• لذت متن | ابراهیم سلطانی •

یکی از مزایای مهم و در عین حال پیچیده‌ی مهاجرت، تجربه‌ی «اقلیت شدن» است. فردی که در جامعه، زبان و فرهنگ خود (در بسیاری موارد، نه همیشه) عضوی از «اکثریت» بوده، ناگهان در جامعه‌ی میزبان در موقعیتِ «اقلیت» قرار می‌گیرد: از نظر زبان، لهجه، امکانات فرهنگی و مالی، طبقه‌ی اجتماعی، شبکه‌های ارتباطی و بسیاری جنبه‌های دیگر. این جابه‌جایی، به‌تدریج، نوعی «هویت اقلیتی» به او می‌بخشد. این هویت ممکن است در گذرِ زمان از چند مرحله عبور کند: ۱. شیفتگی نسبت به فرهنگِ جامعه‌ی میزبان و تلاش برای همانندسازی با آن؛ ۲. شکل‌گیریِ نگاهی انتقادی به فرهنگِ جامعه‌ی میزبان؛ ۳. بازگشت به فرهنگِ جامعه‌ی مبدأ و گاه شیفتگیِ دوباره نسبت به آن؛ ۴. تلاش برای برقراریِ تعادل میانِ دو فرهنگ در جهان درونیِ خود؛ و سرانجام، ۵. پذیرش و درونی‌کردنِ ارزش‌های هر دو فرهنگ، بی‌آنکه یکی را مطلقاً بر دیگری برتری دهد. البته این مراحل نه لزوماً خطی‌اند و نه تجربه‌ای یکسان برای همه‌ی مهاجران. اما اگر کسی به مرحله‌ی آخر برسد، شاید بتوان گفت یکی از ارزشمندترین دستاوردهای مهاجرت و زیستن با رنج‌ها و دشواری‌های اقلیت بودن را به دست آورده است: تواناییِ دیدنِ جهان از چند دریچه. مولانا، که خود مهاجری فرهیخته بود، قرن‌ها پیش می‌گفت: «سخت‌گیری و تعصب، خامی است…تا جنینی، کارْ خون‌آشامی است.» آن‌چه می‌تواند رهایی‌بخش باشد، نه صرفاً عبور از مرزهای جغرافیایی، بلکه عبور از مرزهای فرهنگیِ خویش است: پشتِ سر گذاشتنِ دورانِ جنینی. #ابراهیم_سلطانی @ThePleasureOftheText