ادبیات سئونلر
Kanalga Telegram’da o‘tish
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Ko'proq ko'rsatish3 132
Obunachilar
+124 soatlar
+57 kun
+2030 kun
Postlar arxiv
3 132
دوکتور علی اکبر ترابی(حلاج اوغلو)
گونون_سؤزو
انسان آگاه : حماقت ، تعصب ، تبعیض و عقاید و باورهای اشتباه افراد جامعه را زیر سوال میبرد
انسان احمق : ظاهر ، محل تولد ، نژاد ، جنسیت افراد رو به تمسخر میگیره
3 132
سوسن امینی
کوکون سسی
کولک اَسنده
کؤکسوز آغاجین بوداقلاری
بیر- بیر دیل آچیر،
بوداقلارین یارالی سسی
سنین اورهییندن اوجالیر.
کؤکلو آغاجا ایسه
فیرتینا قوپسا دا،
سنه چاتان آنجاق،
یارپاقلارین شن سسی اولور،
حیاتین زومزومهسی اولور.
بیلیرسنمی؟!
بو کؤک
تورپاغین اَن درین اورهیینده
یاشادیر اؤزونو، سسینی،
سسسیزلیین ایچیندن اوجالدیر
حیات نغمهسینی؛
نئجهکی،
درینلیک
سسسیزلیک
سئودیریر، یاشادیر سنی!
تیر ۱۴۰۵
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 132
روشن خیاوی
صفحه ای از مجلد ششم(۶) فرهنگ ساوالان
(**)-ترکی مملوکی: (Memlûk Türkçesi)
ترکی مملوکی یا ترکی مصر، زبان ترکیِ نوشتاریِ حکومت مملوکان مصر و شام در سدههای ۷ تا ۱۰ هجری (۱۳ تا ۱۶ میلادی) بود.
ویژگیها:
خاستگاه: بیشتر بر پایهی ترکی قبچاقی (Kıpçak Türkçesi) بوده؛ زیرا بسیاری از سپاهیان و فرمانروایان مملوک از قبایل قبچاق دشت قپچاق آمده بودند.
منطقهی کاربرد: مصر، شام، حجاز و دربار مملوکان.
خط: با الفبای عربی نوشته میشد.
آمیختگی زبانی: در کنار ساختار قبچاقی، واژگان فراوانی از عربی و فارسی داشت؛ زیرا زبان اداری و علمی منطقه عربی و فارسی بود.
آثار مهم:
كتاب الإدراك للسان الأتراك از ابوحیان اندلسی
الدرّة المضيئة في اللغة التركية
فرهنگها و دستورهای ترکی–عربی دورهی مملوکی
نمونههای زبانی:
گؤزل (gözäl) = زیبا
آلما (alma) = سیب
اؤت- / öt- = گذشتن (مانند بسیاری از گونههای قبچاقی)
اهمیت:
ترکی مملوکی یکی از مهمترین حلقههای میان ترکی باستان و ترکی عثمانی است و برای شناخت واژگان قبچاقی، پیشینهی زبان قزاقی، قرقیزی، تاتاری و دیگر زبانهای قبچاقی اهمیت فراوان دارد.
بهطور خلاصه:
ترکی مملوکی = ترکی قبچاقیِ درباریِ مصر و شام در دورهی مملوکان، نوشتهشده با خط عربی و آمیخته با عربی و فارسی.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 132
همت شهبازی
غرب وشرق آراسیندا ایدئولوژی دوزاق
(جلال آل احمد وعلی شریعتی نین پارادوکسو)2
بوتون بونلاردان چیخان نتیجه اودور کی، جلال آلاحمدین تورک دیلینه قایغیسی یوخ ایدی. او، سادهجه بونو دئمکله «آذربایجان محیطی»نین دوشونجهسینی اؤزونون خئیرینه تاماملاماق ایستهییردی. اؤزونو گوندمده ساخلاماق نیتینه اولان باشقا بیر نمونه یئنه ده صمد بهرنگینین اؤلومو ایله باغلیدیر.
بوتون بونلار اونا اهمیتسیز ایدی. اونون مقصدی گوندهمده قالماق، اؤزونو تانیتماق و اؤنجول ضیالی اوبرازی یاراتماق ایدی. اونون شخصیتی، سویون اوزونده دوران تاختا پاراسی کیمی ایدی. سو، اونو ایستهدییی طرفه دؤندره بیلیردی.
بونونلا پارالئل اولاراق، دکتر شریعتی ایسه غربی، اسلام نظریهسی بوحاغیندان دَیرلندیرهرک سرت شکیلده تنقید ائدیر. آلاحمددن فرقلی اولاراق، اونون یاناشماسیندا معین قدر صمیمیت و مسئولیت حیس اولونماسینا باخمایاراق، اؤتوردویو مئساژلار نتیجه اعتباریله توپلومون ایرهلی دئییل، گئری آددیملاماسینا سبب اولموشدور. پروبلئم اوندادیر کی، شریعتینین اسلام اوخونوشو: تاریخی پوزور، او رومانتیکدیر و سیاسی مقصدلرله یوکلنمیشدیر. اونون تقدیم ائتدییی اسلام، مرکّب دئییل، چوخطرفلی دئییل، مدرن دونیانین نظری پروبلئملرینه جاواب وئرمیر. نتیجهده بو یاناشما توپلومو ایرهلی آپارماق عوضینه، نوستالژی و ایدئولوژییه قاپانما یارادیر.
بو ایکی فیکیر جریانی ایران دوشونجه سیستئمینده انکشافی تورموزلایان قوهلره چئوریلمیشدیر. آلاحمد ده، شریعتی ده غربی تنقید ائدیرلر. اما بیری پوپولیست لووغالیق ایله، دیگری ایدئولوژی رومانتیکا ایله.
غربی تنقید ائتمک اؤزو-اؤزلویونده دَیر دئییل. دَیر اولان، نهیی تنقید ائتدیینی بیلمک، نهیی عوض ائدهجهیینی گؤسترمک، و بونون مسؤلیتینی داشیماقدیر. غربی تنقید ائتمک هر زامان آزادلاشدیریجی اولمور. عکسینه، بعضی حاللاردا او، توپلومو مسؤلیتسیز حالا سالیر. اگر غربی تنقید ائتمک، یئنی بیلیک سیستئمی، یئنی اخلاقی مودئل تکلیف ائتمهییرسه، او زامان بو تنقید یالنیز دویغوسال بوشالمادیر. آلاحمد بو نقطهده ایلیشیب قالیر: «غرب پیسدیر» دئییر، اما «نه ائدک؟» سوالینا جاواب وئرمیر. تنقید ایدئیایا یوخ، شخصیته خیدمت ائدنده، او آرتیق آیدینلانما دئییل، پوپولیزمدیر.
غربی گوناهلاندیرماق راحاتدیر. چونکی بو زامان، داخیلی پروبلئملر گؤرونمز اولور، یئرلی سهولر مقدسلشیر، توپلوم اؤزونوتنقیددن قاچیر. بو نقطهده غرب تنقیدی، «بیز گئری قالدیق» سوالینی «اونلار بیزی گئری سالدی» ایله عوض ائدیر. بو ایسه انکشافین سونودور. شریعتینین رومانتیک اسلام اوخونوشو بورادا تیپیک نمونهدیر: تاریخ میفلشیر. کئچمیش، ایدئاللاشدیریلیر. مدرن پروبلئملره جاواب کیمی تقدیم ائدیلیر. مدرنلیک ایسه، شیطانلاشدیریلیر، نتیجهده توپلوم ایرهلی دئییل، گئری آددیملاییر. غرب دونیاسینی تنقید ائتمهیین ان تهلوکهلی فورماسی دا بودور: نوستالژی یارادیر.
جلال آلاحمد تنقیدی شهرته چئویردی. علی شریعتی تنقیدی ایدئولوگییایا. اما هئچ بیری اونو انکشاف لایحهسینه چئویره بیلمهدی. هر ایکیسی ده، آلتئرناتیو اویغارلیق (تمدن) مودئلی قورمور، علمی، حقوقی، نظری انکشاف پروقرامی تقدیم ائتمهییر، تنقیدی انکشافین باشلانغیجی یوخ، سونو کیمی استفاده ائدیر. بو سببدن اونلارین ایدئیالاری ایران دوشونجه سیستئمینده انکشافی یئیینلندیرن دئییل، لنگیدن گوجه چئوریلیر.
غربی تنقید ائتمک یالنیز او زامان فایدالیدیر کی، مسؤلیت یاراتسین، آلتئرناتیو قورسون، گلهجک پئرسپئکتیوی آچسین. عکس حالدا او، ایدئولوژی نارکوتیک، دویغوسال سلاح و اینتئلئکتوال تله اولور.
آردی وار
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 132
آیدین روشن
استانبول اوچون
سنه واراییم دئیه
یئر یاسالارینی
بوزوب دا گلدیم
آتلاریم دنیزدن
گمیلریمسه
کارادان کئچدی!
سندهکی دوداقلار
اؤیله سیجاق کی
دوداغیمدا سیگارئتی
آلیشدیرا بیلر!
اورتاق سوچلار کیتابیندان
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 132
فاطمه_ ملک زاده
کم کسی نیستند این پنجره ها
چقدر در دارند
سوتِ کارخانه ها را میشنوند
و مادیان ها را درمزرعه اسطو خدوس
تماشا میکنند
شاخه هایِ درختان را
که تارِ عنکبوت را میمانند
و درونشان مثلِ آسفالتِ لکه گیری شده
میسوزد
تویِ ردِ پاهایی که از ما
تویِ ماسه ها مانده
سگ ها بوسه بازی میکنند
و ماه ی که به موهایش روغن بریانتین زده
به سر رسیدِ بانکی فردایم می تابد
خدایی در دلم چرت میزند
کشتی ی هستم که بارش غارت شده باشد
ای زن این دردها از کجا در تو
دهان باز کرده اند؟
که هر چه مُرده می آید جلوِ چشمانت
تو صداهایِ سفید را دوست داری
صدایِ آب را
صدایِ باد و نسیم را
رقصِ مرتاض ها را
و زنانی که از لولیتا خوانی برمیگردند
کم کسی نیستند این پنجره ها
چقدر در دارند
از همین درها بود که دیدم
خورشید از دره هایِ دلگیر گریخت
و پرندگان چون زائران پارسا گم شدند
که دیدم ماه ستاره ای را آنچنان بوسید
که کشتزار خشخاش خمار شد
و به خواب رفت
که دیدم اتاق گور شد
کم کسی نیستند این پنجره ها
اما میدانم
"آن کس که محکم تر ترا به آغوش میکشد
مهیب تر به زمین می کوبد
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 132
✍:"ایلقار موذنزاده "
داستانک
«دقایقی پیش حمله موشکی و پهبادی به اردبیل اتفاق افتاد و صدای انفجار از نقاط مختلف اردبیل شنیده میشود.» هر روز چندین بار این اخبار به صورت نوتیفیکیشن اپلیکیشنهای مختلف در گوشیام ظاهر میشود. برای ثانیهای ترس، وحشت و نگرانی بر وجودم مستولی میشود. گوشهایم را تیز میکنم اما هیچ صدایی در اردبیل نیست. در خانهی تنهاییام نشستهام و جز قژ قژ تکراری یخچال خالی، چکهی حمام و سیگنال ماشینی در خیابانی دور هیچ صدایی نیست. با کمی دقت میبینم اسم شهری که میگوید «د» ندارد و «اربیل» است. پیش خود میگویم «د» که نباشد، «درد» هم نیست، «دلنگرانی» هم نیست. «دمار» از روزگارمان در نمیآید و «دیوار»، «دار»، «دشمن» و «ددمنشی» هم نیست. ثانیهای ترس و وحشتم فروکش میکند، اما چه فرقی میکند. در جایی دیگر موشکی فرود آمده، انفجاری جانی را تباه ساخته و اعضای بدن بیگناهی پکیده. چه فرقی میکند موشکی که جنوب میخورد و مادرانی داغدار میشود. کودکان معصومی که در اهواز، قشم، پیرانشهر، دزفول و میناب پرپر میشود. جنگ جز جنایت و فاجعه چه چیز دیگری دارد؟ خدا به دادمان برسد. بلکه وجدانهای خفته در وجود تاریکاندیشان بیدار شود. از خوی ددمنشانه و تجاوز به حریم انسانی دست بکشند. اگر زیادهخواهیهای قدرتطلبان و ماتریالیستهایی که هیچ روحی اندرون کالبدشان نمیبینند نبود، جهان جای بهتری میشد.
۱۴۰۵/۰۵/۰۳
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 132
قربون برم خدا را یک بام دو هوا را
حقوق شش ماه مربی تیم ملی فوتبال140 میلیاردتومان
دستمزد بازیکن تا 300میلیاردتومن متغیر
حقوق کارگر درماه 20 میلیون تومان
حقوق معلم پس از سی سال سابقه با مدرک دکترا حداکثر چهل میلیون....
دستمزد فوتبالیست باید دلاری وبر مبنای دستمزد جهانی محاسبه شود.
اما،اما ،پس ازشش ماه جلسه شو رایعالی کار ،تصویب وزیر ، تصویب هیت دولت, موافت کار فرمابه اگر حقوق کارگربه بیست میلیون برسد تورم ایجاد میشود،
صنعت می خوابد ،
سیل وزلزله میاید ... یئل قوپور توفان قوپار قاخماز حقوق کارگر...برای حقوق کارگر شانصدتا حدیث داریم آمما،آمما، برای دستمزد نجومی بگیران نه حدیث داریم نه قانون
اوردادی کی قربون برم خدا را یک بام دو هوا را.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 132
رحیم گوزل
1
منیم
سویلهدیییم، هئچ؛
اوزون
یاخشی بیلیرسن کی،
یوخلاماغین واختی دئییل.
دی گل،
آییق قالانمیرسان!
اولمایا،
یانشاقلاییرلار
اینسان مختاردیر دئینلر...
یا
سن، سایمازیانالیقلا
سو توکورسن
جبرین دَییرمانینا...
اویان!
یوخسا
میلیونلارجا پسیخولوژی کیتابلار
دوشر
سورغو آیاغینا!..
2
غم،
بیزلرده عمومیدیر؛
انتهاسی
هامی قلبینده داریخیر،
شاعیرلر ایسه
قلمینده ده!..
3 132
همت شهبازی
غرب وشرق آراسیندا ایدئولوژی دوزاق
(جلال آلاحمد و علی شریعتینین پارادوکسو)
بیرینجی بولوم
۲۰.جی عصر ایران دوشونجه تاریخینده غرب پروبلئمی سادهجه مدنی مسئله دئییل، اونتولوژی(وارلیغا یؤنوملو) و ایدئولوژی بحران کیمی میدانا چیخیر. بو بحرانین ان چوخ سسلهنن ایکی آدی جلال آلاحمد و دکتر علی شریعتیدیر. اونلار ظاهرا فرقلی موقعلردن چیخیش ائتسهلر ده، ماهیت اعتباریله عینی تهلوکهلی نقطهده کسیشیرلر: غربی تنقید ائدرکن آلتئرناتیو بیر انکشاف مودئلی تقدیم ائده بیلمهمک.
غربدن گلن هر بیر ایدئیایا قارشی سرت یاناشما خصوصیله جلال آلاحمد طرفیندن قاباردیلیر. اونون بو موقعی زامانلا کوتله آراسیندا دا تأثیرینی گؤستریر. آلاحمدین «غربزدگی» آنلاییشی ایلک باخیشدا یئرینده و حاقلی گؤرونور. او، غربی: ایمپئریالیست، استثمارچی، مدنی هئگئمون کیمی تقدیم ائدیر. بو باخیمدان، سوسیالیست بوجاغیندان باخاراق، غربین مدنی و اجتماعی نایلیتلرینی «ایمپئریالیزم» آدی آلتیندا تنقید ائدن آلاحمد، چوخ واخت نیتینده اوغورلو گؤرونور. کوتله پسیخولوگییاسی اوچون جلبائدیجی اولور. آنجاق پروبلئم بورادا باشلاییر:
آلاحمد غربی تنقید ائدیر، اما شرقین نهیی انکشاف ائتدیردیینی گؤسترمیر. اونون تنقیدی، یول گؤسترمیر، پئرسپئکتیو آچمیر، یالنیز داغیدیر. بو ایسه تنقیدی دوشونجه یوخ، ییخیجی ریتوریکا (خطابه، بلاغت)یارادیر. تنقید واسطه اولماق عوضینه مقصده چئوریلیر. اونون مقصدی یول گؤسترمک دئییل، تنقید واسطهسی ایله اؤزونو تبلیغ ائتمک ایدی. آلاحمد اوچون اساس مسئله ایدئیا دئییل، اؤز آدینین ایدئیا ایله یاناشی چکیلمهسیدیر. او، کوتله دوشونجهسینین انکشافینی دئییل، شخصی اؤنجوللویونو اؤنه چکمیشدیر. اونون مقصدی هر شئیده اؤنجول اولماق، یالنیز اؤزونو اؤن پلانا چیخارماق ایدی. دوشونجهسینده صمیمیت یوخ ایدی. عینی حالدا مسؤلیت ده حیس ائتمهییردی. انسانلارین طالعی اونون وئجینه ده دئییلدی. هر یوللا اولورسا اولسون یالنیز هر بیر شئیین اؤنونده آدینین گلمهسینه دوشونوردو. آلاحمدین آیدینلادیجی صمیمیتسیزلییی ان آچیق شکیلده صمد بهرنگی حادثهسینده اوزه چیخیر. صمد بهرنگینین اؤلومو ایله باغلی اؤزونو بو حادثهیه باغلاماغا چالیشماسی اونون پوپولیست مقصدلرینی آچیق شکیلده گؤستریر. اویدورما بیر فیکیرله هم اؤزونو تبلیغ ائتدی، هم حقیقتی یاییندیردی، هم ده نئچه انسانین قازاماتا دوشمهسینه سبب اولدو. بهرنگینین اؤلومو اطرافیندا فورمالاشدیریلان اویدورما، حقیقتی اؤرت-باسدیر ائدیر، دویغوساللیغی سلاحا چئویریر، انسان طالعینی ایدئولوژی آلَته ائندیریر.
بو پروسئسده آلاحمد، حادثهنی اؤز ایدئولوژی کاپیتاللاشدیرما آلَتینه چئویریر، بورادا آرتیق صحبت ایدئیادان یوخ، اخلاقی مسؤلیتسیزلیکدن گئدیر. انسان حیاتی اونون اوچون مقصد دئییل، واسطهدیر.
او، بونو نییه ائدیردی؟
آذربایجان آیدینلاری آراسیندا صمد بهرنگی گروهونون گوجلو نفوذ قازاندیغینی مشاهده ائتدیکده، آلاحمد بو گروها یاخینلاشماغا چالیشمیش، اونلارین آراسیندا تورک دیلینی مدافعه ائتمه دوشونجهسینی غالب گؤرور. نتیجهده او دا تورک دیلینی مدافعه ائتمهیه باشلاییر. نییه؟ چونکی آذربایجان آیدینلاری آراسیندا دا اؤزونو سئودیرمک و آدینین اورادا گئتمهسینی ایستهییردی. او، تورک دیلینین حقوقونو قوروماقدا صمیمی دئییلدی. اونون «تورک دیلی» قایغیسی یوخ ایدی. بو سادهجه آذربایجان محیطینده آدینی چکدیرمک نیتی داشییردی. آلاحمدین آذربایجان محیطینه یؤنلمهسی، تورک دیلینه گویا «مدافعهچی» موقع توتماسی دا عینی خطین داوامیدیر. بو ماراق، درین دئییل، داواملی دئییل، مسؤلیتلی دئییل. اگر بیر دوشونور حقیقتا دیل مسئلهسینه حسّاسدیرسا، او دیلی، ساوادلانما واسطهسی کیمی، کیملیک داشییجیسی کیمی، مدنی گلیشمه آلَتی کیمی مدافعه ائدر.
صمد بهرنگینین الیفبا کیتابینین چاپ اولماسی موضوعسوندا دا آلاحمدین غیرصمیمی داورانیشلاری مشاهده اولونور. بهرنگی، کیتابی چاپ ائتمک اوچون دکتر محمدعلی فرزانهیه وئریر. دکتر فرزانهنین (خاطیرهلر کیتابی) دئدیینه گؤره، بو کیتاب آذربایجانلی اوشاقلارین ساوادلانماسینا دئییل، اونلارین فارسلاشماسینا خدمت ائدیردی. صمد بهرنگی، مسؤلیتلی ضیالیلاردان ایدی. درحال دوکتور فرزانهنین دئدیکلرینی آنلاییر. بو سببدن آل احمدین بو کیتابی چاپ ائتمهسینه جاندان باشدان کئچمهسینی گؤرن صمد بهرنگی اونون نیتینده غیرصمیمی اولدوغونو بیلیر و بیر دفعهلیک همین کیتابی محو ائتمیشدی. صمد بهرنگینین بو تهلوکهنی آنلایاراق کیتابی محو ائتمهسی اونون مسؤلیتلی ضیالی موقعینی، آلاحمدین ایسه غیرصمیمیلیینی آچیق گؤستریر.
آردی وار...
قایناق :دوشرگه
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 132
سایین کانال داشلار، خصوصیله اوشاق ادبیاتینین مارا قلی لاری تعسوفله بو گون اوشاق ادبیاتین دوزنله یه بیلمه دیک گلن هفته دن هر هفته اولدو غوکیمی پنجشنبه گونی اوشاق ادبیاتینی تقدیم ائده جه ییک .
3 132
ادبی کؤرپو شعر درگیسی 46-جی سای
اؤزل قادین شعری
مولف: سخاوت عزتی
ناشر: الکترون نشر
نشر تاریخی: یای 1405
صحیفه سایی: 70 صحیفه
دیل: آذربایجان تورکجهسی
رسمالخط: عرب الفباسی
Qısa Təsvir:
Aylıq ədəbi e-dərgi. 46-ci sayı. Güney Azərbaycanda – İranda hazırlanan aylıq ədəbi elektron dərginin yeni sayında o taylı-bu taylı müxtəlif düşüncəli yaradıcı adamlarımızın ədəbi-bədii nümunələri toplanıb. E-dərgi Güney Azərbaycanda yayıma hazırlanıb: redaktoru və naşiri Səxavət İzzətidir.
قیسا تصویر:
آیلیق ادبی ائ-درگی. ۴6-جی سایی. گونئی آذربایجاندا – ایراندا حاضرلانان آیلیق ادبی ائلئکترون درگینین یئنی ساییندا او تایلی-بو تایلی مختلیف دوشونجهلی یارادیجی آداملاریمیزین ادبی-بدیعی نمونهلری توپلانیب. ائ-درگی گونئی آذربایجاندا یاییما حاضرلانیب: رئداکتورو و ناشری سخاوت عزتیدیر..
3 132
یاشاسین منیم موخالیفیم
موخالیفین قادسینی آلیم،
موخالیف ان بویوک،چوخ دیرلی بیر نعمت دیر ،گئت دییمیز یولو،توتدوغوموز تصمیمی چوخ دیقت له ایزله ییر مینت سیز ،خش سیز دوشونجه سینی دئییر، بیزی مجبورائدیر دیقتیمیزی آرتیراق،تصمیم لریمیزی آپ آیدین ائده ک...خطالاریمیز آزالداق
یاشاسین منیم موخالیفیم
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 132
مجلد سوم «فرهنگ دایره المعارفی ریشه شناختی تاریخی-تطبیقی ساوالان»
امروز از طرف ناشر- انتشارات آذر-توران، نباتی پخش شد،
علاقمندان میتوانند جهت تهیه فرهنگ با شماره تلفن ۰۴۱۳۵۵۴۷۵۱۰- انتشارات
تماس بگیرند.
3 132
بؤیوک تورک شاعری ناظم حکمت و تورک دونیاسی...
پروفسور، دکتر علی قافقازییالی
چئویرن: (م. صفا)
(۱۰)
تیفلیسدن موسکووایا سیاحتین چتینلیگی و سووئت خالقینین وضعیتی...
تیفلیسدن موسکووایا سیاحتین چتینلیگی و سووئت خالقینین وضعیتی والا نورالددینین آشاغیداکی سؤزلری ایله چوخ یاخشی تصویر ائدیلمیشدیر:
........
بیز روسییانین داخیلی اراضیلرینه دوغرو ایره لیله ییردیک. اگر آمئریکا ایله تورکییه، یاخود آوروپا ایله آفریکا آراسیندا حیات سوییهسینده فرق وار ایدی سه، ۱۹۲۲-جی ایلین اورتالاریندا قافقازلا روسییانین داخیلی اراضیلری آراسیندا دا، عینی درجهده بؤیوک حیات سوییهسینده فرق وار ایدی.
سبب تکجه وطنداش و خاریجی محاربهلرین ائولری و کندلری داغیتماسی دئییلدی. روسییا اقلیمینی مرحلهلرله ویران قویان قوراقلیق، همین ایل تورپاغی بوروین اینقیلابی سارسیتماق ایسته ییردی...
روسییادا ۳۰ میلیون اینسانین آجلیق چکمهسی، آغاج قابیقلارینی گمیرمهسی، کؤکلری، ایتلری، پیشیکلری یئمهسی، دری و گونلری آختارماسی، یاخین تاریخین ان دهشتلی حادثهلریندن بیری ایدی. آجلیق چکن لر ائولرینی و کندلرینی ترک ائدرک اون مینلرله، یوز مینلرله دسته ایله شهرلره آخیشیردیلار. شهرلر ده دهشتلی وضعیتده ایدی... اونلارین هئچ بیرینده اجتماعی خیدمتلر یوخ ایدی. الکتریک، سو، نقلیات، بازار، آلیش-وئریش یوخ ایدی... آسفالت و بینالار قازیق دلیکلری ایله دولو ایدی، داغیلیب و اوچوردو. اینسانلارین اوزلری سولغون، آجیناجاقلی گئیینمیشدی؛ اوت، اوجاق یوخ ایدی... بو، نئجه ده بدبختلیک ایدی...
قاتاریمیز ایستانسییالارین بیرینده دایانمیشدی. آجلیق چکن اینسانلارین آخینی، غیری-انسانی گؤرونوشلری، شیشمیش قارینلاری، قاباریق گؤزلری، سولغون اوزلری و جیریق پالتارلاری، دمیر بارماقلیقلارا سویکه نیب بیزی ایزلهییردی. اونلارین سایی قاتارداکیلاردان اوچ-بئش دفعه چوخ ایدی. قافقازدان گتیریلن قارپیزلاری یئیهنلر قابیقلارینی پلاتفورمایا(سککییه) آتارکن، آجلیق چکن انسانلار سورو حالیندا قابیقلارینی توتوب یئمک اوچون اؤز آرالاریندا دالاشیردیلار. اونلار بیر-بیرینی تانیمیردیلار. البته کی، بیزی ده تانیمیردیلار. اما اونلار آجلیق چکن انسانلاری آیری بیر ملت، اؤز سوییهلرینده انسانلار حساب ائدیردیلر. آجلیق اونلارین ذئهنینی او قدر سارسیتمیشدی و فورمالاشدیرمیشدی کی، بیر-بیرلرینین یئمه یینی قوپارماغا حاق قازاندیریردیلار. اما بیز، یئمک پاکت لری و سبتلرله بزهدیلمیش قاتارا مینن توخ اولانلار، اونلارین گؤزونده تامامیله فرقلی بیر طبقه ایدیک. اونلار بیزه هجوم ائتمهیه حاق قازاندیرمیردیلار. اما قاتار حرکت ائتمیردی؛ دایانمیشدی. ایچریده فیرتینا باشلاسایدیلار، احمد جوادین قابلاشدیرماسیندا بیر دنه ده اولسون کونفئت قالمازدی. چوواللار و توربالار بیر گؤز قیرپیمیندا یوخ اولاجاقدی.
بلکه ده بو، ایندی یه قدر گؤردویوم ان دهشتلی منظره ایدی... اونون دهشتی آجلیق و یوخسوللوقدان دوغولموش بو بدبخت انسانلار آراسیندا صینفی بیر دوشونجه طرزینین یارانماسیندا ایدی...
بو منظره ناظمی ده، دهشته گتیردی. اونون مشهور شعری اولان "آجلار" سونرادان بو تأثیر آلتیندا یازیلمیشدیر.
(آردی وار...)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 132
Repost from ادبیات سئونلر
چرشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا
بؤیوک تورک شاعری ناظم حکمت و تورک دنیاسی...
پرفسور. دکتر علی قافقازییالی
نوبل آکادمیک یایینجیلیک کتاب، آنکارا، 2023
چئویرن: مجید تیموری فر (م. صفا)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
