| پنجه‌نامه: تاریخ و خاطره |

📘 فخرالدین شادمان، روزنوشت‌های شادمان: وقایع آذر ۱۳۱۲ تا اسفند ۱۳۲۱ خورشیدی، ج ۲،  به کوشش عباس میلانی و کیومرث قرقلو، تهران: نشر فروغ ایران، ۱۴۰۴. این جلد نیز همچون جلد اول خواندنی است، به‌ویژه رویدادهای سال‌های ۱۳۲۰ و ۱۳۲۱ که همزمان است با جنگ جهانی دوم و روزهای پایانی پادشاهی رضاشاه پهلوی. شادمان در این زمان در لندن زندگی می‌کرده و نماینده دولت شاهنشاهی ایران در شرکت نفت انگلیس و ایران بوده است. اگرچه زمانه جنگ و بمباران بود، اما بخت با شادمان یار بود، چراکه در این زمان شماری از بزرگان و نامداران ایرانی و انیرانی در لندن روزگار می‌گذراندند و فخرالدین شادمان با ایشان آمدوشد و همنشینی داشت، بیش از همه سیدحسن تقی‌زاده، مجتبی مینوی و ولادیمیر مینورسکی. در این جلد شادمان روزبه‌روز ماجرای دلبستگی خود به فرنگیس نمازی را هم گزارش کرده است. عشقی میان دو جوان ایرانی که در هر فرصتی در لندن و آکسفورد و کمبریج در روزهای جنگ جهانی دوم به دیدار هم می‌رفتند و سرانجام با هم ازدواج کردند. ▫️ معصومعلی پنجه ۳۱ خرداد ۱۴۰۵ | تهران در آستانه فصلی گرم 🆔 t.me/forugheiran 📘 پنجه‌نامه: تاریخ و خاطره 🆔 t.me/HistoryandMemory

📝 خاطرات کلاس فبک 👑 روزی که به قصر ملکه دعوت شدم: گاهی باید کلاس را به کودکان سپرد. 🔔زنگ کلاس خورد. وارد کلاس اولی‌ها شدم. داشتم کتاب داستان را از کیفم در می‌آوردم و آماده می‌شدم برای شروع فعالیت و گفتگوی آن روز، که یکدفعه متوجه شدم وارد بارگاه ملکه شده‌ام. یک جاسویچی‌ای که شبیه قوری بود جلویم ظاهر شد. فهمیدم به صرف چای داغ در جوار ملکه و مابقی اهالی بارگاه دعوت شده‌ام. ملکه شنل سیاهی به دوش داشت و خدمه‌های مهربانی هم همراهی‌اش می‌کردند. در حال صرف چای داغ خیالی بودم که دیدم یکی از بچه‌ها چهار دست و پا میان صندلی‌ها می‌چرخید، گاهی دُم خیالی‌اش را تکان می‌داد و کنار ملکه می‌نشست. تازه آن‌وقت فهمیدم حیوان خانگی بارگاه است. هر لحظه نقش تازه‌ای ظاهر می‌شد و من میان غافلگیری‌ها به محتوایی فکر می‌کردم که از قبل برای آن روز آماده کرده بودم. تخیل سرشار بچه‌ها مرا به سکوت، درنگ و تماشایشان کشاند. کار با بچه‌های خردسال اینگونه است؛ گاهی باید اندکی درنگ کنی و اجازه دهی تا خانم دکتر (دیبا) تو را چکاپ کند و سپس مطبش را ببندد و با آرامش به منشی‌اش بسپارد تا نوبت بیمارانش را به یک وقت دیگر موکول کند. 👩‍⚕ یا آراد با ماشینش ویراژ جانانه‌ای برود و بعد آن را پارک کند و با اطمینان خاطر قفلش کند و سوییچ‌اش را به تو بدهد تا مواظبش باشی.🚗 یا به بارگاه ملکه به صرف چای داغ دعوت می‌شوی. ☕️ بازی همه دنیای کودکان است. نمی‌شود آنها را از دنیای تخیلی بازی یکدفعه به دنیای واقعی کلاس پرتاب کرد. باید اول وارد جهانشان شد؛ کنار ملکه نشست، چای خیالی نوشید و منتظر ماند تا زمان کلاس از دل بازی متولد شود. #خاطرات_کلاس_فبک 〰〰〰〰〰〰 🆔 t.me/askari_p4c

▪️ یادداشت دکتر مجتبی سلطانی احمدی درباره کتاب پیدایش مدارس در خبرگزاری ایلنا به‌تازگی کتاب «پیدایش مدارس: نهادهای علمی ـ آموزشی در اسلام و غرب» اثر پژوهشگر برجستهٔ لبنانی‌تبار، جورج مَقْدِسی، با ترجمهٔ دکتر هادی عالم‌زاده و دکتر علی‌همت خلیلی، از سوی انتشارات حکمت منتشر شده است.  در یادداشت حاضر که در خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) منتشر شده، کوشیده‌ام به تحلیل محتوای این اثر و نیز ارزیابی دقت علمی نویسنده و مترجمان آن بپردازم.  🔹متن کامل این یادداشت را می‌توانید در پیوند زیر بخوانید: ibna.ir/x6GL6 🆔 t.me/ghalam_soltani 📘 پنجه‌نامه: تاریخ و خاطره 🆔 t.me/HistoryandMemory

📘 پنجه‌نامه: تاریخ و خاطره 🆔 t.me/HistoryandMemory

📕 جورج مقدسی، پیدایش مدارس: نهادهای علمی و آموزشی در اسلام و غرب، ترجمهٔ هادی عالم‌زاده و علی‌همت خلیلی، تهران: حکمت، ۱۴۰۴. پیدایش مدارس کتابی است یگانه، جاافتاده و ارزنده در مطالعات تاریخ آموزش اسلامی که تازگی، در میانهٔ جنگ، با ترجمهٔ هادی عالم‌زاده و علی‌همت خلیلی منتشر شده است. کتاب بیش از  چهار دهه پیش نگاشته شده و سال‌ها بود که ما دانشجویان تاریخ و تمدن منتظر بودیم که ترجمه شود و به کتابخانه فارسی افزوده گردد. این از آن جمله کتاب‌ها است که به دلیل عمق و گستردگی مباحث، مفاهیم و اصلاحات تخصصی به‌کار رفته در آن، ترجمه درست و دقیق آن تنها از عهده کسی بر می‌آمد که افزون بر تسلط بر دو زبان انگلیسی و عربی، در تاریخ و تمدن اسلامی هم خبره و استاد باشد.‌ گفتنی است که ترجمه کتاب از روی متن اصلی انگلیسی صورت گرفته و چندین بار بازنویسی و ویرایش گردیده و البته مترجمان متن ترجمه عربی را هم دیده و برای عرضه ترجمه‌ای کامل و دقیق به آن نیز مراجعه کرده‌اند. اکنون ما ترجمه‌ای پخته و سخته از این کتاب که پژوهشی است سترگ، روشمند و ماندگار در اختیار داریم و ازاین‌روی باید سپاسگزار مترجمان باشیم نه اینکه همچون آقای حسن انصاری در اینجا ایراد بگیریم که چرا یک استاد ایرانی منظور استاد هادی عالم‌زاده است، کتابی از یک استاد غربی را ترجمه کرده، چرا که در غرب چنین چیزی دیده نمی‌شود و این را «رسم ناپسند» بنامیم! طبق این ایراد بنی‌اسرائیلی اگر کسی استاد تمام شد دیگر حق ندارد دست به ترجمه مطالعات و پژوهش‌ها غربیان و عربان بزند و تنها  دانشیار به پایین باید چنین کاری کند! این را هم اضافه کنم که چند روز پیش که با استاد عالم‌زاده تلفنی گفتگو می‌کردم و این یادداشت آقای انصاری را برای ایشان می‌خواندم و می‌گفتم فلانی گفته شما استاد تمام هستید و نباید کارهای غربیان را ترجمه کنید! مثل همیشه، فروتنانه فرمودند اشکالی ندارد همین‌که تصویر روی جلد کتاب را منتشر کرده و از بزرگی و خبرگی نویسنده آن یاد کرده و درواقع به‌گونه‌ای برای کتاب تبلیغ کرده‌اند، خوب است! ▫️ معصومعلی پنجه ۲۷ خرداد ۱۴۰۵ | تهران روزهای تفاهم 📘 پنجه‌نامه: تاریخ و خاطره 🆔 t.me/HistoryandMemory

پژوهشکده تاریخ اسلام منتشر کرد:

گروه تخصصی علوم انسانی محیط‌زیستی «سمت» با هدف توسعه ادبیات علمی فارسی، حمایت از مطالعات میان‌رشته‌ای و تقویت آموزش دانشگاهی از استادان، پژوهشگران، صاحب‌نظران و مترجمان دعوت کرده است آثار تألیفی و ترجمه‌ای خود را برای بررسی و انتشار ارائه کنند. محورهای اولویت‌دار این فراخوان به شرح زیر اعلام شده است: ۱. مبانی نظری علوم انسانی محیط‌زیستی فلسفه، اخلاق و الهیات محیط‌زیستی عدالت محیط‌زیستی مطالعات انسان و طبیعت اندیشه‌ها و نظریه‌های محیط‌زیستی ۲. تاریخ، فرهنگ و جامعه تاریخ محیط‌زیستی جامعه‌شناسی و انسان‌شناسی محیط‌زیست مطالعات فرهنگی محیط‌زیست دانش بومی و میراث محیط‌زیستی ۳. زبان، ادبیات، هنر و رسانه ادبیات و محیط‌زیست زبان‌شناسی و گفتمان محیط‌زیستی هنر، سینما و رسانه‌های محیط‌زیستی آموزش و ارتباطات محیط‌زیستی ۴. سیاست‌گذاری، حکمرانی و حقوق محیط‌زیست سیاست‌گذاری و حکمرانی محیط‌زیست حقوق و مقررات محیط‌زیستی دیپلماسی محیط‌زیستی مشارکت عمومی و حکمرانی پایدار ۵. محیط‌زیست، توسعه و اقتصاد اقتصاد محیط‌زیست توسعه پایدار اقتصاد سبز و اقتصاد چرخشی ارزش‌گذاری خدمات اکوسیستمی ۶. جامعه و چالش‌های محیط‌زیستی معاصر تغییر اقلیم و جامعه بحران آب، فرونشست و بیابان‌زایی محیط‌زیست شهری و تاب‌آوری مخاطرات و عدالت اقلیمی انواع آثار قابل پذیرش کتاب‌های تألیفی ترجمه آثار علمی معتبر و روزآمد کتاب‌های درسی و دانشگاهی آثار مرجع و میان‌رشته‌ای رساله های دکتری مجموعه‌های موضوعی و آموزشی اولویت‌های انتشار آثاری که دارای ویژگی‌های زیر باشند، در اولویت بررسی و انتشار قرار خواهند گرفت: برخورداری از رویکرد میان‌رشته‌ای در حوزه علوم انسانی محیط‌زیستی؛ توجه به مسائل و چالش‌های محیط‌زیستی ایران از منظر علوم انسانی؛ بهره‌گیری از دستاوردهای علمی و نظری روز جهان؛ قابلیت استفاده در آموزش دانشگاهی، پژوهش و سیاست‌گذاری؛ پاسخ‌گویی به خلأهای موجود در ادبیات علمی فارسی راه های ارتباطی: اطلاعات تماس : 44246250 داخلی 291 ایمیل گروه: env.group@samt.ac.ir لینک صفحه گروه https://samt.ac.ir/fa/book/group/41

سخن از سوگیری در پژوهش و نگارش شد، این کتاب محاکمهٔ گلدزیهر صهیونیست، معلم نویسندگان بیست‌وسه سال مثالی است روشن از سوگیری بسیار شدید در عنوان که معمولاً سر کلاس‌های روش تحقیق  از آن نام می‌برم. به‌نظر می‌رسد اگر مترجم اجازه می‌داشت در همان روی جلد ایگانتس گلدزیهر، خاورشناس نامدار مجارستانی و از بزرگان و پایه‌گذاران اسلام‌شناسی در غرب را لعن می‌کرد یا دشنامی آب‌دار هم در جلوی نام او می‌آورد! اگرچه عنوان اصلی عربی، دفاع هم العقیدة و الشریعة ضد مطاعن المستشرقین، هم سوگیری دارد و یادآور ردیه‌های کهن دینی است، اما از نظر مترجم کافی نبوده و بایستی سوگیرانه‌تر می‌شده است! ▫️ معصومعلی پنجه ۲۴ خرداد ۱۴۰۵ | بوستان فراهانی 📘 پنجه‌نامه: تاریخ و خاطره 🆔 t.me/HistoryandMemory

📚کتاب‌ها سه دسته‌اند: 📗 علمی و دانشگاهی؛ 📘عمومی؛ 📕تبلیغی. کتاب بالا که تازگی چاپ شده،  نامش گواهی می‌دهد که کتابی است «تبلیغی». این دست کتاب‌ها که پر از ارزش‌داوری و سوگیری هستند، نوشته می‌شوند تا باورها را تبلیغ کنند. هیچ اشکالی هم ندارد، در دنیا روزانه ده‌ها جلد از این کتاب‌ها منتشر می‌شود. اشکال آنجاست که بخواهیم این دست کتاب‌ها را به‌عنوان کتاب علمی و‌ دانشگاهی و تحقیق تاریخی تبلیغ کنیم! اینکه نویسنده بر روی جلد کتاب خودش، خودش را «استاد» بخواند نیز نه‌تنها آن را در جرگه کتاب‌های علمی وارد نمی‌کند، بلکه نشانه‌ای دیگر است از اینکه با اثری غیرعلمی و غیردانشگاهی روبه‌رو هستیم! ▫️ معصومعلی پنجه ۱۹ خرداد ۱۴۰۵ | تهرانِ روزهای نه جنگ و نه صلح 📘 پنجه‌نامه: تاریخ و خاطره 🆔 t.me/HistoryandMemory

📕Thomas Benfey (2026). Reassembling Knowledge: Science, Medicine, and Philosophy in Sasanian and Early Islamic Iraq and Iran. Cambridge University Press. 📕 <بازآرایی دانش: علم، پزشکی و فلسفه در عراق و ایران ساسانی و سده‌های نخست اسلامی> ▪️موضوع کتاب بسیار جالب‌توجه و تأمل‌برانگیز است. تاریخ دوران گذار از عصر ساسانی به عصر اسلامی، چه سیاسی، چه اقتصادی، چه اجتماعی و چه فرهنگی جای کارهای انجام‌نشده بسیار دارد و البته کار آسانی نیست و پژوهشگر باید چندین‌ زبان بداند. این از آن کتاب‌ها است که باید به فارسی ترجمه شود؛ البته توسط مترجمی که از ظرایف و دقایق تاریخی و علمی و فلسفی این دوران گذار آگاه باشد. کتاب هنوز راهی بازار نشده و ۲۶ سپتامبر منتشر خواهد شد. ▫️ معصومعلی پنجه ۱۷ خرداد ۱۴۰۵ | دانشگاه آزاد علوم و تحقیقات 📘 پنجه‌نامه: تاریخ و خاطره 🆔 t.me/HistoryandMemory

🔴 شرایط ثبت‌نام کارگاه ترم تابستان فلسفه برای کودکان ✳️ ویژه کودکان ۶ تا ۹ سال ✳️ تسهیلگر: سمانه عسکری ✳️ کارگاه ۸ جلسه ی یک ساعت و ربع است و یک روز در هفته برگزار می شود. (۱۰ دقیقه مابین کلاس فرصت استراحت داده می شه) ✳️ کلاس روزهای دوشنبه ساعت ۱۱ تا ۱۲:۱۵ هست. ✅️ دوره از ۸ تیر شروع می شه. ✳️ کلاس به صورت آنلاین و در ادوب کانکت برگزار می شه. ✳️ پس از ثبت نام امکان انصراف وجود ندارد. 🔴 اولویت با کسانی است که زودتر ثبت نام را انجام دهند. برای کسب اطلاعات بیشتر به آیدی زیر 👇در تلگرام و بله پیام دهید. @askarip4c آیدی در اینستاگرام👇 @askari_p4c 〰〰〰〰〰〰 🆔 t.me/askari_p4c

ریشه‌های ما به آب شاخه‌های ما به آفتاب می‌رسد ما دوباره سبز می‌شویم! ▪️عکس را در ششم خرداد ۱۴۰۵ در کوچه گلایل در لشت‌نشای گیلان گرفته‌ام. 📘 پنجه‌نامه: تاریخ و خاطره 🆔 t.me/HistoryandMemory

منتظر مانید با آینه‌ها در سینه‌ها چون‌که صبح راستین رخشید، تکثیرش کنید ▫️حسین منزوی چهارشنبه، ۱۳ اسفند ۱۴۰۴ | ایران

⚫️ معرفی مقالات شمارهٔ ۳۴ فصلنامهٔ مردم‌نامه 🔘 دربارهٔ تاریخ‌نگاری محمدابراهیم باستانی پاریزی ◾️«پایه‌گذار استقلال ایران»: بازنمایی یعقوب لیث صفاری در تاریخ‌نگاری باستانی پاریزی 🖊معصومعلی پنجه، استادیار گروه تاریخ و باستان‌شناسی واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی ▪️همان‌گونه که عنوان مقاله گویاست این نوشتار با تکیه بر اثر ماندگار و شصت‌سالۀ محمدابراهیم باستانی پاریزی به این پرسش می‌پردازد که او سیمای یعقوب لیث صفاری را به‌عنوان «پایه‌گذار استقلال ایران» چگونه بازنمایی کرده است و چگونه رویگرزاده‌ای روستایی توانست در برابر ابهت خلافت عباسی قد برافراشته و پس از دو سده تسلط اعراب، نخستین گام‌های جدی را برای جدایی سیاسی ایران و احیای هویت ملی بردارد. ▪️نویسندهٔ مقاله در ادامه نشان می‌دهد که باستانی پاریزی در بازنمایی سیمای یعقوب به‌عنوان رهبر مبارزه به تشریح نقش نیروهایی پرداخته که یاریگر یعقوب لیث بودند و درعین‌حال از این سخن رانده است که صحنه برای رهایی و استقلال ایران آماده بوده است. ▪️او به تعبیر هگلی نشان داده که یعقوب «بزرگ‌مردی» بود که «بیانگر ارادۀ آن روزگار» بود و به عصر خود گفت که «چه باید اراده کند و و آن اراده را به اجرا درآورد». باستانی پاریزی تا آنجا پیش می‌رود که از ایران‌گرایی / پارسی‌گرایی یعقوب به «انقلاب» تعبیر می‌کند. ▪️معصومعلی پنجه در ادامه با اشاره به دیدگاه باستانی پاریزی دربارۀ تفاوت اسم‌های رایج زمانه با نام یعقوب می‌آورد که: «حالا آیا این انقلاب نیست که آدمی که اسم او هم یعقوب بن اللیث است به زبان آورد که چیزی که من اندر نیابم چرا باید گفت؟ و باز در میان همۀ این جو عرب‌زده بفرستد شاهنامه را از هند یا حبشه بیاورند؟» ▪️متن کامل مقاله را در فصلنامۀ مردم‌نامه بخوانید. 📓مردم‌نامه را بخوانید و به دوستان و آشنایان بشناسانید. این مهم‌ترین و مؤثرترین کمک به حرکت مردم‌نامه است. ماندگاری و بالندگی مردم‌نامه در گرو همراهی و پشتیبانی شماست. ⚫️🖤

پشتیبانی از پویش مردم‌نامه👇

https://zarinp.al/daryoshrahmanian https://t.me/mardomnameh