دیده‌بان میراث فرهنگی

✖وضعیت بغرنج نگهداری از مسجد عباسی(مسجد شاه) اصفهان واقع در میدان‌نقش جهان! که تقریبا می‌توان گفت به حال خود رها شده مساحت زیادی از کاشیها از زیر کنده شده و بسیاری از کاشیها فروریخته است. سیم کشی های برق با زدن میخ میان درز کاشیها انجام شده! از فضای اصلی زیر گنبد اصلی مسجد بعنوان انباری استفاده شده!! فضله پرندگان بر روی کاشیکاریها به راحتی مشهود است. مرمتهای غیر اصولی در جای جای این بنا دیده می‌شود! هر تکه کاشی که جدا می‌شود ریزش بقیه کاشیها را در پی دارد. خلاصه اینکه این بنای بسیار ارزشمند در یک نگاه و از دور سالم و از نزدیک بسیار در خطر و در حال تخریب است!

سرقت از کلیسای تاریخی روس‌ها در تهران؛ ضربه‌ای تازه بر پیکر میراث فرهنگی کلیسای تاریخی سنت نیکولای ارتدوکس روسیه در تهران، یکی از قدیمی‌ترین عبادتگاه‌های مسیحی ایران، هدف سرقت قرار گرفت. این رویداد تلخ در ۲۰ خرداد رخ داد و جامعه مسیحیان را در بهت فرو برد. این مکان مقدس که دهه‌ها از گزند حوادث تاریخی و جنگ‌ها جان سالم به در برده بود، اکنون با هتک حرمت مواجه شده است. سفارت روسیه در ایران با انتشار بیانیه‌ای، ضمن ابراز تاسف عمیق، این کلیسا را نماد دیرینه احترام به مسیحیت در ایران خواند. در بخشی از این بیانیه آمده است: «سفارت از کسانی که مرتکب این اقدام موهن شده‌اند درخواست می‌کند شمایل‌ها و اشیای مقدس ربوده شده را به کلیسا بازگردانند و بار گناه را بیش از این بر دوش خود نیفزایند.» این کلیسا پیش‌تر نیز در جریان جنگ‌های اخیر آسیب دیده بود. گزارش کامل این سرقت تلخ را در کجارو بخوانید. 🆔 @kojaro

🔻 چوب حراج به قلب تاریخی قزوین بخشی از عرصه دولت‌خانه صفوی به بهره‌بردار گراند هتل واگذار شد آن‌سوی حصارهای بلند مرمت نخستین هتل مدرن ایران چه می‌گذرد؟ ✍مطهره کشاورزی: سرانجام پس از مناقشه‌های بسیار، بخش از عرصه دولت‌خانه صفوی قزوین موسوم به «گاراژ اقتصاد» برای ساخت‌وساز در اختیار بهره‌بردار پروژه گراند هتل قرار گرفت. اتفاقی که در سکوت خبری و پشت دیوارهای بلند در حال انجام است و کارشناسان میراث‌فرهنگی آن را مغایر با مصوبه سال ۱۳۸۲ مقام معظم رهبری مبنی بر آزادسازی دولت‌خانه صفوی می‌دانند. آنچه پشت دیوارهای کارگاه می‌گذرد، تفاوت معناداری با ادعای «عملیات سبک» دارد. سعید زارع‌پور، فعال میراث فرهنگی می‌گوید: فعالیت بهره‌بردار پشت حصارهایی که مدام بلندتر می‌شوند، همچنان ادامه دارد؛ اما بر اساس آنچه از بیرون دیده می‌شود، بالکن و پایه‌های چوبی تاریخی گراند هتل که فرم ویژه آن‌ها در تصاویر قدیمی بنا نیز به‌وضوح دیده می‌شود، برچیده شده‌اند. در خوش‌بینانه‌ترین حالت، قرار است سازه‌هایی با مصالح جدید جایگزی بخش‌های تاریخی شوند. https://www.jamaran.news/fa/tiny/news-1712528

🔺در تخت جمشید چه می‌گذرد؟ ‼️خیز دوباره شهرداری برای محور مهدیه 📍با وجود مخالفت پایگاه میراث جهانی تخت جمشید، مخالفت‌های مکتوب مدیرکل میراث فرهنگی استان فارس، معاون گردشگری و امور زیارتی استانداری، مدیر کل امور پایگاه‌ها و مدیر کل ثبت و حریم آثار تاریخی کل کشور مبنی بر لغو ابلاغیه گسترش شهر مرودشت به حریم درجه دو تخت جمشید هنوز پاسخی از سوی اداره کل بناها و محوطه‌ها و بافت‌های تاریخی به عنوان نماینده وزارت میراث فرهنگی به شورای عالی معماری و شهرسازی ارسال نشده است!!! 🖋#مریم_اطیابی 🔸میراث‌باشی: ۴ ماه پس از اعلام مخالفت‌های پی‌در پی گروه‌های مختلف میراثی بار دیگر، شهرداری مرودشت طی مکاتبه شماره ۱۴۰۵/۲/۳/۳۴۸ مورخ پانزدهم اردیبهشت ۱۴۰۵ به پایگاه میراث جهانی تخت جمشید متذکر شده که تهیه طرح مطالعات شهری محور مهدیه را در دست اقدام دارد!؟ 🔸خیز دوباره شهرداری مرودشت جهت بلعیدن محور مهدیه شوک بزرگی بود و اداره کل میراث فرهنگی استان فارس بار دیگر طی مکاتبه شماره ۱۴۰۵۳/۱۳۳/۱۲۶۹ مورخ ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ به معاون میراث فرهنگی کشور خواستار پیگیری لغو این مصوبه و برگشت به مسیر تدبیر کارشناسی این مسئله شده که متاسفانه تا کنون پاسخی از وزارتخانه دریافت نکرده است. ✅حریم درجه دو تخت جمشید با وسعتی حدود ۱۷ هزار هکتار، علاوه بر اینکه محدوده دو شهر تاریخی پارسه و استخر را زیر چتر حفاظت منظری خود قرار داده، خود شامل ۱۱۰ اثر تاریخی مهم دیگر دشت مرودشت است. 🔸شهرداری مرودشت از سالهای دور تصمیم به گسترش محدوده شهر مرودشت به سمت تخت جمشید را با تصور ساماندهی محور ورودی تخت جمشید گرفته بود و با توجه به ضوابط حریم درجه دو تخت جمشید و آسیبهای ناشی از گسترش غیرقانونی ساخت و سازها، همواره این تصمیم مورد مخالفت قرار می‌گرفت. 🔸با این حال تلاشها در این خصوص همچنان ادامه داشت تا آنجا که کد آبادی روستای مهدیه در سالهای حوالی ۱۳۹۸ تا ۱۳۹۹ (؟) حذف شد و از آن سالها روستای مهدیه دیگر نه روستا محسوب می‌شد که با طرح هادی روستایی بتوان ساخت و سازها را در آن مدیریت کرد نه بخشی از شهر مرودشت بود که ضوابط شهری در آن برقرار باشد (!). 🔸این وضعیت زمینه تصور آشفتگی محور ورودی تخت جمشید و نیازمندی ایجاد ساز و کار در بازنگری طرح جامع شهر مرودشت را ضروری کرد.طی تابستان سال ۱۴۰۴، بررسی‌های طرح جامع مرودشت توسط شهرداری و اداره راه و شهرسازی مرودشت، نمایندگان شورای عالی معماری و شهرسازی و دیگر دستگاههای مرتبط از جمله وزارتخانه میراث فرهنگی انجام شد و در بخشی از این طرح لزوم ایجاد یک پهنه گردشگری در مسیر محور مهدیه و ساماندهی و زیباسازی این مسیر مطرح شد که در نهایت با محدوده‌ای به وسعت ۳۷ هکتار آن هم در مجاورت محور مهدیه صرفا به عنوان پهنه خدمات گردشگری و نه الحاق به محدوده شهر مرودشت، از سوی میراث فرهنگی موافقت شد تا تمرکز خدمات گردشگری در بخشی از محور اصلی روستای مهدیه متمرکز شد و از پراکندگی فضاهای خدماتی و تغییر کاربری گسترده جلوگیری شود. 🔸اما به یکباره در اواسط مهر ماه سال ۱۴۰۴ اخباری در خصوص الحاق ۹۵۰ هکتار از اراضی حریم درجه دو تخت جمشید به محدوده شهر مرودشت منتشر شد که اداره کل میراث فرهنگی استان فارس اعلام کرد هیچگونه مجوزی از سوی این اداره در خصوص الحاق روستای مهدیه به شهر مرودشت صادر نشده است. 🛑پس از آن شورای راهبردی پایگاههای میراث جهانی پارسه - پاسارگاد در ۴آبان ماه سال ۱۴۰۴ تشکیل جلسه داد و با نظر قاطع اکثریت اعضاء با هرگونه گسترش شهرمرودشت در حریم درجه دو تخت جمشید مخالفت و تاکید کرد هرگونه تصمیم گیری در خصوص روستای مهدیه می‌بایست مشروط به تهیه طرح جامع گردشگری و با در نظر گرفتن دستور العمل پیوست میراث فرهنگی و رعایت ضوابط حریم درجه دو تخت جمشید و با رویکرد تامین نیازهای گردشگری محقق شود و موضوع الحاق روستای مهدیه به شهر مرودشت منتفی شود. 🔸اما پس از گذشت دو ماه از این اعلام نظر و تمامی مخالفت‌ها بار دیگر مکاتبه شماره ۱۶۳۸۸۴/۳۰۰ مورخ ۲۶ آذر ۱۴۰۴ از سوی شورای عالی معماری به استانداری فارس ارسال شد که این بار هم با مخالفت روبرو شد. ‼️از دی ماه ۱۴۰۴ همه منتظرند مکاتبه لغو ابلاغیه گسترش شهر مرودشت به حریم درجه دو تخت جمشید از سوی اداره کل بناها،محوطه‌ها و بافت‌های تاریخی به عنوان نماینده وزارت میراث فرهنگی تنظیم و به شورای عالی معماری و شهرسازی ارسال شود اما این مسئله در اداره کل مذکور به دلایل نامشخص بلاتکلیف ماند. و اکنون در اردیبهشت شهرداری مروردشت متذکر شده که تهیه طرح مطالعات شهری محور مهدیه را در دست اقدام دارد!؟ instagram.com/miras_bashi @mirasbashi

تعرض‌ به تپه ۵هزار ساله غرب تهران را متوقف کنید «تپه کاووسیه» از معدود محوطه‌های باستانی باقی‌مانده در غرب استان تهران به شمار می‌رود؛ محوطه‌ای که قدمت آن براساس منابع منتشرشده و مطالعات انجام‌شده تا کنون، به هزاره سوم و چهارم پیش از میلاد و عصر مفرغ بازمی‌گردد. این اثر تاریخی در ۲۵ آبان ۱۳۸۷ با شماره ثبت ۲۳۸۷۳ در فهرست آثار ملی کشور ثبت شد. باستان‌شناسان و پژوهشگران، این تپه را بخشی از زنجیره استقرارهای انسانی پیش از تاریخ در دشت تهران می‌دانند؛ محوطه‌ای که می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره الگوهای سکونت، معیشت و فرهنگ جوامع اولیه در غرب تهران ارائه دهد. با این حال، آنچه نام «تپه کاووسیه» را در سال‌های گذشته بیشتر بر سر زبان‌ها انداخت، نه کاوش‌های علمی، بلکه روایت‌های مربوط به حفاری‌های غیرمجاز و جست‌وجوی اشیای تاریخی بود. گزارش‌ها نشان می‌دهد در جریان حفاری‌های غیرمجاز این تپه، آثاری تاریخی کشف شد که بخشی از آن‌ها بعدتر هنگام خروج از کشور شناسایی شدند. در میان این روایت‌ها، کشف تابوت و بقایای یک مومیایی از جمله مواردی بود که توجه افکار عمومی را به این محوطه جلب کرد، ‌ هرچند مستندات دقیقی درباره آن‌ها در دسترس نیست. وجود قطعات سفالی و شواهد تاریخی پراکنده در محدوده تپه نیز باعث شده بود سال‌ها این محوطه در میان حفاران غیرمجاز شناخته شود. فشار توسعه شهری نیز در این سال‌ها به یکی دیگر از تهدیدهای اصلی این محوطه تبدیل شده است. گسترش شهر قدس، پروژه‌های عمرانی، توسعه معابر و ساخت‌وسازهای پراکنده، به تدریج عرصه محوطه‌های تاریخی حاشیه تهران را کوچک‌تر کرده؛ وضعیتی که فعالان میراث فرهنگی می‌گویند «تپه کاووسیه» نیز از آن مستثنی نبوده است. از همین رو، کارزاری با هدف درخواست تعیین عرصه و حریم «تپه باستانی کاووسیه» شکل گرفته؛ مطالبه‌ای که امضاکنندگان آن معتقدند ادامه روند ساخت‌وسازها و نبود ضوابط حفاظتی روشن، می‌تواند آنچه از این محوطه باقی مانده را نیز از بین ببرد. isna.ir/xdWwsK

⛏️کلیسای انجیلی مشهد شبانه تخریب شد. ✝️این کلیسا که در فهرست آثار ملی کشور در سال 1384 شده بود. شبانه تخریب و بالودر مسطح سازی شد. کلیسای مذکور در خیابان جنت مشهد قرار داشت و به عنوان یکی از مصادیق همزیستی ادیان و در نزدیکی کنیسه یهودیان مشهد واقع شده بود.

👆 ▪️از این رو در گردآوری‌هایی که داشتم تدوین این کتاب آخرین و سخت‌ترین و وقت‌گیرترین کارم بود، چرا که بیشترین حجم از اطلاعات و مستندات را در آن داشتم. سال گذشته‌ام ــ سال جنگ و قیام ــ به مرتب‌سازیِ نهاییِ این کار گذشت که از مدت‌ها قبل بخش‌هایی از آن را جدا و منتشر کرده بودم (کنش‌های شهری، جستارهای مرتبط با قوم‌گرایی، نوشتارها و بیانیه‌های در پیوند با جشن‌های ایرانی، کورش‌نامه‌ی من، پویش پاسداری...). هنوز هم کارِ پیشِ رو نهایی نیست و کاستی‌هایی دارد و از این رو از دوستان کنشگر و هم‌اندیشم در حوزه‌ی میراث فرهنگی خواهانم آن را نگاهی کرده و به من برای نهایی‌سازی کار جهتِ انتشار بازخورد دهند تا اگر ایرادی یا اشتباهی ناخواسته به آن راه یافته تصحیحش کنم. ▪️به باورم تدوین این کارها، و کوشش‌هایی از این دست که ممکن است دوستانی انجام دهند، به اندازه‌ی خودِ کنش‌ها ارزشمند هستند. افزون بر آن که با چنین کارهایی ما دارای تاریخی مکتوب در حوزه‌ی کنش‌های مدنی خواهیم شد تجربه‌ها نیز از دست نخواهند رفت و به علاقه‌مندانِ بعدی منتقل خواهند شد. از این روست که نامش را نهاده‌ام «تجربه‌هایی برای پاسداری از میراث فرهنگی». امیدوارم مورد توجه قرار گیرد. ▪️با این کتاب قرار است از نگاه سازمان‌های مردمی ــ با محوریتِ «دیده‌بان یادگارهای فرهنگی و طبیعی ایران» که جامع‌ترین و غنی‌ترین کارنامه را در این زمینه داشته و نیز محوریتِ تلاش‌های میراثی که بیشترین سهم از کنشگری‌ام را داشته است ــ بنگریم به آن‌چه بر سر میراث فرهنگی‌مان آمد، از سال ١٣٨۶ تا ١۴٠١ هجری خورشیدی. طبیعتاً این کتاب شرح همه‌ی آن‌چه بر میراث فرهنگی‌مان در این سال‌ها رفت نیست، چرا که اشاره به آن در همین مقطعِ ١۵ ساله هم خود دایرت‌‌المعارفی چند جلدی خواهد شد. امید که کسان یا گروه‌هایی تمام این سرخط‌ها را، به ویژه با توجه به رسانه‌های انجمنی و شخصیِ پراکنده‌ی مرتبط هم‌چون وبلاگ‌ها و صفحه‌های فیس‌بوکی و کانال‌های تلگرامی و از جمله‌ کانال تلگرامی «دیده‌بان میراث ایران»، گرد آورند تا تصویری دقیق‌تر از میراث‌مان در این روزگار بماند برای آیندگان و پژوهشگران. @IranianLook

استاد یدالله کابلی، عضو شورای عالی انجمن خوشنویسان ایران به «اطلاعات» می گوید: 🟢اصیل ترین هنر ملی در ورطه فراموشی 🔴«خوشنویسی» در میان هنرهای ایرانی، همواره جایگاهی ممتاز و ریشه‌دار داشته‌است؛ هنری که نه‌تنها حامل زیبایی بصری، بلکه بازتاب‌دهنده عمق فرهنگ، ادب و عرفان ایرانی است. استاد یدالله کابلی خوانساری، از چهره‌های برجسته این حوزه و دارنده درجه یک هنری در خط شکسته، با تأکید بر پیشینه درخشان این هنر، خوشنویسی را «اصیل‌ترین هنر ملی» می‌داند؛ هنری که طی قرون متمادی، در پیوندی تنگاتنگ با شعر فارسی و متون ادبی، به حیات خود ادامه داده و به یکی از ارکان هویت فرهنگی ایران تبدیل شده‌است. گفتگو را در لینک زیر بخوانید: https://www.ettelaat.com/issue/1/29246/page/9

تلِ ضحاک آب می‌رود! + عکس یک کنشگر میراث فرهنگی خبر داد:‌ تلِ باستانی ضحاک در شهرستان فسا (استان فارس) درحال آب رفتن است؛ زمین‌های کشاورزی تا بیخ تپه شخم زده شده‌اند، زمین‌داران از خاک محوطه این تپه برداشت کرده و به زمین‌های خود می‌افزایند، و ردپای گنج‌یاب‌ها دیده می‌شود. سیاوُش آریا،  کنشگر و پژوهشگر میراث فرهنگی در نوشتاری درباره وضعیت این تپه باستانی برای ایسنا نوشت:‌ «تل ضحاک را می‌شناسی؟ آن‌که با تاریخ و استوره و داستان در هم آمیخته و افسانه‌های شیرینی برای آن نگاشته‌اند و با باورهای مردم بومی سازگار شده و هزاره‌ها و سده‌ها مردم با داستان‌ها و افسانه‌های آن زندگی کرده‌اند. تل ضحاک را به یاد دارید. آن‌که از دل هزاره‌ها سر برآورده و تاریخ و استوره‌های ایرانی را روایت می‌کند. تل ضحاک را می‌شناسی. آن‌جا که در دوران پیش از تاریخی و دوران تاریخی داستان‌ها و حکایت‌ها دارد. رمز و رازها و اسرار تاریخی را در دل خود نهفته دارد. تل ضحاک این یادگار ارزشمند و باستانی ایرانیان را به یاد می‌آورید... تل ضحاک جایی است که داستان‌ها و استوره‌ها و افسانه‌های ایرانی در آن پر رنگ است و با باورهای مردم در هم آمیخته است... اما ما با آن چه کرده و چه می‌کنیم... گزارش کامل را در پیوند زیر بخوانید: isna.ir/xdWsX6

#ارسالی 🔺نصب پیاده‌راه فلزی در اطراف پل قاضی زاهد گلپایگان انجمن وردپاتکان گلپایگان نوشت: "متاسفانه مطلع شدیم پل تاریخی قاضی زاهد پیاده راه که نشد هیچ، دارند در کنارش پیاده روی فلزی نصب می‌کنند. این تعرض آشکار به حریم یک اثر باستانی‌ است. 🔸چرا به جای توقف عبور و مرور خودروهای سبک و نیمه سنگین و سنگین از روی پل و تبدیلش به پیاده راه، باید شاهد این وضعیت باشیم؟ 🔸هرچه سریعتر نهادهای ذی‌ربط پاسخگو باشند؟ 🔸انجمن وردپاتکان به منظور صیانت از میراث فرهنگی غنی گلپایگان، اعتراض شدید خود را به این موضوع اعلام می‌دارد." instagram.com/miras_bashi @mirasbashi

باز با هم هستیم مسعود امیرزاده چگونه می‌توان مردمانی را از هم گسست که چنین در جان یکدیگر ریشه دوانده‌اند؟ ما را از با هم بودن نتوان کوچاند. ما ملتی هستیم که هم‌عشیره یکدیگریم و هم‌قبیله هم. بازگشته‌ایم به باهمستان خویش؛ به همان پناهگاه دیرینه‌ای که اگر سوگی در میان باشد، آن را درد مشترک می‌کنیم و اگر زخمی بر سینه‌ای بنشیند، پژواک آن را در سینه‌های خود می‌شنویم. ما همچنان و همواره مرهم یکدیگریم. در همه فراز و فرود این تاریخ پرنشیب، زخم‌ها را به مژگان همسایگان خویش رفو کرده‌ایم و حیاط خانه آنان را بر بام خانه خود گسترانده‌ایم. رنج‌ها را با هم قسمت کرده‌ایم و دشواری‌ها را با تدبیر یکدیگر از سر گذرانده‌ایم. هرچه بر ما گذشته، بیش از آنکه ما را از هم دور کند، رشته‌های پیوند ما را استوارتر ساخته است. چند ماهی بود که ما را از میدان گفت‌وگوی خویش کوچاندند؛ از جایی که صداها به هم می‌رسید و اندیشه‌ها دست یکدیگر را می‌گرفتند. اما ما یکدیگر را گم نکردیم. در سکوت چشم‌ها و سینه‌ها با هم سخن گفتیم، نگرانی‌ها را با هم قسمت کردیم و درد دل‌ها را مشترک ساختیم. زیرا پیوند مردمان را نمی‌توان با دیوارهای سکوت گسست. و امروز، بار دیگر در میانه این باهمستان، با زبان قلم با یکدیگر نجوا می‌کنیم. به سینه‌های شکاف‌خورده دشت‌های تشنه بخیه می‌زنیم تا شاید آبخوان‌هایمان بار دیگر طعم تازگی را تجربه کنند. از کوه‌هایی می‌گوییم که شکوهشان آزرده شده است؛ از جنگل‌ها و مراتعی که تنک و رنجور گشته‌اند؛ از رودهایی که رمق دیرین خود را از دست می‌دهند. از آنچه بر این آب و خاک گذشته است خواهیم گفت، نه برای سوگواری، که برای پاسداری. و هرگز نباید فراموش کنیم که این عشیره بزرگ، پناهی جز همین ایران خسته و زخم‌خورده ندارد. اگر مرهمی هست، از دستان خود ما برمی‌آید و اگر امیدی هست، در همدلی ماست. باید به دست خویش آلام این سرزمین را التیام بخشیم و آن را تیمارشده، آبادتر و سربلندتر به میراث‌داران فردا بسپاریم. از امروز باز از ایران خواهیم نوشت؛ از آب و خاکش، از کوه و دشتش، از رود و جنگلش و از مردمانی که جان این سرزمین‌اند. از سبزینه خواهیم سرود و از زندگی؛ چرا که خنیاگر هستی، از آغاز، جز این سرود به ما نیاموخته است. https://t.me/didehbaanzistboom

فعالیت معدنی در حریم «سنگر تکاب» ادامه دارد/ تپه تاریخی را کامل از بین بردند ادامه فعالیت یک معدن تراورتن در حریم اثر ثبت‌ملی‌شده «سنگر تکاب» در آذربایجان غربی، بار دیگر نگرانی فعالان میراث‌فرهنگی این شهرستان را درباره تخریب تدریجی محوطه‌های تاریخی منطقه افزایش داده است؛ موضوعی که به گفته فعالان میراث فرهنگی، با وجود پایان اعتبار مجوز معدن و صدور دستور توقف فعالیت، همچنان ادامه دارد. محوطه باستانی سنگر از جمله محوطه‌های تاریخی ثبت‌ملی‌شده در شهرستان تکاب است؛ منطقه‌ای که علاوه بر مجموعه جهانی تخت سلیمان، ده‌ها اثر تاریخی و محوطه باستانی دیگر را در خود جای داده و طی سال‌های گذشته بارها با چالش معدن‌کاوی و فعالیت‌های صنعتی در نزدیکی آثار تاریخی مواجه بوده است. https://www.ilna.ir/fa/tiny/news-1789606

🔻جای خالی وزارت میراث فرهنگی در «حقیقت» 🖊 #مطهره_کشاورز 🔸جشنواره بین‌المللی مستند «حقیقت» در حالی به پایان نوزدهمین دوره خود می‌رسد که سال‌هاست مستندهای مرتبط با تاریخ، تمدن ایرانی و میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در بخش‌های مختلف آن به نمایش درمی‌آیند؛ آثاری که در مهم‌ترین رویداد مستند کشور دیده می‌شوند و مخاطب حرفه‌ای دارند. 🔸با این همه، وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی ترجیح داده در این سکو حضور نداشته باشد. نه جایزه‌ای تعریف شده، نه حمایت مستقیمی وجود دارد و نه حتی نشانی از یک سیاست تشویقی مشخص دیده می‌شود. این غیبت، در حالی ادامه دارد که همان وزارتخانه، به‌طور موازی اقدام به راه‌اندازی جشنواره‌ای مستقل با عنوان «چندرسانه‌ای میراث فرهنگی» کرده است. 🔸این انتخاب، بیش از آن‌که ناشی از ضرورت باشد، نشانه‌ی یک خطای سیاست‌گذاری است. در «حقیقت»، همه‌چیز از پیش مهیاست: زیرساخت وجود دارد، اعتبار وجود دارد، جریان حرفه‌ای شکل گرفته و مهم‌تر از همه، این همان جایی است که مستندساز می‌خواهد در آن دیده شود. تعریف یک جایزه تخصصی میراث فرهنگی در بخش‌های جنبی این جشنواره، می‌توانست کم‌هزینه‌ترین و مؤثرترین شکل حمایت باشد؛ اقدامی روشن، هدفمند و در امتداد یک مسیر تثبیت‌شده. نادیده‌گرفتن این امکان بدیهی و رفتن به‌سمت رویدادسازی موازی، همان مصداق قدیمی است: «این ره که تو می‌روی به ترکستان است». 🔸اما در عوض، وزارت میراث فرهنگی مسیر دیگری را انتخاب کرده است: ساختن یک رویداد جداگانه، با مخاطب نامشخص، اثرگذاری محدود و تکرار سالانه‌ی همان پرسش اولیه؛ این جشنواره دقیقاً قرار است چه خلأیی را پر کند؟ 🔸تجربه سه دوره برگزاری جشنواره چندرسانه‌ای میراث فرهنگی نشان داده که این رویداد نه به جریان مستندسازی کشور متصل شده و نه توانسته به مرجع تخصصی تبدیل شود. آنچه باقی مانده، ویترینی مقطعی است که بیش از آن‌که تولید را تقویت کند، انرژی و منابع را پراکنده کرده است. 🔸مسئله، کمبود بودجه نیست؛ مسئله، اولویت‌بندی نادرست است. وقتی سکویی مانند حقیقت وجود دارد که سال‌هاست مستندهای متناسب با رسالت وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری را در دل خود پذیرفته، بی‌اعتنایی به آن و اصرار بر رویدادسازی موازی، تصمیمی قابل دفاع نیست. سیاست فرهنگی، بیش از هر چیز، به انتخاب جای درست برای مداخله نیاز دارد؛ انتخابی که در این مورد، همچنان به تعویق افتاده است. 🔸سؤال ساده است: چرا وزارت میراث فرهنگی، به‌جای تقویت یک جایزه مشخص و پایدار در معتبرترین جشنواره مستند کشور، بر ادامه‌ی جشنواره‌ای اصرار دارد که نه مرجعیت ساخته، نه جریان ایجاد کرده و نه به نیاز واقعی مستندسازان پاسخ داده است؟ 🔸پاسخ هرچه باشد، نتیجه روشن است: ادامه‌ی جشنواره چندرسانه‌ای میراث فرهنگی کمکی به تولید مستند نمی‌کند. توقف آن و انتقال منابعش به حمایت هدفمند در سکوهای معتبر، نه عقب‌نشینی، بلکه تصحیح یک خطای سیاستی است؛ تصحیحی که هرچه دیرتر انجام شود، هزینه‌اش برای میراث فرهنگی بیشتر خواهد بود./ جماران لینک گزارش https://www.jamaran.news/fa/tiny/news-1691690 instagram.com/miras_bashi @mirasbashi

🔶تهدید تازه علیه عرصه تاریخی دقیانوس 🔷| پیام ما| تاریخ، موجودیتی نیست که بتوان آن را در قفسه‌های موزه محبوس کرد و در برابر فشارهای روزمره بی‌تفاوت ماند. آنچه این روزها در شمال شرق جیرفت در حال وقوع است، نه صرفاً یک تخلف اداری است، نه یک اختلاف دستگاهی ساده؛ بلکه تهدیدی مستقیم علیه یکی از مهم‌ترین لایه‌های هویت فرهنگی ایران و میراث تمدن اسلامی در جنوب شرق این سرزمین است. 🔷شهر «دقیانوس» یا همان شهر قدیم جیرفت، محوطه‌ای با وسعت حدود چهل کیلومترمربع است که هسته مرکزی آن دوازده کیلومتر را در بر می‌گیرد. این شهر در دوران سلجوقی به اوج شکوفایی خود رسید و در زمره بزرگ‌ترین شهرهای دوران اسلامی ایران به شمار می‌آمد؛ قطبی تجاری و اقتصادی میان ایران و کشورهای شرقی که «مارکوپولو» در سفرنامه خود آن را شهری باشکوه و کم‌نظیر توصیف کرده است. ادامه مطلب https://payamema.ir/payam/151553 @payamema

پشم‌چینی گوسفندان کنار سنگ‌نگاره ساسانی! سیاوش آریا، کنشگر و پژوهشگر میراث فرهنگی: سنگ‌نبشته سرمشهد بزرگ‌ترین سنگ‌نبشته تاریخ ساسانیان است. در زیر آن سنگ‌نگاره بهرام دوم شاهنشاه ساسانی چشم‌نوازی می‌کند. این سنگ‌نگاره یگانه‌ترین و متفاوت‌ترین سنگ‌نگاره روزگار ساسانیان است که در آن بهرام دوم با تاجی کره‌ای‌ ریخت‌ اندامی درشت و پهلوانانه در حال شکار شیر است وضعیت نگهداری و حفاظتی این یادگار ساسانیان خوب نیست؛ از دست‌درازی و ساخت‌وساز در حریم چسبیده به عرصه و فنس‌کشی در چند سال پیش تا دست‌اندازی انسانی و یادگاری‌نویسی‌ها با رنگ در یک دهه گذشته. این کنشگر میراث فرهنگی گفت: در بازدید میدانی در جمعه ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ از این اثر ملی و بسیار ارزشمند با صحنه‌ای غم‌انگیز روبه‌رو شدم؛ یکی از چوپانان بومی روستای سرمشهد از شکستگی یک بخش از فنسی که گرداگرد سنگ‌نگاره در پایین کوه کشیده شده، بهره برده و گوسفندان خود را به درون محوطه ملی و تاریخی برده تا چرای آنها انجام شود. نکته نگران‌کننده دیگر، پشم‌چینی گوسفندان در کنار یادمان ملی و اثر تاریخی است که به نوعی بی‌توجهی به ارزش و هویت تاریخی این اثر است. isna.ir/xdWpcT

خط قرمزِ آتشکده ساسانی شکسته شد خبرگزاری ایسنا:سمیه حسنلو یک کنشگر میراث فرهنگی درباره ساخت‌وسازهای غیرقانونی باغ‌داران در حریم درجه یک چهارتاقی ساسانی و زیرپا گذاشتن قوانین میراث فرهنگی در تنگه «ایچ» اِستهبان در استان فارس هشدار دارد و از مسئولان میراث فرهنگی خواست به موضوع این تخلف ورود کرده از ادامه ساخت‌وسازها پیشگیری کنند. سیاوش آریا، پژوهشگر و کنشگر میراث فرهنگی در این‌باره به ایسنا گفت: چشم‌انداز یا همان حریم بصری و حریم درجه یک چهارتاقی ساسانی «ایچ» اِستهبان با ساخت‌وسازهای غیرقانونی باغ‌داران بومی شکسته شد تا بار دیگر بینندۀ زیر پا گذاشتن قانون و ضابطه‌های میراث فرهنگی باشیم. گزارش کامل را در پیوند زیر بخوانید: isna.ir/xdVZDX

🔺موزه‌های میراث روی مین سیاست/ ۲ ‼️«احتیاط شرط عقل است»؛ شعار نیست/وقتی قرار است خودشان تصمیم بگیرند چه حاجت به شورای راهبردی! 🔸میراث‌باشی: یک موزه‌دار با توجه به شرایط فعلی می‌گوید: چه بخواهیم این شرایط را انکار کنیم چه بپذیریم به خاطر شواهد و دلایلی که وجود دارد ما در شرایط تعلیق و نامعلومی قرار داریم. از قدیم می‌گویند «احتیاط شرط عقل است» این شعار نیست. چه شخصی چه حرفه‌ای باید با احتیاط پیش برویم و موزه‌ها هم از این قاعده مستثنی نیستند. 🔸او ادامه می‌دهد: با توجه به شرایطی که جامعه در آن قرار دارد خیلی نمی‌توان انتظار داشت که نوروز مانند همیشه باشد. جدای از این موضوع، ما هر روز تهدید به جنگ می‌شویم و نمی‌دانیم جنگ به ما تحمیل خواهد شد یا نه. اصلا فرض که ترغیب کنیم و ممکن باشد با استقبال مردم مواجه شود، ولیکن شرط عقل را برآورده نمی‌کند. هر جور به همه این موارد نگاه کنیم ما در شرایط تهدید قرار داریم و عقل و منطق ایجاب می‌کند ما مراقبت کنیم. 🔸او ادامه می‌دهد: اگر می‌خواهیم موزه‌ها را تعطیل نکنیم باید بدانیم ابزار مراقبتی ما چیست؟ چه برنامه‌ای برای مراقبت و محافظت داریم؟ آیا این ابزار و برنامه‌ها مشخص است؟ آیا به موزه‌ها ابلاغ شده تحت چه شرایطی باز باشند؟ برنامه اورژانسی و اضطراری آنها چه باید باشد؟ کی تعطیل باشند؟ فلان اتفاق افتاد چه کار کنند؟ در موزه لوور به آن عریض و طویلی چنین اتفاقی افتاد پس هر چیزی ممکن است اما در شرایط تهدید، ریسک هر اقدامی چند برابر می‌شود. 🔸این موزه‌دار با بیان این که باز کردن موزه‌ها در این شرایط شمشیر چند لبه است، توضیح می‌دهد: ما با یک مشکل مواجه نیستیم. باید چندین شرایط را پیش‌بینی کنیم. نمی‌شود با حرف و خوش‌بینی عادی‌سازی کرد. باید شرایط کلی جامعه، شرایط و میزان آمادگی موزه‌ها در مواجه با بحران را سنجید. همین الان حداقل باید به شش آیتم توجه کرد، آیا به همه این موارد توجه شده است؟ 🔸او به شورای راهبردی موزه‌ها اشاره می‌کند و می‌افزاید: این شورا برای چه تشکیل شده؟ نقش نمایشی و ویترینی دارد؟ کی و کجا با این شورا مشورت شده و خروجی نظرات آنها در خصوص بازگشایی موزه‌ها در این شرایط چه بوده است؟ کجا موزه‌داران و صاحبنظران و کارشناسان موزه‌داری محل مشورت قرار گرفتند؟ از کدام موزه‌ها نظرخواهی شده؟ برنامه‌ای که برای هر موزه طراحی شده چه بوده است؟عملیات و ظهور و بروزش چیست؟ همه را جمع کردند گفتند موزه‌ها نوروز باز شود و تمام !!!! 🔸این موزه‌دار با بیان این که آیا کسی می‌تواند ادعا کند شرایط عادی است؟ تصریح می‌کند: الان هر کدام از این موزه‌ها با توجه به موقعیت، ظرفیت‌ها و کمبودها برای نوروز با چند درصد ظرفیت باید باز باشند؟ فقط محوطه‌ها و باغ‌هایشان باز باشد؟ نمایشگاه کوچکی برگزار کنند؟ همه موزه باز باشد؟با چه تحلیلی از اوضاع تصمیم‌گیری شده است؟ با‌ چه پیش‌بینی و آینده‌نگری؟ 🔸او با تاکید بر این که هیچ پیشنهادی برای بازگشایی موزه‌ها بدون آنالیز و تجزیه و تحلیل شرایط نمی‌توان داد، اظهار می‌کند: باید در این شرایط ابتدا به مدیران موزه‌ها اطلاع بدهند تا با کارشناسان‌شان جلسه بگذارند و یک SWOT ساده (به معنی نقاط قوت، ضعف‌ها، فرصت‌ها و تهدیدات) انجام بدهند. تا بتوانند یک ساختار و پلن بچینند.ما بدون آنالیز چطور می‌توانیم تصمیم بگیریم موزه‌ای باز یا بسته باشد یا با چه ظرفیتی باز یا بسته باشد؟ 🔸او تاکید می‌کند: فقط می‌توان پیشنهاد داد وزارتخانه شرایط موجود را بسنجد تا بتوانند برای یک شرایط مطلوب تصمیم بگیرند. خودشان با خودشان که نباید تصمیم بگیرند، باید با متخصص و کارشناس و صاحب‌نظر مشورت کنند. 🔸این موزه‌دار با بیان این که به شکل عادی و روتین هیچ جا گل و بلبل نیست حتی موزه لوور؛  ادامه می‌دهد: اما مشکلات و تجارب به شما کمک می‌کند آینده‌نگری کنید. دستورالعمل‌ها برای پیشگیری از بحران‌ها از دل همین تجربه‌هایی می‌آید که موفق نبوده است و از آن درس می‌گیریم. اما اینطور نیست که چرخ را از ابتدا اختراع کنیم. باید از گذشته درس بگیریم. http://instagram.com/miras_bashi @mirasbashi

«خانه یغمایی» تخریب شد کنشگر میراث فرهنگی در استان سمنان: 🔹خانه تاریخی و واجد ارزش در محله تاریخی «حاجی شیخ» در استان سمنان که متعلق به یغمایی، از مسئولان پیشین فرهنگ و هنر بود، تخریب شد. 🔹این خانه از میراث فرهنگی مجوز تخریب گرفته و چون میراث فرهنگی آن را تاریخی و واجد ارزش اعلام نکرده، تخریب آن بلامانع اعلام شده است. isna.ir/xdVXf2