Yetim dasturchi kundaligi

Telegramda qiziq bug topib oldim. Mini app uchun botfatherda custom url berish mumkin. Agarda o'sha joyda botni o'zi uchun create qilinayotgan urlni bersangiz app rekursiyaga tusharkan))

3 yil oldin ham alifbo masalasida torishuvlar bo'lgan edi. O'shanda lex.uzdagi O'zbek tilining asosiy imlo qoidalarini tasdiqlash haqidagi qonunni o'zi avval kiril alifbosida yozilib keyin lotin alifbosiga transliteratsiya qilingan degan edim. Shundan keyin bu qismlarni to'g'rilab qo'yishgandi. Lekin baribir ham yangi alifbo haqida shunchaki radikal tarzda ish tutib aniq bittasini qoldirish degan fikrdan nariga o'ta olmas ekanman. Muammo alifboning mosligida emas har doim ham, eng katta muammoyimiz haligacha ikkita alifboda ekanimiz va uning ustiga uchinshisini ko'zni teshadogan qilib qo'shayotganimiz. Hozirgi alifboni minimal optimizatsiya qilishni o'ziyam yetarli edi aslida. Qonunning o'zi haliyam ideal emas, o'sha forma saqlanib qolgan aslida. Masalan tartiblash yoki aerostat kabi qismlarda harflar shakli o'zgarmagan. Bundan shuni xulosa qilish mumkinki: 30 yil ichida til qoidasi aniq ko'rsatiladigan qonun hujjatini ham to'g'ri yoza olmadik. Yana bir alifbo qo'shish esa bu qoun hujjatini boshqa shaklda xato yozilishini taminlashdan uzoqqa bormaydi.

#IOI2026 #Uzbekistan 🔊 Yana bir tarixiy voqea: O'zbekiston ilk bor nufuzli IOI 2026 xalqaro olimpiadasiga mezbonlik qiladi! Joriy yilning 9–16-avgust kunlari O‘zbekiston tarixda birinchi marta 38-Xalqaro Informatika Olimpiadasi (IOI 2026)ga mezbonlik qiladi - maktab o‘quvchilari orasidagi eng nufuzli dasturlash musobaqasi bo‘lib, u texnologik gigantlar va yetakchi global ilmiy-tadqiqot muassasalari uchun eng iqtidorli yoshlarni saralab olish maydonidir. 📈 Raqamlarda: ➡️ 97+ davlatdan 386 nafar iqtidorli o‘quvchi ro'yxatdan o‘tdi; ➡️ Delegatlar, hakamlar va kuzatuvchilar soni 900 nafardan oshdi. 2025-yilgi Boliviya olimpiadasidan kumush va bronza medallar bilan qaytgan O‘zbekiston terma jamoasi endi o‘z uyida yangi rekordlarga tayyor! 🔜 9-16-avgust 📍CAEx ko'rgazmalar markazi Telegram | Facebook | Instagram | Youtube | LinkedIn | X

Tarjimasi: — Menimcha, mashinalar isyoni Isroildan boshlanadi — Yo'q, har doimgi an'analarga ko'ra Polshadan)

😎

Gemini Pro obunasi qiymati 380$. Hozirgi aksiya orqali uni 18 oyga 11$ evaziga ulash mumkin. (ishonchli to'lov ulangandan kiyin qilasiz xohlasangiz) Obuna sizning rasmiy Google accountingizga ulanadi. Accountga kirish shart emas. Sizga faqat taklif havolasi yuboriladi va uni o’zingiz tasdiqlaysiz. Google AI Pro tarkibida: • Gemini Pro • Antigravity • Video yaratish • Rasm yaratish • Coding • 5 TB bulutli xotira (Google AI Plans⁠) • Va boshqa premium imkoniyatlar hammasi PRO da ishlaydi Ulab berish narxi bir martalik 11$. To’lovni obuna muvaffaqiyatli ulanganidan keyin qilishingiz mumkin. Kimga kerak bo’lsa, @javohircoder ga yozing. Qanday imkoniyatlar borligini quyidagi rasmiy sahifadan ko’rishingiz mumkin: @javohircoder "Gemini 18 oylik" deb yozing

Ko‘p loyihalarda kichik va tezkor storage kerak, lekin bu uchun alohida database server ko‘tarish ortiqcha yuk bo‘lib qoladi. Shu muammoni yechish uchun LMDB kabi loyihalar qilingan. U server talab qilmaydigan, lokal fayl ustida ishlaydigan juda tez key-value database. LMDB OpenLDAP loyihasi ichida ishlab chiqilgan. Asosiy maqsad OpenLDAPga tez, ishonchli va transactionlarni qo‘llab-quvvatlaydigan storage backend berish bo‘lgan. Keyinchalik LMDB alohida ham keng ishlatiladigan embedded databasega aylangan. Jamoamiz doirasida ishlab chiqilgan va sizlarga taqdim qilmoqchi bo'lgan lmdb-php esa LMDBni PHP 8+ ichida ishlatish uchun extension. Ya’ni PHP loyihalarda alohida database serverisiz, lokal faylga asoslangan tezkor key-value storage’dan foydalanish imkonini beradi. Havola 👉 https://github.com/yetimdasturchi/php-lmdb

P.S: SQLite borku deydiganlar uchun. SQLite relational database, unda jadval, ustun, sql query, index, join, constraint kabi narsalardan foydalanish mumkin. Ya’ni ma’lumotlarni strukturalash uchun moslashgan u. LMDB esa key-value database. Unda sql yo‘q, jadval modeli yo‘q. Shu sabab u ancha sodda va ko‘p holatda juda tez ishlaydi. Ayniqsa cache, config storage, index, queue-like metadata, session, lookup table kabi joylarda foydali.

Yangi shogirtchalar i birinchi universal bo'lgan sxema.

Oldimizda birgina savol qolyapti: agarda machinelar static IPga ega bo'lmagan tarmoqlarda bo'lsachi? Avvalroq serverda openvpn o'rnatish, undan home networkga reverse proxy qilish haqida yozgan edim. Shu metoddan foydalansangiz bo'ladi. Eskiz openvpn protocolini tasix doirasida bloklamaydi. Ulardan eng arzon vdsni olib tunnelling uchun foydalanishingiz mumkin (oldindan texnik bo'limni ogohlantirsangiz yanada yaxshi). Workstationda esa vpn profilni /etc/openvpn/client.conf sifatida ko'chirib avto ulanishni sozlab qo'yish kerak bo'ladi. Bunda /etc/default/openvpn faylini ochib AUTOSTART="all" ni kommentdan olasiz, OPTARGSga esa --route-nopull --keepalive 10 120 qo'shasiz. Bu qismlar autostart va vpndan routing uchun foydalanmaslikni ta'minlab beradi. Keyin esa openvpn daemonni ishga tushirasiz:

sudo systemctl enable openvpn
sudo systemctl start openvpn

Client qismda ham xuddi shu metod ishlaydi va tunneling bilan har qanday tarmoqda muammosiz ulanishingiz mumkin bo'ladi.

X2Go o‘rnatish va sozlash Agarda sizda display protocol wayland bo'lsa bu imkoniyat haqida unutasiz. Alternativlar bordir ammo men uchun qorong'u bunisi. Men X11ga har doim sodiq qolaman deganman, One love)) Shuningdek xfce desktop environment ikki tomonda ham eng optimal variant hisoblanadi. Hozircha boshqasida ham muammo qilmadi. Server uchun kerakli paketlarni o'rnatish:

sudo apt update
sudo apt install openssh-server x2goserver x2goserver-xsession
sudo systemctl enable --now ssh

x2go ssh orqali ishlaydi, shu sababli alohida port yoki boshqa turdagi bosh og'riq kerak emas. Xohlasangiz authlar uchun alohida ssh key ham qo'shib olsangiz bo'ladi. Client uchun:

sudo apt update
sudo apt install x2goclient

Ulanish: X2Go Clientni ochasiz va yangi ulanish belgilab: Host: stansiya IP manzili Login: stansiyadagi username SSH port: 22 Session type: Published Applications Tabga ko'ra network va image qualitylarni ham oldindan sozlab olsangiz bo'ladi. Matnlar uchun 16m-png yaxshiroq variant.

Windows adminlar uchun RDP kabi texnologiyalar yangilik emas. Linux tarafida ham bunga o‘xshash yechimlar bor VNC, X11 forwarding, RDP implementatsiyalari va boshqalar. Ammo biz ko‘pincha bularning barchasini umumiy qilib remote desktop deb ataymiz. Bugun aytmoqchi bo‘lgan texnologiyam esa biroz boshqacha ilovalar masofadagi kuchli kompyuter resurslarida ishlaydi, client tomonda esa odatiy ish muhiti saqlanib qoladi. G‘oya nimadan boshlandi? Ishxona research ishlari uchun menga juda kuchli workstation bergan. Oddiy qilib aytganda, u o‘zida o‘nlab laptoplar quvvatini jamlagan tankdek machine. Unda ish uchun kerakli hamma narsani allaqachon sozlab olganman. Avval katta projectlarni build qilishda shu stansiyadan foydalanardim. Keyin savol tug‘ildi agar GUI dasturlarim ham masofadan shu workstation’da ishlasachi? Shunda men resursi kam oddiy kompyuterda ishlayveraman, lekin dasturlar uchun kerakli CPU, RAM va disk resurslari stansiyada qoladi. Client esa faqat grafik interfeysni ko‘rsatadi, klaviatura va sichqoncha inputlarini yuboradi. Iye bunaqasi uchun ssh x11 forwardingda borku dersiz, lekin undan foydalanadiganlar oddiy network yoki chromeni o‘zidayoq qulashadi odatda. NX technology asosidagi X2Go esa bunaqa masalalarda ancha yengillik bera oladi. X2Go Linux serverdagi grafik dasturlarni masofadan ishlatishga imkon beradi. U to‘liq remote desktop ochishi ham mumkin, lekin menga eng kerakli tomoni Published Applications rejimi. Bu rejimda serverdagi butun desktop ochilmaydi. Faqat kerakli ilova ishga tushadi: browser, IDE, terminal yoki boshqa GUI dastur serverda ishlaydi, oynasi esa client kompyuterimda xuddi lokal dasturdek ishlaydi. Natijada client machine kuchli bo‘lishi shart emas. Ma’lumotlarni sinxronlash, muhitni qayta sozlash kabi bosh og‘riqlar ham kamayadi. Client tomonda birgina X2Go ilovasi yetarli. @yetimdasturchi

Qiziq life hack va butun redditda ham shu mavzuda hamma izlangan ekan javob topolmay. Tuff gaming korpusida color detector bor ekan. Ya'ni korpusni ochganingiz aniqlanadi. Shuningdek cmos ham akkumlyatorni o'zidan. Power button keyboard bilan birga kamiga. Xullas laptop yig'ilgach yonmay qoldi menda. Odatda noutbooklarda muhim bir oltin qoida bor: usb da 5v, ldo 3.3 va cpuda 1.3v bo'lishi kerak. Power button esa bosilganda 3.3v ga yotishi kerak doim. Agar shular bo'lsa motherboard 95% holatda tirik bo'ladi. Ya'ni yonishi kerak. Qolgan vaziyat bu biosga bog'liq. Asus tuff gaming esa aynan shu masalada haqiqiy gemoroy ekan. Reset debug point ishlamadi (odatda ram atrofida debug point bo'ladi bios sbros uchun), powerrda EC reset ham ishlamadi. Type-C orqali lock ham foyda bermadi. Thunder bolt bor laptoplarda buyam bir himoya turi. Ya'ni shunchaki zaryadnik ulash himoyani ochadi. Muammo yechimi esa kutishga ekan. Aniq vaqtini analiz qila olmadim ammo akkumlyatorni ulab bir necha soatga qoldirasiz shunchaki. Yonmaganiga esa hayron bo'lmay turasiz. Shuningdek ekran yonmay qolishi (edp signal yo'qolishi ham bor). Bu holatda yoniq holatda qoldirib kutasiz qayta resetdan keyin ekran ham ishga tushadi. P.S: Asusdagilar nima chekishgan bilmadim. Oddiy repaste qilgan, qo'shimcha ssd qo'ygan odamlardayam xuddi shunday muammolar kuzatilgan. Bundan 10 yil oldingi laptoplarni platasini yarmini kesib olsangiz ham yonaverardi)

Meni haligacha qiynaydigan masala bu HR bo’limimiz nega jamoamizga qizlar vakansiyasini deyarli yubormasligi 😄 Axir bizda barcha sharoit bor: Manikyur, pedikyur, UV quritgich, shlifovka, polirovka. Otseton ham topiladi. Siz uchun hamma sharoit bor deb bahona qivorishsa bo'ladiga holat)

Ummoni eshitib remont qiladigan ekan davomi 😭 P.S: Asusning yangi mahsulotlaridagi eng yoqimsiz narsasi ham aslida shu tomonlari bo'lsa kerak. Alohida klass deb aytadigan mahsulotlariga arzon tekstolet va plastik ishlatishgan.

Asus tuff gamingda yil davomida tinimsiz compile qilish va temparaturani 60-70 gradusdan tushirmaslik oqibati)) Noutbook: — Aka o'yin o'ynaganiz yaxshi edi)

Akaga aytinglar meni bloklab qo'ysin 😢 https://www.instagram.com/linsheng9639?igsh=MXU0dXJnbXdvdnpibg==

40 yoshli futbolchisi bor komanda bilan 18 yoshli yigitlar tajribasida xafa bo'lish kerak emas shunchaki. Boshqa sohalardayam zimdan kuzatilsa bunaqa holatlar yetarlicha seziladi. Ya'ni ish tajribasi yuqori odam ajralib qolaveradi. Ronaldo birinchi marta O'zbekistonga kelganda jamoani yarmi endi onasini qornidan tushgan bo'lgan. Menimcha tarix endi yozilishni boshlayapti. Birinchisini o'ziga katta qadam qo'yishdi aslida. P.S: Futbolga qiziqmaydigan odam fikri.

O‘zbekistonda ko‘p biznes yechimlar PHPda yoziladi. Ba’zida ular faqat o‘z serverimizda emas, balki mijoz tomonda offline, self-hosted yoki on-premise shaklda ham ishlatiladi. Muammo shundaki, PHP odatda compile qilinmaydi. Ya’ni project mijozga berilganda source code ham ochiq holatda ketadi. Kod ichiga license check qo‘shilgan bo‘lsa ham, source ochiq turgani uchun uni topish, o‘zgartirish yoki butunlay chetlab o‘tish mumkin. Shu muammoni hal qilish uchun YAPF (Yet Another PHP File) nomli build tool ishlab chiqdik. YAPF oddiy PHP loyihasini bitta yopiq va shifrlangan faylga aylantiradi. Build qilingan application faqat litsenziya berilgan mashinada ishga tushadi. YAPFdagi asosiy g‘oya shuki, license nazorati faqat application ichidagi oddiy tekshiruv bo‘lib qolmaydi. Runtimening o‘zi buni enforce qiladi. Ya’ni source code diskda ochiq yotmaydi, encrypted holatda saqlanadi va zend compilergacha yopiq ko‘rinishda yetkaziladi. 🔐 Xavfsizlik masalasi: YAPF deployment artifact darajasidagi himoya beradi. Utilitaning vazifasi source code diskda ochiq yotmasligini va litsenziyasiz mashinada ishga tushmasligini ta’minlash. Ya’ni tool encrypted source kodlarni Zend compilergacha yopiq holatda yetkazib beradi. Shu bilan birga, buni mutlaq himoya deb qabul qilmaslik kerak. PHP runtime qanday ishlashini source levelda yaxshi bilgan odam yetarlicha harakat qilsa, nazariy jihatdan oraga tusha oladi. Bundan tashqari, loyiha hozircha eksperimental bosqichda. Shuning uchun filesystem permissions, process isolation, memory monitoring va boshqa odatiy xavfsizlik choralari baribir kerak bo‘ladi. 🛠 Texnik cheklov: YAPF hamma framework bilan ham bir xil darajada muammosiz ishlayvermaydi. require, file_exists, opendir kabi asosiy PHP chaqiruvlari odatda muammosiz ishlaydi. Lekin chdir, glob yoki Symfonydagi SplFileInfo::getRealPath() kabi real filesystem path kutadigan joylarda muammo chiqishi mumkin. Bunday holatlarda frameworkning aynan shu qismlarini moslash yoki patch qilish kerak bo‘ladi. Alternativ yechim sifatida Workerman kabi asinxron frameworklardan foydalanish mumkin. Chunki unda transport qatlamigacha deyarli vanilla PHP bilan ishlanadi va og‘ir framework abstraksiyalariga kamroq tayaniladi. Shu sababli YAPF bilan integratsiya qilish ancha osonroq bo‘ladi. Eng ishonchli va muammosiz yo‘l esa loyihani aynan shu ish uchun boshidan vanilla yozish. ⚙️ Imkoniyatlar: — PHP projectni bitta yopiq va shifrlangan faylga aylantirish — Source codeni diskda ochiq holatda qoldirmaslik — Buildni aniq bir machinega bog‘lash — Machine, vaqt yoki run count bo‘yicha licensing qilish — Licenseni application ichida emas, runtime darajasida enforce qilish — Noto‘g‘ri machineda yoki muddati tugagan license bilan appni ishga tushirish oldini olish 🔗 Github havola: https://github.com/yetimdasturchi/yapf Hurmat bilan, Davlat axborot tizimlarini yaratish va qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha yagona integrator UZINFOCOM Apparat-dasturiy biznes yechimlarini amalga oshirish bo‘limi