزینه‌ها، منافع و واکنش احتمالی طرف مقابل است. ‏کانال اختصاصی انرژی- عبداله باباخانی ‏۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶

‏صادرات نفت عربستان به روزانه ۶ میلیون بشکه رسید ‏طبق داده‌های Kpler که CNBC در ۲۵ سپتامبر گزارش کرده، مجموع دو مسیر صادرات نفت خام عربستان در سپتامبر به حدود ۶ میلیون بشکه در روز رسیده است. ‏کانال اختصاصی انرژی- عبداله باباخانی ‏۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶

‏ممکن است چین نیز در صورت فراهم بودن شرایط، یکی از گزینه‌های احتمالی برای معامله باقی مانده هرمز باشد. ‏اگر امکان معامله با آمریکا وجود نداشته باشد، احتمال دارد گزینه چین نیز مطرح شود؛ هرچند شرایط و قیمت نهایی چنین معامله‌ای، در صورت انجام، به مذاکرات و ملاحظات اقتصادی طرفین بستگی خواهد داشت. چین در چنین معاملاتی بسیار ارزان میخرد.

‏تا ۹ سال دیگر سهم ایران از بازار نفت در حالت بدون تحریمی و در رقابتی شدید به حدود ۱ میلیون بشکه میرسد. ‏آژانس بین‌المللی انرژی در سناریوی برق‌رسانی سریع تا ۲۰۳۵، از کاهش حدود ۱۵ میلیون بشکه‌ای واردات نفت کشورهای واردکننده خبر می‌دهد. ‏اگر بازار صادرات نفت خام از حدود ۴۳ به ۲۸ میلیون بشکه در روز برسد و ایران سهم فعلی ۳.۶٪ خود را حفظ کند، صادرات ایران به حدود ۱ میلیون بشکه در روز می‌رسد؛ در برابر حدود ۱.۵۷ میلیون بشکه در ۲۰۲۴. ‏چالش ایران برای حفظ همین سهم: تحریم، کمبود سرمایه‌گذاری، محدودیت مالی و حمل‌ونقل، وابستگی به چین و رقابت شدیدتر با دیگر صادرکنندگان. ‏در بازار کوچک‌تر آینده، حفظ مشتری مهم‌تر از صرفاً افزایش ظرفیت تولید خواهد بود. ‏متن کامل را وبلاگ تخصصی انرژی بخوانید https://abdolahbabakhani.substack.com/p/de2?r=8m4lc0&utm_medium=ios

شب گذشته و خبر تنش در تنگه هرمز در ۱۲ ساعت گذشته، برخی منابع خبری از شلیک چند پرتابه و آسیب‌دیدن دست‌کم سه کشتی خبر داده‌اند. با این حال، تا این لحظه هیچ منبع معتبر و مستقلی وقوع این حملات یا وارد شدن خسارت به کشتی‌ها را تأیید نکرده است.

‏راه نجات باقیمانده هرمز ‏قبلاً چند بار نوشته‌ام که ایران باید اعلام کند وضعیت تنگه هرمز به شرایط پیش از ۲۹ فوریه، یعنی روز قبل از آغاز جنگ ۳۹روزه، بدون هیچ پیش شرطی بازمی‌گردد. ‏کانال اختصاصی انرژی- عبداله باباخانی ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶

‏نفت و ماه اکتبر ‏علی‌رغم مخالفت ترامپ با طرح هفت‌روزه بازگشایی تنگه هرمز و رقیق‌سازی ۶۰ درصدی، انتظار می‌رود قیمت نفت در هفته آینده جهش قابل‌توجهی نداشته باشد. آمار تولید و میزان عبور نفت از تنگه هرمز حتی می‌تواند در ماه اکتبر فشار کاهشی بر قیمت‌ها وارد کند. ‏با این حال، به دلیل تداوم ریسک‌های ژئوپلیتیکی و احتمال تشدید تنش‌ها در ماه نوامبر، انتظار نمی‌رود قیمت نفت از منظر ژئوپلیتیکی کاهش چشمگیری داشته باشد. ‏کانال اختصاصی انرژی- عبداله باباخانی ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶

‏ترامپ: پیشنهاد ایران برای توافق قابل قبول نیست ‏دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، امروز شنبه ۲۶ سپتامبر گفت ایران خواهان دستیابی به توافق و بازگشایی سریع تنگه هرمز است، اما پیشنهاد مطرح‌شده از سوی تهران را «قابل قبول» ندانست. ‏ترامپ همچنین با اشاره به اهمیت تنگه هرمز برای انتقال نفت گفت حجم بزرگی از نفت از این آبراه عبور می‌کند و مدعی شد شب گذشته ۲۹ کشتی از تنگه عبور کرده‌اند. ‏هم‌زمان، رویترز گزارش داده است که ایران طرحی را از طریق میانجی‌های قطری به آمریکا ارائه کرده که می‌تواند ظرف هفت روز به بازگشایی تنگه هرمز و توقف درگیری‌ها منجر شود. وال‌استریت ژورنال به نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش کرده که ترامپ این طرح را رد کرده است. ‏ترامپ در سخنان خود تأکید کرد که از رسیدن به توافق استقبال می‌کند، اما پیشنهاد فعلی ایران را برای پذیرش از سوی واشنگتن مناسب نمی‌داند. ‏کانال اختصاصی انرژی- عبداله باباخانی ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶

‏کشورهای اروپایی یارانه انرژی میدهند. ‏از اول اکتبر، دولت آلمان به مدت سه ماه، مالیات سوخت را به ازای هر لیتر ۱۷ سنت کاهش داد.

‏چرا ترامپ با طرح ۷ روزه بازگشایی هرمز و رقیق سازی اورانیوم ۶۰ درصد مخالفت کرد. ‏ترامپ احتمالاً به این جمع‌بندی رسیده که توافق کوتاه‌مدت با ایران تا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای اثر اقتصادی محسوسی بر رای دهندگان نخواهد داشت، اما می‌تواند از سوی مخالفانش به‌عنوان عقب‌نشینی سیاسی مطرح شود. وضعیت تردد در هرمز هم در وضعیت مناسبی قرار دارد. ‏همزمان، واشنگتن تصور می‌کند ادامه فشار دریایی و هوایی می‌تواند ایران را به امتیازاتی فراتر از طرح ۷ روزه وادار کند. ‏کانال اختصاصی انرژی- عبداله باباخانی ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶

‏زمان برای مهار بحران انرژی رو به پایان است ‏در شش‌ماهه دوم سال، جیره‌بندی انرژی اجتناب‌ناپذیر است. تنها حدود چهار هفته برای طراحی و اجرای آن و توزیع تجهیزات نفت‌سوز در استان‌های مرزی فرصت باقی مانده است. ‏هرگونه تأخیر می‌تواند خسارات جدی به‌دنبال داشته باشد. همچنین ضروری است کشور برای فعالیت با سطحی به‌مراتب پایین‌تر از تولید کنونی آماده شود. ‏کانال اختصاصی انرژی- عبداله باباخانی ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶

‏صادرات روزانه نفت کشورهای حوزه خلیج فارس از ۱۸ میلیون بشکه گذشته است. ‏بر اساس تازه‌ترین برآوردهای مبتنی بر داده‌های Kpler، حجم عبور نفت از تنگه هرمز تا ۲۴ سپتامبر در میانگین متحرک هفت‌روزه به بیش از ۱۳.۵ میلیون بشکه در روز رسیده است؛ رقمی که با توجه به تأخیر در شناسایی برخی محموله‌ها، ممکن است بعداً بالاتر اصلاح شود. ‏همچنین با احتساب حدود ۵ میلیون بشکه غیر هرمزی، از طریق خط لوله از ینبع، امارات و عراق اکنون با اطمینان میتوان گفت که کشورهای حوزه خلیج فارس حدود ۱۸ میلیون بشکه نفت صادر میکنند که کمی بیش از جنگ هم میباشد. ‏هرمز برای نفت و تجارت تقریبا به قبل از جنگ برگشته است. ‏کانال تخصصی انرژی- عبداله باباخانی ‏۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶

‏هرمز و تردد ۷۰ کشتی تجاری در روز ‏هرمز به محدوده عبور روزانه ۷۰ کشتی رسیده است؛ با چنین سطحی از تردد، به نظر می‌رسد موضوع هرمز فعلاً بیش از آنکه در مسیر محدودسازی باشد، به مدیریت عبور و مرور گره خورده است. ‏بر اساس داده‌های منتشرشده از Kpler، در ۲۴ ژوئن حدود ۷۰ کشتی تجاری از تنگه هرمز عبور کرده‌اند. هم‌زمان، وزیر انرژی آمریکا اعلام کرده بود که در همان روز حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت و در روز قبل حدود ۱۹ میلیون بشکه از این مسیر عبور کرده است. ‏✍️ آنچه با اتکا به داده‌های مستقل می‌توان با اطمینان بیشتری گفت، افزایش محسوس تردد کشتی‌های تجاری در هرمز است. اما رقم تجمیعی حدود ۳۹ میلیون بشکه در دو روز، فعلاً عمدتاً متکی بر اعلام مقام آمریکایی است و راستی‌آزمایی مستقل و سریع آن دشوار است؛ به‌ویژه به دلیل عبور برخی شناورها با AIS خاموش یا محدودیت‌های داده‌های ردیابی. ‏کانال تخصصی انرژی- عبداله باباخانی ‏۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶

‏ایران دوباره موفق به کاهش قیمت نفت شد. ‏تلاش‌های تیم ایران در نیویورک در واپسین ساعات روز جمعه به نتیجه رسید و بهای نفت با کاهش نزدیک به ۳ دلار، به ۱۰۳ دلار رسید. ‏کانال تخصصی انرژی- عبداله باباخانی ‏۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶