Mehdi Khalaji مهدی خلجی

فایل‌های صوتی دوره‌ی «فلسفه‌‌ی فهم» آماده است. برای دسترسی به این فایل‌ها لطفا به نشانی زیر ای‌میل بفرستید: Khalajilectures@gmail.com فلسفه‌ی فهم، از افلاطون تا ویتگنشتاین: پانزده درس‌گفتار درباره‌ی زبان، معنا، داوری و جهان مشترک https://youtube.com/shorts/Lgt7E1bYuVE?feature=share

علاقمندانی که مایل به شرکت در دوره‌ی «سیاست زبان برای همگان» هستند با ای میل زیر لطفا تماس بگیرند: ‏ Khalajilectures@gmail.com

سیاست زبان: درس‌گفتارهای دهگانه درباره‌ی حقیقت، قدرت و آزادی. https://youtube.com/shorts/NRO387Xi-v8?feature=share

فلسفه‌ برای همگان علاقمندان به نشانی زیر ای میل بفرستند khalajilectures@gmail.com https://youtu.be/KxuzW-3a3ec

مقایسه‌ی خطرناک ایران و آلمان نازی: توجیه جنگ‌طلبی زائیده‌ی ذهن‌های ابتدایی یا نیت‌های پلید؟ https://youtu.be/jD8nbs6KENY

فایل‌های صوتی دوره‌ی «فلسفه‌ی تکنولوژی دیجیتال» آماده است. برای دسترسی به این فایل‌ها لطفا به نشانی زیر ای‌میل بفرستید: فلسفه‌ی تکنولوژی دیجیتال برای همگان ‏ https://youtube.com/shorts/0TW6jcFdHlQ?feature=share

یکی از مخاطبان پرسید چرا گفته‌ام «جان رضا پهلوی هم مقدس و محترم است» و چرا فردی مثل صدام یا دیگر جنایتکاران بزرگ را نباید اعدام کرد؟ و آیا به تشفی خاطر آسیب دیدگان هم اندیشده‌ام؟ پاسخ من: پرسش شما بجاست؛ به‌ویژه چون واژه‌ی «مقدس» ممکن است ابهام ایجاد کند. مقصودم از مقدس‌بودن جان، معنایی دینی یا مصون‌کردن شخص از نقد و محاکمه نیست. تعبیر دقیق‌تر این است: جان هر انسانی حرمت دارد و حق حیات او نباید به موافقت ما با عقاید، رفتار یا جایگاه سیاسی‌اش وابسته باشد. احترام به جان رضا پهلوی نیز به معنای تأیید مواضع او یا قائل‌شدن به امتیازی ویژه برای او نیست. همین اصل درباره‌ی مخالفان او هم صادق است. مخالفت من با اعدام صدام نیز از همین‌جا می‌آید. جنایتکار باید پاسخ‌گوی جنایت خود باشد؛ اما از ضرورت مجازات، ضرورت کشتن نتیجه نمی‌شود. می‌توان از محاکمه‌ی علنی و منصفانه، اثبات و ثبت جنایت‌ها و مجازاتی چون حبس ابد دفاع کرد و هم‌زمان مخالف اعدام بود. حق حیات، پاداش خوش‌رفتاری نیست که با بدرفتاری پس گرفته شود. محکومیت اخلاقیِ اعمال یک انسان، به‌تنهایی مجوز سلب حیات او نمی‌شود. اما تشفی دل بازماندگان: خشم و میل به انتقام پس از چنان رنجی فهم‌پذیر است. هیچ‌کس حق ندارد از بازماندگان بخواهد ببخشند، فراموش کنند یا از دادخواهی دست بکشند. بااین‌حال، باید میان فهم‌پذیربودن یک خواست و موجه‌بودن اجرای آن تمایز گذاشت. شدت رنج، به‌تنهایی معیار تعیین نوع و میزان مجازات نیست؛ وگرنه با خواست‌های متفاوت بازماندگان، معیار عدالت نیز تغییر می‌کند. بازماندگان هم الزاماً خواست یکسانی ندارند. دادخواهی باید امکان شنیده‌شدن صدای آنان، آشکارشدن حقیقت، پاسخ‌گویی عاملان، جبران خسارت تا حد ممکن و جلوگیری از تکرار جنایت را فراهم کند. هیچ مجازاتی فقدان عزیزان را جبران نمی‌کند؛ ازاین‌رو نمی‌توان وعده داد که اعدام قاتل، آن زخم را خواهد بست. مسأله برای من این است: چگونه می‌توان جنایتکار را به‌تمامی پاسخ‌گو کرد و در عین حال، اختیار کشتن انسانِ محکوم و دربند را به حکومت نداد؟ دفاع از حرمت جان دقیقاً در مواجهه با کسی دشوار و معنادار می‌شود که از اعمالش بیزاریم. https://www.youtube.com/post/UgkxzlPgTZX1sfluUDoVjVSmzCGJQd2KXVld

تغییر رژیم چیست؟ مسأله تأسیس نظام سیاسی جدید در ایران اگر جمهوری اسلامی فروبپاشد، چه چیزی به جای آن خواهد نشست؟ این پرسش را نمی‌توان به فردای سقوط واگذاشت، زیرا شیوه‌ی برانداختن حکومت بر امکان ساختن نظم بعدی اثر می‌گذارد. تغییر رژیم هنگامی معنای روشن‌تری پیدا می‌کند که بدانیم چه کسانی، با کدام نهادها و بر پایه‌ی چه توافقی، قدرت تازه را تأسیس خواهند کرد. این گفتار، با رجوع به آرنت، کلوزویتس و شلینگ، فاصله‌ی میان توان ویران‌کردن، واداشتن و بنیان‌نهادن را بررسی می‌کند. نیروی نظامی ممکن است حکومتی را از پا درآورد؛ اما اعتماد عمومی، اعتبار قانون و توان عمل مشترک چگونه پدید می‌آیند؟ از تمایز رژیم و دولت تا مشروعیت حکومت جانشین و محدودیت‌های مداخله‌ی خارجی، بحث بر سر شرایط تأسیس نظام سیاسی جدید در ایران است: چگونه می‌توان از پایان یک حکومت به آغاز نظمی رسید که اختلاف شهروندان را به رسمیت بشناسد، برابری حقوقی آنان را تضمین کند و دوام آن به تکرار خشونت وابسته نباشد؟ هم‌زمان در کانال یوتیوب و کلابهاوس https://www.youtube.com/live/cUUFgy5p1SY?is=-wBV8tdEc3EnwKN6

فلسفه‌ی تکنولوژی دیجیتال برای همگان https://youtube.com/shorts/0TW6jcFdHlQ?feature=share

بحرانِ تبدیلِ قدرت: جنگ ایران، آمریکا و اسرائیل و مسأله‌ی پایان سیاسی جنگ https://youtube.com/live/GyMRgnGTs2A?feature=share

ایران در دادگاه فلسفه: در نقد «فلسفه‌ی ایرانی» پورجوادی و «امتناع تفکر» آرامش دوستدار https://youtube.com/live/rdmRWnuqVZA?feature=share

وقتی کانت را به فارسی می‌خوانیم، مفاهیم او در زبان ما چه سرنوشتی پیدا می‌کنند؟ این جستار با تمرکز بر زبان فلسفی کانت، ترجمه را در پیوند با تاریخ شکل‌گیری مفاهیم بررسی می‌کند. واژه‌های فلسفی در شبکه‌ای از تمایزها، استدلال‌ها و کاربردهای تاریخی معنا می‌یابند؛ یافتن معادلی در فرهنگ لغت برای بازسازی این شبکه کافی نیست. مقایسه‌ی اصطلاحات آلمانی، فرانسوی، انگلیسی و فارسی نشان می‌دهد که هر ترجمه چگونه امکان‌های فهم را گسترش می‌دهد یا محدود می‌کند. مسأله‌ی محوری، توان زبان فارسی برای بازآفرینی مناسبات مفهومی و پرورش اندیشیدن فلسفی است؛ مسأله‌ای که تاریخ ترجمه را به تاریخ خود اندیشه پیوند می‌زند. گفتاری در این باره هم‌زمان در یوتیوب و‌کلابهاوس https://www.youtube.com/live/jxOUMf5faQY?is=llgHuH2e6Yx6bjAp

سیاست زبان: درس‌گفتارهای دهگانه درباره‌ی حقیقت، قدرت و آزادی. https://youtube.com/shorts/NRO387Xi-v8?feature=share

فلسفه‌ی فهم، از افلاطون تا ویتگنشتاین: پانزده درس‌گفتار درباره‌ی زبان، معنا، داوری و جهان مشترک https://youtube.com/shorts/Lgt7E1bYuVE?feature=share

ایران و آلمان هیتلری؛ خطرِ یک قیاس نام هیتلر چگونه می‌تواند جای تحلیل سیاسی را بگیرد؟ مقایسه‌ی جمهوری اسلامی با آلمان نازی، هنگامی خطرناک می‌شود که شباهت‌هایی واقعی را به سرنوشت مشترک تبدیل کند: اگر حکومت همان است، پس راه رهایی نیز باید جنگ، ویرانی و تسلیم باشد. اما تاریخ چنین نسخه‌ی آماده‌ای به دست نمی‌دهد. در این گفتار، با بررسی ایدئولوژی، ساختار قدرت، تجربه‌ی جنگ و بازسازی آلمان، نشان می‌دهم چرا محکوم‌کردن جنایت‌های جمهوری اسلامی، به یکسان‌انگاری دو حکومت نیاز ندارد. شکست نازیسم به‌خودی‌خود دموکراسی نساخت؛ آلمان شرقی و غربی از همان شکست، به دو نظم سیاسی متفاوت رسیدند. مسأله این است که چگونه می‌توان خطر یک حکومت را جدی گرفت، بی‌آن‌که جامعه را با آن یکی کرد یا رنج مردم را مقدمه‌ی ضروری آزادی شمرد. این بحث، دعوتی است به بازاندیشی نسبت حافظه‌ی تاریخی و مسئولیت سیاسی؛ به دفاع از حق ایرانیان برای ساختن آینده‌ای که از پیش در قالب جنگی دیگر نوشته نشده باشد. هم‌زمان در یوتیوب و کلابهاوس https://youtube.com/live/zc1VigsxDSM?feature=share

پروژه‌ی پهلوی: منفعت‌طلبی و انتقام‌جویی https://youtube.com/shorts/HG9lJ_pXlSI?feature=share

فلسفه‌ی فهم، از افلاطون تا ویتگنشتاین: پانزده درس‌گفتار درباره‌ی زبان، معنا، داوری و جهان مشترک https://youtube.com/shorts/Lgt7E1bYuVE?feature=share

سیاست زبان: درس‌گفتارهای دهگانه درباره‌ی حقیقت، قدرت و آزادی. https://youtube.com/shorts/NRO387Xi-v8?feature=share