کانال حمید آصفی

ایران؛ میدان رقابت نتانیاهو و آیزنکوت یا گروگانِ آخرین تصمیم‌های یک نخست‌وزیر؟ وقتی یک نخست‌وزیر در آستانه خروج از قدرت، همچنان کلید جنگ را در دست دارد، مسئله فقط امنیت ملی نیست؛ مسئله مهار قدرتی است که ممکن است از آینده سیاسی خود برای شکل دادن به میدان امنیتی کشور استفاده کند. نامه گادی آیزنکوت به بنیامین نتانیاهو را باید فراتر از یک هشدار معمولی درباره تصمیم‌های نظامی خواند. این نامه، نشانه ظهور منازعه‌ای مهم‌تر در ساختار سیاسی اسرائیل است: چه کسی حق دارد در روزهای انتقال قدرت، درباره جنگ و صلح تصمیم بگیرد؟ نخست‌وزیری که در حال خروج است یا دولتی که قرار است مسئولیت آینده را بر عهده بگیرد؟ در ظاهر، آیزنکوت خواستار خویشتن‌داری امنیتی شده است؛ اما در عمق، او مرزی میان اختیارات قانونی دولت مستقر و مشروعیت سیاسی تصمیم‌های راهبردی آن ترسیم می‌کند. از نگاه او، تصمیمی که می‌تواند اسرائیل را وارد رویارویی نظامی تازه کند، نباید صرفاً به اتکای اختیار باقی‌مانده یک نخست‌وزیر اتخاذ شود؛ به‌ویژه وقتی امکان به تعویق انداختن آن وجود دارد. اینجا با پدیده‌ای روبه‌رو هستیم که می‌توان آن را «سیاست دقیقه نود» نامید: استفاده از آخرین فرصت‌های حضور در قدرت برای ایجاد واقعیت‌هایی که دولت بعدی ناچار به مدیریت پیامدهای آن‌ها خواهد بود. نتانیاهو در چنین موقعیتی با تناقضی جدی روبه‌روست. از یک سو، همچنان مسئول اداره دولت و امنیت اسرائیل است و نمی‌تواند در برابر تهدید واقعی دست‌بسته بماند؛ از سوی دیگر، هر تصمیم بزرگ نظامی در واپسین روزهای قدرت، ناگزیر با پرسش درباره انگیزه‌ها، زمان‌بندی و پیامدهای سیاسی آن مواجه می‌شود. مرز میان ضرورت امنیتی و بهره‌برداری سیاسی، در چنین شرایطی بسیار باریک است. این دقیقاً همان نقطه‌ای است که مسئله ایران اهمیت پیدا می‌کند. گزارش‌ها از اختلاف دوباره نتانیاهو و ایال زمیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، درباره احتمال اقدام نظامی علیه ایران حکایت دارند. هرچند آیزنکوت در نامه خود نام ایران را نیاورده، زمان انتشار نامه و محتوای هشدار او نشان می‌دهد که نگرانی از یک عملیات نظامی تازه، در مرکز این منازعه قرار دارد. نکته مهم این است که دولت انتقالی اسرائیل از نظر حقوقی کاملاً خلع اختیار نشده است. نتانیاهو همچنان نخست‌وزیر است و در شرایط اضطراری می‌تواند تصمیم نظامی بگیرد؛ اما عرف حکمرانی و محدودیت‌های دولت موقت، او را به احتیاط در تصمیم‌های بزرگ و غیرضروری ملزم می‌کند. همین فاصله میان اختیار قانونی و مسئولیت سیاسی، اکنون به کانون بحران تبدیل شده است. آیزنکوت در حقیقت می‌خواهد مانع شکل‌گیری چیزی شود که می‌توان آن را «میراث‌سازی با آتش» نامید: تصمیمی که یک دولت در واپسین روزهای عمر سیاسی خود می‌گیرد، اما هزینه‌های نظامی، اقتصادی و دیپلماتیک آن را دولت بعدی و جامعه اسرائیل باید بپردازند. از این زاویه، نامه او فقط خطاب به نتانیاهو نیست؛ پیامی به ارتش، دستگاه‌های اطلاعاتی، نهادهای نظارتی و جامعه اسرائیل نیز هست: هیچ فرمانده‌ای نباید میان وفاداری به نخست‌وزیر و وفاداری به مسئولیت حرفه‌ای و قانونی خود گرفتار شود. نکته ظریف‌تر آنکه آیزنکوت هم‌زمان از دادستان کل خواسته است امکان دسترسی منظم او به گزارش‌های امنیتی و ارزیابی‌های اطلاعاتی فراهم شود. او نمی‌خواهد صرفاً منتقد تصمیم‌های نتانیاهو باشد؛ می‌خواهد در دوره انتقال قدرت، بر روند تصمیم‌سازی امنیتی نیز نظارت داشته باشد. اما چرا نتانیاهو ممکن است به چنین تصمیمی فکر کند؟ پاسخ را باید در موقعیت سیاسی او جست‌وجو کرد. برای نخست‌وزیری که سال‌ها امنیت را مهم‌ترین سرمایه سیاسی خود معرفی کرده، خروج از قدرت بدون تعیین تکلیف پرونده ایران می‌تواند به معنای از دست دادن بخشی از میراث سیاسی‌اش باشد. یک رویارویی نظامی تازه، حتی اگر دستاورد تعیین‌کننده‌ای نداشته باشد، ممکن است فضای سیاسی را تغییر دهد، مخالفان را در موقعیت دشوارتری قرار دهد و دستور کار دولت آینده را تحت تأثیر بگذارد. اما برای ایران، این تحول چه معنایی دارد؟ باید از یک خطای تحلیلی پرهیز کرد: رفتن نتانیاهو الزاماً به معنای تغییر راهبرد اسرائیل در قبال جمهوری اسلامی نیست. آیزنکوت نیز یک چهره امنیتی و نظامی است که تهدیدهای ناشی از برنامه هسته‌ای و موشکی ایران را جدی می‌داند. تفاوت احتمالی او با نتانیاهو بیشتر در شیوه مدیریت تهدید، میزان ریسک‌پذیری و نسبت دادن مسئولیت عملیات نظامی به دولت اسرائیل است. بنابراین، اگر دولت جدید تشکیل شود، ممکن است با اسرائیلی مواجه شویم که در تصمیم‌گیری نظامی محتاط‌تر است، اما در پیگیری اهداف امنیتی خود عقب‌نشینی نمی‌کند. این دو را نباید با یکدیگر اشتباه گرفت. https://t.me/hamidasefichannel2 صفحه یوتیوب https://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo

حبس برای خاموش‌کردن یک صدا؛ وقتی حکومت از کلمات یک پیرمرد می‌ترسد! محکومیت دوباره ابوالفضل قدیانی به دو سال زندان، فقط خبر صدور یک حکم قضایی نیست؛ سند وضع حکومتی است که حتی در برابر زندانی هشتاد و یک ساله نیز به جای پاسخ‌گویی، به مجازات پناه می‌برد. قدیانی در زندان است و با بیماری قلبی و نیاز به درمان روبه‌روست؛ با این حال، پرونده‌ای تازه در همان دوران حبس برایش گشوده‌اند. شعبه ۲۹ دادگاه انقلاب تهران او را به اتهام‌های «تبلیغ علیه نظام» و «توهین به رهبری» به دو سال حبس دیگر محکوم کرده است؛ حکمی که بنا بر گزارش هرانا، غیابی صادر و در زندان به او ابلاغ شده است. این صحنه، تصویری فشرده از منطق قدرت در جمهوری اسلامی است: زندان به جای استدلال، اتهام به جای گفت‌وگو و پرونده‌سازی به جای رقابت سیاسی. حکومتی که از اعتماد عمومی برخوردار باشد، از انتشار یک بیانیه نمی‌لرزد. پاسخ یک نظام برخوردار از اعتماد عمومی به منتقد، ارائه دلیل و پذیرش نقد است؛ نه گشودن پرونده‌ای تازه علیه کسی که پیش‌تر نیز آزادی‌اش سلب شده است. این شیوه را می‌توان «سرکوبِ پرونده‌زا» نامید؛ سازوکاری که در آن هر اعتراض، به جای شنیده‌شدن، بهانه‌ای برای تولید مجازات بعدی می‌شود. قدیانی از آن دسته سیاست‌ورزانی نیست که مخالفت را به زمزمه‌ای بی‌هزینه تقلیل داده باشند. او سال‌ها در متن سیاست ایران حضور داشته و از دل تجربه سیاسی خود به نقد ساختاری قدرت رسیده است. مخالفتش با تمرکز بی‌مهار قدرت و ساختار ولایت فقیه، موضعی علنی و شناخته‌شده است. می‌توان با همه دیدگاه‌های او موافق نبود؛ اما حق نقد و مخالفت، وابسته به محبوبیت منتقد یا هم‌سویی ما با عقاید او نیست. آزادی سیاسی هنگامی معنا پیدا می‌کند که حکومت با صدایی روبه‌رو می‌شود که دوستش ندارد. اتهام «توهین به رهبری» پرده از یک نابرابری بنیادین برمی‌دارد: در ساختاری که یک مقام سیاسی در برابر نقد مصونیت عملی دارد، شهروند منتقد با خطر زندان روبه‌روست. مقام عمومی باید بیش از هر شهروند دیگری در معرض پرسش و حساب‌کشی باشد. تبدیل نقد رهبر به جرم، جایگاه سیاسی او را از حوزه پاسخ‌گویی بیرون می‌برد و به قلمرو تقدس قضایی می‌کشاند؛ قلمرویی ناسازگار با جمهوریت، برابری شهروندان و حاکمیت قانون. هیچ عنوانی نباید صاحب قدرت را از نقد مصون کند. وجه تکان‌دهنده‌تر پرونده، وضعیت جسمانی قدیانی است. گزارش‌ها از بیماری قلبی و انتقال او برای درمان حکایت دارند. زندان برای انسان بیمار و سالخورده، فقط محرومیت از آزادی نیست؛ می‌تواند سلامت و جان او را به خطر اندازد. حکومت در برابر چنین وضعی مسئولیت مضاعف دارد: دسترسی بی‌وقفه به درمان، مراقبت پزشکی مستقل و پرهیز از تبدیل رنج جسمانی به ابزار فشار سیاسی. محکومیت تازه، درباره تناسب مجازات و رعایت موازین انسانی پرسش ایجاد می‌کند. پرونده قدیانی فقط درباره سرنوشت یک فرد نیست. هر بار که برای یک منتقد زندانی، پرونده‌ای تازه ساخته می‌شود، جامعه این پیام را دریافت می‌کند: حتی زندان نیز پایان تعقیب نیست و سکوت هم تضمین امنیت نخواهد بود. این پیام شاید در کوتاه‌مدت ترس تولید کند، اما در بلندمدت اعتماد عمومی به دستگاه قضایی را فرسوده‌تر می‌سازد. دستگاهی که باید پناهگاه شهروند در برابر خودسری قدرت باشد، با چنین احکامی به بازوی تنبیه مخالفان تبدیل می‌شود. حکومت می‌تواند درِ زندان را ببندد، ملاقات را محدود کند و بر سال‌های حبس بیفزاید؛ اما نمی‌تواند با حکم قضایی، پرسشی را که در جامعه شکل گرفته از میان ببرد. هر حکم نامتناسب، به جای خاموش‌کردن نقد، سند دیگری از بی‌تحملی قدرت به حافظه عمومی می‌سپارد. نام این وضعیت «اقتدارِ هراس‌زده» است: قدرتی که برای اثبات استواری خود، ناچار است با کلمات یک زندانی بجنگد. آزادی ابوالفضل قدیانی و توقف تعقیب قضایی او، مطالبه‌ای فراتر از دفاع از یک چهره سیاسی است. دفاع از حق او، دفاع از حق هر ایرانی برای مخالفت، پرسشگری و تغییر مسالمت‌آمیز قدرت است. جمهوری‌ای که منتقد را به زندان می‌فرستد، تنها نام جمهوریت را بر سردر خود نگه می‌دارد. زندان شاید جسم قدیانی را محصور کند؛ اما هر حکم تازه، بیش از آنکه صدای او را کوچک کند، اندازه ترس حاکمیت از آزادی را آشکار می‌سازد. https://t.me/hamidasefichannel2 صفحه یوتیوب https://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo

دیدار احتمالی محسن رضایی با جی‌دی ونس! بر اساس گزارش‌هایی که ابتدا از سوی خبرگزاری العربیه منتشر شد، موضوع دیدار محسن رضایی با جی‌دی ونس مطرح شده است؛ دیداری که البته در ابتدا چندان تکذیب نشد، اما هم‌زمان این برداشت نیز وجود داشت که چنین ملاقاتی پیش از آنکه آمریکایی‌ها اقداماتی عملی انجام دهند، صورت نخواهد گرفت و حضور محسن رضایی در چنین دیداری منوط به وقوع برخی تحولات و اقدامات از سوی طرف آمریکایی خواهد بود. در ۲۴ ساعت گذشته می‌توان گفت تقریباً تمام منطقه خاورمیانه درگیر تلاش‌های میانجی‌گرانه شده است. رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، با ابراز نگرانی شدید اعلام کرده است که جنگ میان ایران و آمریکا صرفاً به این دو کشور آسیب نخواهد زد، بلکه کل منطقه را تحت تأثیر قرار خواهد داد. او همچنین درباره احتمال آغاز مجدد جنگ هشدار داده و خواستار جلوگیری از تشدید تنش‌ها شده است. از سوی دیگر، نخست‌وزیر قطر در آمریکا با دونالد ترامپ دیدار کرده، دیداری که به‌طور قطع موضوع ایران در آن مطرح خواهد بود. ظاهراً این ملاقات از قبل برنامه‌ریزی نشده بود و نخست‌وزیر قطر به‌صورت ناگهانی راهی آمریکا شده است. همچنین قرار است دیداری با حضور مقام‌های چین، روسیه و آمریکا برگزار شود که به نظر می‌رسد موضوع ایران  یکی از محورهای اصلی آن باشد. به نظر می‌رسد تلاش‌هایی در جریان است تا آن تضمین‌هایی که جمهوری اسلامی به دنبال دریافت آن‌هاست، به شکلی فراهم شود. پیش‌تر صحبت‌هایی مطرح شده بود مبنی بر اینکه می‌توان ظرف دو روز به توافقی دست یافت که بر اساس آن، امنیت تنگه هرمز تأمین شود و دیگر اقدامی برای شلیک و حمله صورت نگیرد؛ در مقابل، آمریکایی‌ها محاصره را بردارند و بخشی از دارایی‌های بلوکه‌شده ایران را آزاد کنند و در مرحله فعلی، موضوع غنی‌سازی نیز به بحث گذاشته نشود. این دقیقاً همان نقطه‌ای است که آمریکایی‌ها نیز بر آن تأکید دارند؛ یعنی اینکه مذاکرات باید از موضوع غنی‌سازی آغاز شود. بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به ایران بیایند و مراکز هسته‌ای را بررسی کنند تا مشخص شود پس از حملات آمریکا، چه میزان از ظرفیت این مراکز باقی مانده و اساساً چه چیزی از آن‌ها باقی مانده است. در این میان، قطر به‌شدت به دنبال جلوگیری از وقوع جنگ است؛ در درجه نخست به دلیل منافع و امنیت ملی خود و در مرحله بعد به دلیل پیامدهای منطقه‌ای چنین جنگی. قطری‌ها به‌خوبی می‌دانند که در صورت آغاز مجدد درگیری، خودشان می‌توانند یکی از نخستین اهداف باشند. در مقابل، اماراتی‌ها در این میان بسیار عصبانی به نظر می‌رسند. آن‌ها نگران‌اند که ایران از این وضعیت عبور کند و در موقعیت قدرت منطقه‌ای بزرگ‌تری قرار بگیرد؛ قدرتی که در آینده بتواند بر معادلات امنیتی و سیاسی امارات تأثیر بگذارد. اماراتی‌ها که پیوندهای نزدیکی نیز با اسرائیل دارند، با صراحت بیشتری مواضع خود را بیان می‌کنند و تأکید دارند که باید توافق و تفاهمی حاصل شود که منافع امارات نیز در آن تأمین شده باشد. در داخل ایران نیز تحولات قابل‌توجهی در جریان است. وقتی به فضای سیاسی کشور نگاه می‌کنیم، می‌بینیم آن دسته از جریان‌هایی که همواره با هرگونه مذاکره مخالفت می‌کردند، حالا به تکاپو افتاده‌اند. شاید دلیل این تحرکات آن باشد که احتمال دارد مذاکرات به مراحلی رسیده باشد که این جریان‌ها را نگران کرده است؛ نگران از اینکه توافقی برای صلح و برقراری آرامش در کشور حاصل شود. به همین دلیل، به نظر می‌رسد برخی از آن‌ها در راستای منافع خود وارد تقابل شده‌اند و با لحنی تندتر از گذشته موضع‌گیری می‌کنند. مجموع این تحولات نشان می‌دهد که ما اکنون در شرایط پیشاجنگ قرار داریم؛ شرایطی که در آن، تلاش‌های دیپلماتیک و میانجی‌گرانه از سوی بازیگران منطقه‌ای و جهانی به‌شدت افزایش یافته است. فقط یک نکته را باید در نظر داشت: اگر قرار باشد تحولی رخ دهد و مسیر به سمت تفاهم و توافق حرکت کند، دیدار احتمالی جی‌دی ونس و محسن رضایی می‌تواند نقطه آغاز کاهش تنش‌ها باشد. احتمالاً این دیدار را به‌عنوان نوعی پرچم صلح در نظر گرفته‌اند؛ به این معنا که اگر مذاکرات در سایر مسیرها به نتیجه برسد، آن‌گاه این ملاقات انجام شود تا به‌عنوان نشانه‌ای از باز شدن باب گفت‌وگو و کاهش خطر جنگ تلقی شود. بااین‌حال، در شرایط فعلی نمی‌توان گفت که در آستانه صلح قرار داریم. واقعیت این است که ما همچنان در وضعیت پیشاجنگ هستیم، نه پیشاصلح. با توجه به روحیات دونالد ترامپ، شرایطی که بنیامین نتانیاهو در اسرائیل ایجاد کرده و مجموعه واقعیت‌های سیاسی و امنیتی منطقه، به نظر می‌رسد در حال حاضر کفه احتمال جنگ، دست‌کم اندکی، سنگین‌تر از احتمال صلح باشد.باید منتظر ماند و دید که تحولات پیش رو به کدام سمت حرکت خواهند کرد. https://t.me/hamidasefichannel2 صفحه یوتیوب https://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo

زندگی نه به طولِ خط، که به عمقِ نقطه؛ امضای نهایی بر پای پیمانِ آزادی؛ در بزرگداشت دکتر حسین فاطمی تاریخ معاصر ایران، اگرچه انباشته از کابوسِ استبداد، خیانت و شکست‌های مکرر است، اما گاه در دلِ این تاریکی‌های ستبر، اخترانِ تابناکی سر برمی‌کشند که معنای مقاومت و شرافت را از نو تعریف می‌کنند. دکتر حسین فاطمی، وزیر امور خارجه دولت ملی دکتر محمد مصدق و ایده‌پرداز بزرگ ملی کردن صنعت نفت در سراسر ایران، یکی از همین تندیس‌های بی‌بدیلِ آزادی‌خواهی است. مردی که نه تنها سیاست را از آلودگی‌های مرسومِ قدرت‌طلبی پاک کرد، بلکه با نثارِ جانِ خویش، نشان داد که استقلال و آزادیِ یک ملت، بهایی سنگین و خونین دارد. فاطمی از آن نسلِ نادرِ سیاستمدارانی بود که سیاست را نه ابزاری برای کامجویی، که رسالتی برای نجاتِ یک سرزمین می‌دانست. او با قلمِ آتشین و بیانِ نافذش، پرده از چهره‌ی استعمارِ خارجی و استبدادِ داخلی برداشت و به ملتش آمحظ که نباید در برابرِ زنجیرهای بردگی زانو زد. هنگامی که کودتای ننگینِ ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ رخ داد و ارکانِ دموکراسی نوپای ایران زیر چرخ‌دنده‌های توطئه‌ی دربار و استعمار خرد شد، فاطمی از پای ننشست؛ او تا آخرین لحظه بر آرمانِ ملیِ خود ایستاد و حتی پس از دستگیری و تحملِ شکنجه‌های ددمنشانه، در دادگاهِ فرمایشیِ کودتاگران، پرچمِ جمهوری‌خواهی و مبارزه با استبداد سلطنتی را به اهتزاز درآورد. تیربارانِ او در آذرماه ۱۳۳۳، نقطه‌ی عطفی در تاریخِ مبارزاتِ آزادی‌خواهانه ایران بود؛ شهادتی که تنِ رنجورِ استبداد را برای همیشه رسوا ساخت.در بابِ چنین انسان‌های سترگی، تفکر در ماهیتِ مرگ و جاودانگی، ابعادی تازه می‌یابد. چنان‌که اهلِ درک و اندیشه می‌دانند: «مرگ، نه نقطه پایان، که نقطه عطفِ معنی است؛ فرجامِ باشکوهِ کسانی که تن به سطحی‌نگری نسپرده و هستی را تا مغز استخوان لمس کرده‌اند. انسان‌هایی که عمیق زیسته‌اند، زمان‌سنجِ دقیقِ بودن و نبودن‌اند؛ آنان جغرافیا را با زخم‌ها، امیدها و آگاهی‌هایشان وسعت بخشیده‌اند و هنگامی که ساعتِ موعود فرا می‌رسد، نیازی به التماسِ ماندن در تالارِ فرسودهٔ روزگار ندارند. مرگ برای چنین جان‌های بیداری، نه یک فاجعهٔ ناخواسته، که امضای نهایی بر پای پیمان‌نامه‌ای است که با حقیقتِ خویش بسته‌اند. در روزگاری که بسیاری تنها به «زیستن» بسنده می‌کنند و حیات را تا سطحِ فرسودگیِ روزمره تقلیل می‌دهند، عمق‌زیستن یک طغیانِ خاموش است؛ امتناع از تن دادن به روزمرگیِ فرساینده و نوشیدنِ پیالهٔ تجربه تا تهِ جرعه. این‌گونه است که مرگِ بهنگام، نه از سرِ خستگی، که کمالِ هشیاری و اوجِ تسلط بر ریتمِ حیات است؛ لحظه‌ای که تندیسِ وجود در اوجِ زیبایی و معنا، صیقل می‌خورد و در حافظهٔ زمان جاودانه می‌شود. چنین انسان‌هایی مرگ را از حوزهٔ تهدید خارج کرده و به آغوشِ انتخابِ آگاهانه می‌کشند؛ چرا که کسی که ریشه‌هایش را تا ژرف‌ترین لایه‌های معنا فرو برده باشد، می‌داند شکوفاییِ حقیقی در گروی رها کردنِ بهنگام است، پیش از آنکه کرمِ کهنگی، جانِ رفیعِ اندیشه و رنج را ببلعد. مرگِ آنان، تکرارِ ملال‌آورِ نیستی نیست، بلکه انفجارِ نور در تاریکنای فراموشی است؛ پیامی ماندگار به آیندگان که زندگی نه به طولِ خط، که به عمقِ نقطه سنجیده می‌شود.» دکتر حسین فاطمی مصداقِ تام و تمامِ همین حقیقت بود. او می‌توانست با تملق و پنهان شدن، جانِ خود را از مرگ برهاند، اما او شرافتِ تاریخیِ یک ملت را بر زندگیِ حقارت‌بار ترجیح داد. مرگِ او، نیستی نبود؛ بلکه جاودانگی در متنِ تاریخ و وجدانِ بیدارِ ایرانیان بود. امروز نیز در روزگاری که جامعه‌ی ایران در چنگالِ تباهی و استبدادِ دیگری گرفتار است، یاد و راهِ فاطمی چراغِ راهِ همه کنشگرانِ دموکرات و مسالمت‌آمیزی است که می‌دانند آزادی رایگان به دست نمی‌آید. نامِ حسین فاطمی، گواهی است بر این حقیقت که اندیشه‌ی آزاد و رنجِ آگاهانه، هرگز در تیرگیِ گورها مدفون نخواهد شد. https://t.me/hamidasefichannel2 صفحه یوتیوب https://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo

ائتلافِ نه به نتانیاهو؛ آیزنکوت بر لبه تیغ قدرت از همگرایی مخالفان تا واگرایی متحدان؛ آیا اسرائیل در آستانه عبور از عصر نتانیاهو است؟ سیاست اسرائیل به نقطه‌ای رسیده که دشمن مشترک، از برنامه مشترک نیرومندتر می‌شود. اکنون مخالفان بنیامین نتانیاهو، با وجود شکاف‌های عمیق ایدئولوژیک، مذهبی و امنیتی، در یک نقطه به هم رسیده‌اند: پایان دادن به سلطه سیاسی مردی که سال‌ها نبض قدرت در اسرائیل را در دست داشته است. در چنین فضایی، نام گادی آیزنکوت به‌عنوان معمار احتمالی یک آرایش سیاسی تازه مطرح شده؛ آرایشی که شاید بتواند نتانیاهو را از صحنه خارج کند، اما معلوم نیست بتواند خود بر صحنه بماند. آیزنکوت وارث یک اجماع منفی است، نه معمار یک اجماع مثبت. این مهم‌ترین فرصت و هم‌زمان بزرگ‌ترین تهدید پیش روی اوست. مخالفان نتانیاهو فعلاً بر سر رفتن او توافق دارند، نه بر سر آمدن و حکمرانی با یکدیگر. لیبرمن با همکاری احزاب عربی مخالف است؛ نیروهای مذهبی درباره معافیت سربازی اولتراارتدوکس‌ها حساس‌اند و دیگر متحدان احتمالی نیز در مسائل امنیتی و سیاست خارجی الزاماً هم‌نظر نیستند. چنین ائتلافی بیش از آنکه بر ستون‌های برنامه مشترک استوار باشد، بر چسبی سیاسی به نام «نه به نتانیاهو» تکیه دارد. این همان ائتلافِ نفی است: ائتلافی که در برکناری رقیب متحد می‌شود، اما ممکن است در نخستین آزمون حکمرانی، به میدان تسویه‌حساب‌های درونی تبدیل شود. کنار زدن نتانیاهو یک هدف است؛ اداره اسرائیل، با انبوه بحران‌های داخلی و منطقه‌ای، هدفی به‌مراتب دشوارتر. در این میان، موضع احزاب مذهبی نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. احتمال همراهی یا دست‌کم مخالفت نکردن جریان‌های اولتراارتدوکس با دولت احتمالی آیزنکوت، لزوماً نشانه تغییر عقیده سیاسی آن‌ها نیست؛ بیشتر می‌تواند نوعی سیاست پیش‌دستانه برای حفظ سهم و امتیاز در نظم سیاسی آینده باشد. آن‌ها شاید به این نتیجه رسیده‌اند که اگر آیزنکوت قدرت را به دست بگیرد، بهتر است از ابتدا در معادله قدرت حضور داشته باشند تا اینکه بیرون از آن، هزینه بدهند. در سیاست اسرائیل، گاهی تغییر اردوگاه نه از سر دگرگونی اعتقاد، بلکه از محاسبه دقیق منافع صورت می‌گیرد. در جبهه دیگر، شکایت‌های انتخاباتی لیکود و اتهام تخلف در فرایند رأی‌گیری نیز می‌تواند به ابزاری برای فرسایش مشروعیت رقیب تبدیل شود. حتی اگر این اعتراض‌ها نتوانند نتیجه کلی انتخابات را تغییر دهند، قادرند روند ائتلاف‌سازی را پیچیده‌تر کنند. گاهی صندوق رأی پایان رقابت نیست؛ آغاز جنگ بر سر تفسیر نتیجه است. نتانیاهو ممکن است در پی بازگشت از مسیر صندوق نباشد، اما می‌تواند با طولانی کردن منازعه، هزینه سیاسی تشکیل دولت رقیب را افزایش دهد. اما اهمیت دولت احتمالی آیزنکوت تنها به سیاست داخلی اسرائیل محدود نمی‌شود. تفاوت نگاه او با نتانیاهو به مسئله ایران، یکی از تعیین‌کننده‌ترین مؤلفه‌های این جابه‌جایی احتمالی است. آیزنکوت، بر اساس دیدگاه مطرح‌شده در این گفت‌وگو، مقابله با تهدیدهای ناشی از برنامه هسته‌ای، توان موشکی و نیروهای منطقه‌ای جمهوری اسلامی را ضروری می‌داند، اما مهار یا سرنگونی جمهوری اسلامی را مأموریت مستقیم اسرائیل تلقی نمی‌کند. این تفاوت، به معنای صلح‌طلبی یا کنار گذاشتن راهبرد تقابل نیست؛ بلکه می‌تواند نشانه تغییر در تعریف هدف، دامنه عملیات و شیوه اعمال قدرت باشد. به بیان دیگر، ممکن است با اسرائیلی کمتر ماجراجو، اما همچنان امنیت‌محور روبه‌رو شویم. کاهش سطح تهاجم الزاماً به معنای کاهش سطح تهدید نیست. حتی تغییر محاسبات تل‌آویو و واشینگتن می‌تواند فرصت‌های تازه‌ای برای دیپلماسی ایجاد کند یا در صورت خطای محاسباتی، به شکل دیگری بر دامنه تنش بیفزاید. در این میان، سایه هفتم اکتبر همچنان بر سیاست اسرائیل سنگینی می‌کند. تشکیل کمیسیون تحقیق درباره چگونگی وقوع این حمله و مسئولیت سیاسی و امنیتی آن، می‌تواند موقعیت نتانیاهو را بیش از پیش متزلزل کند. از همین رو، نبرد بر سر تشکیل دولت آینده، فقط رقابت برای تصاحب کرسی‌های قدرت نیست؛ نبردی بر سر مسئولیت گذشته و مالکیت آینده نیز هست. آیزنکوت اکنون در برابر یک تناقض تاریخی ایستاده است: برای رسیدن به قدرت باید نیروهایی را کنار هم بنشاند که برای ماندن در قدرت، خیلی تحمل یکدیگر را نداشته باشند. نتانیاهو شاید با یک ائتلاف شکست بخورد؛ اما آیزنکوت تنها زمانی پیروز می‌شود که بتواند از ائتلاف شکست نتانیاهو، دولتِ پس از نتانیاهو بسازد. و این دو، به‌هیچ‌وجه یک بازی نیستند. نخستین بازی، جمع کردن مخالفان است؛ دومی، مهار اختلافات. اسرائیل شاید در آستانه تغییر چهره قدرت باشد، اما هنوز معلوم نیست از عصر نتانیاهو عبور می‌کند یا فقط وارد فصل تازه‌ای از بحران نتانیاهویی می‌شود. https://t.me/hamidasefichannel2 صفحه یوتیوب https://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo

در آستانه جنگی بزرگ یا صلحی بزرگ؟ تحرکات جمهوری اسلامی در مسکو تنش بین ایران و امریکا در شرایطی حساسی قرار گرفته است؛ که می‌تواند به شکل‌گیری یک توافق بزرگ و تغییر معادلات سیاسی و امنیتی منطقه منجر شود یا در سوی مقابل، زمینه‌ساز آغاز جنگی گسترده و پرهزینه باشد. در چنین فضایی، تحولات سیاسی داخلی آمریکا، اختلافات درون ساختار قدرت این کشور و تلاش جمهوری اسلامی برای جلب حمایت روسیه، اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است. سفر محسن رضایی به مسکو و دیدار او با مقامات روسیه را نیز باید در چارچوب همین تحولات و معادلات پیچیده بین‌المللی بررسی کرد. در آمریکا، تحولات سیاسی و اختلافات داخلی، شرایط دولت ترامپ را با پیچیدگی‌هایی روبه‌رو کرده است. انتخابات برگزار شده و کنگره و سنابه دست دموکرات‌ها افتاده است؛ موضوعی که شکست سنگینی برای جمهوری‌خواهان محسوب می‌شود. در همین حال، فضای سیاسی در کاخ سفید نیز متشنج است و اختلافات درون حزب جمهوری‌خواه، به‌ویژه اختلاف میان ونس و ترامپ، بر دشواری شرایط افزوده است. از سوی دیگر، جمهوری‌خواهان به دنبال حفظ اعتبار سیاسی خود و آماده‌سازی شرایط برای انتخابات ریاست جمهوری آینده هستند. آن‌ها نمی‌خواهند در دوره‌های بعدی قدرت را از دست بدهند. بنابراین، تصمیمات دولت ترامپ در حوزه سیاست خارجی، به‌ویژه در قبال جمهوری اسلامی و تحولات خاورمیانه، نمی‌تواند جدا از ملاحظات سیاسی و انتخاباتی داخلی آمریکا ارزیابی شود. در چنین شرایطی، اعزام محسن رضایی به مسکو و دیدار او با مقامات روسیه، از جمله ولادیمیر پوتین، اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. به نظر می‌رسد این دیدار صرفاً یک ملاقات معمول دیپلماتیک نبوده و حامل پیام‌ها و درخواست‌های مهمی از سوی جمهوری اسلامی برای کرملین بوده است.اگرچه تاکنون اطلاعات روشنی درباره جزئیات این دیدار منتشر نشده و اظهارات محسن رضایی نیز لزوماً تمام محتوای مذاکرات را منعکس نمی‌کند، اما می‌توان تصور کرد که او حامل پیامی از سوی خامنه‌ای برای پوتین بوده است؛ پیامی که احتمالاً فراتر از روابط دوجانبه و احوال‌پرسی‌های معمول، به مسائل مهم امنیتی و سیاسی مربوط می‌شده است. به نظر می‌رسد یکی از محورهای اصلی این رایزنی‌ها، بررسی شرایط جنگ مجدد با آمریکا و ارزیابی ظرفیت روسیه برای حمایت از جمهوری اسلامی بوده باشد. تهران می‌خواهد بداند در صورت تشدید تنش‌ها با واشینگتن، روسیه چه کمکی می‌تواند ارائه کند و چه پیشنهادهایی برای مدیریت شرایط موجود دارد. نگرانی اصلی تهران این است که بار دیگر وارد مذاکرات شود، و دوباره مورد حمله قرار گیرد و یا امتیازهایی بدهد و در نهایت با تغییر موضع آمریکا یا نقض توافق احتمالی روبه‌رو شود. به همین دلیل، تهران احتمالاً تلاش می‌کند از طریق روسیه به نوعی تضمین سیاسی و امنیتی دست پیدا کند. موضوعاتی مانند تعیین تکلیف ذخایر اورانیوم، انتقال احتمالی اورانیوم به خارج از کشور، کاهش یا رفع تحریم‌ها و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده، می‌توانند از جمله محورهای مورد بحث در این رایزنی‌ها باشند. جمهوری اسلامی امیدوار است روسیه بتواند در این زمینه‌ها نقش میانجی یا تضمین‌کننده را ایفا کند و شرایطی فراهم شود که تهران بدون نگرانی از تکرار تجربه‌های گذشته، بتواند درباره آینده برنامه هسته‌ای و مناسبات خود با آمریکا تصمیم بگیرد. اما اهمیت سفر محسن رضایی به مسکو صرفاً به موضوع مذاکرات احتمالی با آمریکا و پرونده هسته‌ای محدود نمی‌شود. بُعد مهم دیگر این سفر، مسئله اسرائیل و احتمال بروز درگیری نظامی مجدد میان جمهوری اسلامی و اسرائیل است. جمهوری اسلامی در این زمینه نیز به دنبال استفاده از ظرفیت و نفوذ روسیه است. روسیه در اسرائیل نفوذ قابل‌توجهی دارد و ارتباطات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی میان دو طرف، به‌ویژه به دلیل حضور گسترده شهروندان روسی‌زبان در اسرائیل، همچنان اهمیت دارد. همچنین روابط شخصی و سیاسی نتانیاهو و پوتین در سال‌های گذشته یکی از عوامل تأثیرگذار در مناسبات مسکو و تل‌آویو بوده است. از این منظر، تهران احتمالاً امیدوار است که روسیه بتواند در صورت افزایش تنش‌ها، بر رفتار اسرائیل تأثیر بگذارد و مانع از گسترش درگیری شود. به عبارت دیگر، جمهوری اسلامی ممکن است هم‌زمان دو هدف را دنبال کند: از یک طرف، جلب حمایت روسیه در برابر فشارهای آمریکا و از طرف دیگر، استفاده از نفوذ مسکو برای کنترل یا کاهش تنش با اسرائیل. ممکن است رایزنی‌های پشت‌پرده به توافقی بزرگ منجر شود؛ توافقی که بتواند مسیر تازه‌ای برای کاهش تنش‌ها، تعیین تکلیف پرونده هسته‌ای و حتی تغییر مناسبات جمهوری اسلامی با آمریکا و اسرائیل باز کند. اما در سوی دیگر، اگر این تلاش‌ها به نتیجه نرسد و بی‌اعتمادی میان طرف‌ها ادامه پیدا کند، احتمال بازگشت به رویارویی نظامی نیز وجود خواهد داشت. https://t.me/hamidasefichannel2

در آستانه جنگی بزرگ یا صلحی بزرگ؟ تحرکات جمهوری اسلامی در مسکو تنش بین ایران و امریکا در شرایطی حساسی قرار گرفته است؛ که می‌تواند به شکل‌گیری یک توافق بزرگ و تغییر معادلات سیاسی و امنیتی منطقه منجر شود یا در سوی مقابل، زمینه‌ساز آغاز جنگی گسترده و پرهزینه باشد. در چنین فضایی، تحولات سیاسی داخلی آمریکا، اختلافات درون ساختار قدرت این کشور و تلاش جمهوری اسلامی برای جلب حمایت روسیه، اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است. سفر محسن رضایی به مسکو و دیدار او با مقامات روسیه را نیز باید در چارچوب همین تحولات و معادلات پیچیده بین‌المللی بررسی کرد. در آمریکا، تحولات سیاسی و اختلافات داخلی، شرایط دولت ترامپ را با پیچیدگی‌هایی روبه‌رو کرده است. انتخابات برگزار شده و کنگره و سنابه دست دموکرات‌ها افتاده است؛ موضوعی که شکست سنگینی برای جمهوری‌خواهان محسوب می‌شود. در همین حال، فضای سیاسی در کاخ سفید نیز متشنج است و اختلافات درون حزب جمهوری‌خواه، به‌ویژه اختلاف میان ونس و ترامپ، بر دشواری شرایط افزوده است. از سوی دیگر، جمهوری‌خواهان به دنبال حفظ اعتبار سیاسی خود و آماده‌سازی شرایط برای انتخابات ریاست جمهوری آینده هستند. آن‌ها نمی‌خواهند در دوره‌های بعدی قدرت را از دست بدهند. بنابراین، تصمیمات دولت ترامپ در حوزه سیاست خارجی، به‌ویژه در قبال جمهوری اسلامی و تحولات خاورمیانه، نمی‌تواند جدا از ملاحظات سیاسی و انتخاباتی داخلی آمریکا ارزیابی شود. در چنین شرایطی، اعزام محسن رضایی به مسکو و دیدار او با مقامات روسیه، از جمله ولادیمیر پوتین، اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. به نظر می‌رسد این دیدار صرفاً یک ملاقات معمول دیپلماتیک نبوده و حامل پیام‌ها و درخواست‌های مهمی از سوی جمهوری اسلامی برای کرملین بوده است.اگرچه تاکنون اطلاعات روشنی درباره جزئیات این دیدار منتشر نشده و اظهارات محسن رضایی نیز لزوماً تمام محتوای مذاکرات را منعکس نمی‌کند، اما می‌توان تصور کرد که او حامل پیامی از سوی خامنه‌ای برای پوتین بوده است؛ پیامی که احتمالاً فراتر از روابط دوجانبه و احوال‌پرسی‌های معمول، به مسائل مهم امنیتی و سیاسی مربوط می‌شده است. به نظر می‌رسد یکی از محورهای اصلی این رایزنی‌ها، بررسی شرایط جنگ مجدد با آمریکا و ارزیابی ظرفیت روسیه برای حمایت از جمهوری اسلامی بوده باشد. تهران می‌خواهد بداند در صورت تشدید تنش‌ها با واشینگتن، روسیه چه کمکی می‌تواند ارائه کند و چه پیشنهادهایی برای مدیریت شرایط موجود دارد. نگرانی اصلی تهران این است که بار دیگر وارد مذاکرات شود، و دوباره مورد حمله قرار گیرد و یا امتیازهایی بدهد و در نهایت با تغییر موضع آمریکا یا نقض توافق احتمالی روبه‌رو شود. به همین دلیل، تهران احتمالاً تلاش می‌کند از طریق روسیه به نوعی تضمین سیاسی و امنیتی دست پیدا کند. موضوعاتی مانند تعیین تکلیف ذخایر اورانیوم، انتقال احتمالی اورانیوم به خارج از کشور، کاهش یا رفع تحریم‌ها و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده، می‌توانند از جمله محورهای مورد بحث در این رایزنی‌ها باشند. جمهوری اسلامی امیدوار است روسیه بتواند در این زمینه‌ها نقش میانجی یا تضمین‌کننده را ایفا کند و شرایطی فراهم شود که تهران بدون نگرانی از تکرار تجربه‌های گذشته، بتواند درباره آینده برنامه هسته‌ای و مناسبات خود با آمریکا تصمیم بگیرد. اما اهمیت سفر محسن رضایی به مسکو صرفاً به موضوع مذاکرات احتمالی با آمریکا و پرونده هسته‌ای محدود نمی‌شود. بُعد مهم دیگر این سفر، مسئله اسرائیل و احتمال بروز درگیری نظامی مجدد میان جمهوری اسلامی و اسرائیل است. جمهوری اسلامی در این زمینه نیز به دنبال استفاده از ظرفیت و نفوذ روسیه است. روسیه در اسرائیل نفوذ قابل‌توجهی دارد و ارتباطات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی میان دو طرف، به‌ویژه به دلیل حضور گسترده شهروندان روسی‌زبان در اسرائیل، همچنان اهمیت دارد. همچنین روابط شخصی و سیاسی نتانیاهو و پوتین در سال‌های گذشته یکی از عوامل تأثیرگذار در مناسبات مسکو و تل‌آویو بوده است. از این منظر، تهران احتمالاً امیدوار است که روسیه بتواند در صورت افزایش تنش‌ها، بر رفتار اسرائیل تأثیر بگذارد و مانع از گسترش درگیری شود. به عبارت دیگر، جمهوری اسلامی ممکن است هم‌زمان دو هدف را دنبال کند: از یک طرف، جلب حمایت روسیه در برابر فشارهای آمریکا و از طرف دیگر، استفاده از نفوذ مسکو برای کنترل یا کاهش تنش با اسرائیل. ممکن است رایزنی‌های پشت‌پرده به توافقی بزرگ منجر شود؛ توافقی که بتواند مسیر تازه‌ای برای کاهش تنش‌ها، تعیین تکلیف پرونده هسته‌ای و حتی تغییر مناسبات جمهوری اسلامی با آمریکا و اسرائیل باز کند. اما در سوی دیگر، اگر این تلاش‌ها به نتیجه نرسد و بی‌اعتمادی میان طرف‌ها ادامه پیدا کند، احتمال بازگشت به رویارویی نظامی نیز وجود خواهد داشت. https://t.me/hamidasefichannel2

از این منظر، تهران احتمالاً امیدوار است که روسیه بتواند در صورت افزایش تنش‌ها، بر رفتار اسرائیل تأثیر بگذارد و مانع از گسترش درگیری شود. به عبارت دیگر، جمهوری اسلامی ممکن است هم‌زمان دو هدف را دنبال کند: از یک طرف، جلب حمایت روسیه در برابر فشارهای آمریکا و از طرف دیگر، استفاده از نفوذ مسکو برای کنترل یا کاهش تنش با اسرائیل. ممکن است رایزنی‌های پشت‌پرده به توافقی بزرگ منجر شود؛ توافقی که بتواند مسیر تازه‌ای برای کاهش تنش‌ها، تعیین تکلیف پرونده هسته‌ای و حتی تغییر مناسبات جمهوری اسلامی با آمریکا و اسرائیل باز کند. اما در سوی دیگر، اگر این تلاش‌ها به نتیجه نرسد و بی‌اعتمادی میان طرف‌ها ادامه پیدا کند، احتمال بازگشت به رویارویی نظامی نیز وجود خواهد داشت. https://t.me/hamidasefichannel2 صفحه یوتیوب https://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo

کاخ سفید در رینگ؛ ترامپ سیاست را به میدان مشت و قدرت می‌برد! دونالد ترامپ بار دیگر مرز میان سیاست و سرگرمی را جابه‌جا کرده است؛ این بار با پیوند زدن کاخ سفید به دنیای مبارزات آزاد، تصویری از سیاست‌ورزی مبتنی بر قدرت‌نمایی، هیجان رسانه‌ای و تقابل با مخالفان ارائه می‌دهد. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در اقدامی جنجالی از دانا وایت، رئیس سازمان UFC، خواسته است مسئولیت سخنگویی کاخ سفید را بر عهده بگیرد و شماری از مبارزان سرشناس هنرهای رزمی ترکیبی را نیز به‌عنوان دستیار در کنار خود داشته باشد. او در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال، با توصیف وایت به‌عنوان یک «مبارز و جنگجوی خشن»، نام شش قهرمان کنونی یا سابق UFC را برای همراهی با خود مطرح کرده است. در این فهرست نام‌هایی همچون اسلام ماخاچف و حبیب نورماگومدوف از روسیه، جاستین گیجی، دنیل کورمیر، کایلا هریسون و آماندا نونیس دیده می‌شود. ترامپ همچنین با اشاره به اینکه برخی از این افراد آمریکایی نیستند، هدف از حضورشان را مقابله با آنچه «چپ‌گرایان دیوانه» می‌خواند، عنوان کرده است. فارغ از اینکه این پیشنهاد تا چه اندازه جدی یا عملی باشد، اهمیت ماجرا را باید در چارچوب سبک سیاسی ترامپ بررسی کرد؛ سبکی که در آن مرز میان قدرت سیاسی، نمایش رسانه‌ای و سرگرمی عمداً کم‌رنگ می‌شود. در ساختار سنتی دولت آمریکا، سخنگوی کاخ سفید وظیفه دارد سیاست‌ها و تصمیم‌های دولت را برای افکار عمومی توضیح دهد و به پرسش‌های خبرنگاران پاسخ دهد. اما ترامپ با وارد کردن ادبیات مبارزه و جنگجویی به این حوزه، تصویری متفاوت از این جایگاه ارائه می‌کند. در این چارچوب، سخنگو صرفاً یک ارتباط‌گر سیاسی نیست، بلکه باید نماد ایستادگی، تهاجم کلامی و مقابله با منتقدان باشد. این رویکرد نشان می‌دهد ترامپ بیش از آنکه بر گفت‌وگو و اقناع تأکید داشته باشد، به نمایش تسلط و پیروزی در منازعات سیاسی علاقه‌مند است. یکی از مؤلفه‌های مهم برند سیاسی ترامپ، نمایش قدرت، قاطعیت و تسلط است. ورزش‌هایی مانند MMA نیز به دلیل ماهیت رقابتی و تأکید بر استقامت جسمانی، ظرفیت نمادین بالایی برای بازنمایی این ارزش‌ها دارند. ترامپ با نزدیک کردن برند UFC به کاخ سفید، می‌تواند تصویری از دولتی قدرتمند، جسور و آماده مقابله با تهدیدها بسازد. این تصویر برای بخشی از پایگاه اجتماعی او که به نمادهای قدرت بدنی و مردانگی سنتی گرایش دارد، جذابیت ویژه‌ای ایجاد می‌کند. در اینجا مبارزه صرفاً یک ورزش نیست، بلکه به استعاره‌ای از سیاست‌ورزی مبتنی بر غلبه بر رقیب تبدیل می‌شود. از سوی دیگر، ترامپ به‌خوبی می‌داند چگونه با یک اظهارنظر غیرمنتظره، توجه رسانه‌ها را به خود جلب کند. مطرح کردن نام ستاره‌های UFC در کنار ساختار کاخ سفید، نمونه‌ای از همین راهبرد است. چنین اظهارنظری به‌سرعت از حوزه سیاست فراتر می‌رود و رسانه‌های ورزشی، سیاسی و عمومی را به واکنش وادار می‌کند. حتی اگر پیشنهاد مطرح‌شده به تصمیم اجرایی تبدیل نشود، از منظر رسانه‌ای برای ترامپ سودمند است؛ زیرا موضوع اصلی گفت‌وگو را به سمت روایت مورد نظر او تغییر می‌دهد. در این الگو، تولید خبر و حفظ حضور مستمر در مرکز توجه، بخشی از ابزارهای اعمال قدرت هستند. اشاره ترامپ به غیرآمریکایی بودن برخی مبارزان نیز قابل تأمل است. حضور چهره‌هایی با ملیت‌های متفاوت در فهرست پیشنهادی او، در کنار شعارهای ملی‌گرایانه‌اش، نوعی دوگانگی ظاهری ایجاد می‌کند. این رفتار را می‌توان نشانه نگاه عمل‌گرایانه ترامپ به قدرت دانست؛ نگاهی که در آن توانایی، شهرت و قابلیت تبلیغاتی افراد ممکن است بر ملاحظات سنتی هویتی غلبه کند. به بیان دیگر، او می‌تواند هم‌زمان بر منافع ملی آمریکا تأکید کند و از چهره‌های خارجی برای تقویت پیام سیاسی خود بهره ببرد. ماجرای پیوند دادن کاخ سفید با دنیای UFC را نباید صرفاً یک شوخی سیاسی یا پیشنهادی عجیب تلقی کرد. این اتفاق با الگوی شناخته‌شده سیاست‌ورزی ترامپ همخوانی دارد؛ الگویی که در آن شهرت، نمایش قدرت، تحریک رسانه‌ها و تقابل با مخالفان در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند. ترامپ می‌کوشد سیاست را به زبانی قابل فهم برای مخاطبان سرگرمی‌محور تبدیل کند؛ زبانی که در آن قهرمان و شکست‌خورده، مبارز و حریف، جایگزین بخشی از مفاهیم پیچیده سیاست و دیپلماسی می‌شوند. پرسش اصلی این نیست که آیا مبارزان UFC واقعاً در راهروهای کاخ سفید حضور خواهند یافت یا خیر؛ مسئله مهم‌تر این است که چرا رئیس‌جمهور آمریکا تا این اندازه علاقه‌مند است سیاست را در قالب یک مسابقه مبارزه به تصویر بکشد. شاید پاسخ را باید در ماهیت سیاست ترامپی جست‌وجو کرد؛ سیاستی که در آن دیده شدن به اندازه تصمیم گرفتن اهمیت دارد و نمایش قدرت، خود به ابزاری برای اعمال قدرت تبدیل می‌شود. https://t.me/hamidasefichannel2 صفحه یوتیوب https://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo

زمین‌لرزه سیاسی در تل‌آویو: گادی آیزنکوت در آستانه تشکیل دولت و بازتنظیم جغرافیای بحران خبر مأمور شدن گادی آیزنکوت برای تشکیل دولت جدید در اسرائیل، فراتر از یک جابجایی ساده در ساختار قدرت این کشور، نشان‌دهنده ترکیبی از فرسایش ائتلاف‌های سنتی و ظهور چهره‌ای برخاسته از بطن نهادهای امنیتی در رأس هرم اجرایی است. نتایج شکننده انتخابات اخیر و ناکامی ائتلاف بنیامین نتانیاهو در دستیابی به حدنصاب ۶۱ کرسی، بار دیگر بن‌بست سیستم پارلمانی اسرائیل را در مواجهه با قطبی‌شدن عمیق اجتماعی و سیاسی عریان کرد؛ بن‌بستی که در آن هیچ‌یک از بلوک‌های سنتی قادر به اعمال اراده قطعی نبوده‌اند و توازن شکننده‌ای میان کرسی‌های ائتلاف حاکم پیشین، مخالفان و احزاب عرب شکل گرفته است. در این میان، ورود چهره‌ای مانند آیزنکوت که پیش‌تر ریاست ستاد کل ارتش را بر عهده داشته، پیامی دوگانه به درون و بیرون مرزهای اسرائیل مخابره می‌کند؛ از یک سو نشان‌دهنده تمایل بدنه رای‌دهنده و احزاب میانه به سوی مدیریتی تکنوکرات، امنیتی و به‌ظاهر پراگماتیست برای عبور از بحران‌های فرساینده منطقه‌ای است و از سوی دیگر، تداوم سایه سنگین دکترین‌های نظامی بر صندلی سیاست‌ورزی غیرنظامی را بازتاب می‌دهد. در فضایی که منطقه از خاورمیانه تا پیرامون مرزهای سرزمین‌های اشغالی درگیر آشوب، منازعات فرسایشی و بی‌ثباتی ساختاری است، روی کار آمدن احتمالی دولتی به رهبری آیزنکوت می‌تواند تاکتیک‌های مهار و بازدارندگی تل‌آویو را دستخوش بازتنظیم کند، هرچند که ماهیت مناقشات ریشه‌دار و ائتلاف‌های شکننده پارلمانی، هرگونه تغییر بنیادین در چشم‌انداز صلح یا جنگ را همچنان در هاله‌ای از ابهام و تردید نگه می‌دارد. برای درک سرنوشت سیاسی بنیامین نتانیاهو در پی این تحول، باید فراتر از شکست در تشکیل کابینه را دید؛ چرا که این رخداد، بیش از آنکه صرفاً از دست دادن کرسی نخست‌وزیری باشد، نشانه‌ای از رسیدن پروژه سیاسی او به یک بن‌بست ساختاری و فرساینده است. نتانیاهو که دهه‌ها هنر خود را در ائتلاف‌سازی‌های شکننده، بازی با کارت‌های امنیتی و مدیریت بحران‌های فرسایشی برای بقا به نمایش گذاشته بود، اکنون با پارلمانی روبه‌روست که در آن بلوک سنتی‌اش تنها ۵۳ کرسی از ۱۲۰ کرسی کنست را به دست آورده و از سوی دیگر، ائتلاف رقیب و احزاب عرب راه هرگونه مانور را بر او بسته‌اند. این ناکامی، ضربه‌ای سهمگین بر پیکره سیاسی اوست که پایه‌های اقتدارش را دستخوش زوال می‌کند؛ زیرا نشان می‌دهد که جامعه اسرائیل، حتی در اوج بحران‌های امنیتی، خستگی عمیقی از تداوم حکمرانی مبتنی بر قطبی‌سازی و بحران‌آفرینی مداوم را تجربه می‌کند. با این حال، در فرهنگ سیاسی اسرائیل و به‌ویژه در پرونده شخصیتی نتانیاهو، کنار رفتن از قدرت لزوماً به معنای خروج کامل از صحنه نیست. او همچنان رهبری بلوکی قابل‌توجه را در پارلمان بر عهده دارد و از شبکه هواداران سرسخت و اهرم‌های نفوذ قابل‌توجهی در ساختار حقوقی و سیاسی برخوردار است. از سوی دیگر، کابینه احتمالی به رهبری گادی آیزنکوت نیز به‌دلیل ماهیت ائتلافی و شکننده‌اش با چالش‌های عظیمی مواجه خواهد بود و مسیر همواری پیش رو نخواهد داشت. بنابراین، هرچند از دست دادن کرسی نخست‌وزیری ضربه‌ای جبران‌ناپذیر به هژمونی طولانی‌مدت نتانیاهو محسوب می‌شود، اما او همچنان از موضع اپوزیسیون تند و مهاجم، به عنوان یک بازیگر مخرب و بازدارنده در برابر دولت جدید عمل خواهد کرد؛ وضعیتی که نشان می‌دهد حتی در صورت کنار رفتن او از مسند اجرا، سایه سیاست‌ورزی تهاجمی‌اش همچنان بر سپهر سیاسی تل‌آویو سنگینی خواهد کرد. https://t.me/hamidasefichannel2 صفحه یوتیوب https://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo

بیست روز بازداشت؛ آزادی با بهای همبستگی، اما پایان‌ناپذیری ایستادگی امشب، پس از بیست روز بازداشت، سرانجام آزاد شدم؛ آزادی‌ای که نه با فراهم شدن وثیقه ملکی، بلکه با تأمین و واریز وجه التزام از سوی یک زوج جوان ممکن شد. در شرایطی که ملک معرفی‌شده برای وثیقه همچنان در بازداشت بود و امکان استفاده از آن وجود نداشت، این دو انسان شریف با پذیرش مسئولیتی سنگین، امکان آزادی موقت مرا فراهم کردند. این زوج جوان را می‌شناسم. نکته تکان‌دهنده ماجرا اینجاست که خودشان نیز زیر فشارهای سنگین اقتصادی و دشواری‌های معیشتی زندگی می‌کنند؛ با این همه، پس‌انداز و دارایی شخصی‌شان را در طبق اخلاص گذاشتند تا من از بازداشت آزاد شوم. آن‌ها از اندوخته زندگی خود گذشتند تا آزادی انسانی دیگر را ممکن کنند. این اقدام برای من تنها یک کمک مالی نیست؛ یک مسئولیت اخلاقی و انسانی بزرگ است. باید هرچه سریع‌تر مبلغی را که این دو عزیز از دارایی و پس‌انداز خود تأمین کرده‌اند، برایشان جمع‌آوری و بازگردانم. نمی‌توانم بپذیرم کسانی که خود با دشواری روزگار می‌گذرانند، برای آزادی من چنین هزینه‌ای بپردازند و من نسبت به این مسئولیت بی‌تفاوت بمانم. در روزگاری که فشار اقتصادی، بسیاری را به حصار فردی خود رانده و مناسبات انسانی را فرسوده کرده است، هنوز شرافت‌هایی وجود دارند که از مرز تنگ منافع شخصی عبور می‌کنند. این زوج جوان با رفتارشان نشان دادند که همبستگی هنوز زنده است؛ آن هم نه در شعار و سخنرانی، بلکه در لحظه‌ای که باید پای هزینه ایستاد. اما یک پرسش همچنان در ذهنم سنگینی می‌کند: این آقایان به دنبال چه می‌گردند؟ از این بازداشت‌ها، احضارها، فشارها و برخوردهای فرساینده چه نتیجه‌ای انتظار دارند؟ مگر قرار است با بیست روز بازداشت، اراده انسانی را به زانو درآورد یا حافظه سیاسی یک عمر را پاک کرد؟ من دهه‌هاست با زندان و بازداشت و فشارهای جمهوری اسلامی آشنا هستم. این تجربه برای من نه یک خاطره دور، بلکه بخشی از تاریخ زیسته من است. سال‌ها حبس، محرومیت و تحمل خشونت، چیزی از باورهایم کم نکرده است. در اسفندماه سال گذشته نیز، در جریان یورش و هجوم به خانه‌ام، چنان خشونتی بر من تحمیل شد که به خونریزی مغزی انجامید؛ حادثه‌ای که آثار جسمی و پیامدهای درمانی آن همچنان ادامه دارد. با وجود همه اینها، امروز دوباره در برابر همان پرسش قدیمی ایستاده‌ام: قرار است چه چیزی را در وجود ما بشکنند؟ ما که مرغمان یک پا دارد! نه از سر لجاجت کودکانه، بلکه از سر آگاهی و تجربه‌ای که بهای سنگینش را پرداخته‌ایم. کسی که سال‌ها هزینه ایستادن بر سر باورهایش را داده، با چند روز و چند هفته بازداشت، ناگهان به انسانی دیگر تبدیل نمی‌شود. بدن ممکن است زخمی شود، مغز ممکن است خونریزی کند، آزادی ممکن است به گروگان گرفته شود؛ اما اراده انسانی را نمی‌توان با صورت‌جلسه بازداشت کرد. امشب آزاد شده‌ام، اما این آزادی را نباید صرفاً به نام خودم ثبت کنم. بخشی از آن حاصل شرافت و شهامت آن زوج جوان است؛ کسانی که در لحظه نیاز، به جای تماشای رنج دیگری، مسئولیت انسانی خود را پذیرفتند. من این همراهی را نه فراموش می‌کنم و نه اجازه می‌دهم بار مالی آن بر دوش کسانی بماند که خودشان در تنگنای معیشت قرار دارند. از همه دوستان، همراهان و کسانی که در این بیست روز نگرانم بودند، پیام فرستادند، پیگیر شدند و کنارم ایستادند، صمیمانه سپاسگزارم. من امشب آزاد شده‌ام؛ نه از گذشته‌ام فاصله گرفته‌ام، نه از باورهایم عقب نشسته‌ام و نه حافظه‌ام را به دست فراموشی سپرده‌ام. این گزارش کوتاه، خبر آزادی من است؛ اما در عین حال شهادتی است بر دو واقعیت: استمرار فشار و سرکوب، و استمرار همبستگی و شرافت انسانی. گزارش مشروح‌تر از جزئیات بازداشت و آنچه در این بیست روز گذشت را در روزهای آینده منتشر خواهم کرد. هنوز ایستاده‌ایم؛ با زخم‌هایمان، با خاطراتمان و با همان یک پای مرغمان! https://t.me/hamidasefichannel2 صفحه یوتیوب https://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo

آیا تقویم آمریکا می‌تواند تهران را نجات دهد؟ برخی از نزدیکان حکومت ایران گمان می‌کنند شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا فشار را از دوش تهران برمی‌دارد. هنوز روشن نیست این گمان سیاست رسمی جمهوری اسلامی است یا برداشت بخشی از ناظران. به هر حال، نگاهی که امید را به روز رأی‌گیری طرف مقابل گره می‌زند، نوعی تقویم‌گرایی است و پیش از تکیه بر آن باید سنجیده شود. نخستین مسئله زمان است. کنگره‌ی جدید در ژانویه‌ی ۲۰۲۷ کار خود را آغاز می‌کند. تا آن روز ترکیب فعلی سر جای خود می‌ماند و ترامپ همان اختیاری را دارد که امروز دارد. هر محاسبه‌ای که نتیجه‌ی صندوق‌ها را فوراً به تغییر در میدان ترجمه کند، چند ماه از تقویم را نادیده می‌گیرد. تجربه‌ی همین امسال هم راهنماست. کنگره در ۲۳ ژوئن قطع‌نامه‌ای تصویب کرد که ترامپ را به پایان دادن به مشارکت نظامی در ایران فرامی‌خواند. نتیجه چه شد؟ این نوع قطع‌نامه نیازی به امضای رئیس‌جمهور ندارد و ضمانت اجرای الزام‌آور ندارد، و دولت می‌گوید آتش‌بس آوریل مهلت‌های قانونی را برآورده کرده است. کنگره رأی می‌دهد و دولت تفسیر می‌کند. این الگو با عوض شدن ترکیب مجلس خودبه‌خود از میان نمی‌رود. لایحه‌ی الزام‌آور باید از امضای رئیس‌جمهور بگذرد و اگر وتو شود، لغو آن دو سوم هر دو مجلس را می‌خواهد. پول هم ابزار کندی است. نیروهای آمریکایی در میدان از پیش بودجه دارند و قطع تأمین مالی جنگ در تاریخ آمریکا فقط یک بار، پس از سال‌ها فرسایش، به نتیجه رسیده است: ویتنام، ۱۹۷۳. کنگره‌ی مخالف می‌تواند هزینه‌ی سیاسی را بالا ببرد: جلسات استماع، احضار مقام‌ها، بازرسی از هزینه‌ها و چانه‌زنی بر سر هر بودجه‌ی تکمیلی. این فشار واقعی است، اما با تأخیر اثر می‌کند. عامل سوم خود ترامپ است. رئیس‌جمهوری که خود را در موضع ضعف می‌بیند چند راه دارد. می‌تواند به توافقی بشتابد که بتوان پیروزی‌اش نامید. می‌تواند هم برای جبران ضعف سخت‌تر بایستد. هنوز روشن نیست کدام را برمی‌گزیند، و همین نامعلومی هسته‌ی خطر برای تهران است. طرفداران خوش‌بینی استدلالی دارند. می‌گویند فرسایش اثر کرده است: هزینه‌ی اقتصادی، ناخشنودی عمومی، رأی‌گیری‌های کنگره و شکاف درون حزب حاکم. شواهدی هم هست. ترامپ از نتانیاهو خواسته بود به حمله‌ی موشکی ایران پاسخ ندهد تا مذاکرات صلح به خطر نیفتد. به نظر می‌رسد واشینگتن دست‌کم گاهی ترمز را به شتاب ترجیح داده است. اما ترمز موقت با تغییر مسیر یکی نیست؛ هدف‌ها هنوز سر جایشان است. ضعف راهبرد تقویم‌گرایانه همین‌جا آشکار می‌شود. وقتی سیاستی بر ضعف‌انتظاری تکیه کند، یعنی بر امید به ناتوانی حریف به جای ساختن توانایی خود، ابتکار عمل را به دیگران می‌سپارد. نتیجه‌ی صندوق‌هایی که در اختیار هیچ‌کس در تهران نیست، نمی‌تواند پایه‌ی یک راهبرد باشد. پس تهران چه باید بکند؟ به نظر می‌رسد محتمل‌ترین راه کم‌هزینه، توافقی محدود و مرحله‌ای است که پیش از ژانویه بسته شود و هر دو طرف بتوانند آن را در داخل عرضه کنند: کاهش تدریجی تحریم در برابر محدودیت‌های راستی‌آزمایی‌پذیر. ترامپی که زیر فشار انتخابات است احتمالاً به دستاوردی نیاز دارد، و پیش از نشستن کنگره‌ی جدید و شکل‌گیری دولت تازه در اسرائیل، میز چانه‌زنی ساده‌تر است. در همین فاصله، پرهیز از هر اقدامی که بهانه‌ی تشدید بدهد و استفاده از میانجی‌هایی مانند قطر و عمان، خطر سوءتفاهم را کم می‌کند. تندروهای تهران می‌گویند امتیاز زیر فشار حریف را جری‌تر می‌کند و دولت بعدی آمریکا می‌تواند توافق را لغو کند. این نگرانی جدی است و پاسخش در تقسیم زمانی تعهدات و ضمانت‌های سازوکاری است، هرچند ضمانت کامل وجود ندارد. حاصل کار روشن‌تر از شعارهاست. میان‌دوره‌ای آمریکا می‌تواند فضای گفت‌وگو را کمی بازتر کند و چانه‌زنی را جابه‌جا کند. اما سرنوشت جنگ و مذاکره را در ژانویه تعیین نمی‌کنند؛ کسانی تعیین می‌کنند که پای میز و پای فرمان نشسته‌اند. تقویم تاریخ را می‌دهد. پیروزی را نمی‌دهد. https://t.me/hamidasefichannel2 صفحه یوتیوب https://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo

جمهوری‌خواهان در محاصره‌ی صندوق‌ها: وقتی حزبی به پنج سنگر عقب می‌نشیند نظرسنجی‌ها یک سو را نشان می‌دهند. جمهوری‌خواهان به‌احتمال زیاد اکثریت خود را در مجلس نمایندگان از دست می‌دهند. هنوز روشن نیست دموکرات‌ها چند کرسی به دست خواهند آورد، اما به نظر می‌رسد اکثریتی قابل‌توجه در انتظارشان است. حزب جمهوری‌خواه این را خوانده و واکنش نشان داده است. در هفته‌های اخیر بخش بزرگی از پول و تجهیزات انتخاباتی خود را از حوزه‌هایی بیرون کشیده که شکست نامزدهایش در آن‌ها محتمل به نظر می‌رسد. این عقب‌نشینی را می‌توان «کرسی‌واگذاری» نامید: بخشیدن زمین‌هایی که نگهداشتنشان بیش از توان است. منابع آزادشده به پنج رقابت سنا رفته‌اند. پنج رقابت، همه‌ی سرمایه‌ی آخر. اگر نامزدهای جمهوری‌خواه در آن‌ها شکست بخورند، سنا هم به دموکرات‌ها می‌رسد. حزب می‌کوشد دست‌کم یکی از دو سنگر کنگره را نگه دارد. این «سنا‌پناهی» است: پناه بردن به مجلسی که هنوز می‌شود از آن دفاع کرد. این وضع بی‌ارتباط با چهره‌ی اصلی حزب نیست. ترامپ تا چند هفته پیش گمان می‌کرد اگر خود را مرکز کارزار جمهوری‌خواهان کند، نامزدها را به پیروزی می‌رساند. حتی کنوانسیونی در آستانه‌ی انتخابات میان‌دوره‌ای برگزار کرد و از نمایندگان خواست در آن حاضر شوند. بسیاری از نمایندگان نیامدند. دلیل آن کاهش محبوبیت او پس از جنگ با ایران بود. این نمایندگان می‌ترسیدند ایستادن کنار او به قیمت کرسی‌شان تمام شود. چنین هراسی را می‌توان «سایه‌گریزی» خواند: گریز از سایه‌ای که زمانی سرپناه به نظر می‌رسید. نتیجه آشکار است. ترامپ فعالیت انتخاباتی‌اش را تقریباً به‌طور کامل متوقف کرده و دیگر در گردهمایی‌های نامزدهای جمهوری‌خواه حاضر نمی‌شود. به نظر می‌رسد او هم دریافته است که حضورش لزوماً به سود حزب نیست. گزارشی در یکی از رسانه‌های معتبر آمریکایی این برداشت را تقویت می‌کند. بر پایه‌ی آن گزارش، ترامپ در نشستی خصوصی با مشاورانش پذیرفته است که بخشی از شکست احتمالی جمهوری‌خواهان نتیجه‌ی رفتار و تصمیم‌های خود اوست. هنوز روشن نیست این اذعان تا چه حد به تغییر رفتار عمومی او منجر خواهد شد. انتخابات مجلس نمایندگان، احتمالاً در همان جهتی پیش خواهد رفت که بسیاری از ناظران و تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند؛ یعنی جمهوری‌خواهان اکثریت خود را از دست خواهند داد و دموکرات‌ها کنترل این مجلس را به دست خواهند گرفت. اما در کنار آن، پنج رقابت انتخاباتی برای سنا اهمیتی حیاتی دارند؛ زیرا نتیجه‌ی آن‌ها می‌تواند تعیین کند که کنترل سنای آمریکا نیز به دست دموکرات‌ها خواهد افتاد یا در اختیار جمهوری‌خواهان باقی خواهد ماند. در میان این رقابت‌ها، یکی از موارد مهم به سناتوری جمهوری‌خواه مربوط می‌شود که خود را سیاستمداری میانه‌رو معرفی می‌کند، اما در عمل، در بسیاری از موارد، از مواضع حزب جمهوری‌خواه حمایت کرده است. در مقابل، در ایالت‌های دیگر نیز نامزدهای دموکرات موقعیت انتخاباتی قدرتمندی دارند و رقابت در آن‌ها به یکی از چالش‌های جدی جمهوری‌خواهان تبدیل شده است. در مجموع، اگر جمهوری‌خواهان در این پنج رقابت حساس شکست بخورند، کنترل سنا نیز به دست دموکرات‌ها خواهد افتاد. در آن صورت، دموکرات‌ها هر دو مجلس کنگره را در اختیار خواهند داشت و دولت ترامپ با محدودیت‌های سیاسی و نظارتی بیشتری روبه‌رو خواهد شد. پس آنچه در این هفته‌ها دیده می‌شود، فقط یک حزب در آستانه‌ی شکست نیست. حزبی است که با حساب‌وکتاب و نه با شعار، میان دو مجلس یکی را انتخاب کرده و رهبری را که روزی بزرگ‌ترین دارایی‌اش بود، کنار گذاشته است. این‌که این حساب درست از آب درآید، تا چند هفته‌ی دیگر معلوم می‌شود. https://t.me/hamidasefichannel2 صفحه یوتیوب https://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo

آیا «۹۰ درصد کار» نتانیاهو وعده‌ی ادامه‌ی جنگ است یا شعار انتخاباتی؟ نتانیاهو شنبه شب، ۲۵ مهر ۱۴۰۵، در مصاحبه‌ای که هدفش بسیج رأی بود، جنگ با ایران را «نود درصد تمام‌شده» خواند. ایران را هم به سرطانی تشبیه کرد که اگر ریشه‌کن نشود بازمی‌گردد. تا انتخابات پارلمانی اسرائیل در ۵ آبان ۱۴۰۵ ده روز مانده است. این جمله را باید هم در سطح امنیتی خواند و هم در سطح انتخاباتی. در سطح انتخاباتی، معنای جمله روشن‌تر است. نظرسنجی‌ها هیچ‌یک از دو جبهه را به ۶۱ کرسی نشان نمی‌دهند و خود نتانیاهو در همین مصاحبه رقابت را «مساوی» خوانده است. جمله‌ی «کار ناتمام مانده» به رأی‌دهنده‌ی راست می‌گوید ادامه‌ی همین دولت لازم است. این الگو تازه نیست. نتانیاهو در سال ۱۳۹۱ گفت ایران در «بیست یاردِ آخر» است و نباید گذاشت گل بزند. در بهمن ۱۴۰۳ و در کنار روبیو، قول داد با حمایت ترامپ «کار را تمام» کند. در تیر ۱۴۰۴ گفت به پایان دادن تهدید موشکی و هسته‌ای بسیار نزدیک است، اما عجله‌ای برای پایان ندارد. اکنون هم از «نود درصد» می‌گوید. «کار» همیشه نزدیک به پایان است و هرگز پایان نمی‌یابد. آزمون ساده‌ای وجود دارد: ادعای مشابه پیشین چه پیامدی داشت؟ نتانیاهو در تیر ۱۴۰۴ از نزدیکی به پایان گفت و حدود هشت ماه بعد، در ۹ اسفند ۱۴۰۴، جنگی گسترده‌تر آغاز شد. به نظر می‌رسد استعاره‌ی سرطان این چرخه را توجیه می‌کند، زیرا بیماری‌ای که هر لحظه ممکن است برگردد، هرگز درمان نهایی نمی‌یابد. در سطح امنیتی، «نود درصد» ادعایی است که راستی‌آزمایی مستقل ندارد، ولی برای سنجیدنش چند شاخص وجود دارد. نخستین شاخص اورانیوم غنی‌شده است. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پیش از حمله‌ها ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد برای ایران برآورد کرده بود و گروسی در اسفند ۱۴۰۴ گفت «کمی بیش از ۲۰۰ کیلوگرم» آن هنوز در تونل‌های اصفهان است. شاخص دوم تنگه‌ی هرمز است. رئیس مجلس ایران گفته تنگه تا برآورده شدن هفت شرط ایران باز نمی‌شود. شاخص سوم ظرفیت موشکی ایران است که برآورد قابل‌اتکایی از آن در دست نیست. هر یک از این سه شاخص می‌تواند نشان دهد آن «ده درصد» چه چیزی را در بر می‌گیرد. نکته‌ی کمتر دیده‌شده این است که مهم‌ترین شاخص، یعنی ذخیره‌ی اورانیوم، همان چیزی است که هیچ ناظر مستقلی نمی‌بیند. آژانس می‌گوید به دلیل بسته ماندن راه بازرسان، درباره‌ی اندازه و جای ذخیره اطلاعاتی ندارد. بازگشت بازرسان به توافق نیاز دارد و هر حمله‌ی تازه از احتمال توافق می‌کاهد. بدین ترتیب ادعای نتانیاهو در چرخه‌ای گرفتار می‌شود که تأیید یا رد آن را به تأخیر می‌اندازد. استعاره‌ی سرطان تلویحاً درمان را هم تعریف می‌کند: برچیدن حکومت. نتانیاهو در اسفند ۱۴۰۴ گفته بود می‌خواهد حملات به ایران «شرایط تغییر رژیم» را فراهم کند. تجربه‌ی هشت ماه گذشته مؤید این هدف نیست. رهبر حکوغایران در آغاز چهل روزه جنگ ترور شد، ولی رئیس‌جمهوری ایران در ۲۷ خرداد ۱۴۰۵ با ترامپ تفاهم‌نامه‌ای برای پایان جنگ امضا کرد. عراق ۱۳۸۲ و لیبی ۱۳۹۰ هم نشان می‌دهند برداشتن رأس قدرت، جانشینی را تعیین نمی‌کند. بنابراین حمله‌ی هوایی و محاصره بتوانند به چنین هدفی برسند. این یک جمله را سه خواننده با سه معنا می‌خوانند. رأی‌دهنده‌ی اسرائیلی آن را وعده‌ی ادامه می‌شنود. در واشنگتن، روبیو می‌گوید هر توافقی باید تضمین کند ایران هرگز به سلاح هسته‌ای نمی‌رسد و ترامپ گفته نمی‌داند «هرگز» بتوان با ایران صلح داشت. در تهران، پزشکیان همین هفته مذاکره با واشنگتن را «بی‌معنا» خوانده و چنین سخنی می‌تواند استدلال کسانی را تقویت کند که مذاکره را بی‌فایده می‌دانند. نقش واشنگتن تعیین‌کننده است. ترامپ به نظر می‌رسد تا انتخابات میان‌دوره‌ای در ۱۲ آبان ۱۴۰۵ حمله را به تعویق انداخته، اما حمله‌ی بعد از انتخابات را تهدید کرده است. اسرائیل بدون پشتیبانی آمریکا نمی‌تواند عملیاتی در مقیاس آغاز جنگ در اسفند ۱۴۰۴ را تکرار کند. بنابراین سخنان نتانیاهو بیشتر پیام به متحد است تا اعلام تصمیم. سمت ایران هم روایت متفاوتی وجود دارد. مقام‌های ایرانی آمریکا و اسرائیل را به نقض تفاهم اسلام‌آباد متهم می‌کنند. تهران از آمادگی برای جنگ و تمایل به دیپلماسی سخن می‌گوید. این دو روایت درباره‌ی مسئول بن‌بست کنونی با هم نمی‌خوانند و هیچ منبع مستقلی هنوز آن را فیصله نداده است. پنجره‌های تصمیم به ترتیب این‌اند: رأی‌گیری ۵ آبان، هفته‌ها مذاکره‌ی ائتلافی در اسرائیل، انتخابات آمریکا در ۱۲ آبان و پس از آن تهدید ترامپ. به نظر می‌رسد کوتاه‌مدت‌ترین سناریو ادامه‌ی همین وضعیت تا پایان دو رأی‌گیری باشد. دولتی که در اسرائیل بر سر کار بیاید و ترکیب کنگره‌ی آمریکا، سقف گزینه‌های نظامی را مشخص می‌کنند. https://t.me/hamidasefichannel2 صفحه یوتیوب https://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo

وقتی دو سوم حقوق به صاحبخانه می‌رسد، «کار» هنوز تضمین‌کننده‌ی زندگی است؟ حمید حاج‌اسماعیلی، فعال حوزه کار، می‌گوید برآوردهای میدانی خط فقر را در برخی مناطق بیش از ۸۵ میلیون تومان در ماه نشان می‌دهد و حدود ۸۰ درصد کارگران و کارمندان در آستانه فقر ایستاده‌اند. این اعداد برآورد یک فعال صنفی است و هنوز با داده‌ی رسمی و مستقل سنجیده نشده. اما حتی با احتیاط، تصویر آشناست: درآمد یک جا می‌ایستد، هزینه جای دیگری می‌دود. نخست باید دید «آستانه‌ی فقر» چه معنایی دارد. خانواده‌ای را در نظر بگیرید که هر دو نفرش کار می‌کنند. حقوق می‌رسد، اجاره پیش از رسیدن به آشپزخانه از دست می‌رود، و باقی ماه به حساب‌کتاب تبدیل می‌شود. چنین خانواده‌ای فقیر ثبت نمی‌شود، چون شاغل است. ولی آسوده هم نیست. این وضعیت «فقر شاغلانه» است: فقری که با کارت ورود و فیش حقوقی می‌آید. دوم، اجاره در این روایت نقش اصلی را دارد. وقتی مسکن به کالایی سرمایه‌ای و سفته‌بازانه بدل شود، دستمزد از مسابقه بیرون می‌افتد. زمین و ملک با تورم بالا می‌روند و حقوق با مصوبه. این وضع «اجاره‌سالاری» نام دارد: نظمی که در آن کسی که ملک دارد بی‌کار کردن نان می‌خورد و کسی که کار می‌کند نان را به او می‌دهد. سوم، چرا این شکاف بسته نمی‌شود؟ زیرا تورم مزمن عملاً مالیاتی پنهان بر مزدبگیر است. دستمزد در ابتدای سال تعیین می‌شود و در طول سال فرسوده می‌شود. این فرسایش را می‌شود «معیشت‌سایی» خواند: کوچک‌شدن بی‌صدای سفره بدون هیچ اعلامیه‌ای. چهارم، پیامد سیاسی. اگر هشتاد درصد مزدبگیران واقعاً در آستانه باشند، جامعه‌ای ساخته می‌شود که همه‌ی انرژی‌اش صرف ماندن می‌شود. چنین جامعه‌ای مجال مطالبه، پس‌انداز، برنامه‌ریزی و فرزندآوری ندارد. می‌توان گفت «آستانه‌نشینی» وضعیتی است که در آن آدم‌ها هر ماه یک قدم تا لبه‌اند و برای همین هیچ‌کس جرأت قدم برداشتن در مسیر دیگری را ندارد. پنجم، پرسش مسئولیت. نقد اصلی متوجه سیاستگذاری و نظام حکمرانی است: کنترل نشدن تورم، ناکارآمدی در تأمین مسکن، و نبود سازوکاری که دستمزد را به هزینه‌ی واقعی زندگی گره بزند. در این نگاه، فقر حاصل چند تصمیم تکرارشونده است، نه یک اتفاق ناگهانی. می‌شود سهم هر عامل را معین کرد، ولی روشن است که کسی پاسخ‌گوی این سهم‌ها نیست. شاید مهم‌ترین نتیجه این باشد: اقتصادی که کار را از معنا تهی می‌کند، پیمان اجتماعی‌اش را از دست می‌دهد. وعده‌ی قدیمی «کار کن، زندگی می‌کنی» وقتی نقض شود، مسئله دیگر فقط معیشت نیست. اعتماد است. https://t.me/hamidasefichannel2 صفحه یوتیوب https://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo

علم‌الهدی بن‌بست دیپلماسی را «خبر خوش» نامید؛ پاسخ مادر و خانواده داغدارها چیست؟ «خوشبختانه»؛ واژه‌ای که از خون سبک‌تر شد علم الهدی امام جمعه مشهد گفته است: «خوشبختانه حرکت‌های دیپلماتیک در جنگ به بن‌بست رسیده.» یک جمله. شش کلمه. و در قلبش واژه‌ای که باید می‌لرزید و نلرزید. نزدیک پنج هزار نفر مرده‌اند. این رقم از همان گزارش است و منبع رسمی‌اش را هنوز ندیده‌ام. هر عدد یک نام دارد. هر نام یک اتاق دارد. هر اتاق یک در دارد که کسی منتظر است باز شود. دیپلماسی یعنی تلاش برای اینکه درها بیشتر از این بسته نشوند. حالا بن‌بستش را «خوشبختی» نام برده‌اند. اینجا فقط یک لغزش زبانی نیست. اینجا فلسفه‌ای حرف می‌زند. کانت می‌گفت انسان را هرگز نباید فقط ابزار کرد. در این جمله انسان‌ها ابزارند. سوخت‌اند. عددی‌اند در ستون هزینه، که قرار است به ستون «پیروزی» منتقل شود. این را می‌شود حساب‌داریِ جنازه نامید: نگاهی که مرگ را نه فاجعه، که سرمایه‌گذاری می‌بیند. در این حساب، بن‌بست مذاکره یعنی سود بیشتر برای کسانی که ادامه جنگ را می‌خواهند. و کسانی که پایش می‌میرند، در ترازنامه جا ندارند. چنین زبانی از کجا می‌آید؟ از منبرنشینیِ مرگ. از جایی که صدا بلند است و خطر دور است. از جایی که مرگ دیگران را می‌شود با لحن آرام تفسیر کرد، چون مرگ برای گوینده تفسیر است، نه فقدان. کسی که فرزندش را زیر آوار ندیده، «خوشبختانه» را راحت می‌گوید. داغ‌ناشنوایی همین است: گوشی که فقط صدای بلندگوی خودش را می‌شنود. و سیاست؟ سیاست یعنی پاسخگویی. یعنی کسی که از جایگاه رسمی و با بودجه و تریبون عمومی سخن می‌گوید، باید جواب بدهد که با جان مردم چه می‌کند. این جمله پاسخی نیست. این بن‌بست‌شادی است: جشنی برای بسته‌شدن راهی که مردم هنوز بر آن امید داشتند. شاید بگویند منظورشان این نبود. شاید بگویند جمله از متن جدا شده. هنوز روشن نیست متن کامل خطبه چه بوده. اما اگر چنین باشد، واژه‌شویی هم کارساز نیست. واژه یک بار که گفته شد، دیگر به صاحبش برنمی‌گردد. «خوشبختانه» را گفته‌اند و در گوش هر مادری که فرزندش را در جنگ از دست داده، ماند. دیپلماسی ممکن است شکست بخورد. شکست‌ها را باید با سکوت و سوگ گزارش کرد. با شادی نمی‌شود. کسی که در برابر جان پنج هزار نفر «خوشبختی» می‌بیند، باید پاسخ بدهد که خوشبختی را چه کسی برایش تعریف کرده، و بهایش را چه کسی پرداخته است. https://t.me/hamidasefichannel2 صفحه یوتیوب https://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo

سپیدپوشانی که از این خاک گریختند: وقتی دانشگاه، صادرکننده تبعید می‌شود ده هزار نفر. فقط از یک دانشگاه. رئیس دفتر دانش‌آموختگان علوم پزشکی تهران این رقم را با لحنی اداری اعلام کرد، انگار فهرست موجودی انبار می‌خواند. اما این ده هزار نفر کالا نبودند. پزشک بودند، دندانپزشک و داروساز. سال‌ها آموختند تا به درد مردمی بخورند که اکنون در صف دارو ایستاده‌اند، و به جای آن با چمدان در صف فرودگاه ایستادند. این را مهاجرت نمی‌توان نامید. نام درستش نخبه‌ریزی است: ریزش آرام و پیوسته یک سرزمین از بهترین فرزندانش. مهاجرت را کسی انتخاب می‌کند که می‌خواهد برود. اینجا به نظر می‌رسد بسیاری رفتند چون ماندن را برنتافتند. آنچه آنان را راند، تبعیدِ مهذب است. تبعیدی که زندان و حکم ندارد، اما همان نتیجه را می‌دهد: وطن از فرزندش خالی می‌شود و کسی حتی دادگاهی برای پرسش نمی‌بیند. دانشگاهی که برای مردم پزشک می‌پروراند و پزشکانش را به بیمارستان‌های بوستون و برلین پیشکش می‌کند، دیگر دانشگاه نیست. کارخانه صادرات استعداد است. ایران هزینه کاشتن را از جیب خود می‌دهد و دیگران، بی‌هیچ بهایی، خرمن برمی‌دارند. هر پزشک ایرانی که در خارج جراحی می‌کند، هدیه‌ای است از خزانه‌ای که مردمش دارو کم دارند. چرا؟ پاسخ را دیگر نمی‌توان با «شرایط جهانی» پوشاند. تورمی که حقوق را ذوب می‌کند، تعرفه‌هایی که با دست دولت قفل شده‌اند، مطالباتی که ماه‌ها بر در بیمه‌ها می‌ماند، خشونتی که بر کادر درمان فرود می‌آید: این‌ها محصول سیاست‌اند و قضا و قدر نیستند. پشت همه‌شان ساختاری ایستاده که منابع کشور را میان نهادهایی تقسیم می‌کند که به هیچ‌کس حساب پس نمی‌دهند. در چنین اقتصادی، سند تخصص از سند ارتباط کم‌بهاتر است. جوانی که ده سال شب‌زنده‌داری کرده، می‌بیند که آینده‌اش را نه دانش او، که رانت دیگری تعیین می‌کند. دانش‌سوزی یعنی همین: ساختاری که دانایی را بی‌ارزش و وابستگی را گران می‌کند. و هر بار که پزشکان و پرستاران برای حقشان صدا بلند کردند، گوشی در کار نبود. حاکمیتی که نمی‌شنود، سرانجام شنونده‌ای هم نخواهد داشت. حاکمان روایت خود را دارند. می‌گویند ظرفیت دانشگاه‌ها بالا رفته، مهاجرت نخبگان جهانی است، تحریم‌ها در کارند و برخی بازمی‌گردند. شاید بخشی از این‌ها درست باشد. اما آماری که نشان دهد بازگشت‌ها جای رفتن‌ها را پر کرده، هنوز دیده نشده. و تحریم هرگز نمی‌تواند توضیح دهد چرا کسانی که می‌روند، از بی‌اعتمادی به آینده سخن می‌گویند و از اسکناس کمتر. این ده هزار نفر آینه‌اند. کشوری که پزشکش را نگه نمی‌دارد، چیزی در خود شکسته که از اصلاح پوستی ساخته نیست. ساختاری که پاسخ‌گو نیست، فرزندانش را یکی‌یکی از دست می‌دهد و در پایان، تنها چیزی که برایش می‌ماند ساختمان‌های خالی و آمار است. تاریخ بی‌رحم است: درباره حکومت‌هایی که سرمایه انسانی‌شان را سوزاندند، داوری سختی دارد. https://t.me/hamidasefichannel2 صفحه یوتیوب https://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo

آتش‌بس تیرماه تا پس از انتخابات آمریکا دوام می‌آورد؟ ۲۵ مهر ۱۴۰۵ جنگی که آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند ۱۴۰۴ علیه ایران آغاز کردند، رسماً پایان نیافته است. توافق ۷ تیر فقط تبادل حملات را متوقف کرد؛ محاصره‌ی دریایی آمریکا برقرار ماند و مذاکرات هسته‌ای به نتیجه نرسید. اکنون دو انتخابات در پیش است، یکی در اسرائیل در ۵ آبان و دیگری انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در ۱۲ آبان، و باید دید آتش‌بس تا آن روزها و پس از آن چه سرنوشتی پیدا می‌کند. هفته‌ی گذشته تنش در دریا بالا گرفت. بنا بر گزارش‌ها دست‌کم ده کشتی از یکشنبه ۱۹ مهر در تنگه‌ی هرمز و اطراف آن هدف قرار گرفته‌اند، بیشترین شمار در یک بازه‌ی مشابه از آغاز جنگ، و دو کشتی کانتینری غرق شده‌اند. فرمانده‌ی ارتش ایران گفته تنگه تا زمان رعایت «حقوق» ایران بسته می‌ماند. آمریکا می‌گوید کشتیرانی ادامه دارد. از واشنگتن در همین مدت دو پیام متفاوت شنیده شد. ترامپ در ۱۶ مهر گفت تا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای به ایران حمله نمی‌کند و محاصره با قوت ادامه می‌یابد. پنج روز بعد، در یک تجمع انتخاباتی، گفت به‌زودی درباره‌ی ایران تصمیم می‌گیرد. کانال ۱۲ اسرائیل هم گزارش داده که نتانیاهو هفته‌ی گذشته از او خواسته جنگ را پیش از انتخابات ۵ آبان از سر بگیرد. گادی آیزنکوت، رئیس سابق ستاد ارتش اسرائیل، می‌گوید از هیچ تحول حیاتی که حمله‌ی فوری را توجیه کند خبر ندارد. نتانیاهو خودش هم وارد ماجرا شده است. دفتر او گزارش کانال ۱۲ را تکذیب کرد و خود او در ۲۲ مهر در رادیو ارتش گفت زمان برای حمله‌ی پیشدستانه مناسب نیست و حتی اگر ایران موشک شلیک کند، مقصر را او خواهند دانست. این جمله‌ها در شرایطی گفته شده که منتقدانش او را به دنبال درگیری نظامی پیش از رأی‌گیری می‌دانند، و هزینه‌ی سیاسی هر اقدام بعدی را بالا می‌برد: اگر پیش از ۵ آبان حمله‌ای از سوی اسرائیل رخ دهد، همین اظهارات به‌سادگی علیه او به کار گرفته می‌شود. با این حال این تعهد الزام‌آور نیست و فقط بازه‌ی پیش از انتخابات را در بر می‌گیرد. او درباره‌ی حمله پس از انتخابات سخنی نگفته و تکرار کرده که اگر ایران یا متحدانش حمله کنند، پاسخ قاطع خواهد داد. پس می‌توان این اظهارات را قیدی سیاسی دانست که هزینه‌ی عقب‌نشینی را بالا می‌برد، هرچند راه را کاملاً نمی‌بندد. سی‌ان‌ان در ۲۳ مهر نوشت آمریکا استفاده از «مادر بمب‌ها» علیه ایران را بررسی می‌کند. بررسی یک گزینه هنوز تصمیم نیست، و گزارش‌هایی از این دست گاهی بخشی از فشار پشت میز مذاکره است. در خود مذاکرات هم نشانه‌ای از نزدیک شدن دیده نمی‌شود. جی‌دی ونس در ۱۴ مهر از پذیرش کاهش «معنادار» ظرفیت غنی‌سازی سخن گفت و چند روز بعد اسلامی، از مقام‌های ایران، تأکید کرد که تهران به‌هیچ‌وجه غنی‌سازی را کنار نمی‌گذارد. واشنگتن ایران را به کش‌دادن گفت‌وگوها متهم می‌کند و تهران آمریکا را مقصر می‌داند، چون آتش‌بس و خروج اسرائیل از لبنان را تضمین نکرده است. جبهه‌ها هم فقط به خلیج فارس محدود نمانده‌اند. به گزارش سی‌بی‌اس، حمله به فرودگاه ریاض در ۱۸ مهر ۱۳ کشته و بیش از ۳۰۰ زخمی بر جا گذاشت، از جمله یک شهروند آمریکایی. درگیری حوثی‌ها با عربستان بالا گرفته و اسرائیل نیز در برابر حمله‌ی احتمالی حوثی‌ها در آماده‌باش است. اگر این جبهه‌ها گسترده‌تر شوند، هزینه‌ی سیاسی جنگ برای دولت ترامپ بالا می‌رود، به‌ویژه که نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد اکثریت آمریکایی‌ها آغاز جنگ را تصمیمی نادرست می‌دانند. جمله‌ای از خود ترامپ هم در این میان جالب است. او در یک تجمع گفته شاید آمریکا در ترور رهبران ایران زیاده‌روی کرده باشد، چون حالا نمی‌داند با چه کسی طرف است. اگر این اظهار جدی باشد، دست‌کم نشان می‌دهد طرف آمریکایی مخاطب روشنی در تهران نمی‌بیند. توافق با طرفی که هویتش مبهم است دشوارتر می‌شود. سه مسیر را می‌توان تصور کرد. نخست، آتش‌بس تا ۱۲ آبان به همین شکل نیمه‌جان بماند؛ قول علنی ترامپ و نگرانی او از رأی‌دهندگان این را محتمل‌تر می‌کند. دوم، فشار اسرائیل یا یک حادثه‌ی دریایی بزرگ، مثلاً غرق شدن کشتی‌ای با تلفات سنگین، پیش از آن تاریخ همه‌چیز را به هم بزند؛ این سناریو بعید نیست، هرچند اکنون شواهد روشنی برایش وجود ندارد. سوم، گفت‌وگوها پس از انتخابات جان تازه بگیرند، که با موضع فعلی دو طرف درباره‌ی غنی‌سازی خوش‌بینانه به نظر می‌رسد. شاید دقیق‌تر این باشد که آتش‌بس اکنون به دو تقویم انتخاباتی و یک تنگه‌ی پرحادثه تکیه دارد. پس از ۱۲ آبان، تصمیم درباره‌ی ایران دیگر به حساب رأی گره نمی‌خورد و به برآورد هزینه و فایده برمی‌گردد. هنوز روشن نیست آن برآورد به کدام سو خواهد رفت، اما اگر محاصره و درگیری دریایی تا آن روز بی‌تغییر بماند، فشار برای تصمیم‌گیری بیشتر خواهد شد. https://t.me/hamidasefichannel2 صفحه یوتیوب https://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo

وقتی روشنفکر به تحقیر قومی پناه می‌برد؛ اعتراض به سعید لیلاز و دفاع از شأن تاریخی کریم‌خان زند در رابطه با سخنان سعید لیلاز درباره کریم‌خان زند، با یک لغزش لفظی ساده روبه‌رو نیستیم؛ با نمونه‌ای از ورشکستگی استدلال در لباسی از اعتمادبه‌نفس روشنفکرانه مواجهیم. تمام داوری لیلاز، چنان‌که از عبارت نقل‌شده برمی‌آید، در چند صفت تحقیرآمیز، از جمله «لُر بی‌سواد و دائم‌الخمر»، خلاصه می‌شود. این شیوه سخن‌گفتن، پرسشی جدی درباره مرز میان نقد تاریخی و تحقیر قومی پیش می‌کشد. آقای لیلاز حق دارند کریم‌خان زند را نقد کنند، سیاست‌هایش را به پرسش بکشند و درباره ضعف‌های حکمرانی او داوری کنند؛ اما کمبود استدلال را نمی‌توان با تحقیر قومی جبران کرد. تفاوتی بنیادین میان بررسی انتقادی یک فرمانروا و فروکاستن شخصیت او به چند صفت توهین‌آمیز وجود دارد. اولی به شناخت تاریخ کمک می‌کند؛ دومی جای پژوهش را با قضاوت شتاب‌زده عوض می‌کند. فرض کنیم کریم‌خان خواندن و نوشتن نمی‌دانسته است. خب که چه؟ آیا تاریخ سیاست را فقط باسوادان نوشته‌اند؟ آیا مدرک و دانش رسمی تضمین‌کننده عقل سیاسی، فهم جامعه و توانایی حکمرانی است؟ اگر چنین بود، جهان باید از حکومت‌های خردمند و مدیران کارآمد پر می‌شد؛ حال آنکه تاریخ مملو از فرمانروایان تحصیل‌کرده‌ای است که با تصمیم‌هایشان ملت‌ها را به ویرانی کشانده‌اند. سواد ارزشمند است، اما به‌تنهایی نه نشانه خرد است و نه تضمین‌کننده شایستگی سیاسی. پرسش تاریخی باید این باشد که یک فرمانروا چگونه قدرت را به دست آورد، چگونه آن را اداره کرد و چه پیامدهایی برای جامعه برجای گذاشت. کریم‌خان زند در دوره‌ای به قدرت رسید که ایران از جنگ‌های داخلی، فروپاشی اقتدار مرکزی و رقابت خونین مدعیان سلطنت آسیب دیده بود. او توانست بخش بزرگی از کشور را زیر اقتدار خود قرار دهد، شیراز را به مرکز حکومتش تبدیل کند و مناسباتی نسبتاً باثبات برقرار سازد. اقدامات عمرانی و شهری او نیز بخشی از میراث تاریخی ایران شد. انتخاب عنوان «وکیل‌الرعایا» به‌جای شاه، بیانگر تصویری بود که می‌خواست از رابطه خود با مردم ارائه کند؛ هرچند حکومتش را نباید با دموکراسی به معنای امروزی یکسان گرفت. البته کریم‌خان قدیس نبود و حکومتش نیز فراتر از نقد قرار نمی‌گیرد. می‌توان درباره خشونت‌های سیاسی، محدودیت‌های قدرت و تصمیم‌های او بحث کرد و حتی برخی اقداماتش را محکوم دانست. اما نقد تاریخی زمانی اعتبار دارد که بر سند، استدلال و شناخت شرایط زمانه تکیه کند. کسی که می‌خواهد کارنامه کریم‌خان را زیر سؤال ببرد، باید نشان دهد کدام تصمیم، کدام سیاست و کدام پیامد تاریخی مبنای داوری اوست؛ نه اینکه با چند صفت، پرونده یک فرمانروا را ببندد. بخش حساس‌تر ماجرا آنجاست که «لُر بودن» در کنار «بی‌سوادی» قرار می‌گیرد؛ گویی تعلق به قوم لر خود نشانه‌ای از عقب‌ماندگی است. اگر چنین برداشتی از عبارت نقل‌شده حاصل شود، باید صریح گفت که قومیت نه نشانه نادانی است و نه مجوز تحقیر انسان‌ها. خاستگاه قومی یک شخصیت تاریخی را می‌توان در چارچوب تاریخ اجتماعی و مناسبات قدرت بررسی کرد، اما نمی‌توان آن را به صفتی منفی تبدیل کرد و از مخاطب انتظار داشت که چنین کاری را تحلیل بداند. قوم لر بخشی پرافتخار از تاریخ و فرهنگ ایران است؛ مردمانی با میراثی غنی از زبان، موسیقی، ادبیات شفاهی، سنت‌های اجتماعی و تجربه تاریخی. از زاگرس تا شهرهای بزرگ ایران، مردان و زنان لر در عرصه‌های فرهنگی، علمی، اقتصادی و سیاسی در ساختن جامعه ایرانی سهم داشته‌اند. شجاعت، استقامت و پیوند عمیق با سرزمین در روایت تاریخی این مردم جایگاهی برجسته دارد؛ اما ارزش قوم لر را نباید به این صفات نیز محدود کرد. احترام به مردم لر، پذیرش جایگاه آنان در تاریخ متنوع ایران است، نه امتیازی که دیگران به آنان اعطا کنند. درباره ادعای دائم‌الخمر بودن نیز باید میان روایت تاریخی و ادعای اثبات‌شده تفاوت گذاشت. حتی اگر منبعی به علاقه کریم‌خان به شراب اشاره کرده باشد، این موضوع به‌تنهایی ادعای دائم‌الخمر بودن او یا تمام خاندانش را اثبات نمی‌کند. هرچه ادعا سنگین‌تر باشد، مسئولیت اثبات آن نیز بیشتر است. اعتبار رسانه‌ای یا تخصص در یک حوزه، جای سند تاریخی را نمی‌گیرد. آقای لیلاز، اگر درباره کریم‌خان سندی دارید، ارائه کنید؛ اگر به شیوه حکمرانی او انتقاد دارید، استدلال کنید. اما تاریخ ایران را نمی‌توان با چند کلمه از حافظه مردم پاک کرد و شأن یک قوم را نمی‌توان به داوری یک تحلیلگر وابسته ساخت. کریم‌خان زند نه قدیس بود و نه فراتر از نقد؛ اما نقد او نیز به دانش و انصاف نیاز دارد. اعتراض به تحقیر قومی، دفاع بی‌قیدوشرط از یک فرمانروا نیست؛ دفاع از حق تاریخ برای داوری مستند و حق مردم برای برخورداری از احترام است. https://t.me/hamidasefichannel2 صفحه یوتیوب https://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo

«بحرین انتخاب اول حمله زمینی ایران خواهد بود؛ تصرف آن بسیار آسان‌تر است»؛ وقتی فتح کشورها روی نقشه انجام می‌شود! فؤاد ایزدی، کارشناس مسائل ایران و آمریکا، مدعی شده است که بحرین می‌تواند انتخاب اول ایران برای حمله زمینی باشد، چون تصرف آن «بسیار آسان‌تر» است. ظاهراً در محاسبات بعضی کارشناسان تلویزیونی، فتح کشورها آن‌قدر ساده شده که کافی است روی نقشه انگشت بگذارند، مقصد را انتخاب کنند و عملیات را با موفقیت به پایان برسانند؛ حتی اگر هنوز یک سرباز هم حرکت نکرده باشد! عجب پیشرفتی در دانش نظامی حاصل شده است! ارتش‌ها برای طراحی عملیات، اطلاعات ماهواره‌ای، ارزیابی پدافند، محاسبه خطوط تدارکاتی و بررسی واکنش دشمن وقت می‌گذارند؛ اما ظاهراً در نسخه تلویزیونی، یک نقشه و چند جمله قاطع هم کار ستاد فرماندهی را انجام می‌دهد. فقط مانده است زمان پخش مستقیم مراسم پیروزی را هم اعلام کنند! بحرین کوچک است؛ اما جنگ را با متر و خط‌کش نمی‌سنجند. تصرف یک سرزمین با نگه‌داشتن آن تفاوت دارد. حتی اگر نیرویی بتواند در مرحله نخست به ساحل دشمن برسد، باید مهمات، سوخت، تجهیزات و نیروی انسانی خود را زیر فشار حملات احتمالی تأمین کند. دریا هم بزرگراه اختصاصی ارتش مهاجم نیست که هر وقت خواست، نیرو و تجهیزات از آن عبور دهد. بحرین محل استقرار مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکاست. همین واقعیت، هرگونه عملیات گسترده علیه این کشور را به احتمال برخورد مستقیم با نیروهای آمریکا گره می‌زند. البته شاید در سناریوی تلویزیونی، ناوگان آمریکا هنگام ورود نیروهای ایرانی به بحرین به مرخصی رفته باشد، هواپیماها در آشیانه خوابیده باشند و خطوط تدارکاتی هم با پیک موتوری اداره شوند! اما در دنیای واقعی، طرف مقابل هم سلاح دارد، اطلاعات جمع می‌کند و برای دفاع از مواضع خود برنامه می‌ریزد. جنگ را نمی‌توان یک‌طرفه طراحی کرد و بعد انتظار داشت دشمن مطابق فیلمنامه طرف مهاجم رفتار کند. حالا فرض کنیم ایران بتواند بخشی از خاک بحرین را تصرف کند. بعد چه؟ چگونه باید آن را نگه داشت؟ نیرو و تجهیزات از کجا تأمین می‌شوند؟ واکنش آمریکا چه خواهد بود؟ کشورهای عربی چه موضعی می‌گیرند؟ و اگر عملیات به جنگی منطقه‌ای تبدیل شود، هزینه آن برای بنادر، جزایر، زیرساخت‌های انرژی و زندگی مردم ایران چقدر خواهد بود؟ این‌ها پرسش‌های فرعی نیستند؛ بخش اصلی هر محاسبه نظامی‌اند. اگر کسی از آسان بودن تصرف یک کشور حرف می‌زند، باید درباره هزینه نگهداری آن، تلفات احتمالی، واکنش دشمن و نتیجه سیاسی عملیات هم توضیح بدهد. وگرنه این تحلیل بیشتر شبیه معرفی مقصد گردشگری است تا ارزیابی نظامی؛ با این تفاوت که اگر گردشگر از مقصدش خوشش نیاید، بلیت برگشت می‌خرد، اما در جنگ، همه مسافران امکان بازگشت ندارند. از منظر راهبردی نیز تهدید به تصرف بحرین ممکن است نتیجه‌ای خلاف انتظار داشته باشد. کشورهای عربی که نگران امنیت خود هستند، می‌توانند چنین تهدیدی را دلیلی برای تقویت همکاری نظامی و اطلاعاتی با آمریکا تلقی کنند. در آن صورت، تهدیدی که قرار بود هزینه دشمن را بالا ببرد، به تقویت همکاری میان دشمنان احتمالی ایران منجر می‌شود. چه معامله‌ای! تهدید می‌کنند تا طرف مقابل عقب بنشیند، اما شاید او با متحدان بیشتر و آمادگی نظامی بالاتر برگردد. اگر آمریکا به خاک ایران حمله زمینی کند، دفاع از کشور و بررسی گزینه‌های نظامی حق هر دولت است. اما از این واقعیت نمی‌توان نتیجه گرفت که حمله به بحرین بهترین یا آسان‌ترین پاسخ خواهد بود. انتخاب هدف باید بر پایه هدف سیاسی، توان عملیاتی، هزینه انسانی و پیامدهای بعد از عملیات صورت بگیرد؛ نه صرفاً به این دلیل که کشور هدف روی نقشه کوچک دیده می‌شود. مشکل این نوع اظهارنظرها آنجاست که فاصله میان آغاز عملیات و پایان موفقیت‌آمیز آن نادیده گرفته می‌شود. هنوز نیروها حرکت نکرده‌اند، اما پیروزی در ذهن سخنران قطعی شده است؛ هنوز هزینه‌ها محاسبه نشده‌اند، اما عملیات آسان اعلام می‌شود. ظاهراً در این شیوه تحلیل، جنگ همان‌جایی تمام می‌شود که کارشناس جمله آخرش را می‌گوید. نقشه، فتح را آسان نشان می‌دهد؛ میدان جنگ، صورت‌حساب را صادر می‌کند. نکته تلخ اینجاست که نام کارشناسان وعده‌دهنده معمولاً در صورت‌حساب جنگ دیده نمی‌شود؛ این سربازان، خانواده‌ها و مردم عادی‌اند که باید هزینه تصمیم‌ها را با جان، امنیت و معیشت خود بپردازند. فتح بحرین در سخنرانی چند دقیقه زمان می‌برد؛ اما اگر به عملیات واقعی تبدیل شود، هزینه‌اش را خانواده‌هایی می‌پردازند که نه در انتخاب هدف نقشی داشته‌اند و نه در تصمیم آغاز جنگ. کارشناسی که تصرف کشور همسایه را «بسیار آسان» می‌خواند، باید درباره تدارکات، واکنش آمریکا، تلفات و روز بعد از اشغال هم حرف بزند. وگرنه این نه تحلیل نظامی، که فروش رؤیای پیروزی با پول و جان مردم است. https://t.me/hamidasefichannel2