کافه تاریخ

📙همدان صفوی: از قره خان تا مرجنه خانم و غلامان گرجی 🔺همدان، شهری با تاریخ کهن، در دوران صفوی شاهد تنوع فرهنگی و اجتماعی چشمگیری بود. بررسی نام‌های رایج میان مردان و زنان همدانی در این دوره، تصویری جالب از هویت و ریشه‌های آنان به دست می‌دهد. در حالی که نام‌هایی چون «قره خان» و «سیف‌الدین» در میان مردان متداول بود، «مرجنه خانم» و «شادباد خانم» از نام‌های پرکاربرد زنان به شمار می‌رفتند. این تنوع نام‌ها، نه تنها بازتابی از فرهنگ بومی همدان، بلکه نشان‌دهنده تأثیرپذیری از فرهنگ‌های دیگر نیز بود. 🔺منبع: اولیاء چلبی، ایران سیصد و هفتاد سال پیش از نگاه سیاح عثمانی اولیاء چلبی،ترجمه عباس جوادی https://www.cafetarikh.com/news/50156/ 🆔@cafetarikhcom

📙کاربردهای فیروزه آبی در دوره قاجار 🔺اعتقاد به چشم زخم یا دعاها و طلسم‌های بد که منجربه بیماری یا هر نوع گزند به انسان‌ها می‌شود، یکی از باورهای جمعی بسیاری از مردم قاجار بود. این موضوع باعث شده بود تا بسیاری از مردم برای دور ماندن از خطر طلسم‌ها به اذکار و ادعیه‌ها و حتی استفاده از برخی از سنگ‌های خاص روی آورند. فیروزه از جمله این سنگ‌ها است. 🔺کاربرد سنگ فیروزه میان مردم ایران قاجار را در سفرنامه دکتر ویلز  در لینک زیر بخوانید. https://www.cafetarikh.com/news/49483/ 🆔@cafetarikhcom

📙کاربردهای فیروزه آبی در دوره قاجار اعتقاد به چشم زخم یا دعاها و 🔺🔺طلسم‌های بد که منجربه بیماری یا هر نوع گزند به انسان‌ها می‌شود، یکی از باورهای جمعی بسیاری از مردم قاجار بود. این موضوع باعث شده بود تا بسیاری از مردم برای دور ماندن از خطر طلسم‌ها به اذکار و ادعیه‌ها و حتی استفاده از برخی از سنگ‌های خاص روی آورند. فیروزه از جمله این سنگ‌ها است. کاربرد سنگ فیروزه میان مردم ایران قاجار را در سفرنامه دکتر ویلز در لینک زیر بخوانید. https://www.cafetarikh.com/news/49483/ 🆔@cafetarikhcom

📙 حزب توده و استالین 🔺 به دنبال اشغال ایران توسط متفقین در شهریور ۱۳۲۰ و حذف دیکتاتوری رضاخان در مهرماه همان سال، ۲۷ نفر از اعضای گروه ۵۳ نفری و برخی از بقایای کمونیستهای قدیمی در منزل سلیمان میرزا اسکندری گرد آمده، حزب توده را تشکیل دادند و سلیمان میرزا اسکندری را به دبیر کل آن برگزیدند. 🔺 بنا به نوشته منابع متعدد، این حزب از همان اول با توصیه شوروی به وجود آمد و حتی نام آن نیز برگرفته از نظریات استالین درباره تشکیل احزاب سوسیالیست «در کشورهای عقب مانده» بود. 🔺 استالین می‌گفت: «در کشورهای عقب مانده، کمونیستها نباید به نام حزب کمونیست فعالیت کنند بلکه باید در یک جبهه شرکت کنند، چون در این کشورها هنوز برای پذیرش افکار کمونیستی آمادگی نیست. https://www.cafetarikh.com/news/50304 🆔 @cafetarikhcom

📙 ۱۶ مورد از خیانت‌های آمریکا به دوست و دشمن 🔺 در طول جنگ دوم جهانی و ماجرای فتح نورماندی، انگلستان از آمریکا خواست تا سریعا وارد عمل شده و با اعزام نیرو و تسلیحات نظامی، بریتانیا را در فتح نورماندی یاری کند. مشخص بود که فتح نورماندی می‌توانست بزرگترین ضربه را به آلمان زده و روند پیروزی متفقین را سرعت بخشد. اما آمریکا علی‌رغم درخواست انگلستان، در ورود به جنگ تعلل کرد تا جایی که انگلستان در ساحل نورماندی بسیاری از نیروهای خود را از دست داد. آنگاه آمریکا وارد جریان شده و نقش فاتحان را بازی کرد. اینجا بیشتر بخوانید https://www.cafetarikh.com/news/32411 🆔 @cafetarikhcom

📙 آب در باورهای سنتی مردم ایران 🔺آب در فرهنگ عامیانه مردم از دیرباز جایگاه ویژه و مقدسی داشته است و همه‌ مثل‌ها و تعبیرها را می‌توان برای حفظ‌ و حراست‌ منابع آب یا پیش‌گیری از آلودن آن تلقی کرد. 🔺 در فرهنگ عامه ‌مردم‌ نقاط‌ مختلف ایران باورها و اعتقادهای زیادی‌ درباره‌ی‌ آب، باران‌، چشمه‌ها‌ و... وجود دارد کـه به‌ نمونه‌هایی‌ از این آداب و اعتقادها در اقوام مختلف می‌پردازیم. 🔺 در تنکابن عقیده دارند‌ که‌ اگر موقع آب خوردن، آب در‌ گلو گیر کرد و شخص‌ به‌ سرفه افتاد، مهمان می‌آید و برای‌ آن‌ شخص که آب خوردن، او را بـه سـرفه انداخت،سوغاتی می‌رسد. 🔺 اگر هنگام‌ ریختن‌ آب، با برخورد به زمین‌،صدای‌ محکمی‌ ناشی شد، عقیده‌ دارند‌ مهمان می‌آید. 🔺 موقع اذان‌ ظهر‌ آب گرم بیرون نمی‌ریزند. اگر اردک و غاز در آب (جوی) بازی کـند بـاران می‌آید‌. 🔺 در‌ اول هر ماه،صبح زود با‌ آب‌ و قرآن وارد‌ اتاق‌ خانه‌ می‌شوند خیر و برکت می‌آورد‌. 🔺 در کازرون این باورها درباره‌ی آب رایج است: در آب روان ادرار‌ نمی‌کنند‌.انداختن آب دهان در آب روان‌ را‌ بد‌ می‌دانند‌.کسی‌که‌ در شـیشه بـلور‌ آب‌ بخورد دل‌نازک می‌شود. 🔺 در روز جمعه لبـاس در آب روان نـمی‌شویند، زیـرا معتقدند در این روز‌ آب‌ آزاد‌ است و نباید رخت در آن شست.  www.cafetarikh.com/news/50342 🆔 @cafetarikhcom

📙 تصویری دیده‌نشده از پرنسس قاجار 🔺در میان سلسله‌مراتب پیچیده دربار قاجار، نام‌هایی بودند که فراتر از سیاست، با زیبایی و وقار خود در حافظه تاریخ حک شده‌اند. 🔺خدیجه خانم، که در میان هم‌زمانان خود به «پرنسس» شهرت داشت، از دختران محمدعلی‌شاه بود؛ بانویی که چهره او در دوران نوجوانی، گویای عصر دیگری از تاریخ ایران است. https://www.cafetarikh.com/news/50343 🆔 @cafetarikhcom

📙 نقش «توده‌ای‌های نفتی» در سقوط دولت مصدق 🔺در جریان کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و طراحی انگلیسی و امریکایی برای ساقط نمودن دولت ملی مصدق، سازمان جـاسوسی انـگلستان، با هدایت شاپور جی در داخل و کریستوفر ودهاوس درانگلستان، با کارگردانی اسدالله علم‌ بـه‌ جـذب‌ تـعدادی از کمونیست‌های سابق پرداخت و با به‌ خدمت‌ گرفتن‌ آن‌ها‌، فعالیت‌های‌ مختلفی‌ را در پوشش حزب توده انجام داد. 🔺 تـصور حـزب توده و روس‌ها، گسترش نفوذ آن‌ها در ایران بود. اما تصور دکتر مصدق، اسـتفاده از آنـان در مـسیر اهداف‌ خود بود این گروه انگلیسی که در بین مردم به توده نفتی مشهور بودند، بـا تـبلیغات عـلیه مذهب و روحانیت و معتقدات دینی، این باور را در میان مردم ایجاد می‌کردند که‌ دولت‌ مـصدق دولتی ضد مذهبی و زمینه ساز نفوذ کمونیست‌هاست. www.cafetarikh.com/news/50340 🆔 @cafetarikhcom

📙 «پلنگ سیاه» در پشت صحنه قدرت پهلوی‌ها 🔺 اشرف پهلوی خواهر محمدرضا شاه پهلوی فردي‌ بود‌ که با تهور و جسارت خـود‌ مـي‌ تـوانست به عنوان يک چهره سياسي آشکار در عرصه سياست ايران خودنمايي کند‌ اما‌ جنسيتش او را به عامل‌ پشت‌ پرده‌ تـبديل کـرد. 🔺 او‌ در‌ دنياي مردسالار دربار، خود‌ را‌ محکوم جنسيت خواندگي مردانه مي ديد. 🔺 پرفسور ژان مونديزي ، پزشـک مـخصوص و از دوستان سابق‌ دربار‌ درباره اشرف عقيده داشت : «اشرف از‌ کودکي‌ نسبت به‌ موقعيت‌ شاه‌ احساس حسد و بـغض داشـت‌ و از اين که طبيعت او را زن آفريده و در نتيجه مطابق قوانين مملکت نمي تواند‌ شاه‌ شود و قـدرت را در دسـت گيرد‌، نسبت‌ به‌ برادر‌ ضعيف‌ و رنجورش حـسادت مـي‌ کـرد‌، اين حسادت در ناخودآگاه اشرف رشد پيدا کرد و به تـدريج او را بـه صورت قدرت پشت‌ پرده‌ ايران‌ درآورد.» www.cafetarikh.com/news/50341 🆔 @cafetarikhcom

📙 چرخش در سیاست خارجی آمریکا در قبال ایران 🔺 پس از ملی شدن صنعت نفت در ایران، انگلستان با فعال کردن شبکه های جاسوسی خود از سویی تلاش کرد که انسجام و وحدت نیروهای داخلی را به تضاد و دشمنی و تفرقه تبدیل نماید و از سوی دیگر سعی داشت که دولت آمریکا را نسبت به انجام کودتا در ایران متقاعد نماید. 🔺 دولت آمریکا که در اصل برای به دست آوردن سهمی در نفت ایران از جبهه ملی و دکتر مصدق حمایت می کرد با دست یافتن به توافقاتی با انگلستان در این زمینه و نیز رسیدن به برتری نظامی نسبت به شوروی که به عنوان عاملی بازدارنده در ایران عمل می کرد دست از حمایت از دولت دکتر مصدق برداشت و نماینده آن کشور در جلسه شورای امنیت سازمان ملل صراحتا اعلام داشت که نفت ایران یک موضوع بین المللی است و به همین دلیل قدرت های جهانی می توانند در مسائل مربوط به نفت ایران دخالت کنند. www.cafetarikh.com/news/50333/ 🆔 @cafetarikhcom

📙 مراسم قربانی در ارگ شاهنشاهی از زبان یوشیدا ماساهارو   🔺 یوشیدا ماساهارو، نخستین فرستاده ژاپن به ایران، مراسم روز عید قربان را در کتاب خود اینگونه به تصویر کشیده است: هر سال در ارگ جشن بزرگی دارند که در این مراسم شتری را قربانی می‌کنند و گوشت آن را به وزیران و اعیان دولت می‌دهند.   🔺 این مراسم را قربانی اسماعیل، می‌گویند که از جشن‌های بزرگ است. در این روز در راه خدا قربانی می‌کنند. شترهای قربانی را طور خاصی پرورش می‌دادند که با طرز پرورش شترهای معمولی فرق داشت. برای مراسم قربانی کردن شتر، مذبحی در باغ میانی ارگ وجود داشت. حدود دویست ملا در آنجا حاضر می‌شدند. چند جوان با شمشیر مخصوصی شتر را می‌کشتند. این شمشیر را نیز کرده بودند چنان که در آفتاب می‌درخشید...   ادامه در:   www.cafetarikh.com/news/49308/   🆔 @cafetarikhcom

📙 پانزده خرداد و اعتراض طلاب نجف 🔺زمانی که قیام ۱۵ خرداد سال ۴۲ به وقوع پیوست، بنده (حجت‌الاسلام والمسلمین محمد افشاری) در نجف بودم. تعداد زیادی از بستگان و اطرافیان ما که در میدان شوش بودند مطالب جالبی از حوادث روز ۱۵ خرداد نقل می‌کنند. می‌گفتند ماشین‌های باری به عنوان اعتراض در خیابان‌ها حرکت می‌کردند و آجرها و ... را به خیابان می‌ریختند. 🔺وقتی خبر اعتراض مردم و خشونت رژیم علیه آنان به نجف رسید، طلبه‌ها و روحانیون در مدرسه آیت‌الله بروجردی اجتماع کرده و حمایت خود را از امام خمینی اعلام نمودند. البته قبل از این نیز وقتی جریان هجوم به مدرسه فیضیه پیش آمد و این هجوم منجر به ضرب و جرح تعداد زیادی از طلاب و کشته شدن حداقل یک نفر گردید، مرحوم آیت‌الله حکیم طی تلگرامی از علمای قم می‌خواهد که جهت اعتراض به نجف مهاجرت کنند که البته با مخالفت علمای قم، به خصوص حضرت امام واقع می‌شود. منبع: محمدرضا احمدی، خاطرات حجت‌الاسلام والمسلمین محمد افشاری، تهران، موسسه فرهنگی هنری و انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۹۰، ص ۶۲ www.cafetarikh.com/news/49184/ 🆔 @cafetarikhcom

📙 تحولات سیاسی بعد از قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ 🔺مجموعه تحولاتی که بعد از قیام ۱۵ خرداد ۴۲ رخ می‌دهد، تفکری جدید مبتنی بر نفی سلطنت و گزینش یک نظام جایگزین را بنیان می‌گذارد. در اواخر دهه ۴۰ امام خمینی در حالی که در نجف در تبعید به سر می‌برد، در درس‌های خود مباحث گذشته را با عنوان حکومت اسلامی ادامه داد. پس از طرح و انتشار نظریات امام خمینی دیگر کمتر کسی در رهیافت ایشان در تغییر نظام سیاسی و جایگزین کردن یک سیستم اجتماعی، سیاسی بر مبنای شریعت اسلام از خود تردید نشان می‌داد. 🔺همین امر سبب شکل‌گیری رفتار سیاسی روحانیت و سایر نیروهای مذهبی در مرحله دیگری از فعالیت‌های سیاسی بود. از این پس اندیشه‌وران مذهبی هر کدام به بازسازی و نوسازی بخشی از این ساختمان فکر دینی پرداختند. منبع: علیرضا زهیری، عصر پهلوی به روایت اسناد ساواک، تهران، دفتر نشر و پخش معارف، ۱۳۷۹ ادامه در: www.cafetarikh.com/news/49677 🆔 @cafetarikhcom

📙 ۱۵ خرداد؛ قیامی که به بیگانه نسبت داده می‌شد 🔺مأموران رژیم افزون بر اقدامات خشونت‌بار بر ضد مخالفان در یک اقدام تبلیغاتی گسترده کوشیدند که قیام پانزده خرداد را به عوامل خارجی نسبت دهند. 🔺 پاکروان رئیس ساواک در اظهارات خود که در رسانه‌‌های خارجی نیز بازتاب داشت ادعا کرد: طرح انجام تظاهرات و اغتشاشات امروز به وسیله یک دولت بیگانه تأمین گشته است. 🔺 وی تأکید کرد که از قراین محکم این طور نتیجه گرفته شده که جمال عبدالناصر رئیس جمهوری مصر محرک این اغتشاش است. دادستان فرمانداری نظامی تهران نیز در مصاحبه‌ای به گرفتن پول توسط تظاهر کنندگان برای ایجاد آشوب اشاره‌‌ می‌کند. www.cafetarikh.com/news/49667 🆔 @cafetarikhcom

📙 دست‌های پنهان در استخدام مورگان شوستر آمریکایی 🔺مورگان شوستر یکی از چهره‌های مشهور دوران روابط سیاسی ایران و آمریکا به شمار می‌رود که پنج سال پس از انقلاب مشروطیت برای ریاست کل خزانه‌داری و اصلاح امور مالیه کشور وارد ایرانشد. 🔺 ورود این مستشار خارجی مورد اعتراض دولت‌های روسیه و انگلیس که ایران را به ۲ منطقه نفوذ برای خود تقسیم کرده بودند، قرار گرفت، بنابراین به اجبار قرارداد این مستشار آمریکایی در ایران را  لغو کردند. ادامه در: www.cafetarikh.com/news/50338 🆔 @cafetarikhcom

امام خمینی (ره) از تولد تا رحلت؛   📙زندگینامه معمار بزرگترین انقلاب تاریخ   🔺 سید روح‌الله موسوی خمینی ( مهر ۱۲۸۱ – خرداد ۱۳۶۸) نخستین رهبر و ولی فقیه ایران و از مراجع تقلید شیعه بود که انقلاب ۱۳۵۷ را رهبری و در پی آن، جمهوری اسلامی را از راه همه‌پرسی بنیان گذاشت و تا پایان عمر آن را رهبری کرد.   🔺 مبارزات امام خمینی از آغاز نوجوانى آغاز و سیر تکاملى آن به موازات تکامل ابعاد روحى و علمى ایشان از یکسو و اوضاع و احوال سیاسى و اجتماعى ایران و جوامع اسلامى از سوى دیگر در اشکال مختلف ادامه یافت. ماجراى انجمنهاى ایالتى و ولایتى در سال ۱۳۴۰ و ۴۱ فرصتى پدید آورد تا ایشان در رهبریت قیام و روحانیت ایفاى نقش کند.   گزارش کامل تاریخ مبارزات بنیانگذار انقلاب را در لینک زیر بخوانید. https://www.cafetarikh.com/news/19273/ 🆔 @cafetarikhcom

📙 ویژگی ها و دلایل بزرگی عید غدیر خم در کلام امام علی‌بن موسی‌‌الرضا(ع) 🔺 از حضرت رضا(ع) روایت شده است: هنگامی که قیامت فرا می‌رسد، چهار روز با فخر و مباهات بر خداوند وارد می‌شوند، همانند ورود عروس در شب زفاف بر شوهر. روز قربان، روز فطر، روز جمعه و روز غدیر. و به درستی که روز غدیر در بین آنها مانند ماه است در بین ستارگان و آن روزی است که حضرت ابراهیم خلیل از آتش نجات یافت و به شکرانه‌اش آن روز را روزه گرفت. 🔺 آن روزی است که خداوند در آن روز، دین را کامل کرد و این کامل‌کردن به سبب نصب‌کردن امیرالمومنین به عنوان شاخص توسط پیامبر(ص) است و فضیلت و جلوه‌های نور آن حضرت را آشکار نمود و آن روز را روزه گرفت. و به درستی که آن روز، روز کمال است و روز به خاک مالیدن بینی شیطان و قبولی اعمال شیعیان و دوستان آل محمد صلوات الله علیهم. و روزی است که خداوند به اعمال مخالفین نظر می کند و آن را نابود می‌گرداند و این قول خداوند است. (فَجَعَلْنَاهُ هَبَاء مَّنثُورًا؛ آیه 23 سوره فرقان) https://www.cafetarikh.com/news/28392/ 🆔 @cafetarikhcom

📙 دربند چطور دربند شد؟ 🔺در سال‌های ابتدایی قرن بیستم، با توسعه گردشگری و توریسم در تهران، بناهای لوکسی در  منطقه دربند ساخته شد. از جمله مهم‌ترین آن‌ها، هتل دربند است که در سال‌های ۱۳۱۴ تا ۱۳۱۷ ساخته شد.  🔺دربند نه تنها برای بومیان تهران بلکه برای توریست‌های داخلی و خارجی نیز یک مقصد گردشگری پرطرفدار است. این منطقه به دلیل سرسبزی و آرامش، گزینه‌ای عالی برای پیاده‌روی، کوهنوردی، عکاسی و استراحت‌های کوتاه است. در فصل‌های بهار و تابستان، فضاهای باز و پارک‌ها و کافه‌های کنار رودخانه، میزبان تعداد زیادی از گردشگران است. www.cafetarikh.com/news/50331/ 🆔 @cafetarikhcom

📙 اوضاع سانسور و سرکوب رسانه‌ها در دوره پهلوی 🔺با توجه به ماهیت استبدادی و توتالیتر حکومت پهلوی اول، رضاخان به گونه ای کاملاً فزاینده سعی در ایجاد انحصار و نظارتهای دولتی در تمامی شئونات سیاسی، اجتماعی ، فرهنگی و نظامی بود و این سیاست تمامیت خواه وی حتی در بخش فرهنگ و رسانه نیز به نحو بارزی خود را نشان داد. 🔺 در این فضا، مطبوعات هم از استبداد پادشاه بی نصیب نماندند و هریک از مطبوعات مستقل و منتقد دولت، به نوعی ضربه شصت رضاخان را چشیدند... 🔺با پیروزی کودتا و تشکیل کابینه سیاه به نخست وزیری سید ضیاالدین طباطبایی در سال ۱۲۹۹، روند سرکوب و توقیف روزنامه های مخالف و منتقد کابینه سیاه شروع شد. ادامه در: www.cafetarikh.com/news/21132/ 🆔 @cafetarikhcom

📙 تقاضای جیمی کارتر از حضرت امام (ره) 🔺در گزارش‌های رادیویی بازتاب‌یافته در سند سری ساواک مربوط به ۲۸ دی ۱۳۵۷، مجموعه‌ای از خبرها از تزلزل شدید اوضاع ایران حکایت دارد؛ از جمله درخواست جیمی کارتر از حضرت امام خمینی برای دادن «شانس موفقیت» به دولت شاپور بختیار، و نیز اظهارات رضا پهلوی درباره بازگشت به ایران که هرگز تحقق نیافت. www.cafetarikh.com/news/50339 🆔 @cafetarikhcom