MoR West Addis Ababa (ምዕራብ)

የፌደራል የታክስ አስተዳደርን ለማሻሻል የወጣው አዋጅ ይዟቸው የመጡ አዳዲስ ለውጦች የፌደራል የታክስ አስተዳደር አዋጅ ቁጥር 983/2008ን ለማሻሻል የወጣው ማሻሻያ አዋጅ በርካታ መሠረታዊ ለውጦችንና አዳዲስ አሰራሮችን ይዞ ቀርቧል። ዋና ዋናዎቹ ለውጦች የሚከተሉት ናቸው፡- 1. አዳዲስ ትርጓሜዎችና የተቋም ስም ለውጥ መስማማት (Settlement)፡ የታክስ አለመግባባቶችን በውይይትና በስምምነት ለመፍታት የሚያስችል አዲስ አሰራር በትርጓሜ ደረጃ ተካቷል። የታክስ ማጭበርበር፡ ታክስን ለመሰወር የሚደረጉ እንደ ሐሰተኛ ደረሰኝ ማቅረብና ገቢን መደበቅ ያሉ ተግባራት በዝርዝር ተተርጉመዋል። 2. የታክስ አለመግባባቶችን በመስማማት የመፍታት ሥርዓት ይህ  አዋጁ ይዞት የመጣው ትልቁ ለውጥ ሲሆን፣ ክርክሮችን በፍርድ ቤት ወይም በይግባኝ ኮሚሽን ከመጨረስ ይልቅ በባለሥልጣኑና በታክስ ከፋዩ መካከል በሚደረግ ስምምነት እንዲቋጩ የሚያስችል ነው። የአስማሚ ሚና፡ የታክስ ባለሥልጣኑ ነጻና ገለልተኛ "አስማሚ" በመመደብ ሂደቱን ያመቻቻል። ሂደቱ፡ መስማማት የሚቻለው በታክስ ውሳኔ ላይ ቅሬታ ከቀረበ በኋላ ሲሆን፣ በዚህ ወቅት ለይግባኝ የተቀመጡ የጊዜ ገደቦች ታግደው ይቆያሉ። ውጤቱ፡ የሚደረሰው ስምምነት በጽሁፍ ሆኖ በሁለቱም ወገኖች ከተፈረመ አስገዳጅና ተፈጻሚነት ይኖረዋል። 3. በአዲስ ማስረጃ አቀራረብ ላይ የተጣለ ገደብ ታክስ ከፋዮች የታክስ ውሳኔ ከተሰጠ በኋላ በቅሬታ ወይም በይግባኝ ወቅት አዲስ ማስረጃ የማቅረብ መብታቸው ተገድቧል። አዲስ ማስረጃ ተቀባይነት ሊያገኝ የሚችለው ማስረጃው የታወቀው ከውሳኔ በኋላ ከሆነ ወይም አቅም በላይ በሆነ ምክንያት ካልቀረበ ብቻ ነው። ሙሉውን ለማንበብ 👇🏾 https://web.facebook.com/share/p/1EJyQSk1UC/

የኤሌክትሮኒክ ደረሰኝ አገልግሎት ማቅረብ የሚችሉ ድርጅቶች እነማን ናቸው?   የገቢዎች ሚኒስቴር የተቋሙ አሰራሮችን ቀልጣፋና፣ ዘመናዊ፣ ቀላል እና ለአስተዳደር ምቹ እንዲሆኑ አገልግሎቶች ወደ ዲጂታላይዜሽን እየቀየረ ሲሆን፣ በቅርቡ ነባሩን የማንዋል እና የፊዚካል ሽያጭ መመዝገቢያ መሳሪያ አሰራር ሊያዘመን የሚችል አዲስ የኤሌክትሮኒክ ደረሰኝ ሥርዓት አስተዋዉቋል፡፡ ስርዓቱን ለመመራት “የኤሌክትሮኒክ ደረሰኝ ሥርዓት አስተዳደር መመሪያ ቁጥር 1142/2018” ፀድቆ ወደ ስራ ተገብቷል፡፡ 1. የኤሌክትሮኒክ ደረሰኝ አገልግሎት ማቅረብ የሚችሉ ድርጅቶች አገልግሎቱን ማቅረብ የሚችሉት በዋናነት የሚከተሉት አካላት ናቸው፦ 👉🏽 የሽያጭ መመዝገቢያ ሥርዓት አቅራቢዎች (Suppliers)፦ እውቅና የተሰጠውን የሽያጭ መመዝገቢያ ሥርዓት በሽያጭ ለታክስ ከፋዩ የሚያቀርቡ። 👉🏽የሽያጭ መመዝገቢያ ሥርዓት አገልግሎት አቅራቢዎች (SaaS)፦ ሥርዓቱን በደንበኝነት (subscription) ክፍያ የሚያቀርቡ። 👉🏽ኢኮሜርስ ወይም ዲጂታል ገበያ ቦታ አንቀሳቃሾች (E-commerce Operators)፦ በዲጂታል መድረክ ላይ ለሚከናወን ግብይት ደረሰኝ የሚሰጡ። 👉🏽ለራሱ ብቻ የሚጠቀም ታክስ ከፋይ፦ የራሱን ሥርዓት አልምቶ ወይም ገዝቶ ለራሱ ሥራ ብቻ እንዲጠቀም የተፈቀደለት። 2. መሟላት የሚገባቸው መሠረታዊ መስፈርቶች አገልግሎት ሰጪ ለመሆን የሚከተሉት መስፈርቶች መሟላት አለባቸው፦ 👉🏽ህጋዊ የንግድ ፈቃድ፦ በኢትዮጵያ የተመዘገበ ህጋዊ የንግድ ፈቃድ ያለውና በሶፍትዌር ማልማት ወይም ማማከር ዘርፍ የተሰማራ መሆን። 👉🏽የባለሙያ ብቃት፦ በኮምፒውተር ሳይንስ ወይም ሶፍትዌር ልማት ቢያንስ በዲግሪ የተመረቁና ሙሉውን ለማግኘት👇🏾 https://web.facebook.com/share/p/183kMGTdtt/

የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የተሻሻለውን የፌደራል ታክስ አስተዳደር ረቂቅ አዋጅ አፀደቀ ሰኔ 23/2018 ዓ.ም (የገቢዎች ሚኒስቴር) አዋጁን ማሻሻል ያስፈለገው የመረጃ ጥራትን ለማሳደግና በመረጃ መሰብስብ ሂደት ውስጥ የሚፈጠሩ ስህተቶችን ለማረም እንዲሁም ለስህተቱ መነሻ የሆኑ ግለሰቦችን በህግ ተጠያቂ እንዲሆኑ ለማስቻል መሆኑን የፕላን በጀትና ፋይናንስ ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ ሰብሳቢ የተከበሩ አቶ ደሳለኝ ወዳጄ ገልጸዋል፡፡ ታክስ ከፋይ ተቋማት የተወሰነባቸው የታክስ ክፍያ ላይ ቅሬታ ማሰማት ከፈለጉ ቅሬታቸውን በጠቅላይ ሚንስትር ፅ/ቤት ለሚቋቋመው ገለልተኛ የባለሙያዎች ቡድን አቅርበው መፍትሄ እንዲያገኙ ለማድረግ አዋጁን ለማሻሻል ሌላው ምክንያት እንደሆነ ተገልጿል። አሁን የተሸሻለው ‎አዋጁ አስር ዓመታትን አገልግሎት እየሰጠ መቆየቱን የገለፀው የቋሚ ኮሚቴው ሰብሳቢ የተሸሻለው አዋጁ የፌደራል ታክስ አስተዳደር ስርዓትን ይበልጥ የሚያዘምን ይሆናል ብለዋል፡፡ ምክርቤቱ በረቂቅ አዋጁ መርምሮ በአብላጫ ድምጽ አጽድቆታል፡፡ መረጃው የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ነው

የኤሌክትሮኒክ ደረሰኝ ሥርዓት የገቢዎች ሚኒስቴር የተቋሙ አሰራሮችን ቀልጣፋና፣ ዘመናዊ፣ ቀላል እና ለአስተዳደር ምቹ እንዲሆኑ አገልግሎቶች ወደ ዲጂታላይዜሽን እየቀየረ ሲሆን፣ በቅርቡ ነባሩን የማንዋል እና የፊዚካል ሽያጭ መመዝገቢያ መሳሪያ አሰራር ሊያዘመን የሚችል አዲስ የኤሌክትሮኒክ ደረሰኝ ሥርዓት አስተዋዉቋል፡፡ ስርዓቱን ለመመራት “የኤሌክትሮኒክ ደረሰኝ ሥርዓት አስተዳደር መመሪያ ቁጥር 1142/2018” ፀድቆ ወደ ስራ ተገብቷል፡፡

ለመሆኑ የኤሌክትሮኒክስ ደረሰኝ ማለት ምን ማለት ነው? መጠቀም ያለበትስ ማን ነው?

የኤሌክትሮኒክ ደረሰኝ ሥርዓት የኤሌክትሮኒክ ደረሰኝ ሥርዓት ማለት በሚኒስቴሩ እውቅና የተሰጠውን የሽያጭ መመዝገቢያ ሶፍትዌር በመጠቀም ለሚከናወን ግብይት የሚሰጥ ዲጂታል የግብይት ሰነድ ነው። ይህ ሥርዓት በገቢዎች ሚኒስቴር ተዘጋጅቶ የቀረበ ሶፍትዌር ሲሆን፣ ደረሰኝን በማዕከል ለመመዝገብ፣ ለማረጋገጥ፣ መረጃ ለማጠናቀር እና ከታክስ ከፋዮች ሲስተም ጋር መረጃ ለመለዋወጥ ያስችላል። የሥርዓቱ ዋና ጥቅሞች የሚከተሉት ናቸው፡ • የታክስ አስተዳደሩን ዘመናዊ ማድረግ። • የአገልግሎት አሰጣጥን ቀልጣፋ እና ውጤታማ ማድረግ። • የታክስ ስወራን መከላከል። የኤሌክትሮኒክስ ደረሰኝ አቅራቢ እና አገልግሎት ሰጪ ለመሆን መሟላት ያለባቸው ጉዳዮች አቅራቢ ወይም አገልግሎት ሰጪ ለመሆን የሚፈልግ ሰው የሚከተሉትን መስፈርቶች ማሟላት አለበት፡ 👉🏽 ህጋዊ የንግድ ፈቃድ፡ በኢትዮጵያ የተመዘገበ ህጋዊ የንግድ ፈቃድ ያለው እና በሶፍትዌር ማልማት ወይም ማማከር ዘርፍ የተሰማራ መሆን። 👉🏽 የባለሙያ ብቃት ሙሉውን ለማንበብ 👇🏾 https://web.facebook.com/share/p/1At1h6tDHj/

አዲስ የግብር ከፋይ መለያ ቁጥር ላወጡ ድርጅቶች ስልጠና ተሰጠ በገቢዎች ሚኒስቴር የምዕራብ አዲስ አበባ አነስተኛ ግብር ከፋዮች ቅ/ጽ/ቤት አዲስ የግብር ከፋይ መለያ ቁጥር ላወጡ ድርጅቶች በመሠረታዊ የታክስ ህጎች ላይ የግማሽ ቀን የግንዛቤ ማስጨበጫ ስልጠና ሰጥቷል፡፡ ስልጠናውን የሰጡት የታክስ ከፋዮች ትምህርት ዋና መሪ ባለሙያ አቶ ኃይለሩፋኤል ኑርጊ አዲስ የግብር ከፋይ መለያ ቁጥር ያወጡ ድርጅቶች ስለታክስ ግንዛቤ ኖሯቸው መብታቸውንና ግዴታቸውን እንዲረዱ ማድረግ የስልጠናው ዓላማ መሆኑን በመግለፅ አዲስ የግብር ከፋይ መለያ ቁጥር ያወጡ ድርጅቶች ሳያውቁ ወደ ቅጣት እንዳይገቡና ቀጣይ ማድረግ ስለሚገባቸው ተግባር አስረድተዋል፡፡ በስልጠናው ስለ ታክስ ምንነት፣ የደረሰኝ ህትመትና አጠቃቀም፣ ግብር ቀንሶ ስለማስቀረት (ዊዝሆልዲንግ) ታክስ፣ ስለተጨማሪ እሴት ታክስ፣ ስለሂሳብ መዝገብ አያያዝና ሌሎች አዲስ የታክስ ከፋይ መለያ ቁጥር ያወጡ ድርጅቶች ማወቅ ስለሚገባቸው ጉዳዮች ከታክስ ህጉ አንፃር ገለፃ አድርገዋል፡፡ ከግብር ከፋዮች ለተነሱ ጥያቄዎችም ምላሽና ማብራሪያ ሰጥተዋል፡፡ ተጨማሪ መረጃዎችን ለማግኘት፡- https://t.me/morwestaa https://www.facebook.com/profile.php?id=100090259834322 https://www.youtube.com/@morwestaddisababasto www.tiktok.com/@morwestaa

በዜጎች ዘንድ የታክስ ሞራልን ለመገንባትና የሕግ ተገዢነት ባህልን ለማሳደግ ሰፊ ሥራ እየተሰራ መሆኑ ተገለጸ ሰኔ 19/2018 ዓ.ም (የገቢዎች ሚኒስቴር) በዜጎች ዘንድ የታክስ ሞራልን ለመገንባትና የሕግ ተገዢነት ባህልን ለማሳደግ ታስቦ የተዘጋጀውን የ2018 በጀት ዓመት የታክስና ጉምሩክ ሕጎች ሥልጠና በከፍተኛ ትጋት የተከታተሉ የዩኒቨርሲቲ ተመራቂ ተማሪዎች የምዘና ፈተናውን በብቃት አጠናቀው በዛሬው ዕለት በደማቅ ሁኔታ ተመርቀዋል። የገቢዎች ሚኒስቴር እና የጉምሩክ ኮሚሽን በጋራ ባዘጋጁት በዚህ ታላቅ ሀገራዊ የምረቃ ሥነ-ሥርዓት ላይ የገቢዎች ሚኒስትር ወ/ሮ ዓይናለም ንጉሤ ባስተላለፉት መልዕክት የገቢዎች ሚኒስቴር እና የጉምሩክ ኮሚሽን በጋራ በመሆን፣ መጪው ትውልድ በታክስና ጉምሩክ ሕጎች ላይ በቂ ዕውቀትና ግንዛቤ እንዲኖረው ለማድረግና በቀጣይም የማኅበረሰቡን የሕግ ተገዢነት ባህል ለማሳደግ በትኩረት እየተሰራ እንደሚገኝ ገልጸዋል። የዛሬ ተማሪዎች የነገ ሀገር ተረካቢዎች፣ መሪዎችና የኢኮኖሚ አንቀሳቃሽ ነጋዴዎች በመሆናቸው የታክስና ጉምሩክ ሕጎችን ጠንቅቀው ማወቃቸው ወሳኝ ነው ያሉት ሚኒስትሯ አክለውም በአሁኑ ወቅት በርካታ የዓለም ሀገራት ትኩረታቸውን ከቅጣት ወደ ማስተማር እያዞሩ መሆኑን ጠቅሰው፣ የታክስ ትምህርት መስጠት የአንድ ወቅት ዘመቻ ሳይሆን፣ የገቢዎች ሚኒስቴርና የጉምሩክ ኮሚሽን ዋናውና መሠረታዊ ስትራቴጂ መሆኑን አብራርተዋል። ይህ በዜጎች ላይ በትምህርት የሚገነባው የታክስ ሞራል ለሕግ ማስከበር የሚወጣውን አላስፈላጊ ወጪና እንግልት በእጅጉ እንደሚቀንስም አስገንዝበዋል። አያይዘውም ሥልጠናው ስኬት በጎ ፈቃዳቸውን ለሰጡ የዩኒቨርሲቲ አመራሮች፣ እንዲሁም ኃላፊነታቸውን በብቃት ለተወጡ የገቢዎች ሚኒስቴር እና የጉምሩክ ኮሚሽን አመራሮች፣ አስተባባሪዎችና ባለሙያዎች በሙሉ የላቀ ምስጋና አቅርበዋል። የጉምሩክ ኮሚሽን የህግ ተገዥነት ዘርፍ ምክትል ኮሚሽነር አቶ አዝዘዉ ጫኔ በዕለቱ የመክፈቻ ንግግር ያደረጉ ሲሆን፤ ይህ ሀገራዊ አጋርነት ይበልጥ ተቋማዊና ዘላቂ እንዲሆን በቀጣይ ሥራው ካሪኩለም ተቀርጾለት እንደ አንድ የትምህርት ዓይነት የሚሰጥበትን መንገድ ከዩኒቨርሲቲ አመራሮች ጋር በጋራ ለመስራት ዝግጅት እየተደረገ መሆኑን ጠቅሰዋል። ም/ኮሚሽነሩ አክለውም፣ የእለቱ ተመራቂዎች ወደ ማህበረሰቡ በሚቀላቀሉበት ወቅት በታክስ እና ጉምሩክ ጉዳዮች ላይ ያገኙትን እውቀት በመጠቀም ሌሎችን የማሳወቅ እንዲሁም የራሳቸውን ግብር በተገቢው ልክ ከመክፈል ባለፈ በታክስ ላይ የሚፈጸሙ ሕገወጥ ድርጊቶችን በመከላከል ሀገራዊ ግዴታቸውን እንዲወጡ መልዕክት አስተላልፈዋል፡፡ በመድረኩ ላይ የሥልጠናውን ዝግጅት፣ የተከናወኑ ዋና ዋና ተግባራትን እና የተመዘገቡ ስኬቶችን የሚያሳይ ዝርዝር ሪፖርት በጉምሩክ ኮሚሽን የደንበኞች ትምህርትና ድጋፍ ዳይሬክተር አቶ ሰኚ አሰፋ በቀረበበት ወቅት ይህ ሥልጠና በየዓመቱ እድገት እያሳየ እንደመጣ እና ለዚህም ተቋማቱ ለትውልድ ግንባታ ያላቸውን ቁርጠኝነት በተግባር ያሳየ መሆኑ ተመላክቷል። በቀረበው ሪፖርትም ሥልጠናው መሰጠት በጀመረበት በ2016 በጀት ዓመት 4 ዩኒቨርሲቲዎች እና 200 ተማሪዎች ተሳታፊ የነበሩ ሲሆን ዛሬ ላይ ይህ ቁጥር ከፍተኛ እድገት አሳይቶ በ2018 በጀት ዓመት ዩኒቨርሲቲዎችን ቁጥር ወደ 16፣ የተመራቂዎችን ቁጥር ደግሞ ወደ 1,200 ማሳደግ ተችሏል። በእለቱ በስልጠናው የላቀ አፈጻጸም በማሳየት ከ1ኛ እስከ 6ኛ ደረጃ ይዘው ላጠናቀቁ ተማሪዎች እንዲሁም ለዚህ ሀገራዊ ፕሮግራም ስኬትና ከፍተኛ አጋርነት ላሳዩት ዩኒቨርሲቲዎች ተገቢው ዕውቅና እና ሽልማት ተሰጥቷል። በተጨማሪም ባጋጠማት የአካል ጉዳት ሳትበገር ሥልጠናውን በከፍተኛ ጽናትና ስኬት በከፍተኛ ውጤት ያጠናቀቀችው እጩ ተመራቂ ተማሪ ሊዲያ አለማየሁ ልዩ ሽልማትና እውቅና ተሰጥቷል። በመድረኩ የገቢዎች ሚኒስቴር የታክስ ኦፕሬሽን ዘርፍ ሚኒስትር ዲኤታ ክብርት ወ/ሮ ያስሚን ወሀብረቢ፣ የኢ-ዳታ ዘርፍ ሚኒስትር ዲኤታ ክቡር አቶ ዳዊት ውብሸት፣ የጉምሩክ ኮሚሽን የህግ ተገዥነት ዘርፍ ም/ኮሚሽነር ክቡር አቶ አዝዘዉ ጫኔ፣ የዩኒቨርሲቲ የሥራ ኃላፊዎች፤ እንዲሁም የሁለቱም ተቋማት ዳይሬክተሮችና ሥራ አስኪያጆች ተገኝተዋል። በበኃይሉ ሽመልስ ፎቶ:- ክፍሌ አዳፍሬ