آرشیو
Open in Telegram
این کانال فقط برای ذخیره کردن عکس و فایل و ارجاع به لینک آن در کانال #فرهیختگان است. دوستانی که علاقمند به استفاده از کانال هستند به آدرس @IRANIntellectuals مراجعه کنند
Show more1 660
Subscribers
-324 hours
+17 days
+4130 days
Data loading in progress...
Similar Channels
Tags Cloud
Incoming and Outgoing Mentions
---
---
---
---
---
---
Attracting Subscribers
September '26
September '26
+15
in 6 channels
August '26
+82
in 12 channels
Get PRO
July '26
+12
in 4 channels
Get PRO
June '26
+34
in 5 channels
Get PRO
May '26
+23
in 3 channels
Get PRO
April '26
+12
in 4 channels
Get PRO
March '26
+6
in 4 channels
Get PRO
February '26
+45
in 7 channels
Get PRO
January '26
+20
in 6 channels
Get PRO
December '25
+23
in 5 channels
Get PRO
November '25
+23
in 9 channels
Get PRO
October '25
+26
in 10 channels
Get PRO
September '25
+20
in 5 channels
Get PRO
August '25
+23
in 11 channels
Get PRO
July '25
+31
in 12 channels
Get PRO
June '25
+16
in 9 channels
Get PRO
May '25
+21
in 6 channels
Get PRO
April '25
+39
in 7 channels
Get PRO
March '25
+33
in 8 channels
Get PRO
February '25
+42
in 9 channels
Get PRO
January '25
+33
in 8 channels
Get PRO
December '24
+48
in 15 channels
Get PRO
November '24
+15
in 10 channels
Get PRO
October '24
+32
in 11 channels
Get PRO
September '24
+57
in 11 channels
Get PRO
August '24
+54
in 12 channels
Get PRO
July '24
+80
in 18 channels
Get PRO
June '24
+59
in 10 channels
Get PRO
May '24
+104
in 9 channels
Get PRO
April '24
+43
in 11 channels
Get PRO
March '24
+55
in 13 channels
Get PRO
February '24
+47
in 5 channels
Get PRO
January '24
+52
in 6 channels
Get PRO
December '23
+108
in 6 channels
Get PRO
November '23
+47
in 4 channels
Get PRO
October '23
+85
in 1 channels
Get PRO
September '23
+144
in 0 channels
Get PRO
August '23
+75
in 0 channels
Get PRO
July '23
+165
in 0 channels
Get PRO
June '23
+62
in 0 channels
Get PRO
May '23
+102
in 0 channels
Get PRO
April '23
+66
in 0 channels
Get PRO
March '23
+59
in 0 channels
Get PRO
February '23
+82
in 0 channels
Get PRO
January '23
+240
in 0 channels
Get PRO
December '22
+89
in 0 channels
Get PRO
November '22
+124
in 0 channels
Get PRO
October '22
+50
in 0 channels
Get PRO
September '22
+58
in 0 channels
Get PRO
August '22
+46
in 0 channels
Get PRO
July '22
+74
in 0 channels
Get PRO
June '22
+9
in 0 channels
Get PRO
May '22
+23
in 0 channels
Get PRO
April '22
+29
in 0 channels
Get PRO
March '22
+25
in 0 channels
Get PRO
February '22
+55
in 0 channels
Get PRO
January '22
+83
in 0 channels
Get PRO
December '21
+48
in 0 channels
Get PRO
November '21
+13
in 0 channels
Get PRO
October '21
+41
in 0 channels
Get PRO
September '21
+48
in 0 channels
Get PRO
August '21
+52
in 0 channels
Get PRO
July '21
+51
in 0 channels
Get PRO
June '21
+70
in 0 channels
Get PRO
May '21
+25
in 0 channels
Get PRO
April '21
+89
in 0 channels
Get PRO
March '21
+19
in 0 channels
Get PRO
February '21
+21
in 0 channels
Get PRO
January '21
+22
in 0 channels
Get PRO
December '20
+504
in 0 channels
| Date | Subscriber Growth | Mentions | Channels | |
| 09 September | 0 | |||
| 08 September | +1 | |||
| 07 September | +3 | |||
| 06 September | +2 | |||
| 05 September | +3 | |||
| 04 September | +2 | |||
| 03 September | +1 | |||
| 02 September | +1 | |||
| 01 September | +2 |
Channel Posts
| 2 | 🔴 بودجههایی که معلوم نیست کجا خرج میشوند؛ فرشاد مومنی از نهادهای بودجهخور میگوید
🎥 فرشاد مومنی، اقتصاددان
در شرایطی که بخش بزرگی از جامعه زیر فشار تورم، کاهش قدرت خرید و کمبود منابع برای خدمات عمومی قرار دارد، فرشاد مومنی انگشت روی یکی از مسائل قدیمی اما همچنان مناقشهبرانگیز بودجه ایران میگذارد: منابعی که تحت عناوین فرهنگی و مذهبی تخصیص پیدا میکنند، اما درباره ضرورت، عملکرد و نحوه هزینهکرد آنها پرسشهای جدی وجود دارد.
مومنی در این سخنان، بهعنوان نمونه از تعدادی نهاد و ردیف بودجه نام میبرد و میپرسد منابعی که باید در خدمت رفاه مردم، تولید و زیرساختهای کشور باشد، بر چه اساسی به چنین مصارفی اختصاص پیدا میکند و حاصل این هزینهها کجاست؟
این انتقاد محدود به چند نام و چند ردیف نیست؛ مسئله اصلی شفافیت و پاسخگویی در تخصیص منابع عمومی است.
خود مومنی پیشتر نیز با استناد به گزارشهای رسمی سازمان هدفمندی یارانهها گفته بود در فهرست پرداختها، عناوینی مانند کمک به تولید آثار صداوسیما، تقویت فرهنگ دینی، شبکه جهانی ثقلین و تقریب، فرهنگستان زبان و ادب فارسی و کارگروه ملی زیارت دیده میشود؛ در حالی که فلسفه اصلی این منابع، جبران فشار واردشده بر رفاه مردم، حمایت از تولید و زیرساختهای کشور بوده است.
پرسش ساده است:
در اقتصادی که دولت دائماً از کمبود منابع سخن میگوید، چرا تکلیف هر ریال از پول عمومی نباید برای مردم روشن باشد؟
شفافیت بودجه فقط انتشار یک جدول از اعداد نیست؛ هر نهادی که از منابع عمومی سهم میگیرد باید بتواند توضیح دهد چقدر گرفته، برای چه گرفته، کجا هزینه کرده و نتیجه قابل سنجش آن برای جامعه چه بوده است.
#فرشاد_مومنی #بودجه #یارانه #شفافیت #اقتصاد_ایران
#صدای_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی | 1 |
| 3 |  No text... | 743 |
| 4 | 🔴 حسن روحانی: عدهای برای اخلال در روند پایان جنگ، حرف از «انتقام» زدند
حسن روحانی میگوید در مقطعی که مذاکرات و تلاشها برای یافتن راهی جهت «پایان عزتمندانه جنگ» در جریان بوده، طرح موضوع «انتقام» از سوی عدهای در این روند اخلال ایجاد کرده است.
روحانی اصل انتقام را رد نمیکند، اما مسئله را به زمان، شیوه و اولویت کشور پیوند میزند:
«اصل انتقام درست است، اما سؤال این است که چگونه، در چه زمان و به چه شکلی باید انجام شود؟»
او میگوید انتقام میتواند در چند مرحله و به شیوههای مختلف انجام شود و آنچه در چنین موقعیتهایی اهمیت اساسی دارد، تشخیص اولویت است:
«مسأله اصلی همیشه تعیین اولویتهاست؛ اینکه در هر مقطع، اولویت کشور چیست و چه اقدامی باید در صدر قرار بگیرد.»
روحانی سپس ادعای مهمتری را مطرح میکند و میگوید:
«روندی برای پایان جنگ در حال پیشرفت بود، اما عدهای با طرح این مسائل وارد شدند و در آن روند اخلال ایجاد کردند.»
🔻 پینوشت فرهیختگان
اهمیت سخنان روحانی فقط در بحث «انتقام» نیست؛ بخش مهمتر، خبری است که در دل این سخنان قرار دارد: به روایت رئیسجمهور پیشین، روندی برای پایان جنگ در حال پیشرفت بوده و نیروهایی در داخل با طرح اولویت انتقام در آن اخلال کردهاند.
اگر این روایت دقیق باشد، پرسش اصلی این است که این «عده» چه کسانی بودند؟ روند مورد اشاره روحانی در چه مرحلهای قرار داشت؟ چه تصمیم یا اقدامی آن را مختل کرد؟ و مهمتر از همه، هزینه ادامه جنگ پس از آن اخلال چه بوده است؟
روحانی در این سخنان نامی از افراد یا نهادهای مورد اشاره نمیبرد. از همین رو، فعلاً آنچه میتوان با قطعیت به او نسبت داد، وجود چنین ادعایی است؛ نه هویت اخلالکنندگان و نه میزان تأثیر آنها بر مذاکرات.
اما یک پرسش سیاسی همچنان باقی میماند: در لحظهای که امکان پایان جنگ وجود دارد، اولویت باید پایاندادن به جنگ باشد یا گرفتن انتقام؟ و چه کسی حق دارد هزینه انتخاب میان این دو را از طرف یک ملت بپردازد؟
#حسن_روحانی #جنگ #مذاکره #توافق
#صدای_فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی | 1 |
| 5 |  No text... | 482 |
| 6 | ◽️ این فقط یک عکس دستهجمعی نیست؛ تصویری از سرمایه انسانی ایران است
این تصویر مربوط به گردهمایی دانشآموختگان و اعضای جامعه دانشگاه صنعتی شریف در ۱۵ نوامبر ۲۰۲۵ در کالیفرنیاست؛ مراسمی به مناسبت شصتمین سال تأسیس دانشگاه صنعتی شریف و بیستوپنجمین سال فعالیت انجمن SUTA.
طبق گزارش رسمی انجمن دانشآموختگان شریف، بیش از ۱۶۰ نفر در برنامه آن روز شرکت کردند. بخش روزانه در مرکز Plug and Play در سانیویل و مراسم شب در مرکز همایشهای سانتاکلارا برگزار شد. شرکتکنندگان فقط «دانشجو» نبودند؛ مجموعهای از دانشآموختگان، استادان، کارکنان سابق، خانوادهها و دوستان دانشگاه شریف بودند.
عکس دستهجمعی دانشآموختگان شریف در سیلیکونولی
اما اهمیت عکس جای دیگری است.
در میان برنامههای همان گردهمایی، درباره هوش مصنوعی، زیستفناوری، کارآفرینی و فناوریهای نو بحث شده و شماری از دانشآموختگان شریف که اکنون در شرکتها، دانشگاهها و کسبوکارهای فناوری آمریکا فعالیت میکنند حضور داشتهاند.
🔻 پینوشت فرهیختگان
مهاجرت را با شمارش آدمها نمیتوان فهمید
این فقط یک عکس نیست.
پشت هر چهره، سالها آموزش، استعداد، تجربه و دانشی قرار دارد که بخشی از هزینه شکلگیری آن را خانواده ایرانی و جامعه ایران پرداختهاند.
البته هر ایرانی خارج از کشور را نمیتوان «سرمایه ازدسترفته» نامید؛ مهاجران میتوانند شبکه علمی و اقتصادی بزرگی برای کشور مبدأ باشند. مسئله زمانی به فرار سرمایه انسانی تبدیل میشود که مهاجرت یکطرفه شود: ایران هزینه پرورش استعداد را بپردازد، اما محیط علمی، اقتصادی و سیاسی کشور نتواند امکان ماندن، بازگشتن یا همکاری مؤثر او را فراهم کند.
و تلخی این تصویر دقیقاً همینجاست:
دانشگاهی در تهران استعداد پرورش میدهد و چند هزار کیلومتر آنطرفتر، در قلب اقتصاد فناوری جهان، شبکهای از همان استعدادها شکل میگیرد.
سرمایه انسانی فقط کسی نیست که از مرز خارج شده است؛ مجموعه دانشی است که میتوانست دانشگاه بسازد، شرکت تأسیس کند، فناوری تولید کند، شغل ایجاد کند و نسل بعدی متخصصان ایران را آموزش دهد.
مسئله، سرزنش مهاجر نیست. انسان حق دارد جایی زندگی کند که امنیت، آزادی، منزلت و امکان رشد بیشتری مییابد.
پرسش را باید از ساختاری پرسید که چرا بخشی از بهترین نیروهایی که با دشواری بسیار تربیت کرده، آینده خود را بیرون از ایران جستوجو میکنند.
کشوری که نفت میفروشد شاید دوباره نفت استخراج کند؛ کارخانه و جاده و نیروگاه ویرانشده را نیز شاید بتوان دوباره ساخت.
اما وقتی یک اکوسیستم انسانیِ علم و فناوری مهاجرت میکند، بازسازی آن گاهی یک نسل زمان میبرد.
این عکس بیش از آنکه تصویر موفقیت ایرانیان در سیلیکونولی باشد، باید ما را با یک پرسش روبهرو کند: چرا سیلیکونولی توانسته از استعدادهایی بهره ببرد که ایران برای پرورش بسیاری از آنها سالها هزینه کرده است؟
#دانشگاه_شریف #مهاجرت #سرمایه_انسانی #نخبگان #سیلیکون_ولی
#میراث_فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی | 1 |
| 7 |  No text... | 540 |
| 8 |  +1No text... | 1 |
| 9 | 🔴 «اسرائیل کاتس»؛ هیولایی که هرگز مظلوم نبوده است
✍️ علی افشاری
⚫️ این، صدای اسرائیل کاتس، وزیر دفاع رژیم اسرائیل است؛ صدایی که بدون ذرّهای شرم، ویرانی و کشتار بر بستر توهمی ویژه را تجسد میبخشد. او نه فقط هیتلر را روسفید کرده، که حتی از آن فراتر رفته؛ جایی که هیتلر دستکم نام «هولوکاست» را با عبارت «عملیات ویژه» میپوشاند، کاتس با افتخار از نسلکشی و اخراج سخن میگوید.
⚫️ این فراتر از نظریهٔ هانا آرنت دربارهٔ تبدیل قربانی به جلاد در شرایط ویژه است؛ چون کاتس هرگز مظلوم نبوده، او از روز نخست، جلادی خبیث با هیولایی سیاه در درون بوده که بیوقفه غرّش مرگ سر میدهد. او حتی از قبایل آدمخوار هم فراتر رفته؛ آنها تنها به اندازهٔ گرسنگی خود کشتار میکردند، یا کسانی را میبلعیدند که به پندارشان جنزده بودند—اما این ائِشمَه (دیو خشمِ) روزگار، حدّی برای جنایت نمیشناسد. او این خوابها را برای ایران هم دیده است که هرگز محقق نخواهد شد.
⚫️ خودش میگوید و با غرور فریاد میزند:
«ما ۷۰ درصد غزه را با خاک یکسان کردیم. در جنوب لبنان، دهها روستا را که پایگاه «حزبالله» خواندیم، منهدم ساختیم. ۲۰۰ هزار نفر را کوچاندیم. اردوگاههای کرانه باختری را تصرف کردیم و ارتشمان همچنان در آنها جا خوش کرده است. ۴۰ هزار نفر آواره شدند و هرگز بازنگشتند.»
⚫️ حال اگر این تروریسم دولتی نیست، پس تروریسم یعنی چه؟ اگر این نژادپرستیِ ناب نیست، پس نام دیگرش چیست؟ کاتس و امثال او، نه مدافع امنیت، که دشمنان بزرگتر بشریتاند؛ چراکه جنایت را نه در پنهان، که در برابر چشم جهانیان، با نهایت وقاحت، به نمایش میگذارند. امیدوارم که انتخابات اسرائیل به حیات دولتمردی او پایان دهد، اگرچه گزینههای جایگزین نیز چندان بهتر نیستند اما این پلشتی آشکار را ندارند.
🔻 پینوشت فرهیختگان | جنایت وقتی عادی میشود
آنچه در غزه رخ داده را نمیتوان با واژههای بیخاصیتی چون «درگیری» و «مناقشه» تطهیر کرد. یک جامعه محاصرهشده زیر بمباران، ویرانی، آوارگی و نابودی زیرساختهای زندگی قرار گرفته است و اتهام نسلکشی علیه فلسطینیان غزه امروز یک ناسزای سیاسی نیست؛ موضوع جدی حقوق بینالملل و گزارشها و پروندههای بینالمللی است.
در لبنان نیز ویرانکردن روستاها و کوچاندن گسترده مردم را نمیتوان صرفاً با الصاق عنوان «مواضع حزبالله» به هر نقطهای از جغرافیا از مسئولیت اخلاقی تهی کرد.
و اکنون همین زبان تهدید متوجه ایران است.
کاتس همین روزها آشکارا تهدید کرده است که در صورت حمله ایران، اسرائیل خود را «از هر محدودیتی» آزاد خواهد دانست و زیرساختهای نظامی و غیرنظامی و تأسیسات انرژی ایران را هدف خواهد گرفت تا ایران را به «عصر حجر و تاریکی» بازگرداند.
این زبانِ دفاع مشروع نیست؛ زبان مجازات یک ملت است.
هیچ مخالفتی با جمهوری اسلامی، هیچ نقدی به حماس و حزبالله و هیچ نگرانی امنیتی درباره اسرائیل نمیتواند مجوز اخلاقی برای ویرانکردن زندگی میلیونها انسان باشد.
فرهیختگان همانقدر که سرکوب، زندان و اعدام در ایران را محکوم میکند، در برابر بمباران و کشتار مردم ایران، فلسطین و لبنان نیز سکوت نخواهد کرد.
حقوق بشر اگر فقط برای قربانیانِ طرفِ خودمان باشد، حقوق بشر نیست.
دولت اسرائیل نمیتواند غزه را ویران کند، مردم لبنان را آواره سازد، به خاک ایران حمله کند و همزمان هر اعتراض به این سیاست را با واژه «امنیت» پاسخ دهد.
امنیت هیچ ملتی بر ویرانه خانه ملت دیگری بنا نمیشود.
و روزی که ویرانکردن شهرها، کوچاندن مردم و تهدید به نابودی زیرساختهای غیرنظامی به مایه افتخار یک وزیر دفاع تبدیل شود، جهان با چیزی فراتر از یک جنگ روبهروست:
با عادیشدن جنایت در زبان قدرت.
#علی_افشاری #اسرائیل_کاتس #غزه #فلسطین #لبنان #ایران #حقوق_بشر
#صدای_فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی | 1 |
| 10 |  No text... | 549 |
| 11 | 🔴 کوهستک؛ وقتی چهار موشک سهم خانه مسکونی میشود
بررسی تازه بخش راستیآزمایی بیبیسی فارسی، ابعاد بیشتری از حمله سهشنبهشب آمریکا به کوهستک در شهرستان سیریک هرمزگان را روشن میکند.
بر اساس این بررسی، کوهستک پنج بار هدف قرار گرفته است. تصاویر دوربین مداربسته نشان میدهد سه موشک نخست به خانهای اصابت میکنند که مراسم عروسی در آن برگزار میشد؛ موشک چهارم ظاهراً دکل مخابراتی همراه اول را هدف میگیرد و موشک پنجم بار دیگر به محل عروسی اصابت میکند.
علی ملاحی، صاحب خانه، نیز در ویدئویی منتشرشده گفته است مراسم عروسی بستگانش در «خانه کاملاً مسکونی» او برگزار میشد.
راستیآزمایی بیبیسی فارسی با بررسی تصاویر، ویدئوها و تعیین موقعیت جغرافیایی محل گزارش کرده که تأسیسات نظامی در این محدوده مشاهده نمیشود و فاصله دکل مخابراتی با خانه محل عروسی حدود ۱۱۲ متر بوده است. خانههای دیگری در اطراف نیز آسیب دیدهاند.
این یافتهها پرسش درباره چگونگی انتخاب هدف و مسئولیت ارتش آمریکا در قبال تلفات غیرنظامیان را جدیتر میکند.
🔻 پینوشت فرهیختگان
دولت آمریکا باید پاسخ دهد: با چه مجوز اخلاقی و با کدام منطق نظامی، چندین موشک به محدودهای مسکونی شلیک شده که در یکی از خانههایش مراسم عروسی در جریان بوده است؟
اینجا دیگر سخن گفتن از «دقت تسلیحات آمریکایی» یا پناه بردن به ادبیات خنثای «خسارت جانبی» چیزی از واقعیت کم نمیکند. بنا بر این راستیآزمایی، سه موشک نخست به خانه محل عروسی اصابت کرده، موشک دیگری به دکل مخابراتی در فاصله حدود ۱۱۲ متری خورده و موشک پنجم دوباره به محل عروسی اصابت کرده است.
این یعنی ارتش آمریکا در عملیاتی که دولت آمریکا مسئول آن است، جان غیرنظامیان ایرانی را در معرض آتشی مرگبار قرار داده است.
اگر هدف، دکل مخابراتی بوده، چرا خانهای مسکونی بارها مورد اصابت قرار گرفته؟ اگر اطلاعات هدفگیری اشتباه بوده، چه کسی مسئول این شکست مرگبار اطلاعاتی است؟ و اگر خطر حضور غیرنظامیان شناخته شده بود، چرا حمله متوقف نشد؟
دولت آمریکا نمیتواند هنگام کشتهشدن غیرنظامیانِ دیگر کشورها پشت واژههایی مانند «خطای عملیاتی» و «خسارت جانبی» پنهان شود. انسانهایی که در یک عروسی کشته میشوند، «خسارت جانبی» نیستند؛ هرکدام زندگی، خانواده و آیندهای داشتهاند که با موشک از میان رفته است.
حکومتی که خود را مدافع حقوق بشر و «نظم مبتنی بر قواعد» معرفی میکند، بیش از دیگران موظف است درباره خون غیرنظامیانی که با سلاح و فرمان نظامیاش ریخته شده پاسخگو باشد.
حقوق بشر اگر برای ایرانیان زیر موشک آمریکایی اعتبار نداشته باشد، دیگر یک اصل جهانشمول نیست؛ تبدیل به شعاری سیاسی شده است که هرجا با منافع قدرت تعارض پیدا کند، کنار گذاشته میشود.
کوهستک فقط یک «اشتباه» در حاشیه جنگ نیست؛ آزمون مسئولیت اخلاقی و سیاسی دولت آمریکاست.
و در این آزمون، نخستین وظیفه واشینگتن نه توجیه حمله، بلکه پاسخگویی درباره چرایی اصابت مکرر موشکهایش به یک خانه مسکونی و پذیرش مسئولیت جانهایی است که گرفته شدهاند.
#کوهستک #سیریک #هرمزگان #غیرنظامیان #جنگ
#صدای_فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی | 1 |
| 12 |  No text... | 608 |
| 13 |  No text... | 481 |
| 14 | 🎥 ادوارد براون؛ انگلیسیای که در کنار مشروطهخواهان ایران ایستاد
یکصد سال از درگذشت ادوارد گرانویل براون میگذرد؛ ایرانشناسی که نامش نهفقط با تاریخ ادبیات فارسی، بلکه با یکی از مهمترین بزنگاههای تاریخ سیاسی ایران، یعنی جنبش مشروطه، پیوند خورده است.
ادوارد براون در ۱۸۶۲ در انگلستان متولد شد. پزشکی خواند، اما شیفتگیاش به زبانها و فرهنگهای شرقی مسیر دیگری برای زندگیاش ساخت. فارسی آموخت، به ایران سفر کرد و بخشی از تجربهاش را در کتاب مشهور «یک سال در میان ایرانیان» ثبت کرد.
براون سالهای طولانی به مطالعه زبان، ادبیات و تاریخ ایران پرداخت و حاصل مهم این کوشش، مجموعه چهارجلدی «تاریخ ادبی ایران» بود؛ اثری کلاسیک که با وجود نقدهایی که امروز بر برخی داوریهای آن وارد است، هنوز جایگاهی مهم در تاریخ ایرانشناسی دارد.
براون و مشروطه؛ پژوهشگری که وارد میدان شد
آنچه جایگاه براون را برای ایرانیان متفاوت کرد، فقط پژوهشهای دانشگاهیاش نبود.
با آغاز جنبش مشروطه، او صرفاً ناظری دانشگاهی در کمبریج باقی نماند و آشکارا جانب مشروطهخواهان ایران را گرفت.
براون از مخالفان جدی قرارداد ۱۹۰۷ روسیه و بریتانیا و تقسیم ایران به حوزههای نفوذ دو قدرت بود و بر حق ایرانیان برای تعیین سرنوشت خود تأکید میکرد.
او با چهرههایی چون سیدحسن تقیزاده، علیاکبر دهخدا و محمدعلی تربیت ارتباط داشت و برای رساندن صدای مشروطهخواهان به افکار عمومی بریتانیا تلاش میکرد. فعالیت او تا مشارکت در شکلگیری کمیته ایران (Persia Committee) برای مقابله با سیاست روسیه و بریتانیا در قبال ایران پیش رفت.
براون حتی مدتی کار بر «تاریخ ادبی ایران» را کنار گذاشت تا انرژی بیشتری صرف حمایت از مشروطه ایران کند.
مطبوعات و شعر مشروطه
براون دریافته بود که برای شناخت مشروطه، فقط نباید سراغ رجال و حوادث سیاسی رفت؛ روزنامهها، شعرها و زبان سیاسی تازه جامعه ایران نیز بخشی از انقلاب بودند.
کتاب The Press and Poetry of Modern Persia حاصل همین نگاه بود؛ تلاشی برای معرفی مطبوعات و شعر سیاسی عصر مشروطه به مخاطبان انگلیسیزبان.
در کنار اینها، پژوهش درباره بابیه و بهائیت نیز بخش مهم و البته مناقشهبرانگیزی از کارنامه علمی او را تشکیل میدهد.
چرا هنوز درباره براون حرف میزنیم؟
براون را نباید به «دوست ایران» افسانهای و بیخطایی تبدیل کرد. برخی روشها و داوریهای او امروز محل نقدند و یک قرن پژوهش، بسیاری از ارزیابیهای ایرانشناسی عصر او را اصلاح کرده است.
اما ویژگی مهم او همچنان باقی است:
ایران برای براون صرفاً «موضوع مطالعه» نبود.
هنگامی که استقلال و مشروطه ایران زیر فشار قدرتهای بزرگ قرار گرفت، حاضر شد از فاصله امن دانشگاهی بیرون بیاید و حتی علیه سیاست دولت کشور خودش موضع بگیرد.
شاید به همین دلیل نام این استاد کمبریج در حافظه بخشی از مشروطهخواهان ایرانی، نه فقط بهعنوان یک ایرانشناس، بلکه بهعنوان مدافع استقلال و مشروطیت ایران باقی ماند.
🔻 پینوشت فرهیختگان
صد سال بعد، بازخوانی براون فرصتی است برای پرسیدن اینکه پژوهشگر خارجی تا کجا میتواند جامعهای را از بیرون بشناسد و از کجا رابطه پژوهشگر با موضوع پژوهش به رابطهای انسانی و اخلاقی تبدیل میشود؟
براون بیخطا نبود و آثارش نیز متون مقدس ایرانشناسی نیستند. بزرگداشت علمی او زمانی معنا دارد که خدمات و محدودیتهایش را همزمان ببینیم.
اما شاید مهمترین میراثش همین باشد:
مردی که ایران را مطالعه کرد، اما در لحظهای حساس از تاریخ، حاضر نشد سرنوشت ایرانیان را فقط از پشت میز دانشگاه تماشا کند.
🎥 به مناسبت یکصدمین سال درگذشت ادوارد براون
نشست «بازخوانی زندگی و آثار ادوارد براون» با حضور مقصود فراستخواه، داریوش رحمانیان، بهرام پروین گنابادی، چارلز ملویل، مجید تفرشی، حمیدرضا نمازی، احمد شاکری و جواد رنجبر درخشیلر در اندیشگاه فرهنگی کتابخانه ملی برگزار شد.
🔴 نسخه کامل نشست
#ادوارد_براون #مشروطه #تاریخ_ایران #ایرانشناسی
#میراث_فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی | 129 |
| 15 | به مناسبت یکصدمین سال درگذشت ادوارد براون، نشست مفصل «بازخوانی زندگی و آثار ادوارد براون» نیز با حضور مقصود فراستخواه، داریوش رحمانیان، بهرام پروین گنابادی، چارلز ملویل، مجید تفرشی، حمیدرضا نمازی، احمد شاکری و جواد رنجبر درخشیلر در اندیشگاه فرهنگی کتابخانه ملی برگزار شده است؛ نسخه کامل ویدئو ضمیمه است
#ادوارد_براون #مشروطه #تاریخ_ایران #تاریخ_ادبیات_ایران #ایرانشناسی
#میراث_فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی | 1 |
| 16 | 🎥 ادوارد براون؛ انگلیسیای که در کنار مشروطهخواهان ایران ایستاد
یکصد سال از درگذشت ادوارد گرانویل براون میگذرد؛ ایرانشناسی که نامش فقط با تاریخ ادبیات فارسی گره نخورده، بلکه با یکی از مهمترین بزنگاههای تاریخ سیاسی ایران، یعنی جنبش مشروطه، نیز پیوند خورده است.
ادوارد براون در ۱۸۶۲ در انگلستان متولد شد. پزشکی خواند، اما شیفتگیاش به زبانها و فرهنگهای شرقی سرنوشت دیگری برایش رقم زد. فارسی آموخت، به ایران سفر کرد و حاصل بخشی از این تجربه را در کتاب مشهور «یک سال در میان ایرانیان» ثبت کرد.
اما میراث او بسیار فراتر از یک سفرنامه بود.
براون سالهای طولانی از عمرش را صرف مطالعه زبان، ادبیات و تاریخ ایران کرد و حاصل آن، در کنار تصحیح و معرفی آثار متعدد، مجموعه چهارجلدی «تاریخ ادبی ایران» شد؛ اثری که با وجود گذشت یک قرن و نقدهایی که امروز بر برخی داوریها و روش آن وارد است، همچنان یکی از آثار کلاسیک ایرانشناسی به شمار میرود.
براون و مشروطه؛ جایی که پژوهشگر به کنشگر تبدیل شد
شاید آنچه جایگاه براون را برای ایرانیان متفاوت کرد، فقط پژوهشهای دانشگاهیاش نبود.
با آغاز جنبش مشروطه، او دیگر صرفاً ناظری دانشگاهی در کمبریج باقی نماند. براون آشکارا جانب مشروطهخواهان ایران را گرفت.
در زمانی که روسیه و بریتانیا بر سر حوزههای نفوذ در ایران توافق کرده بودند، براون از مخالفان جدی قرارداد ۱۹۰۷ بود. او تقسیم ایران به حوزههای نفوذ روس و انگلیس را محکوم میکرد و بر حق ایرانیان برای تعیین سرنوشت خود تأکید داشت.
او با چهرههایی چون سیدحسن تقیزاده، علیاکبر دهخدا و محمدعلی تربیت ارتباط داشت و از اطلاعات و اسنادی که از مشروطهخواهان دریافت میکرد برای معرفی تحولات ایران به افکار عمومی بریتانیا بهره میبرد.
فعالیت سیاسی براون تا آنجا پیش رفت که همراه با شماری از سیاستمداران و روشنفکران بریتانیایی در شکلگیری کمیته ایران (Persia Committee) نقش داشت؛ مجموعهای که برای تغییر سیاست بریتانیا در قبال ایران و مقابله با فشار روسیه فعالیت میکرد.
حتی مدتی کار بر پروژه عظیم «تاریخ ادبی ایران» را کنار گذاشت تا انرژی خود را صرف حمایت از مشروطه ایران کند.
کسی که صدای مطبوعات و شعر مشروطه را به بیرون برد
براون فقط تاریخ سیاسی مشروطه را روایت نکرد.
او متوجه شده بود که برای فهم آن انقلاب باید روزنامهها، شعرها و زبان سیاسی تازهای را که در ایران متولد شده بود نیز شناخت.
کتاب The Press and Poetry of Modern Persia بخشی از همین تلاش بود؛ اثری که مطبوعات و شعر سیاسی عصر مشروطه را به مخاطبان انگلیسیزبان معرفی کرد. ترجمههای او از شعر و نثر این دوره بعدها یکی از نخستین پنجرههای مهم برای شناخت ادبیات مدرن فارسی در جهان انگلیسیزبان شد.
و در کنار همه اینها، براون پژوهشگری جدی در تاریخ بابیه و بهائیت نیز بود؛ حوزهای که بخش مهمی از کارنامه علمی او را تشکیل میدهد و خود محل بحثها و مناقشات فراوان بوده است.
چرا پس از یک قرن هنوز درباره براون حرف میزنیم؟
براون را نباید به یک «دوست ایران» افسانهای و بیخطا تبدیل کرد.
برخی روشها و داوریهای او، از جمله در «تاریخ ادبی ایران»، امروز محل نقد جدیاند و پژوهشهای یک قرن گذشته بسیاری از ارزیابیهای ایرانشناسی عصر او را اصلاح کردهاند. حتی ارزیابی دانشنامه ایرانیکا نیز در کنار اهمیت آثارش، به محدودیتها و پیشداوریهای موجود در آنها اشاره میکند.
اما یک ویژگی همچنان او را از بسیاری از شرقشناسان همعصرش متمایز میکند:
ایران برای براون صرفاً «موضوع مطالعه» نبود.
وقتی استقلال و جنبش مشروطه ایران زیر فشار قدرتهای بزرگ قرار گرفت، او حاضر شد از امنیت فاصله دانشگاهی خود بیرون بیاید و علیه سیاست دولت کشور خودش نیز موضع بگیرد.
شاید به همین دلیل بود که نام این استاد انگلیسی کمبریج در حافظه بخشی از مشروطهخواهان ایرانی، نه فقط بهعنوان یک ایرانشناس، بلکه بهعنوان یکی از مدافعان استقلال و مشروطیت ایران باقی ماند.
🔻 پینوشت فرهیختگان
صد سال بعد، بازخوانی ادوارد براون فرصتی برای طرح پرسشی بزرگتر درباره خودِ ایرانشناسی است:
پژوهشگر خارجی تا کجا میتواند یک جامعه را از بیرون بشناسد و از کجا رابطه پژوهشگر و موضوع پژوهش به رابطهای انسانی، اخلاقی و حتی سیاسی تبدیل میشود؟
براون بیخطا نبود و آثارش نیز متون مقدس ایرانشناسی نیستند. اتفاقاً بزرگداشت علمی او زمانی معنا دارد که در کنار خدماتش، محدودیتها و داوریهایش نیز دوباره بررسی شوند.
اما شاید مهمترین میراث او همین باشد:
مردی که ایران را مطالعه کرد، اما در لحظهای حساس از تاریخ، حاضر نشد سرنوشت ایرانیان را صرفاً از پشت میز دانشگاه تماشا کند.
🎥 ویدئو را ببینید. | 10 |
| 17 |  No text... | 404 |
| 18 | 🎥 پروانه سلحشوری: جوانان معترض را اعدام میکنند؛ بعد میگویند چرا مردم ناراضیاند؟
اظهارات صریح پروانه سلحشوری، نماینده پیشین مجلس، در گفتوگو با «دیدارنیوز» با واکنش قضایی روبهرو شده است؛ دادستانی تهران پس از انتشار این گفتوگو علیه عوامل و مسئولان این رسانه اعلام جرم کرده و محتوای برنامه را «کذب و توهینآمیز» خوانده است.
سلحشوری در بخشی از سخنانش به اعدام معترضان و جوانان میپردازد و نسبت به روند رسیدگی به پروندههایی که به صدور حکم اعدام منتهی میشوند اعتراض میکند. او بر مسئلهای بنیادی انگشت میگذارد: اگر حکومت معتقد است این افراد مرتکب جرمی شدهاند که مستوجب چنین مجازات سنگینی است، چرا رسیدگی به پروندهها در فضایی شفاف و با امکان مشاهده و داوری افکار عمومی صورت نمیگیرد؟
به گزارشهای منتشرشده از این گفتوگو، سلحشوری مشخصاً بر فقدان محاکمه در «دادگاههای صالحه و علنی» تأکید کرده است.
اهمیت این سخنان فقط در مخالفت با مجازات اعدام نیست؛ پرسش اصلی درباره حق جامعه برای دانستن است.
وقتی پای گرفتن جان یک انسان در میان است، حکومت بیش از هر زمان دیگری باید بتواند افکار عمومی را درباره اتهام، مدارک، روند دادرسی و رعایت حقوق متهم قانع کند. مجازاتی که بازگشتناپذیر است، نمیتواند از دادرسیای بینیاز باشد که در برابر جامعه نیز قابل دفاع باشد.
🔻 پینوشت فرهیختگان
واکنش دادستانی به این مصاحبه خود بخش مهم دیگری از ماجراست.
میتوان با سخنان پروانه سلحشوری موافق یا مخالف بود؛ اما اگر طرح پرسش درباره اعدام، کیفیت دادرسی و حق متهمان برای محاکمه عادلانه و علنی با تشکیل پرونده برای رسانه منتشرکننده همراه شود، پرسش بزرگتری شکل میگیرد:
اگر حتی درباره گرفتن جان یک انسان نیز نتوان آزادانه سؤال کرد، قلمرو نقد عمومی دقیقاً کجاست؟
اعدام پایان یک زندگی است و امکان جبران خطا در آن وجود ندارد. درست به همین دلیل، مطالبه شفافیت درباره چنین احکامی نه اقدامی علیه جامعه، بلکه یکی از ابتداییترین مطالبات برای حراست از عدالت است.
🎥 سخنان پروانه سلحشوری را ببینید.
#پروانه_سلحشوری #اعدام #حقوق_متهم #دادرسی_عادلانه #آزادی_بیان
#صدای_فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی | 1 |
| 19 |  No text... | 519 |
| 20 | 🎥 منصوره اتحادیه: ما هیچ قهرمانی را برای خودمان سالم نگه نمیداریم
منصوره اتحادیه، تاریخنگار و پژوهشگر تاریخ معاصر ایران، در این گفتار کوتاه به یکی از عادتهای تأملبرانگیز ما در مواجهه با تاریخ اشاره میکند: میل به فروکشیدن چهرههای تاریخی از جایگاه خود و تبدیلکردن نقد آنها به نفی کاملشان.
او میگوید:
«ما هیچ قهرمانی را برای خودمان سالم نگه نمیداریم.»
اتحادیه برای توضیح این مسئله، ایران را با برخی کشورهای غربی مقایسه میکند. رجال تاریخی در آن کشورها نیز بیخطا نبودهاند و کارنامه بسیاری از آنها آکنده از تصمیمهای قابل نقد است؛ اما وجود عیب و خطا الزاماً به معنای ویرانکردن تمام تصویر تاریخی آن شخصیت نیست.
در ایران اما گویی مسیر دیگری طی میکنیم؛ قهرمانان خود را یکییکی به محاکمه میکشیم و چنان بر نقاط تاریک کارنامهشان متمرکز میشویم که سرانجام چیزی از آنها باقی نمیماند.
حتی امیرکبیر نیز از این قاعده مستثنا نیست.
اما پرسش مهم اتحادیه از همینجا آغاز میشود: یک ملت بدون قهرمانان تاریخی خود چگونه میتواند به خودش باور داشته باشد؟
قهرمان داشتن به معنای ساختن انسانهای بیعیب و اسطورههای مقدس نیست. میتوان خطاهای یک شخصیت تاریخی را دید و نقد کرد و در همان حال، اهمیت نقش و دستاوردهای او را نیز به رسمیت شناخت.
خطر از جایی آغاز میشود که بازخوانی انتقادی تاریخ به این نتیجه برسد که همه بد بودهاند، همه خائن بودهاند و در گذشته هیچکس شایسته احترام نبوده است.
حاصل چنین نگاهی فقط تخریب چند نام تاریخی نیست؛ ممکن است آرامآرام خودِ تاریخ یک ملت را نیز تهی و بیمعنا کند.
🔻 پینوشت فرهیختگان
شاید مسئله را بتوان یک قدم جلوتر برد: جامعه همانقدر که از قهرمانسازی بینقد آسیب میبیند، از قهرمانزدایی مطلق نیز زیان میکند.
تاریخ نه دادگاه قدیسان است و نه گورستان خائنان. شخصیت تاریخی را باید در زمانه خودش، با مجموعهای از فضیلتها، محدودیتها، کامیابیها و خطاهایش دید.
ملتی که هیچکس از گذشتهاش را شایسته احترام نمییابد، فقط درباره مردگان داوری نمیکند؛ ناخواسته روایتی درباره خودش میسازد: اینکه گویا از چنین گذشتهای، هیچ چیز ارزشمندی برای ساختن آینده به ارث نرسیده است.
🎥 سخنان منصوره اتحادیه را ببینید.
#منصوره_اتحادیه #تاریخ_ایران #امیرکبیر #هویت_ملی
#میراث_فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی | 1 |
