عبداله باباخانی ، یادداشت های تخصصی انرژی

در یادداشتی به تاریخ ۲۹ مه، پیش‌بینی کرده بودم که تفاهم‌نامه اسلام‌آباد در ماه ژوئن شکل خواهد گرفت، اما به آن پایبندی نخواهد شد و سرانجام، جنگ سوم در ماه نوامبر رخ خواهد داد. ایران فرصت‌های بسیاری را، به‌ویژه در ماه سپتامبر، از دست داد؛ فرصت‌هایی که به باور من، بهای سنگین از دست دادن آن‌ها را در ماه نوامبر خواهد پرداخت. https://t.me/Kourp/2983

‏چراغ ایران به همت شما روشن است. ‏در این شب‌های پراضطراب، که هم‌وطنان عزیزمان با دل‌هایی نگران، چشم به تحولات و بیمِ آغاز دور تازه‌ای از تنش و رویارویی میان ایران و آمریکا دوخته‌اند، همکاران ارجمندم در صنعت انرژی کشور، بی‌هیاهو و استوار، در گوشه‌وکنار پالایشگاه‌ها و نیروگاه‌ها، همچنان چراغ خدمت را روشن نگاه داشته‌اند. ‏آنان در دل شب، با دستانی خسته اما اراده‌ای استوار، می‌کوشند تا پیکر رنج‌دیده صنعتی را که سال‌ها زیر بار تحریم فرسوده و از زخم جنگ آزرده است، همچنان پابرجا نگاه دارند؛ تا چراغ خانه‌ها روشن بماند، چرخ زندگی از حرکت بازنایستد و آفتاب صبحی دیگر بر این سرزمین بتابد. ‏در برابر همت بلند این عزیزان و شکیبایی خانواده‌هایشان، سر تعظیم فرود می‌آوریم. ‏درود بر آنان که در تاریکیِ شب، پاسداران روشنایی فردای ایران‌اند. ‏کانال تحصصی انرژی- عبداله باباخانی ‏بیست و یکم اکتبر ۲۰۲۶

‏تناقض در سیاست تحریمی آمریکا علیه نفتکش‌ها ‏در حالی که گزارش‌ها از تهیه فهرستی از نفتکش‌ها برای رفع تحریم‌ها از سوی آمریکا، با هدف کاهش محدودیت‌ها بر حمل‌ونقل نفت و فرآورده‌های نفتی حکایت دارد، واشنگتن هم‌زمان امروز ۹ نفتکش دیگر را به دلیل ارتباط با ایران به فهرست تحریم‌های خود اضافه کرد. ‏این دو اقدام هم‌زمان، پرسش‌هایی را درباره انسجام و اهداف سیاست تحریمی آمریکا در بازار جهانی نفت ایجاد می‌کند. ‏کانال تخصصی انرژی- عبداله باباخانی ‏بیست و یکم اکتبر ۲۰۲۶

‏طرح مهار دلار با کمک بالشت شکست خورد. ‏«دلارها داخل بالش» بار دیگر به کنایه‌ای از بی‌اعتمادی و نگرانی در بازار ارز تبدیل شده‌اند؛ موضوعی که پرسش‌هایی درباره اثربخشی سیاست‌های ارزی همتی مطرح می‌کند. ‏هم‌زمان، گزارش‌هایی از عبور دوباره دلار آزاد از مرز ۲۷۰ هزار تومان حکایت دارد؛ رقمی که از شکست طرح کنترل دلار توسط بالشت خبر میدهد.

‏پروژه ۵۰۰ میلیون دلاری قطر برای اتصال اینترنت خلیج فارس به اروپا از مسیر عراق ‏شرکت قطری Ooredoo در ۷ اکتبر ۲۰۲۶ از امضای قراردادی با شرکت عراقی iQ Networks برای ایجاد مسیر انتقال داده از خلیج فارس به ترکیه و اروپا خبر داد. ‏این مسیر بخشی از پروژه بزرگ کابل زیردریایی Fibre in Gulf (FIG) است. ‏- سرمایه‌گذاری: بیش از ۵۰۰ میلیون دلار برای پروژه FIG، طبق گزارش Fortune؛ ارزش قرارداد جدید عراق اعلام نشده است. ‏- طول کابل دریایی: حدود ۱٬۹۰۰ کیلومتر ‏- ظرفیت طراحی: ۷۲۰ ترابیت بر ثانیه ‏- کشورهای متصل: ۷ کشور حوزه خلیج فارس و عراق ‏- زمان هدف بهره‌برداری: سه‌ماهه پایانی سال ۲۰۲۷ ‏اهمیت راهبردی: این پروژه وابستگی ارتباطات آسیا و اروپا به مسیر دریای سرخ را کاهش می‌دهد؛ اما چون بخشی از شبکه از تنگه هرمز عبور می‌کند، خطر آسیب به کابل‌های این تنگه را هنوز کاملاً برطرف نمی‌کند اما کاهش میدهد. ‏کانال تخصصی انرژی- عبداله باباخانی ‏بیستم اکتبر ۲۰۲۶

‏نفت در آستانه جهش تازه قیمت‌ها ‏با تشدید تنش‌های خاورمیانه و پایان ناموفق میانجی ها، نفت احتمال جهش دوباره قیمت‌ها در معاملات فردا وجود دارد. ‏نفت برنت روز سه‌شنبه تا نزدیکی ۱۱۲ دلار در هر بشکه پیش رفت و در صورت تداوم تنش‌ها، ممکن است بار دیگر سقف قیمتی یک ساله را عبور کند. ‏بازار نفت اکنون بیش از هر زمان دیگری به تحولات امنیتی خلیج فارس حساس است. ‏کانال تخصصی انرژی- عبداله باباخانی ‏بیستم اکتبر ۲۰۲۶

‏دلم می‌خواهد بدانم همین روز در ماه آینده، وضعیت انرژی کشورم چگونه خواهد بود؟ شاید واقعاً هیچ‌کس نداند! ‏و چه تلخ است زیستن در روزگاری که حتی نمی‌توان یک ماه آینده را پیش‌بینی کرد؛ روزگاری که ندانستنِ فردا، به تلخ‌ترین بخش زندگی تبدیل شده است. ‏دلنوشته- عبداله باباخانی ‏بیستم اکتبر ۲۰۲۶

‏دیپلماسی دو رنگ؛ وقتی کت و شلوار هم به توافق نمی‌رسند! ‏عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، در دیدار با مسعود پزشکیان با ترکیبی از کت و شلوار دو رنگ ظاهر شد؛ انتخابی که بیشتر به یک جلسه دوستانه می‌خورد تا دیداری در عالی‌ترین سطح سیاسی. ‏البته از کسی انتظار نداریم برای میانجیگری حتماً از مجله مد و لباس مشورت بگیرد، اما در دنیای دیپلماسی که حتی محل نشستن، ترتیب پرچم‌ها و نحوه دست دادن حساب‌وکتاب دارد، کمی هماهنگی میان کت و شلوار هم انتظار زیادی نیست! ‏شاید آقای منیر آن‌قدر سرگرم نزدیک کردن مواضع تهران و واشنگتن بوده که فرصتی برای نزدیک کردن رنگ کت و شلوار خودش پیدا نکرده است! ‏به‌هرحال، کت و شلوار دو رنگ نه لزوماً توهین دیپلماتیک است و نه نقض پروتکل؛ اما از یک فیلدمارشال باتجربه انتظار می‌رود دست‌کم پیش از تلاش برای توافق میان دو کشور، میان کت و شلوار خودش آتش‌بس برقرار کند! ‏کانال تخصصی انرژی- عبداله باباخانی ‏بیستم اکتبر ۲۰۲۶

‏همه میانجی‌ها امروز دست‌به‌دست هم دادند تا به ترامپ در کنترل قیمت نفت کمک کنند. اما منیر بهتر بود، شاید لازم است همه ۱۲ روز در ماموریت تهران بماند !! ‏لاوروف نتوانست کاری از پیش ببرد، اما منیر، همراه با خبرهای العربیه و تحرکات قطری‌ها، توانستند برای چند ساعت قیمت نفت را حدود ۵ دلار پایین بیاورند. ‏بااین‌حال، بازار ظاهراً این فضاسازی‌ها را هم باور نکرد و پس از پایان مراسم عکس‌گرفتن، قیمت نفت دوباره به محدوده ۱۰۹ دلار بازگشت. ‏کانال تخصصی انرژی- عبداله باباخانی ‏بیستم اکتبر ۲۰۲۶

‏نفت در آستانه شکستن رکورد قیمتی از آغاز تنش‌ها ‏قیمت نفت با رسیدن به ۱۱۱٫۴۵ دلار، در بالاترین سطح پنج ماه اخیر قرار گرفته و تنها حدود ۳ دلار تا شکستن رکورد قیمتی خود از زمان آغاز تنش‌ها فاصله دارد. ‏اکنون باید دید آیا سفرهای لاوروف و منیر، در کنار تلاش‌های دیپلماتیک قطر و عمان، می‌تواند ایران را به ارسال سیگنال‌های مثبت برای ازسرگیری مذاکرات ترغیب کند و زمینه‌ساز کاهش قیمت نفت شود، یا اینکه تنش‌ها ادامه خواهد یافت و رکورد قیمتی جدیدی به ثبت خواهد رسید. ‏کانال تخصصی انرژی- عبداله باباخانی ‏بیستم اکتبر ۲۰۲۶

‏نفت از مرز ۱۱۰ دلار عبور کرد. ‏گویا بازار نفت نه حرف‌های لاوروف و منیر را باور دارد و نه منتظر آن‌ها می‌ماند؛ بلکه مسیر خودش را می‌رود. ‏چراکه درست در همان زمانی که لاوروف از وجود کلید حل بحران در طرح‌های روسیه سخن می‌گوید، ترامپ از فاصله گرفتن پوتین از ایران خبر می‌دهد. ‏شاید هم همه طرف‌ها تقسیم کار کرده‌اند تا انتخابات اسرائیل و آمریکا طی ۱۳ روز آینده پشت سر گذاشته شود. ‏دست‌کم آنچه فعلاً از رفتار بازار نفت برمی‌آید، این است که بازار همین سناریو را جدی گرفته است. ‏کانال تخصصی انرژی- عبداله باباخانی ‏بیستم اکتبر ۲۰۲۶

‏کارت های ترامپ تا انتخابات ‏به نظر می‌رسد ترامپ در آستانه انتخابات پارلمانی اسرائیل و انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، به دنبال مدیریت تنش‌های منطقه‌ای و تقویت مسیرهای دیپلماتیک است. در این چارچوب، تحرکات چهره‌هایی از سرگئی لاوروف در روسیه تا عاصم منیر در پاکستان را می‌توان بخشی از تلاش‌های گسترده‌تر برای کاهش تنش‌ها در این روزهای باقی مانده ارزیابی کرد؛ هرچند هماهنگی مستقیم تمامی این اقدامات با واشنگتن قطعی نیست. ‏این تحرکات ممکن است با هدف جلوگیری از تشدید بحران در روزهای حساس پیش‌رو، حفظ ثبات نسبی فضای انتخاباتی اسرائیل و آمریکا و فراهم‌کردن زمینه‌ای برای تحرک بیشتر جریان‌های متمایل به مذاکره و توافق در داخل ایران صورت گرفته باشد.

‏بعضی‌ها سر پرست نیستند، اما عاشق سرپرستی‌اند! ‏این‌همه جنب‌وجوش و فعالیت سرپرست وزارت نفت، از جنوب تا شمال کشور و حتی کشورهای همسایه، واقعاً ستودنی است! ‏فقط یک سؤال کوچک باقی می‌ماند: اگر همین انرژی و تحرک را طی دو سال گذشته، در دوران وزیر برکنارشده، زمانی که خودشان بر صندلی نفر دوم وزارت نفت تکیه زده بودند، به نمایش می‌گذاشتند، احتمالاً امروز ده‌ها خبرنگار از بیکاری نجات پیدا کرده بودند و رسانه‌ها شب و روز از شدت خبر و گزارش فرصت سر خاراندن نداشتند! ‏ظاهراً در وزارت نفت، بعضی موتورها نه با حکم معاونت، بلکه فقط با حکم سرپرستی روشن می‌شوند! ‏کاش این همه انرژی، محصول احساس مسئولیت بود، نه تغییر موقعیت! ‏کانال تخصصی انرژی- عبداله باباخانی ‏نوزدهم اکتبر ۲۰۲۶

‏پیامدهای احتمالی دور سوم تنش‌ها بر گاز، برق و صنعت ایران در طول ۹۰ روز زمستان ۱۴۰۵ ‏در صورت وقوع دور سوم تنش‌های نظامی در منطقه خلیج فارس و آسیب احتمالی به زیرساخت‌های تولید و انتقال گاز ایران، تداوم بحران برای یک دوره ۹۰ روزه در زمستان می‌تواند ساختار تأمین انرژی کشور را با اختلالی عمیق مواجه کند. اهمیت این موضوع زمانی آشکار می‌شود که بدانیم اقتصاد ایران، از گرمایش منازل تا تولید برق و فعالیت صنایع بزرگ، وابستگی گسترده‌ای به گاز طبیعی دارد. ‏برای ارزیابی ابعاد بحران، سه سناریوی کاهش مجموع تزریق روزانه گاز به شبکه سراسری به سطوح ۵۰۰، ۴۰۰ و ۳۰۰ میلیون مترمکعب در نظر گرفته شده است. فرض اصلی این تحلیل، استمرار هر یک از این سطوح تزریق به مدت ۹۰ روز، بدون بازیابی قابل‌توجه ظرفیت آسیب‌دیده است. در صورتی که تنش سوم رخ ندهد احتمالا در میانگین زمستان حدود ۶۵۰ میلیون متر مکعب گاز به شبکه تزریق خواهد شد. (زمستان گذشته این عدد حدود ۸۰۰ میلیون متر مکعب بوده است). ‏در وبلاگ تخصصی انرژی میتوانید میزان قطعی گاز بخش مسکونی، تجاری، صنعتی و نیروگاهی را بر حسب هر سناریو مطالعه نمائید. https://abdolahbabakhani.substack.com/p/bbd?r=8m4lc0&utm_medium=ios ‏⁦

‏نفت در سردرگمی بر سر زمان احتمالی دور سوم تنش‌ها در خلیج فارس ‏بازار نفت در برآورد زمان احتمالی دور سوم تنش‌ها در منطقه خلیج فارس با سیگنال‌های متناقضی مواجه شده است. ‏کاهش حدود ۲٫۵ دلاری قیمت نفت در معاملات صبح امروز، از محدوده ۱۱۰ دلار، می‌تواند نشانه‌ای از کاهش انتظارات بازار نسبت به تشدید قریب‌الوقوع تنش‌ها و احتمال به‌تعویق‌افتادن آن تا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در ۳ نوامبر باشد. ‏در حالی که، افزایش نزدیک به ۵ دلاری قیمت نفت در معاملات روز جمعه، از تشدید نگرانی‌ها درباره احتمال وقوع دور جدیدی از تنش‌های منطقه‌ای پیش از انتخابات ۲۷ اکتبر اسرائیل حکایت داشت. ‏این رفتار متناقض قیمت‌ها نشان می‌دهد که بازار نفت همچنان در حال بازنگری در احتمال و زمان‌بندی تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی است و هنوز به ارزیابی مشخصی نرسیده است. ‏کانال تخصصی انرژی- عبداله باباخانی ‏نوزدهم اکتبر ۲۰۲۶

‏ضرورت آمادگی زمستانی در برابر اختلال احتمالی زیرساخت‌های انرژی در جنگ سوم ‏با توجه به احتمال وقوع دور جدیدی از درگیری‌های نظامی و افزایش مخاطرات احتمالی برای زیرساخت‌های حیاتی، به‌ویژه در بخش انرژی، ضروری است مسئولان از هم‌اکنون برای مدیریت شرایط اضطراری در فصل زمستان برنامه‌ریزی کنند. ‏در سناریویی که بخشی از زیرساخت‌های موجود انرژی با آسیب یا اختلال جدی مواجه شود، پیش‌بینی منابع جایگزین برای تأمین گرمایش و برق اضطراری اهمیت ویژه‌ای خواهد داشت. ‏ازاین‌رو، پیشنهاد می‌شود امکان تأمین و استفاده مدیریت‌شده از نفت سفید و گازوئیل، با بهره‌گیری از تجهیزات استاندارد و رعایت کامل الزامات ایمنی، برای گرمایش و تأمین برق اضطراری مراکز ضروری از هم‌اکنون بررسی و مقدمات اجرایی آن فراهم شود. ‏آمادگی پیشگیرانه برای شرایط بحرانی، نه به معنای پیش‌بینی قطعی وقوع جنگ، بلکه بخشی از مسئولیت مدیریت ریسک و حفظ پایداری خدمات حیاتی کشور است. ‏تغییرات وزارت نفت در بدترین زمان ممکن تصمیم گیری شد و میتواند به فاجعه زمستانی منجر شود. ‏کانال تخصصی انرژی- عبداله باباخانی ‏هیجده ام اکتبر ۲۰۲۶

از آنجا که برای یک‌بار هم که شده، یکی از دولتی‌ها آمار درست و روشنی اعلام کرده است، جا دارد آن را اینجا بازنشر کنیم. دکتر قائم‌پناه: «کسری گاز در سال گذشته روزانه ۳۰۰ میلیون مترمکعب بود. امسال نیز به‌دلیل جنگ، ۲۳۰ میلیون مترمکعب به این کسری اضافه شده و در مجموع، کسری روزانه گاز به ۵۳۰ میلیون مترمکعب رسیده است. وزارت نفت تلاش می‌کند این رقم را به ۴۳۰ میلیون مترمکعب کاهش دهد.» https://t.me/Kourp/3579

‏آیا مصرف بنزین ۳۵ میلیون لیتر کاهش پیدا کرده یا باز هم آمار اشتباه است؟ ‏رئیس جمهور: ‏«با همراهی مردم، به میزان قابل توجهی صرفه‌جویی صورت گرفت و امروز از واردات بنزین بی‌نیاز شده‌ایم درحالی که می‌بایست ١٢ میلیارد دلار برای واردات بنزین مورد نیاز هزینه می‌کردیم.» ‏✍️ با ۱۲ میلیارد دلار، روزانه چند میلیون لیتر بنزین می‌توان از خلیج فارس وارد ایران کرد؟ ‏اگر ایران سالانه ۱۲ میلیارد دلار برای واردات بنزین از کشورهای حاشیه خلیج فارس اختصاص دهد، با فرض قیمت خرید هر لیتر بنزین حدود ۷۲ سنت و احتساب هزینه حمل دریایی تا بنادر ایران حدود ۵ سنت، بیمه و ریسک‌های ناشی از شرایط پرتنش منطقه بین ۷ تا ۱۲ سنت و هزینه‌های بندری، تخلیه و سایر مخارج حدود ۲ تا ۵ سنت، قیمت تمام‌شده هر لیتر بنزین وارداتی به حدود ۸۶ تا ۹۴ سنت خواهد رسید. ‏بر این اساس، با بودجه سالانه ۱۲ میلیارد دلار، ایران می‌تواند روزانه حدود ۳۵ تا ۳۸ میلیون لیتر بنزین وارد کند. ‏از انجایی که میانگین مصرف شش ماهه حدود ۱۳۴ میلیون لیتر بوده است، بنابرین باید مصرف اکنون حدود ۹۵ میلیون لیتر باشد اما : ‏اما بر اساس تازه‌ترین آمار منتشرشده از مصرف بنزین ایران در سال ۱۴۰۵: ‏شهریور: مصرف روزانه حدود ۱۴۴ تا ۱۴۸ میلیون لیتر بوده است. در هشت روز نخست شهریور، میانگین دقیق ۱۴۸.۱۵ میلیون لیتر ثبت شد. ‏مهر تا ۲۶ مهر: طبق اعلام مسئول شرکت ملی پالایش و پخش در ۲۰ مهر، مصرف روزانه به حدود ۱۳۴ میلیون لیتر مصرف شده است. ‏هیچ کسری مصرفی رخ نداده و آمار اشتباه است و از ابتدا هم چنین کسری وجود نداشت، اما یکی به من بگوید این آمار فضایی دولتی ها از کجا میاید و چرا بسختی میتوان آمار واقعی از دولتی ها شنید؟ ‏کانال تخصصی انرژی- عبداله باباخانی ‏هیجده ام اکتبر ۲۰۲۶

‏ذخیره گازوئیلی اروپا و آمریکا چقدر دوام می‌آورد؟ ‏بر اساس آمارهای سال ۲۰۲۶، مجموع ذخایر گازوئیل و نفت‌گاز اروپا و بریتانیا حدود ۶۲ میلیارد لیتر برآورد می‌شود که نزدیک به ۴۵ میلیارد لیتر آن مربوط به ذخایر اضطراری اتحادیه اروپاست. در مقابل، موجودی گازوئیل و سایر فرآورده‌های تقطیری آمریکا حدود ۱۶.۳ میلیارد لیتر است. ‏اروپا روزانه حدود ۲۴۸ میلیون لیتر گازوئیل وارد می‌کند. اگر واردات این فرآورده ۲۰ درصد کاهش یابد، روزانه حدود ۵۰ میلیون لیتر و ماهانه ۱.۵ میلیارد لیتر کسری ایجاد می‌شود. در چنین شرایطی، کل ذخایر اعلام‌شده اروپا از نظر محاسباتی می‌تواند این کسری را حدود ۱۲۵۰ روز، معادل ۳.۴ سال، جبران کند. ‏در آمریکا نیز با فرض واردات روزانه ۲۳ میلیون لیتر گازوئیل و فرآورده‌های مشابه، کاهش ۲۰ درصدی واردات به معنای کسری روزانه ۴.۶ میلیون لیتر و ماهانه ۱۳۸ میلیون لیتر است. موجودی ۱۶.۳ میلیارد لیتری این کشور از نظر ریاضی برای جبران چنین کسری‌ای حدود ۳۵۴۰ روز، معادل ۹.۷ سال، کفایت می‌کند. ‏در مجموع، کاهش ۲۰ درصدی واردات گازوئیل به‌تنهایی تهدیدی فوری برای تأمین سوخت اروپا و آمریکا محسوب نمی‌شود، اما اگر این کاهش با افت تولید پالایشگاه‌ها یا افزایش مصرف همراه شود، مدت پوشش ذخایر به‌شدت کاهش خواهد یافت. ‏کانال تخصصی انرژی- عبداله باباخانی ‏هیجده ام اکتبر ۲۰۲۶

‏آیا ژنرال میانجی پاکستان، محاصره زمینی مورد نظر آمریکا را اجرایی کرده است؟ ‏پاکستان با توقف فعالیت تجاری دو گذرگاه مهم تفتان و ریمدان در مرز ایران، پرسش‌هایی درباره آغاز اجرای طرح فشار زمینی آمریکا علیه ایران ایجاد کرده است. ‏این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که پیش‌تر گزارش‌هایی از بررسی طرح محاصره زمینی ایران توسط آمریکا و اسرائیل منتشر شده بود؛ طرحی که اجرای آن به همکاری کشورهای همسایه نیاز دارد. ‏نکته قابل توجه، نقش فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، است که ضمن حفظ روابط نزدیک با دولت ترامپ، در ماه‌های اخیر نقش میانجی میان تهران و واشنگتن را ایفا کرده است. ‏اگرچه پاکستان دلیل محدودیت‌های مرزی را مسائل امنیتی اعلام کرده، هم‌زمانی این تصمیم با فشارهای آمریکا پرسش‌برانگیز است. ‏با این حال، هنوز شواهد معتبری از ارتباط مستقیم این اقدام با دستور آمریکا وجود ندارد و نمی‌توان آن را آغاز قطعی محاصره زمینی ایران دانست. ‏کانال تخصصی انرژی- عبداله باباخانی ‏هفده ام اکتبر ۲۰۲۶