کافه تاریخ

📙 ترفندهای رضاشاه برای تصاحب املاک 🔺 «می‌گویند که شاه باغ شهرداری را به [یک درصد] قیمتش خریده است. دولت ترفندهای بسیار ماهرانه‌‌ای برای تملک زمین‌های [شهری] به بهانه حق استفاده دولت از املاک خصوصی برای مصارف عمومی دارد. 🔺مثلاً، ممکن است ده فوت از زمین کسی را به منظور ساخت یا تعریض خیابان بخرد، که معمولاً هر قیمتی که دلش بخواهد برای آن می‌‌پردازد. بعد از آن می‌‌گوید که به دلیل ساخت خیابان قیمت کل ملک بالا رفته است و مالک را ملزم می‌‌سازد ظرف مدت معینی ما به التفاوت قیمت ملک را نقداً به دولت بپردازد...» www.cafetarikh.com/news/50394 🆔 @cafetarikhcom

قم در سفرنامه اولئاریوس 🔺قم در دوره صفویان شهری بزرگ بود که شامل بسیاری از استان‌های امروزی همچون قزوین نیز بود. این شهر از نظر اولئاریوس دارای جاذبه‌های طبیعی زیادی بود. 🔺«در میدان شهر طبالان سرناچی‌ها و نی‌لبک نوازهای بسیاری مستقر شده بودند که موسیقی آنان دلنواز و شاد به گوش می‌خورد. تمام اهالی، شهر را آب پاشی کرده بودند تا از بلند شدن گرد و خاک جلوگیری شود هيچيك از کوچه‌های این شهر و نیز قزوین سنگفرش نشده بود. 🔺 قم يك شهر باستانی و بطلمیوس آنجا را گوریانا نامیده است. این شهر در قدیم بسیار بزرگ و گسترده بوده است و امروز نیز از باقی مانده چندین دیوار خراب می‌توان به این حقیقت پی برد. قم روی دشتی هموار قرار گرفته و در سوی راست آن رشته کوه الوند که خو در اباقله سفیدش نشان می‌دهد واقع شده است. از این کوه دو رودخانه سرچشمه می‌گیرد و در شهر جاری می‌شوند. در بهار سه سال پیش از این رودخانه ها چنان پرآب شدند که سیل بیش از یکهزار خانه را از بین برده بود. در شهر و بیرون آن باغات بسیاری دیده می‌شود. منبع: سفرنامه اولئاریوس https://www.cafetarikh.com/news/49674/ 🆔 @cafetarikhcom

📙پهلوی دوم و پدیده ای به نام لمپنیسم 🔺اوج گسترش لااُبالی‌گری و لمپنیسم را باید در دوره پهلوی مشاهده کرد، به طوری که کسانی مانند شعبان استخوانی در دوره پهلوی اول و شعبان جعفری معروف به بی‌مخ در دوره پهلوی دوم به چنان شهرت و اشتهاری می‌رسند که قابل تصور نیست. این که چرا رژیم پهلوی از گروههایی چنین ضد اجتماعی و منفور حمایت می‌کردند را باید در عدم مشروعیت آنها دانست... https://www.cafetarikh.com/news/28971/ 🆔 @cafetarikhcom

📙 نقش آمریکا در سازمان برنامه ایران 🔺آمریکا بعد از پایان جنگ جهانی دوم به عنوان بازیگر خارجی وارد عرصه سیاسی ایران شد. بسیاری معتقدند که آمریکا تا پیش از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ نقش چندانی در امور مختلف ایران نداشت؛ اما این کشور یکی از طراحان برنامه‌های مختلف اقتصادی و اجتماعی ایران از جمله سازمان برنامه بود. 🔺بعد از تشکیل سازمان برنامه، دولت قراردادی با یک مؤسسه آمریکایی به نام مشاورین ماوراء بحار منعقد کرده که گروهی متخصص برنامه‌ریزی به ایران بیایند و برنامه‌‌های عمرانی ۷ ساله برای ایران بنویسند. www.cafetarikh.com/news/49851 🆔 @cafetarikhcom

📙 نفت ایران در چه شرایطی ملی شد؟ 🔺حرکت ملی شدن صنعت نفت در شرایطی شکل گرفت که ایران بزرگترین تولیدکننده نفت خام خاورمیانه بود و پس از آمریکا، ونزوئلا و شوروی سابق؛ چهارمین تولیدکننده معتبر نفت خام دنیا محسوب می شد. 🔺 در آن دوران، کل تولید نفت خام ایران، ‎ ۳۲ میلیون تن در سال معادل بیش از یک سوم مجموع تولید نفت خام خاورمیانه بود. 🔺 از سوی دیگر، ایران ‎ ۹۰ درصد نفت خام مورد نیاز اروپای غربی را در آن دوران تامین می کرد. www.cafetarikh.com/news/36077 🆔 @cafetarikhcom

📙 رفتارشناسی بهاییت در دفاع از میهن 🔺اگر فرد یا افرادی پیرو و سالک یک فرقه یا مسلک اعتقادی باشد و آن تشکیلات نیز دارای تفکر و باورهای جهان وطنی بوده و این عقاید را به عنوان اصلی‌ترین محورهای اعتقادی خودشان مورد تبلیغ و آموزش مستمر قرار داده باشند، به هیچ وجه دور از انتظار نخواهد بود که تمامی اعضای این فرقه نیز تعلق خاطری نسبت به سرزمین‌های خاص و حتی مادری خودشان نداشته باشند. www.cafetarikh.com/news/49703 🆔 @cafetarikhcom

📙 سرنوشت نفت ملی شده ایران بعد از قرارداد کنسرسیوم 🔺بعد از کودتای ۲۸ مرداد، کنسرسیوم نفت تشکیل شد. ظاهرا کنسرسیوم، حق ایران در ملی شدن نفت را به رسمیت می‌شناخت؛ اما در عمل کنسرسیوم نیز عاملی جهت تامین منابع نفتی کشورهای غربی و تاراج نفت ایران بود. 🔺دولت زاهدی برای حل مسأله نفت در سال ۱۳۳۳ ش لایحه‌ای به نام قرارداد فروش نفت و گاز با کنسرسیوم متشکل از شرکت نفت سابق انگلیس و ایران فراملیتی‌‌‌‌‌های آمریکایی هلندی و فرانسوی در مجلس شورای ملی و سنا به تصویب رساند. متن کامل را اینجا بخوانید: www.cafetarikh.com/news/50393 🆔 @cafetarikhcom

📙 نگاهی به اعتقادات مذهبی مردم ایران در دوره صفوی به بیان شرلی 🔺در دوره صفویه، دین به عنوان بخشی از سیاست پذیرفته شد. از این رو نقش دین در زندگی مردم به موضعی پررنگ تبدیل شد. با این حال جدا از این موضوع، ایرانیان به دلیل پذیرش اسلام، جایگاه خاصی برای امور مذهبی قائل بودند آنتونی شرلی در این رابطه آورده است:   🔺«ایرانی‌ها ایمان به خدای واحد و مرتضی علی دارند و [حضرت] محمد [ص] را پیغمبر بزرگ بزرگ می‌دانند مساجد بسیار عالی دارند با حیاط‌های قشنگ و آن‌ها را در کمال نظافت نگاه دارند‌‌.‌ در وسط حیاط منبری می‌گذارند‌‌.‌ همچنین حوضی هست که مردم قبل از نماز وضو می‌گیرند‌‌...» www.cafetarikh.com/news/50392 🆔 @cafetarikhcom

📙 چاپ تمبر پهلوی با هدف درآمدزایی 🔺در اواخر حکومت رضا شاه، به منظور بزرگداشت شصتمین سال تولد او (۱۵ مارس ۱۹۳۸)، دولت یک مجموعه تمبر یادبود منتشر ساخت. 🔺در اعلان چاپ این تمبر‌‌‌‌ها آمده بود که در طول ۹۰ روز فروش تمبر‌‌‌‌ها از مهر‌‌‌‌‌های مخصوص برای باطل کردن آن‌‌‌‌ها استفاده خواهد شد. www.cafetarikh.com/news/50391 🆔 @cafetarikhcom

📙 صیانت از منافع ملی به سبک و سیاق وثوق 🔺با شروع جنگ جهانی اول، عثمانی بدون توجه به سیاست بی‌طرفی ایران، شمال کشور را اشغال کرد. جلوگیری از نفوذ عثمانی به کشور کار سختی نبود اما بی‌تدبیری برخی از مقامات و مسئولین باعث شد تا عثمانی به راحتی وارد ایران شود و بخش‌هایی از کشور را اشغال کند. 🔺وثوق امیدوار بود ارتش انگلستان با همکاری نیرو‌های ضدانقلاب شوروی، این جمهوری نوپا را به زانو در آورد. این در حالی بود که روسیه در سوم مارس ۱۹۱۸ پیمان مشهور برست لیتوسک را امضا نمود و از جنگ کناره گرفت. بلافاصله نیرو‌های این کشور از ایران فراخوانده شدند. اینک شمال غرب ایران و مسیر قفقاز به خزر بدون مانعی به روی سپاهیان عثمانی گشوده شد. ادامه در: www.cafetarikh.com/news/49812 🆔 @cafetarikhcom

📙 صیانت از منافع ملی به سبک و سیاق وثوق 🔺با شروع جنگ جهانی اول، عثمانی بدون توجه به سیاست بی‌طرفی ایران، شمال کشور را اشغال کرد. جلوگیری از نفوذ عثمانی به کشور کار سختی نبود اما بی‌تدبیری برخی از مقامات و مسئولین باعث شد تا عثمانی به راحتی وارد ایران شود و بخش‌هایی از کشور را اشغال کند. 🔺وثوق امیدوار بود ارتش انگلستان با همکاری نیرو‌های ضدانقلاب شوروی، این جمهوری نوپا را به زانو در آورد. این در حالی بود که روسیه در سوم مارس ۱۹۱۸ پیمان مشهور برست لیتوسک را امضا نمود و از جنگ کناره گرفت. بلافاصله نیرو‌های این کشور از ایران فراخوانده شدند. اینک شمال غرب ایران و مسیر قفقاز به خزر بدون مانعی به روی سپاهیان عثمانی گشوده شد. ادامه در: www.cafetarikh.com/news/49812 🆔 @cafetarikhcom

📙محمد جهان آرا 🔺در روز هفتم مهر محمد جهان آرا و تعداد دیگری از فرماندهان راهی تهران شدند تا گزارش عملکرد شجاعانه نیروها در آزادسازی خرمشهر را به رهبر انقلاب بدهند اما در میانه راه هواپیمای حامل آنها دچار نقص فنی شد و سقوط کرد و جهان آرا و دیگر مسافران هواپیما به شهادت رسیدند. 🔺جهان آرا از همان آغاز جنگ خود را برتر از مردم ندانست و ابتدا نیروها را به میدان نفرستاد بلکه دوشادوش مردم از شهر دفاع کرد. بعد از سقوط خرمشهر و عزل بنی صدر از فرماندهی کل قوا محمد جهان آرا و تعداد دیگری از فرماندهان به دل دشمن یورش بردند و سبب شکستن محاصره آبادان در مهر 1360 شدند www.cafetarikh.com/video/48741 🆔 @cafetarikhcom

📙دیدار شمس تبریزی با مولانا 🔺روزی مولوی از راه بازار به خانه بازمی‌گشت که عابری ناشناس گستاخانه از او پرسید: «صراف عالم معنی، محمد برتر بود یا بایزید بسطامی؟» مولانا با لحنی آکنده از خشم جواب داد: «محمد(ص) سر حلقه انبیاست، بایزید بسطام را با او چه نسبت؟» درویش تاجرنما بانگ برداشت: «پس چرا آن یک سبحانک ما عرفناک گفت و این یک سبحانی ما اعظم شأنی به زبان راند؟» پس از این گفتار، بیگانگی آنان به آشنایی تبدیل شد. نگاه شمس تبریزی به مولانا گفته بود از راه دور به جستجویت آمده‌ام اما با این بار گران علم و پندارت چگونه به ملاقات الله می‌توانی رسید؟ 🔺 شمس تبریزی در ۶۴۲ هجری قمری به مولانا پیوست و چنان او را شیفته کرد، که درس و وعظ را کنار گذاشت و به شعر و ترانه و دف و سماع و سرودن اشعار پر شور عرفانی پرداخت. کسی نمی‌داند شمس تبریزی به مولانا چه گفت و آموخت که دگرگونش کرد؛ اما واضح است که شمس تبریزی عالم و جهاندیده بود و برخی به خطا گمان کرده‌اند که او از حیث دانش و فن بی‌بهره بوده‌است که نوشته‌های او بهترین گواه بر دانش گسترده‌اش در ادبیات، تفسیر و عرفان است. https://www.cafetarikh.com/news/35115/ 🆔 @cafetarikhcom

📙از اشغال تا آزادی: داستان خرمشهر، نماد غیرت ایرانی 🔺خرمشهر، مروارید غلتان در خون، پس از 578 روز اسارت، در سوم خرداد 1361 به آغوش وطن بازگشت. این فتح، نه فقط آزادسازی یک شهر، بلکه تجلی ایمان، مقاومت و ایثار ملتی بود که با دستان خالی، حماسه‌ای ماندگار آفرید. “خرمشهر را خدا آزاد کرد”، این جمله تاریخی امام خمینی (ره)، عصاره‌ای از این پیروزی الهی است. https://www.cafetarikh.com/news/50098/ 🆔 @cafetarikhcom

📙دانشگاهی که ورود با چادر را ممنوع کرد 🔺اول مهر ماه ۱۳۴۸، همزمان با بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها در سراسر کشور، دانشجویان دانشگاه شیراز با بخشنامه‌ای مواجه شدند که پوشیدن چادر را برای دختران ممنوع می‌کرد. در سال ۱۳۵۲ نیز وزیر آموزش و پرورش در برابر پوشیدن چادر از سوی دختران دبیرستانی ایستاد. همچنین نمونه‌های فراوان مشابهی از اینگونه حرکت‌ها می‌توان در دوره پهلوی دوم یافت. https://www.cafetarikh.com/news/28202/ 🆔 @cafetarikhcom

📙اولین گزارش جنگی آیت​الله خامنه​ای 🔺روز اول مهر 1359 مجلس شورای اسلامی به روال عادی تشکیل جلسه داد. ابتدا رئیس مجلس در باره جنگ سخنانی ایراد کرد. آیت الله هاشمی رفسنجانی به صدام و نیز برخی از عناصر ضدانقلابی داخل کشور هشدار داد و پس از تقدیر از ارتش، تریبون را به آیت الله سیدعلی خامنه ای که در آن زمان علاوه برنمایندگی مجلس، نماینده امام در شورای عالی دفاع بود ، سپرد. https://www.cafetarikh.com/news/28225/ 🆔 @cafetarikhcom

📙شهید رجایی اولین رییس جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل 🔺مهرماه ۵۹ اولین‌باری بود که یک هیئت بلندپایه ایرانی برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل عازم نیویورک می‌شدند؛ محمد علی رجایی رییس‌جمهور ایران پای شکنجه‌شده خود را در آنجا به نمایش می‌گذارد. مهرماه ۱۳۵۹، جهان شاهد حضور اولین مقامات بلندپایه جمهوری اسلامی برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل بود. محمدعلی رجایی نخست‌وزیر وقت نظام تازه‌تأسیس اسلامی و اولین مقام بلندپایه ایرانی بود که در شورای امنیت به سخنرانی می‌پرداخت. این سفر در مقطعی حساس از تاریخ انقلاب صورت گرفت. هم‌زمان با آغاز جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و هم‌چنین تسخیر لانه جاسوسی آمریکا و بحران گروگان‌ها سران دنیا منتظر اعلام مواضع از سوی ایران بودند. https://www.cafetarikh.com/news/49855/ 🆔 @cafetarikhcom

📙 روایتی از روزهای آخر عمر حکومت پهلوی 🔺دزموند هارنی در «روحانی و شاه» می‌نویسد: «ممکن است همه چیز آرام شود، اما من شخصا می‌ترسم که وضع برگشت‌ناپذیر باشد. یقینا اوضاع دیگر هرگز مانند پیش نخواهد بود. 🔺 شاه اعتبارش را از دست داده، با آن که از نظر فیزیکی محکم است و با انسان‌ها بیش از اندازه محکم رفتار می‌کند، به لحاظ سیاسی در موضع دفاعی است، و نیروهای مخالف راه جنگ می‌پیمایند و کینه جویی می‌کنند. 🔺 هر روز بخش بیشتری از نظم «پیشین» (شش هفته پیش مانند شش ماه به چشم می‌آید) متلاشی می‌شود. www.cafetarikh.com/news/49006 🆔 @cafetarikhcom

📙هفته دفاع مقدس: حماسه‌ای ماندگار 🔺جنگ ایران و عراق که در شهریور ماه ۱۳۵۹ آغاز شد، یکی از طولانی‌ترین و خونین‌ترین درگیری‌های نظامی قرن بیستم بود. این جنگ ریشه‌های عمیقی در اختلافات تاریخی، سیاسی و ایدئولوژیک میان دو کشور داشت. پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران در سال ۱۳۵۷، جمهوری اسلامی ایران با رویکردی جدید و مبتنی بر اصول اسلامی، سیاست خارجی خود را تعریف کرد. 🔺هفته دفاع مقدس، یادآور دوران پرافتخار هشت ساله جنگ ایران و عراق، فرصتی گرانبهاست تا بار دیگر به ایثارگری‌ها، فداکاری‌ها و رشادت‌های مردان و زنان این سرزمین ادای احترام کنیم. این هفته، فرصتی است برای زنده نگاه داشتن یاد و خاطره شهدای والامقام، جانبازان سرافراز و آزادگان صبور که با استقامت مثال‌زدنی خود، از کیان میهن و دستاوردهای انقلاب اسلامی دفاع کردند. دفاع مقدس، تجلی واقعی غیرت ملی، وحدت کلمه و ایستادگی قاطع در برابر تجاوز و ظلم بود. https://www.cafetarikh.com/news/50194/ 🆔 @cafetarikhcom

📙روایت تضاد طبقاتی دوران مشروطه به زبان شعر 🔺در عصر قاجار و در بحبوحه انقلاب مشروطه بخش زیاد و عمده جامعه ایرانی در روستاها زندگی می کردند. در این دوره شکاف اقتصادی- اجتماعی زیادی میان مردم جامعه وجود داشت. «مقایسه شرایط زندگی اعضای خانواده دهقان با اعضای خانواده مالک، تابلو رنگینی از تعارض ها و فاصله طبقاتی موجود به دست می دهد: زن زارع شده مستغرق گل تا به کمر کرده در مزرعه هر روز کمک با شوهر زن ارباب نشسته به سر بالش زر همه آن است که انصاف در این ویران نیست دختر زارع زحمتکش عریان جوان زرد گردیده زگرما و گرفته یرقان با بزک دختر ارباب به گلزار روان همه آن است که انصاف در این ویران نیست پسر نورس ملاک به لهو و لعب است روز و شب مست و ملنگ است و به عیش و طرب است پسر زراع بدبخت گرفتار تب است همه ان است که انصاف در این ویران نیست» https://www.cafetarikh.com/news/36721/ 🆔 @cafetarikhcom