MESOB_Initiative (MI)

ለተመሳሳይ ፆታ ጋብቻ አመክንዮአዊ እይታ ጋብቻ የዓለማችን ቀዳሚ ማህበራዊ ተቋም ይባላል። ታዲያ የእዚህ ማህበራዊ ተቋም ብያኔ ሁሉን የሚያስማማ አልነበረም። ጋብቻ ምንድን ነው? ይህን ጥያቄ መመለስ በጣም አስፈላጊ ነው። ምክንያቱም ጋብቻ ለዘመናት በትዳር ተጣማሪ አካላት ብቻ ላይ የተመሰረተ አልነበረም። በብዙ ታሪካችን ጋብቻ የቤተሰብ ስምምነት ብቻ ነበር። ከእዚህ አለፍ ካለ የሀብት ጥምረት ፣ ስልጣን መጠበቂያ እና የጎሳዎች አንድነት ማስጠበቂያ መሳሪያ እንጂ በፍቃደኝነት የተመሰረተ የፍቅር ትስስር አልነበረም። ዓለምአቀፍ የጋብቻ ሞዴል አልነበረም። ስለዚህ ጋብቻ በማህበረሰብ ውስጥ ብያኔው በየጊዜው እየታደሰ የመጣ ተቋም ነው። በአሁኑ ወቅት ብዙዎች የሚቀበሉት “ጋብቻ በተጣማሪ አካላት መካከል የሚደረግ በፍቅር እና በፍቃደኝነት ላይ የተመሰረተ ህጋዊ ትስስር ነው” የሚለውን ብያኔ ነው። ይህ በኢትዮጵያ የተሻሻለው የቤተሰብ ህግ 213/1992 የሚደገፍ ብያኔ ነው። ጋብቻ ግላዊ የፍቅር ቁርጠኝነት ብቻ ሳይሆን ‘ህጋዊ ትስስር’ በመሆኑ ሀገረ-መንግስቱ ለጋብቻ እውቅና ይሰጣል። በእዚህ ምክንያት ጋብቻ ከተጋቢዎቹ ግላዊ ግንኙነት እና ፍቃደኝነት ውጭ የሶስተኛ ወገንን ይሁንታ ማግኘት ይገባዋል። ይህ ፍቃድ መሰጠት ያለበት ለማን ነው? ለተጋቢዎች! ቢሆንም አንዳንድ የትዳር ጥምረቶች ህጋዊ አይደሉም የሚል ሀሳብ ይነሳል። የተመሳሳይ ፆታ ጋብቻ ህጋዊ መሆን ያለበት ለምንድን ነው? የተመሳሳይ ፆታ ጋብቻ ህጋዊ መሆን ያለበት ጋብቻ በተጋቢዎቹ ፍቃደኝነት እንጂ በማንነታቸው ላይ የተመሰረተ ስላልሆነ ነው። ሀገረ-መንግስቱ ተጋቢዎቹ ማንነት ላይ የተመሰረተ የጋብቻ ህጋዊነት የሚሰጥ ከሆነ በግልፅ በማንነት ላይ የተመሰረተ አድሎ እያደረገ ነው። ሌላው ጋብቻን በሐይማኖታዊ አስተምህሮ ላይ ተመስርቶ ህጋዊነት መንሳት መንግስትን የሌሎች የግል የሞራል ጠበቃ ማድረግ ነው። ሌላው በታሪክ የተመሳሳይ ፆታ ጋብቻ ባህላዊ ህጋዊ ጥምረት ተደርጎ አለመወሰዱ አሁን ህጋዊ እንዳይሆን አያደርገውም። በአፓርታይድ ደቡብ አፍሪካ በነጮች እና ጥቁሮች መካከል ይደረግ የነበረው ጋብቻ ህጋዊ አለመሆኑ ዛሬ ላይ ህጋዊ እንዳይሆን አላደረገውም። ይልቁንም የጋብቻ ህጎች ሁሉን አካታች መሆን እንዳለባቸው ያሳየናል። የተመሳሳይ ፆታ ጋብቻ ለተጋቢዎቹ የደህንነት ስሜት ፣ የስነልቦና ጥበቃ ፣ኢኮኖሚያዊ እና ማህበራዊ ጥቅሞች እንደሚሰጥ ብዙ ጥናቶች አረጋግጠዋል። ስለዚህ መንግስት የዜጎችን ደህንነት መጠበቅ ቀዳሚ ተግባሩ በመሆኑ የተመሳሳይ ፆታ ጋብቻን ህጋዊ ማድረጉ ደስተኛ እና አምራች ዜጎችን ለመፍጠር ይረዳዋል።  በአጠቃላይ የተመሳሳይ ፆታ ጋብቻን ህጋዊ ማድረግ የእኩልነት ጥያቄ እንጂ የባህል እና የሞራል ጥያቄ አይደለም። ቸር እንሰንብት ጭላንጭል የተወሰደ