چُراز
تهیه اشتراک چراز اینوست @chorazadmin تهیه دورههای چراز @Sparsaog کستباکس: https://castbox.fm/vc/5635673 ارتباط با ادمین: https://t.me/chorazadmin
Ko'proq ko'rsatish📈 Telegram kanali چُراز analitikasi
چُراز (@choraz) Forsiy til segmentidagi kanali faol ishtirokchi. Hozirda hamjamiyat 25 286 obunachidan iborat bo'lib, Iqtisodiyot & Moliya toifasida 4 814-o'rinni va Eron mintaqasida 13 553-o'rinni egallagan.
📊 Auditoriya ko‘rsatkichlari va dinamika
невідомо sanasidan buyon loyiha tez o‘sib, 25 286 obunachiga ega bo‘ldi.
01 Sentabr, 2026 dagi oxirgi ma’lumotlarga ko‘ra kanal barqaror faollikka ega. Oxirgi 30 kunda obunachilar soni -12 ga, so‘nggi 24 soatda esa -1 ga o‘zgardi va umumiy qamrov yuqori darajada qolmoqda.
- Tasdiqlash holati: Tasdiqlanmagan
- Jalb etish (ER): Auditoriya o‘rtacha 25.29% darajada jalb etiladi. Nashrdan keyingi dastlabki 24 soatda kontent odatda umumiy obunachilar sonining 13.38% ini tashkil etuvchi reaksiyalarni to‘playdi.
- Post qamrovi: Har bir post o‘rtacha 6 396 marta ko‘riladi; birinchi sutkada odatda 3 383 ta ko‘rish yig‘iladi.
- Reaksiyalar va o‘zaro ta’sir: Auditoriya faol: har bir postga o‘rtacha 26 ta reaksiya keladi.
- Tematik yo‘nalishlar: Kontent صندوق, چراز, سرمایهگذاری, ویدیو, یوتوب kabi asosiy mavzularga jamlangan.
📝 Tavsif va kontent siyosati
Muallif resursni shaxsiy fikrni ifoda etish maydoni sifatida ta’riflaydi:
“تهیه اشتراک چراز اینوست
@chorazadmin
تهیه دورههای چراز
@Sparsaog
کستباکس:
https://castbox.fm/vc/5635673
ارتباط با ادمین:
https://t.me/chorazadmin”
Yuqori yangilanish chastotasi (oxirgi ma’lumot 02 Sentabr, 2026 da olingan) sababli kanal doimo dolzarb va katta qamrovli bo‘lib qoladi. Analitika auditoriya kontent bilan faol hamkorlik qilishini, uni Iqtisodiyot & Moliya toifasidagi muhim ta’sir nuqtasiga aylantirishini ko‘rsatadi.
Ma'lumot yuklanmoqda...
| Sana | Obunachilarni jalb qilish | Esdaliklar | Kanallar | |
| 01 Sentabr | +6 |
| 2 | 🔸 وقتی هزینه بهره آمریکا به بودجه دفاعی نزدیک میشود
🔹 افزایش بدهی دولت آمریکا باعث شده هزینه پرداخت بهره بدهی به یکی از بزرگترین هزینههای دولت تبدیل شود؛ تا جایی که با بودجه دفاعی این کشور رقابت میکند.
این موضوع در بحث افول قدرتهای بزرگ اهمیت دارد، چون بخشی از منابع دولت به جای سرمایهگذاری در فناوری، زیرساخت و قدرت نظامی، صرف پرداخت بدهیهای گذشته میشود.
همزمان، چین با سرعت در حال افزایش بودجه دفاعی خود و کاهش فاصله نظامی و فناورانه با آمریکاست.
در لایوهای چراز اینوست، روندهای کلان اقتصاد جهانی و اثر آنها بر بازارهای مالی را بررسی میکنیم.
برای خرید اشتراک چراز اینوست و شرکت در لایوهای شبانه میتوانید از راههای زیر اقدام کنید:
بله:
🆔 @chorazinvestadmin
تلگرام:
🆔 @chorazadmin
سایت:
chorazinvest.com
@choraz | 2 450 |
| 3 | 🔸 چرا با این همه گاز، باز هم ناترازی داریم؟
🔹 ایران بعد از آمریکا و روسیه، سومین تولیدکننده گاز جهان و چهارمین مصرفکننده گاز دنیاست؛ اما نه سومین جمعیت جهان را دارد و نه سومین اقتصاد صنعتی دنیا را.
مسئله فقط مقدار مصرف نیست؛ شدت انرژی نشان میدهد ما برای تولید هر واحد کالا و خدمات، ۵ برابر بیشتر از میانگین جهان انرژی مصرف میکنیم.
این همه انرژی دقیقا کجا میرود؟
مستند "لبه خاموشی" را در کانال یوتوب چراز ببینید.
@choraz | 3 829 |
| 4 | 🔸 بنزین، تورم و ناترازی؛ ایران چه راهی پیشرو دارد؟
🔹 آیا واقعا بنزین در ایران ارزان است یا هزینهاش را جای دیگری میپردازیم؟
مسئله ناترازی بنزین از داغترین چالشهای امروز ایران است. اما چرا با وجود سالها بحث کارشناسی، دولتها تصمیمی برای حل آن نگرفتهاند؟
در این پنل تحلیلی که در ادامه اکران مستند «لبه خاموشی» برگزار شد، به بررسی ریشه ناترازی، چالشهای تصمیمگیری دولت و نقد راهحلهای پیشنهادی موجود پرداختهایم.
مهمانان گفتگو: علی سرزعیم، پویا ناظران و محسن یزدانپناه
00:00 مقدمه
02:57 سرزعیم: چرا بحران انرژی سالها حل نشد؟
05:12 چرا تصمیمگیری درباره بنزین سخت شده؟
09:09 نقش مجلس در بنبست سیاستگذاری
13:22 قیود سیاسی چگونه انتخاب را محدود میکند؟
16:09 جنگ و محدودیت اصلاحات بزرگ
19:08 ناظران: آیا ایران اصلا کمبود بنزین دارد؟
23:11 هزینههای پنهان کمبود بنزین
24:49 خودروی پرمصرف و قیمت بنزین
27:04 واردات بنزین؛ چاپ پول و تورم
30:50 ناترازی گاز و برق؛ زمستان سخت!
33:49 واردات چقدر آب میخورد؟
35:49 هزینه واقعی بنزین ارزان
38:13 یزدانپناه؛ بازار، نهاد و قدرت توسعه
43:07 اصلاحات مارجینال و پاداش صرفهجویی
44:35 پول نفت؛ توزیع مستقیم یا توسعه زیرساخت؟
47:55 نقد ملی کردن انرژی و بنزین شهروندی
49:22 تجربه اصلاح قیمت برق
52:50 راه حل؛ اصلاح مارجینال
56:42 سرزعیم: دولت ضعیف و چالش اصلاح بزرگ
59:49 نظام تصمیمگیری و بنبست اصلاحات
1:02:26 چگونه صنعت برق بحرانزده شد؟
1:05:04 چگونه مزیت اقتصاد دیجیتال خراب شد؟
1:06:13بهترین راه حل در وضعیت امروز چیست؟
1:08:41 ناظران: هدف فوری، صفر کردن واردات
1:12:16 سه مدل قیمتگذاری بنزین
1:16:18 قیمت بنزین را چه کسی تعیین کند؟
1:18:22 درآمد بنزین؛ مردم یا دولت؟
1:22:53 سهمیهبندی و انگیزه صرفهجویی
1:24:32 آیا مردم تریدر بنزین میشوند؟
1:26:29 شوکدرمانی یا اصلاح تدریجی؟
1:29:26 نقد مفهوم قیمت حاشیهای
1:32:44 آیا بازار بنزین قابل دستکاری است؟
1:35:50 بازار انرژی و حقوق مالکیت
1:38:46 دولت یا بازار؛ تعیین قیمت بنزین
1:40:50 توسعه، حکمرانی و نقش مردم
1:42:37 آلودگی و سرطان؛ هزینه پنهان بنزین
1:44:00 اقتصاد سیاسی اصلاح قیمت بنزین
@choraz | 4 087 |
| 5 | 🔸 ری دالیو درباره افول آمریکا و حباب هوش مصنوعی چه میگوید؟
🔹 ری دالیو، بنیانگذار بریجواتر، معتقد است آمریکا با چالشهایی مثل افزایش بدهی دولت، کسری بودجه، شکافهای اجتماعی و رقابت با قدرتهای بزرگ روبهرو است؛ عواملی که میتوانند در بلندمدت جایگاه آمریکا در اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار دهند.
او همچنین درباره رشد شدید سهام مرتبط با هوش مصنوعی هشدار داده و معتقد است بخشی از بازار ممکن است با انتظارات بسیار بالا قیمتگذاری شده باشد.
مسئله اصلی برای سرمایهگذاران این است که آیا رشد واقعی سودآوری شرکتهای هوش مصنوعی میتواند این ارزشگذاریها را توجیه کند یا نه.
در لایوهای چراز اینوست، روندهای بزرگ اقتصاد جهانی و اثر آنها بر بازارهای مالی را بررسی میکنیم.
برای خرید اشتراک چراز اینوست و شرکت در لایوهای شبانه میتوانید از راههای زیر اقدام کنید:
بله:
🆔 @chorazinvestadmin
تلگرام:
🆔 @chorazadmin
سایت:
chorazinvest.com
@choraz | 3 439 |
| 6 | 🔸 تفاوت نرخ اوراق و بازده اوراق قرضه چیست؟
🔹 در بازار بدهی، دو مفهوم مهم وجود دارد: نرخ اسمی اوراق و بازده اوراق.
نرخ اسمی، سودی است که در زمان انتشار اوراق مشخص میشود؛ اما بازده اوراق، بازدهی واقعی سرمایهگذار براساس قیمت خرید اوراق در بازار است.
وقتی تقاضا برای خرید اوراق افزایش پیدا میکند، قیمت اوراق بالا میرود و چون سود پرداختی ثابت است، بازده اوراق کاهش پیدا میکند. در مقابل، کاهش تقاضا باعث افت قیمت اوراق و افزایش بازده میشود.
به همین دلیل، تغییرات بازده اوراق یکی از مهمترین سیگنالهای بازار برای بررسی انتظارات درباره تورم، نرخ بهره و شرایط اقتصادی است.
در لایوهای چراز اینوست، بازار اوراق و اثر آن بر طلا، ارز، بورس و سایر داراییها را بررسی میکنیم.
برای خرید اشتراک چراز اینوست و شرکت در لایوهای شبانه میتوانید از راههای زیر اقدام کنید:
بله:
🆔 @chorazinvestadmin
تلگرام:
🆔 @chorazadmin
سایت:
chorazinvest.com
@choraz | 4 145 |
| 7 | مستند «لبه خاموشی» رو دیدم و واقعاً حیفم اومد دربارهش چیزی نگم.
ساختن چنین مستندی در ایران، اون هم درباره مسئله پیچیده و مهمی مثل بحران انرژی، فقط به دوربین و تدوین خوب احتیاج نداره؛ ماهها تحقیق، گفتوگو با آدمهای متخصص، کنار هم گذاشتن روایتهای مختلف و مهمتر از همه، مقدار زیادی دلسوزی و سماجت میخواد.
نتیجه، مستندی شده که فقط نمیگه «برق و گاز کم داریم»؛ کمک میکنه بفهمیم چطور کشوری با این حجم از منابع، به چنین نقطهای رسیده و سهم سیاستگذاری، زیرساخت و حتی الگوی مصرف خود ما در این وضعیت چیه.
به نظرم تیم سازنده واقعاً کار ارزشمندی کرده و بهترین تشکر از چنین کاری اینه که کمک کنیم بیشتر دیده بشه.
پیشنهاد میکنم نه فقط چند دقیقه اول، بلکه کامل ببینیدش؛ چون هرچه جلوتر میره، ابعاد مسئله روشنتر و تکاندهندهتر میشه.
اگر دیدید و به نظرتون ارزشمند بود، برای بقیه هم بفرستید. چنین مستندهایی باید خیلی بیشتر از اینها دیده بشن.
«لبه خاموشی» کاری از تیم خوب چراز:
https://youtu.be/3BXCkvJrRVM | 4 602 |
| 8 | 🔸 ذخایر استراتژیک نفت آمریکا چقدر حاشیه امن دارد؟
🔹 ذخایر استراتژیک نفت آمریکا در حال حاضر حدود ۲۸۹ میلیون بشکه است. اهمیت این عدد زمانی مشخص میشود که آن را با سطوح مختلف ریسک مقایسه کنیم.
در چارچوبی که بررسی کردیم، محدوده ۲۵۰ میلیون بشکه سطح بحران، ۱۸۰ میلیون بشکه سطح اضطرار و حدود ۷۰ میلیون بشکه کف عملیاتی ذخایر در نظر گرفته میشود.
یعنی آمریکا هنوز بالاتر از سطوح بحرانی قرار دارد، اما نسبت به دورههایی که ذخایر استراتژیک بسیار بالاتر بود، حاشیه مانور کمتری دارد. اگر اختلال در عرضه نفت یا بستهماندن تنگه هرمز طولانی شود، برداشت از ذخایر میتواند به یکی از ابزارهای دولت برای کنترل قیمت انرژی تبدیل شود.
بنابراین فقط قیمت نفت مهم نیست؛ سرعت کاهش ذخایر استراتژیک آمریکا هم میتواند نشان دهد فشار بازار انرژی تا چه اندازه در حال جدیشدن است.
برای خرید اشتراک چراز اینوست و شرکت در لایوهای شبانه میتوانید از راههای زیر اقدام کنید:
بله:
🆔 @chorazinvestadmin
تلگرام:
🆔 @chorazadmin
سایت:
chorazinvest.com
@choraz | 4 817 |
| 9 | 🎬 «لبه خاموشی» روایتی تکاندهنده از بحران انرژی و آینده ایران است؛ تلاشی برای کنار هم گذاشتن قطعات پازلی که توضیح میدهد چطور به وضعیت امروز رسیدیم و ادامه این مسیر ما را به کجا میرساند.
🎥 تماشای رایگان مستند «لبه خاموشی» در یوتیوب:
https://youtu.be/3BXCkvJrRVM
🎟 در صورت تمایل و رضایت از این اثر، میتوانید با خرید «بلیت اختیاری» از طریق نشانی زیر، از تداوم مستندسازی مستقل حمایت کنید:
revayatmostaghel.ir
@chorazmedia | 6 593 |
| 10 | 🔸 توافق مکه؛ شکلگیری یک مثلث قدرت جدید در منطقه؟
🔹 یکی از مهمترین تحولات پس از جنگ ایران و آمریکا، تلاش برخی کشورهای منطقه برای بازتعریف موازنه قدرت در خاورمیانه است. «توافق مکه» را میتوان در همین چارچوب دید؛ نزدیکشدن سه ظرفیت متفاوت: قدرت مالی عربستان سعودی، توان تکنولوژیک و صنعتی ترکیه و بازدارندگی هستهای پاکستان.
این همکاری را میتوان نوعی بهرهبرداری راهبردی از ناامنی ایجادشده در منطقه دانست. جنگ ایران و آمریکا و افزایش نگرانی درباره امنیت خاورمیانه، انگیزه کشورهای منطقه برای ایجاد سازوکارهای دفاعی مستقلتر را بیشتر کرده است.
در چنین آرایشی، عربستان میتواند تأمینکننده منابع مالی باشد، ترکیه ظرفیت صنعتی و تکنولوژیک را فراهم کند و پاکستان نیز با برخورداری از سلاح هستهای، بعد بازدارندگی را به این مثلث اضافه کند.
برای خرید اشتراک چراز اینوست و شرکت در لایوهای شبانه میتوانید از راههای زیر اقدام کنید:
بله:
🆔 @chorazinvestadmin
تلگرام:
🆔 @chorazadmin
سایت:
chorazinvest.com
@choraz | 5 354 |
| 11 | 🎬 «لبه خاموشی» منتشر شد.
⚡️ چرا کشوری با یکی از بزرگترین ذخایر انرژی جهان، با کمبود برق و گاز و بنزین روبهرو شده؟ و اگر این مسیر ادامه پیدا کند، ایرانِ سالهای آینده چه شکلی خواهد بود؟
🎬 «لبه خاموشی» روایتی تکاندهنده از بحران انرژی و آینده ایران است؛ تلاشی برای کنار هم گذاشتن قطعات پازلی که توضیح میدهد چطور به وضعیت امروز رسیدیم و ادامه این مسیر ما را به کجا میرساند.
🎥 تماشای رایگان مستند «لبه خاموشی» در یوتیوب:
https://youtu.be/3BXCkvJrRVM
🎟 در صورت تمایل و رضایت از این اثر، میتوانید با خرید «بلیت اختیاری» از طریق نشانی زیر، از تداوم مستندسازی مستقل حمایت کنید:
revayatmostaghel.ir
@choraz | 12 415 |
| 12 | 🎬 «لبه خاموشی» منتشر شد.
⚡️ چرا کشوری با یکی از بزرگترین ذخایر انرژی جهان، با کمبود برق و گاز و بنزین روبهرو شده؟ و اگر این مسیر ادامه پیدا کند، ایرانِ سالهای آینده چه شکلی خواهد بود؟
🎬 «لبه خاموشی» روایتی تکاندهنده از بحران انرژی و آینده ایران است؛ تلاشی برای کنار هم گذاشتن قطعات پازلی که توضیح میدهد چطور به وضعیت امروز رسیدیم و ادامه این مسیر ما را به کجا میرساند.
🎥 تماشای رایگان مستند «لبه خاموشی» در یوتیوب:
https://youtu.be/3BXCkvJrRVM
🎟 در صورت تمایل و رضایت از این اثر، میتوانید با خرید «بلیت اختیاری» از طریق نشانی زیر، از تداوم مستندسازی مستقل حمایت کنید:
revayatmostaghel.ir
@choraz | 56 |
| 13 | 🔸 آیا کسری نفت تنگه هرمز جبران شده است؟
🔹 پیش از جنگ، روزانه حدود ۱۹ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور میکرد. با اختلال در این مسیر، سؤال اصلی این است که بازار جهانی تا چه اندازه توانسته این کسری را از مسیرهای جایگزین جبران کند؟
حدود ۶ میلیون بشکه از طریق خطوط لوله عربستان و امارات منتقل میشود، چین حدود ۵ میلیون بشکه از تقاضای نفت خود کاهش داده، نزدیک به ۲ میلیون بشکه در روز از ذخایر استراتژیک آزاد میشود و حدود ۲.۵ میلیون بشکه نیز از مسیر عمانی تنگه هرمز عبور میکند.
با جمع این ارقام، حدود ۱۵.۵ میلیون بشکه از ۱۹ میلیون بشکه قبلی جبران شده و همچنان نزدیک به ۳.۵ میلیون بشکه در روز کسری باقی میماند.
بنابراین فشار تنگه هرمز بر بازار نفت تا حد زیادی تعدیل شده، اما هنوز کاملاً از بین نرفته است. همین کسری باقیمانده و پایداری مسیرهای جایگزین، از متغیرهای مهم برای سناریوی آینده قیمت نفت هستند.
برای خرید اشتراک چراز اینوست و شرکت در لایوهای شبانه میتوانید از راههای زیر اقدام کنید:
بله:
🆔 @chorazinvestadmin
تلگرام:
🆔 @chorazadmin
سایت:
chorazinvest.com
@choraz | 124 |
| 14 | صحبتهای دکتر پویا ناظران درباره اصلاح قیمت بنزین
دکتر پویا ناظران در ادامه صحبتهای خود درباره اصلاح قیمت بنزین، نسبت به اتکا به افزایش تدریجی قیمت هشدار میدهد.
او معتقد است تجربه سالهای گذشته نشان داده که نمیتوان روی اصلاحات تدریجی بهعنوان یک راهحل قطعی حساب کرد. دولتها زمانی که شرایط نسبتا مناسب است، معمولا انگیزهای برای انجام اصلاحات سخت ندارند و وقتی بحران به نقطهای میرسد که دیگر راهی جز اصلاح باقی نمیماند، تازه به سراغ آن میروند.
به تعبیر ناظران، باید «کارد به استخوان برسد» تا دولتها حاضر شوند اصلاحات جدی انجام دهند.
او در همین زمینه به پیشنهاد قیمت ۵ هزار تومان اشاره میکند و میپرسد: «این ۵ هزار تومان مگر تدریجی شد؟» ناظران برای توضیح پیامدهای اصلاح قیمت، به تجربه سالهای ۱۳۸۹ و ۱۳۹۸ اشاره میکند.
در سال ۱۳۸۹، افزایش قیمت حاملهای انرژی پس از بحران سیاسی سال ۱۳۸۸ اتفاق افتاد؛ بحرانی که پیش از اجرای این اصلاحات، حدود یک سال کشور را درگیر اعتراضات و ناآرامیهای خیابانی کرده بود. با این حال، عواید حاصل از افزایش قیمت انرژی به مردم بازگردانده شد و پس از آن کشور درگیر بحران دیگری نشد.
در مقابل، سال ۱۳۹۸ در شرایط متفاوتی رقم خورد. ایران پس از برجام یک دوره نسبتا خوب را تجربه کرده بود، اما با خروج آمریکا از برجام و بازگشت تحریمها، شرایط اقتصادی بهشدت تغییر کرد. در چنین فضایی، افزایش قیمت بنزین انجام شد، اما عواید حاصل از آن به مردم بازنگشت و این اتفاق پیامدهای اجتماعی و انسانی بسیار سنگینی به دنبال داشت.
از نگاه ناظران، بنابراین مسئله فقط این نیست که قیمت بنزین افزایش پیدا کند یا نه؛ مسئله مهمتر این است که عواید حاصل از افزایش قیمت به چه کسی میرسد.
اگر قرار است قیمت انرژی اصلاح شود، منافع حاصل از آن باید به مردم برسد. مردم باید احساس کنند که در این اصلاحات ذینفع هستند، نه اینکه صرفا با افزایش هزینههای زندگی مواجه شوند.
بنابراین، از نگاه ناظران، مسئله بنزین فقط «قیمتگذاری» نیست؛ مسئله اصلی اعتماد، نحوه توزیع عواید و ایجاد منفعت مستقیم برای مردم است.
اگر اصلاح قیمت قرار است انجام شود، باید سازوکاری وجود داشته باشد که مردم بدانند پولی که از افزایش قیمت بنزین به دست میآید، به جای اینکه صرف هزینههای دولت شود، به خود آنها بازمیگردد. | 6 209 |
| 15 | صحبتهای دکتر علی سرزعیم درباره دولت، سرمایهگذاری و اصلاح قیمت بنزین
دکتر علی سرزعیم معتقد است در ایران با وجود بزرگ بودن دولت، ظرفیت و توان تصمیمگیری و اجرای دولت پایین است. به همین دلیل، وقتی ایدههای بزرگ و اصلاحات گسترده را به دولت میسپاریم، دولت توان اجرای آنها را ندارد و ممکن است در برابر چنین طرحهایی شوکه شود.
او میگوید سالها درباره سرمایهگذاری شعار دادهایم و حتی عنوان سال را به «سرمایهگذاری» اختصاص دادهایم؛ اما وقتی زیرساخت کافی نداریم و برق نداریم، سؤال این است که قرار است چه سرمایهگذاریای انجام شود؟
سرزعیم معتقد است اگر ایران به شرایط دهه ۸۰ برمیگشت و تکنوکراتها در ساختار تصمیمگیری حضور پررنگتری داشتند، شاید اصلا نیازی به بسیاری از ایدههای امروز برای اصلاح اقتصاد انرژی نداشتیم.
او به صنعت برق اشاره میکند؛ صنعتی که زمانی یکی از نقاط قوت ایران بود. بهترین دانشآموزان کشور به سمت مهندسی برق رفتند و ایران توانست در این حوزه به توانمندی بالایی برسد. به گفته او، امروز حتی در پیچیدهترین تجهیزات صنعت برق نیز توان رقابت داریم و مپنا از نظر فنی توان ساخت بسیاری از تجهیزات را دارد؛ اما مسئله این است که پولی برای اجرای پروژهها وجود ندارد.
به گفته سرزعیم، ورشکستگی صنعت برق به جایی رسیده که حتی به سازندگان گفته میشود: «بیا بساز، چهار سال دیگر پولت را میدهم.» نتیجه چنین وضعیتی هم روشن است؛ نیروهای متخصص این صنعت در حال مهاجرتاند و صنعتی که زمانی یکی از قویترین نقاط قوت اقتصاد ایران بود، به یکی از نقاط ضعف تبدیل شده است.
او معتقد است ما با سیاستهای اقتصادی نادرست، یکی از مهمترین نقاط قوت کشور را به نقطه ضعف تبدیل کردهایم و امروز باید برای این وضعیت تأسف بخوریم.
از نگاه سرزعیم، یکی از معدود نقاط درخشان اقتصاد ایران در دهه ۹۰، اقتصاد دیجیتال بود. شرکتهایی مانند دیجیکالا، آپارات و اسنپ شکل گرفتند و خدماتی با کیفیت بالا ارائه کردند؛ بهگونهای که بخشی از سبک زندگی مردم به استانداردهای کشورهای توسعهیافته نزدیک شد. اما بعد، همین بخش نیز با محدودیتها و سیاستهای نادرست مواجه شد.
او معتقد است ایران در سه حوزه برق، اقتصاد دیجیتال و پزشکی مزیت و توانمندی جدی ایجاد کرده بود؛ اما وقتی با صنایع و بخشهای توانمند کشور اینگونه برخورد میکنیم، طبیعی است که مشکلات گستردهای ایجاد شود.
سرزعیم در ادامه به ایده پرداخت یارانه انرژی به مردم اشاره میکند و آن را در شرایط فعلی یک «ایده درجه دوم» میداند. به بیان او، ایده اصلی این بود که دولت بتواند خودش تصمیم بگیرد و اصلاح قیمتها را انجام دهد و مجلس در جزئیات آن مداخله نکند؛ اما به دلیل ضعف دولت و سطح بالای بیاعتمادی، اجرای چنین اصلاحاتی بسیار دشوار شده است.
بنابراین، وقتی امکان افزایش جدی قیمت بنزین وجود ندارد، یکی از راههای قابلاجرا این است که بخشی از منابع حاصل از اصلاح قیمت انرژی به طور مستقیم به مردم برگردانده شود تا مردم در اصلاحات ذینفع شوند.
او حتی تأکید میکند که اگر لازم باشد، میتوان قیمت را در چند مرحله و با افزایشهای کوچک بالا برد؛ حتی اگر لازم باشد این کار بارها تکرار شود. هدف این است که جامعه به یک قیمت ثابت و غیرواقعی عادت نکند و بتوان اصلاح قیمت را بهتدریج پیش برد.
از نگاه سرزعیم، در شرایط فعلی اولویت اصلی باید حفظ نظم و ثبات کشور باشد. ایران با دشمنان و تهدیدهای جدی خارجی مواجه است و اگر در داخل دچار بحران و شورش شویم و کشور از نظر اجتماعی و سیاسی به هم بریزد، هزینه شکست میتواند بسیار سنگین باشد.
به همین دلیل، او معتقد است اصلاح قیمت باید تدریجی و محدود باشد؛ مثلا قیمت آزاد بنزین به حدود ۱۰ هزار تومان برسد، نه اینکه یکشبه جهش بزرگی ایجاد شود. هدف این است که هم اصلاحات اقتصادی آغاز شود و هم جامعه بهتدریج با تغییر قیمتها کنار بیاید.
در نهایت، مسئله از نگاه سرزعیم این است که در شرایط فعلی باید بین اصلاح اقتصادی و حفظ ثبات اجتماعی تعادل ایجاد کنیم. شاید راهحل ایدهآل روی کاغذ قابلاجرا نباشد؛ بنابراین باید سراغ راهحلهای کوچکتر، تدریجیتر و عملیتری رفت که دولت واقعا توان اجرای آنها را داشته باشد. | 5 134 |
| 16 | صحبتهای دکتر محسن یزدانپناه درباره اصلاحات اقتصادی و بحران انرژی
ما در تاریخ معاصر ایران دو دوره مهم رشد اقتصادی داشتیم؛ یکی در دهه ۴۰ و دیگری از سالهای پس از جنگ تا نیمه دهه ۸۰. دکتر محسن یزدانپناه معتقد است برای عبور از بحرانهای امروز، باید تجربه این دورهها و تفاوتهای نهادی جامعه ایران را در نظر گرفت.
یزدانپناه معتقد است ما نیازمند یک ایده انقلابی و بزرگ نیستیم؛ بلکه به مجموعهای از اقدامات کوچک و اصلاحات تدریجی نیاز داریم. به جای اینکه منتظر یک راهحل بزرگ برای حل تمام مشکلات باشیم، باید با ایدههای حاشیهای و اصلاحات کوچک شروع کنیم و آنها را بهتدریج توسعه دهیم.
او همچنین به سیاستهای توزیعی دولت احمدینژاد اشاره میکند و معتقد است این سیاستها به تشدید بیماری هلندی کمک کرد. بخشی از منابعی که میتوانست به سرمایهگذاری در زیرساخت اختصاص پیدا کند، به مصرف تبدیل شد. دولت در چند سال ابتدایی سرمایهگذاریهایی انجام داد، اما در ادامه بخش قابلتوجهی از منابع به جای تبدیل شدن به سرمایه، صرف مصرف شد و فرصت توسعه زیرساختی از دست رفت.
او در ادامه به نحوه مواجهه دولت با بحرانها اشاره میکند. به گفته او، وقتی بحرانها به سطح بسیار بالایی میرسند، همین دولت فشل فعلی نیز گاهی ناچار میشود واکنشهای عملی نشان دهد.
در حوزه برق، برخلاف بنزین، اصلاحات تدریجی و کمسروصدایی اتفاق افتاده است. بخشی از این اصلاحات از طریق تغییر تعرفهها و روشهای مختلف قیمتگذاری انجام شده و هزینه برق برای برخی مصارف به سطوح بسیار بالایی رسیده است.
او همچنین به فرمول قیمت ۵ هزار تومان برای بنزین اشاره میکند؛ قیمتی که قرار بود بر اساس یک فرمول تعیین شود و در ادامه افزایش پیدا کند، اما این مسیر اصلاحی در حوزه بنزین به شکل مشابه برق پیش نرفت.
از نگاه یزدانپناه، مسئله اصلی این نیست که یکشبه همهچیز را تغییر دهیم؛ مسئله این است که بتوانیم اصلاحات کوچک، قابلاجرا و تدریجی را شروع کنیم و آنها را ادامه دهیم.
@choraz | 4 206 |
| 17 | ⛽️ صحبتهای دکتر پویا ناظران درباره بنزین
دکتر پویا ناظران در گفتوگوی پس از اکران «لبه خاموشی» توضیح میدهد که چگونه سیاست فعلی تأمین و قیمتگذاری بنزین میتواند به تشدید تورم منجر شود.
او با اشاره به هزینه بالای واردات بنزین میپرسد: وقتی هر لیتر بنزین برای کشور با هزینهای بسیار بالاتر از قیمت فروش آن تمام میشود، این مابهالتفاوت را چه کسی پرداخت میکند و پول آن از کجا میآید؟
به گفته ناظران، دولت برای تأمین هزینه واردات بنزین، منابع ارزی را از بازار جمع میکند و در شرایطی که منابع کافی ندارد، با خلق پول به تأمین مالی آن کمک میکند؛ در حالی که این منابع میتوانست به جای مصرف شدن برای واردات بنزین ارزان، صرف سرمایهگذاری در زیرساخت انرژی و افزایش بهرهوری شود.
بنابراین، ارزان بودن بنزین به معنای رایگان بودن آن نیست. اگر هزینه واقعی بنزین را در جایگاه پرداخت نکنیم، این هزینه از مسیر دیگری به اقتصاد تحمیل میشود.
ممکن است پول بنزین را مستقیم در پمپبنزین ندهیم، اما بخشی از آن را در سوپرمارکت، فروشگاه و هنگام خرید کالاها و خدمات پرداخت کنیم؛ چراکه هزینه تأمین بنزین میتواند از مسیر تورم و کاهش قدرت خرید به زندگی روزمره ما منتقل شود. | 4 564 |
| 18 | 🎙️ گفتوگوی پس از اکران «لبه خاموشی» در حال برگزاری است.
بعد از تماشای مستند، حالا گفتوگو درباره ریشههای بحران انرژی و بنزین در ایران با حضور دکتر علی سرزعیم، دکتر پویا ناظران و دکتر محسن یزدانپناه در حال برگزاری است.
دکتر سرزعیم در این نشست از موانع سیاسی اصلاحات گفت؛ اینکه اضافه شدن قیدها و محدودیتهای متعدد از سوی ساختار سیاسی، بهویژه مجلس، عملاً فضای تصمیمگیری را آنقدر محدود میکند که انجام بسیاری از اصلاحات ضروری امکانپذیر نیست و در نهایت، ادامه وضع موجود به گزینه ناگزیر تبدیل میشود.
دکتر ناظران هم با تمرکز بر مسئله بنزین، استدلال میکند که ادامه قیمتهای فعلی ممکن نیست. به گفته او، دولت منابع کافی برای واردات بنزین ندارد و برای تأمین هزینه آن، عملا با خلق پول و جمعآوری ارز از بازار، منابع را به واردات بنزین اختصاص میدهد؛ در حالی که همین منابع میتوانست صرف سرمایهگذاری در زیرساخت انرژی، نیروگاههای پربازده یا انرژی خورشیدی شود.
بحث امروز فقط درباره قیمت بنزین نیست؛ درباره این است که منابع محدود اقتصاد ایران کجا مصرف میشوند، چرا سرمایهگذاری در زیرساخت انرژی عقب مانده و تصمیمهای امروز چگونه به بحرانهای بزرگتر، از ناترازی انرژی تا تورم، منجر میشوند.
مستند «لبه خاموشی» تلاش میکند همین زنجیره تصمیمها و پیامدهای آن را روایت کند.
@choraz | 4 372 |
| 19 | 🎬 «لبه خاموشی» روی پرده رفت
امروز در کارخانه نوآوری آزادی، اکران و رونمایی مستند «لبه خاموشی» برگزار شد؛ مستندی درباره یکی از مهمترین پرسشهای امروز ایران:
چرا کشوری با یکی از بزرگترین منابع انرژی جهان، هر سال بیشتر با خاموشی و کمبود برق، گاز و بنزین مواجه میشود؟
جمعی از دوستان ما در این مراسم حاضر شدند و به تماشای مستندی نشستند که تلاش میکند ریشههای این مسئله و انتخابهای پیش روی ایران را روایت کند.
بعد از اکران هم پنلی با حضور علی سرزعیم، پویا ناظران و محسن یزدانپناه برگزار میشود و درباره ریشههای ناترازی انرژی و مسیر پیش روی کشور گفتوگو خواهد شد.
اگر فکر میکنید پرداختن جدی، مستند و مستقل به مسائل مهم ایران باید ادامه پیدا کند، میتوانید با حمایت مالی از «لبه خاموشی» به ساخت چنین آثاری کمک کنید.
🔸برای حمایت از مستند «لبه خاموشی» به سایت روایت مستقل مراجعه کنید:
revayatmostaghel.ir/premiere | 4 723 |
| 20 | Matn yo'q... | 1 |
