دیده‌بان میراث فرهنگی

🔴 ادعای علی خضریان نماینده مجلس: وزارت گردشگری برای شرکت در جلسه کمیته میراث یونسکو در ۲۸ تیر در کره جنوبی جهت ثبت قلعه الموت قزوین، اسامی ۱۴ نفر را برای سفری ۱۵ روزه با هزینه‌ای ۴۰ میلیارد تومانی اعلام کرده است. جالب اینکه در فهرست افراد اعزامی، نام کسانی دیده می‌شود که هیچ ارتباطی با این موضوع ندارند.

💢میراث تاریخی اصفهان از موشک جان سالم برد، از مقامات سیاسی نه! | خانه ظل‌السطان یا دفتر کار استاندار؟ 🔺رویداد۲۴ بررسی می‌کند؛ 🔸عمارت رکیب‌خانه یا خانه ظل‌السلطان، یکی از مهم‌ترین بناهای تاریخی اصفهان است؛ نام ظل‌السلطان برای اصفهانی‌ها فقط نام یک شاهزاده نیست؛ معروف است که او یکی از بزرگ‌ترین ویرانگران میراث تاریخی این شهر بوده. 🔸حاکمی که ده‌ها باغ، کاخ و بنای صفوی را تخریب کرد؛ از آیینه‌خانه و نمکدان گرفته تا بخش‌هایی از هفت‌دست و باغ سعادت‌آباد، تنها برای آنکه نشانی از شکوه صفویان باقی نماند_روایت هایی که البته سویه دیگری هم دارند. 🔸جزئیات کامل در لینک زیر: https://www.rouydad24.ir/fa/news/459808/ Rouydad24.ir @rouydad24

🚨 وقتی تاریخ به «نخاله» تعبیر می‌شود/ هشدار: خطر از بین رفتن لایه‌های تاریخی در محدوده گراند هتل قزوین! 🔻چندی پیش انتشار تصاویری از عبورومرور ماشین‌آلات نیمه‌سنگین در عرصه دولت‌خانه صفوی قزوین، واکنش و نگرانی فعالان میراث‌فرهنگی را برانگیخت. ❗در پاسخ به این حساسیت‌ها، سرپرست اداره کل میراث‌فرهنگی اعلام کرد که اقدامات انجام‌شده صرفاً باهدف جمع‌آوری نخاله‌های سطحی و سامان‌دهی محوطه باستانی بوده و جای نگرانی وجود ندارد. 🔻بااین‌حال، به‌کاربردن تعبیر «نخاله ساختمانی» برای آنچه احتمالاً بخشی از بقایای یک محوطه تاریخی تلقی می‌شود، با واکنش‌های گسترده‌ای از سوی دوستداران و کنشگران میراث‌فرهنگی روبه‌رو شد. 🔻مرتضی میرزا‌حسینی، قزوین‌پژوه، در یادداشتی انتقادی که در اختیار «جماران» قرار گرفته، نسبت به آنچه «دست‌خوردگی و جابه‌جایی لایه‌های تاریخی» در محدوده گراند هتل و محوطه تاریخی می‌خواند، هشدار داده است. 🔻او بر ضرورت توجه به ارزش ویرانه‌ها به‌عنوان بخشی از حافظه تاریخی شهر تأکید می‌کند./ جماران https://www.jamaran.news/fa/tiny/news-1715891 🇮🇷 @jamarannews

دست‌درازی‌ها، کام تپه هیربدان را تلخ کرده است تپه باستانی و بسیار ارزشمند نامدار به«هیربدان» در شهرستان داراب، روزگار اندوه باری را سپری می کند. از کَند و کاوهای غیرمجاز سوداگران اَموال تاریخی و فرهنگی گرفته تا فرونشست زمین، کام یکی از مهمترین محوطه‌های پیش از تاریخی کشور را تلخ کرده است. تپه هیربدان را می‌شناسی؟ آنکه پژوهش‌ها، بررسی و کاوش‌های باستان‌شناختی،  سبب شد نامش در میان محوطه‌های پیش از تاریخی کشور درخشیده و جامعه باستان‌شناسی ایران را به شگفتی وا دارد. شگفتی بدین اَنگیزه که با محوطه‌ای از دوران ایلام قدیم(عیلام) رو به‌رو هستیم. دورانی که اطلاعات اندک و ناچیزی از آن داریم. دوره‌ای که در پژوهش و مطالعه‌های باستان‌شناختی و تاریخی کشور دارای ارزش بسیار فراوانی است و داده‌های تازه، تاریکی‌های زمان را کنار می‌زند. تپه «هیربدان» همان اندازه که برای جامعه علمی و باستان‌شناسی کشور شناخته‌شده و دارای ارزش بسیاری است، نزد دوستداران میراث فرهنگی و تاریخ ایران بسیار ناشناخته است و جز نام، چیزی از آن نمی‌دانند. حتا بیشتر دوستداران میراث فرهنگی و تاریخ ایران و دانشجویان باستان‌شناسی در سرزمین پارس و شهر شیراز، این محوطه باستانی و تاریخی ارزشمند را از نزدیک ندیده و آشنایی درستی از آن ندارند … محوطه بسیار مهم و بی‌همتای «هیربدان» از آنِ هزاره دوم و سوم پیش از میلاد و وابسته به آغاز دوران ایلامی (عیلام) است که فضاهای معماری ارزشمندی در آن به‌دست آمده است. با این همه، روزگار ناخوشایندی را سپری می‌کند و در گوشه‌ای به حال خود رها شده است. گزارش کامل را در پیوند زیر بخوانید: https://amordadnews.com/298137/

🔴 ۵ هزار پیچ فولادی روی گنبد سلطانیه؟ ◀️ گزارش اختصاصی صدای میراث از پیشنهاد جنجالی تعویض کاشی های گنبد سلطانیه با هزاران پیچ فلزی پایگاه خبری صدای میراث: گنبد جهانی سلطانیه، شاهکار معماری ایلخانی ایران، بار دیگر در کانون جدی‌ترین بحث‌های مرمت قرار گرفت و چند پیشنهاد برای تعویض کاشی‌های گنبد این اثر جهانی ارایه شد، اما یک پیشنهاد جنجالی زیر ذره بین صدای میراث رفت. به گزارش صدای میراث، در یکی از پیشنهادات حدود ۵ هزار پیچ بر گنبد سلطانیه فرو می رود. بابک نصراله‌بیگی متخصص اثرات لرزه‌ای بر سازه‌های تاریخی: پیچ ها تا ۲۰ سانت در جداره نفوذ می‌کنند و ضخامت پوسته در برخی نقاط حدود ۴۰ سانتیمتر است. ایجاد سوراخ‌ می‌تواند منجر به ترک‌‌های عمودی شود. علیرضا قلی‌نژاد، کارشناس میراث فرهنگی: مستندی از کاشی بودن گنبد در دوره ایلخانی وجود ندارد و از دوره صفویه تا امروز هربار که گنبد کاشی شد، فرو ریخت. خود بنا می‌گوید که پوشش کاشی نمی‌پذیرد. احمدرضا حشمتی، مرمتگر: در کاشیکاری دهه 80 گنبد دفرمه شد. www.sedayemiras.ir @sedayemiras sedayemiras@gmail.com https://www.instagram.com/reel/DaNm-ETtbB3/?igsh=NG1vamI2emx0dWJs

🔺جابه‌جایی بخش هنرهای سنتی؛ بازگشت قطار مدیریت به دهه هشتاد؟! 🖋#مریم_اطیابی 🔸به گزارش میراث‌باشی؛ ظاهرا در تاریخ ۹ خرداد نشست ۴ ساعته‌ای از سوی سیدرضا صالحی امیری وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با رییس، مدیران و اعضای هیات علمی پژوهشگاه صورت گرفته و از دل آن نامه‌ای به تاریخ ۱۸خرداد به شماره ۱۴۰۵۳۱۰۱/۱۱۰۵۱ از سوی حوزه وزارتی به پژوهشگاه ارسال شده و در آن طی ۱۸ بند نکاتی را در همه حوزه‌ها متذکر شده است. 🔸در این بین بند ۲ و ۳ این نامه به گروه هنرهای سنتی پرداخته است. ‼️در بند ۲ با عنوان :باز تعریف فوری مأموریت پژوهشکده هنرهای سنتی آمده: پژوهشکده هنرهای سنتی مکلف است ظرف مدت یک ماه مأموریت جدید برنامه عملیاتی خروجی‌های قابل سنجش و نسبت خود با نیازهای امروز صنایع دستی، هنرهای سنتی و سیاست گذاری وزارتخانه را ارائه کند در صورت عدم ارائه برنامه روشن و قابل دفاع ادامه فعالیت این پژوهشکده به شکل فعلی به صلاح نخواهد بود. ‼️در بند ۳ هم با موضوع :بازنگری در جایگاه و شیوه فعالیت پژوهشکده هنرهای سنتی آمده : با توجه به ضعفهای مشهود در عملکرد پژوهشکده هنرهای سنتی طی دو سال گذشته لازم است پیشنهاد استقرار این پژوهشکده در یکی از کاخ موزه ها یا فضاهای قابل بازدید عمومی مجدداً بررسی شود تا فعالیتها محصولات و دستاوردهای آن در معرض مشاهده بهره برداری و ارزیابی عمومی قرار گیرد. ✅این که بالاخره وزیری پیدا شده که جماعت پژوهشگاه را به تکاپو بیاندازد و از خواب زمستانی بیدار کند، این اقدام شایسته است چون رسما پژوهشگاه پس از بازگشت از شیراز چنان از هم پاشیده شده که به هیچ کدام از وظایف و کارکردهای خود نمی‌پردازد.اما برخورد ضرب‌الاجلی با پژوهشکده هنرهای سنتی و جابجایی آن بسی عجیب و وهم‌انگیز است. ◀️ نخست آن که حوزه وزارتی خبر دارد پس از جابه‌جایی این بخش از پژوهشگاه به اصفهان در دهه ۸۰،چند اثر گم و غیب شده است؟ آیا کسی تا کنون پیگیری کرده چه مقدار از شایعات مبنی بر گم شدن کتب نفیس، اشیا، مواد اولیه و... در این جابه‌جایی‌ها یا هدیه دادن برخی از این اشیا از سوی برخی مدیران به دیگران در طول سالیان صحت دارد یا خیر؟ ◀️دوم آیا آمار رسمی و قابل استنادی وجود دارد که مخزن این پژوهشکده در حال حاضر چند شی دارد و آنها در چه وضعیتی هستند؟ نگارنده تا آنجا که مطلع است در دوره ریاست مصطفی ده‌پهلوان بر پژوهشگاه طرحی ارائه شد که بالاخره از این اشیا پس از این همه سال، در دو مرحله ۸۰۰ تایی و ۶۰۰ تایی عکس گرفته شود، آیا این کار به اتمام رسید؟ آیا فهرستی از اموال این مخزن در وزارتخانه و وزارت اقتصاد و دارایی وجود دارد و اشیا در صورت وجود چنین فهرستی قابل انطباق هستند؟ ◀️ سوم آیا تا کنون کسی آماری از وضعیت مخزن و آثار آن ارائه کرده است؟ کسی می‌داند چند اثر همین الان نیازمند مرمت و حفاظت است؟ در طول همین پنج سال اخیر یعنی در دولت پیشین و آقای پزشکیان از سال ۱۴۰۰ تاکنون آقایان وزرا، قائم مقام وزارتخانه و معاون میراث، معاون حقوقی و معاون توسعه مدیریت و رییس پژوهشگاه و سرکار خانم معاون صنایع‌دستی به خود زحمت داده‌اند سری به بخش هنرهای سنتی وزارتخانه بزنند؟ در این صورت اصلا نمی‌خواهد راه دور بریم فقط تکلیف همین مبلمان را مشخص می‌کردید، والله که مبل خانه تک تک ما از این مبل بیچاره حال و روز بهتری دارد با این تفاوت که مبل خانه من و شما شی موزه‌ای به شمار نمی‌رود! همین الان دست به آن مبل بزنید فقط چند کیلو گرد و غبار از آن بلند می‌شود!!! برای مرمت و حفظ این آثار چه اقدامی انجام شده است؟ ◀️چهارم شما نمی‌توانید بخشی از تاریخ یک مملکت ولو هنرهای سنتی را جابه‌جا کنید، آزموده را آزمودن خطا است. همان یکبار جابه‌جایی هنرهای سنتی و موزه هنرهای ملی و موزه نقاشی پشت شیشه و مرکز اسناد و کتابخانه و پژوهشگاه برای هفتاد هزار نسل میراث فرهنگی و هنرهای سنتی کافی نیست؟مگر ساختمان وزارتخانه توسط حسین امانت با کارکرد اشاعه فرهنگ استاد شاگردی و ترویج هنرهای سنتی ساخته نشده به خاطر مظروف که ظرف را نمی‌شکنند!ظاهرا همگی فراموش کردید از میراث و صنایع دستی و توسعه مدیریت و حقوقی و... مستاجر این ساختمانید و صاحب خانه هنرهای سنتی است، حالا قرار است صاحبخانه را بیرون کنیم چون ۹۵ درصد مدیران این وزارتخانه حتی فرق هنرهای سنتی از صنایع‌دستی را نمی‌دانند اما برای آن تصمیم می‌گیرند؟!! ◀️ پنجم نمایش آثار مخزن پس از تطابق فهرست و مرمت و حفاظت آنها بسیار هم کار شایسته‌ای است. اما کاخ موزه‌ها جا برای نمایش آثار داخل مخزن خودشان ندارند بعد ما چگونه می‌خواهیم اشیا مخزن موزه هنرهای سنتی را در کاخ موزه‌ها به نمایش بگذاریم؟! ◀️ از سویی تکلیف این ادوات، دارها و وسایل داخل وزارتخانه چه می‌شود اینها یکبار دیگر جابه‌جا شوند، نه تاکی می‌ماند نه تاکنشانی! instagram.com/miras_bashi @mirasbashi

🔻هویت روستای تاریخی با ساخت‌وسازهای غیرقانونی، بلندمرتبه‌سازی و سکوت نهادهای مسئول در معرض تهدید قرار دارد 🔷«قلات» زیر آوار توسعه بی‌ضابطه 🔸|پیام ما| گردشگری روستایی در سخنان مسئولان به‌عنوان موتور توسعه پایدار و راه نجات اقتصاد روستاها معرفی می‌شود؛ مدلی که قرار است هم اشتغال ایجاد کند و هم از میراث و طبیعت محافظت کند. با همین رویکرد تلاش‌هایی برای ثبت روستاها در فهرست دهکده‌های جهانی در سال‌های اخیر شکل گرفته که البته اقدام مهمی است، اما واقعیت جاری در روستاهای شاخص ایران گاهی با این اظهارات و سیاست‌ها در تناقض است. یکی از بارزترین این تناقضات را می‌توان در روستای قلات در شیراز مشاهده کرد. روستایی که بافت تاریخی ارزشمند آن به ثبت ملی رسیده، اما ساخت‌وسازهای غیرقانونی و تخریب محیط طبیعی آن و بدتر از تمام اینها، سکوت نهادهای متولی نه‌تنها منجر به آسیب جدی به چشم‌انداز و طبیعت روستا شده که هویت تاریخی و معماری آن را هم به‌شکل جدی تهدید می‌کند. ادامه مطلب👇 https://payamema.ir/payam/146685 @payamema

آتشکده ساسانی زیر و رو شد! یک کنشگر میراث فرهنگی گفت: چهارتاقی یا همان آتشکده ساسانی «رُهنی» در فراشبند پارس مورد تعرض پیاپی تاراجگران اموال تاریخی قرار گرفته و ساختار آن به هم ریخته و زیر و رو شده است. سیاوش آریا، کنشگر و پژوهشگر میراث فرهنگی درباره وضعیت دو آتشکده رهنی و نقاره‌خانه در فراشبند برای ایسنا نوشت:‌ «چهارتاقی‌ها یا همان آتشکده‌ها از جمله آثار بسیار ارزشمند و یگانه تاریخی کشور است که از دید پژوهش‌های تاریخی و مطالعه‌های باستان‌شناختی، نزد کارشناسان از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. همچنین این گروه از آثار تاریخی از دیدگاه تاریخ اجتماعی، آداب و آیین مردم گذشته و تاریخ ادیان قابل بررسی و پژوهش است و می‌تواند به عنوان پایان‌نامه کارشناسی ارشد و دکترای دانشجویان رشته‌های باستان‌شناسی، ایران‌شناسی، تاریخ، معماری، راهنمایان گردشگری و پژوهش هنر و ادیان مورد بهره قرار گیرد. از سویی، چهارتاقی‌ها به سبب سادگی فرم و ریخت آن و معماری ویژه و جایگاه آیینی که نزد ایرانیان دارد، از جمله یادمان‌های تاریخی ورجاوند (مقدس) کشور به شمار می‌آیند و پاسداری و حفاظت و نگهدای از آن‌ها امری ضروری به شمار می‌آید. با این همه، وضعیت نگهداری چهارتاقی‌ها یا همان آتشکده‌ها در کشور نامناسب است و بیشتر این یادمان‌های تاریخی و فرهنگی در شرایط خوبی به سر نمی‌برند. اما در شهرستان فراشبند در جنوب سرزمین پارس که پایتخت چهارتاقی‌های کشور به شمار می‌آید و ۱۹ چهارتاقی ساسانی تا کنون در آن شناسایی و ثبت ملی شده است، وضعیت چهارتاقی‌ها نه تنها مناسب نبوده، بلکه از حفاظت درستی نیز برخوردار نیستند و سوداگران اموال تاریخی و فرهنگی و قاچاقچیان به بهانه‌های خیال‌انگیز و پوچ یافتن گنجی که هیچ‌وجود خارجی ندارد و توهمی بیش نیست به جان آن‌ها افتاده و با کند و کاوهای غیرمجاز در درون آتشکده‌ها آسیب‌های برگشت‌ناپذیری را بر پیکره یادگار ساسانیان وارد آورده‌اند. دنباله گزارش را در پیوند زیر بخوانید: isna.ir/xdWDDs

نفس‌های تمدن جیرفت در تلاطم اهمال‌کاری‌ها به شماره افتاده است + فیلم میراث کهن جیرفت نفس‌های آخرش را می‌کشد. جایی که نه به دست بیگانگان بلکه با اهمال‌کاری تیشه بر ریشهٔ تمدنی  ۵۰۰۰ ساله به عنوان هویت ملی زده می‌شود. isna.ir/xdWDHy

«تالاب‌خواری در گیلان» و لزوم ورود مدعی‌العموم به فعالیت‌های غیرقانونی سوداگرایانه در اطراف «تالاب چاف» سازمان‌های محیط زیست، منابع طبیعی و‌ گردشگری استان گیلان هرچه سریع‌تر می‌بایست پاسخی در خور به دغدغه‌های دوستداران محیط‌زیست کشور در خصوص سکوت خود در قبال  فعالیت‌های تخریبی حریم «تالاب چاف» آماده نمایند. طبق بررسی های میدانی صورت گرفته تالاب چاف که تنها۸۰۰ هکتار از آن باقی مانده ، به سرعت در حال کوچک شدن از طریق دست اندازی اشخاص سودجو در قسمت دسترسی محله «بالاچاف» شهرستان لنگرود است و احتمال «ترک فعل» برخی ادارات و دوایر مسئول، نسبت به غفلت در فعالیت گسترده چند «دفتر مشاوره املاک» به این تالاب قوت گرفته است. تخریب زیستگاه های طبیعی جنگلی و حریم دریاچه ها و سواحل استان گیلان، که در سالهای اخیر شتاب یافته است، با پدیده «تالاب خواری» برخی کشاورزان و  اشخاص در اطراف تالاب  طبیعی «چاف» وارد مرحله ای تازه شده است. حریم و بستر «تالاب چاف» در شهرستان لنگرود ، این روزها شاهد مداخلات انسانی، تصرف از طریق خاکریزی، تبدیل شدن به شهرک توریستی و پیست غیر مجاز قایق سواری و فعالیت غیر قانونی برخی مشاورین املاک در پوشش پروژه های گردشگری است، فروش غیر قانونی حریم و حق دسترسی به تالاب با بهای بسیار گزاف، به صدها خریدار بی اطلاع از استان های همجوار، علاوه بر تخریب محیط زیست ممکن است به دهها پرونده ی قضائی با عناوین مجرمانه مختلف منتهی شود، تالاب بی نظیر چاف این روزها شاهد هجمه دهها دستگاه قایق موتوری سنگین و تخلیه فاضلاب یک شهرک پر سر وصدای توریستی است که با ادعای کار آفرینی و ایجاد اشتغال «حریم و عرصه طبیعی تالاب چاف» را محل فعالیت سودجویانه خود قرارداده است. طبق بررسی های میدانی یک دفتر مشاوره املاک در شهرستان چمخاله کانون این فعالیتهای حساسیت زا و توسعه تصرفات در محیط طبیعی شده است. فروش و  تملک شخصی به بهانه های گردشگری، اشتغال و کشاورزی ، تقسیم تالاب توسط اشخاص محلی و  قلمرو گذاری شخصی و بعضا قطعه بندی حریم این تالاب توسط یک دفتر مشاوره املاک خاص، تخلیه فاضلاب یک شهرک غیر قانونی، افزایش چند برابری عبور قایق‌های تفریحی و تصرف و تبدیل قسمت‌هایی از این تالاب به مزارع برنج توسط افراد محلی آینده زیستگاه نادر پرندگان مهاجر و بومی، گل «نیلوفر گیلان» «خوتکای اوراسیا» «لاک پشت خزری» ، «جغد جنگلی» و ده‌ها گونه نادر را با تهدیدات اساسی مواجه کرده است. تحقیقات محلی نشان می دهد که کانون این فعالیتها یک دفتر مشاوره املاک است که با تبلیغات کاذب و معرفی خود به عنوان یک «هلدینگ دانش بنیان» و بزرگترین «شهرآبی آسیا» و... نقشی اساسی در تخریب این تالاب و تبدیل شدن محیط آرام آن به محوطه های گردشگری دارد. این دفتر با فروش و قطعه بندی و تغيير غیرقانونی کاربری و عرضه اراضی اطراف تالاب با قیمتهای بسیار گزاف به صدها نفر از اقصی نقاط کشور، موجب نابودی زیستگاه ده ها هزار پرنده و انواع حیوانات ساکن تالاب شده است. با نگاهی به نقشه های منابع طبیعی و تطبیق آن با تغییرات کاربری اراضی اطراف تالاب، لزوم ورود قاطع قوه قضائیه به ماجرای نجات این تالاب از دست سودجویان، بیش از همیشه احساس می شود .در هفته قوه قضائیه صدها دوستدار محیط زیست چشم انتظار ورود به ترک فعل دوایر دولتی نسبت به پدیده «تالاب خواری» در استان گیلان هستند. @didehbaanzistboom

«تالاب خواری در گیلان» و لزوم ورود مدعی‌العموم به فعالیت‌های غیرقانونی سوداگرایانه در اطراف «تالاب چاف» #گیلان @didehbaanzistboom

‍ 🔘 تخریب کلیسای انجیلی مشهد؛ زخمی بر حافظه ✍️ محمدرحیم رهنما (مدیر کل سابق میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان خراسان رضوی) در خبرها آمد که شبانه کلیسای انجیلی مشهد در میانه خرداد ماه ۱۴۰۵ تخریب شد. این رویداد نامتناسب فرهنگی صرفاً خبر ویرانی یک ساختمان قدیمی نیست؛ بلکه روایت از دست رفتن بخشی از حافظه تاریخی و هویت فرهنگی شهری است که قرن‌ها محل تلاقی فرهنگ‌ها، ادیان، اقوام و جریان‌های مختلف تمدنی بوده است. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، این کلیسا که در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده بود (گویا بر اساس برخی خبرها از ثبت نیز خارج شده است)، در سحرگاه روزهای اخیر تخریب شده است؛ رخدادی که پرسش‌های جدی درباره نحوه حفاظت از میراث فرهنگی در یکی از مهم‌ترین محورهای تاریخی مشهد مطرح می‌کند. ▪️محور تاریخی ارگ مشهد، که امروزه بخش عمده‌ای از آن در محدوده خیابان امام خمینی (ارگ سابق) (نقشه ضمیمه) و خیابان جنت قرار گرفته است، یکی از مهم‌ترین کانون‌های شکل‌گیری شهر مدرن مشهد به شمار می‌رود. این محور نه تنها محل استقرار بناهای اداری، آموزشی و فرهنگی دوره‌های قاجار و پهلوی بوده، بلکه بخش مهمی از حافظه جمعی شهروندان مشهدی را در خود جای داده است. ساختمان‌های ارزشمندی همچون باغ ملی، هتل‌های تاریخی، مدارس قدیمی، بناهای اداری و مذهبی و همچنین کلیسای انجیلی، مجموعه‌ای کم‌نظیر از میراث معماری و شهرسازی معاصر ایران را شکل داده‌اند. ▪️اهمیت کلیسای انجیلی مشهد تنها در معماری آن خلاصه نمی‌شد. این بنا نماد بخشی از تاریخ اجتماعی مشهد بود؛ تاریخی که نشان می‌دهد این شهر، برخلاف تصور رایج، صرفاً یک شهر مذهبی تک‌بعدی نبوده بلکه در دوره‌های مختلف میزبان گروه‌های متنوع قومی و دینی از جمله ارامنه، آشوریان، مسیحیان پروتستان، مهاجران روس و سایر جوامع بوده است. وجود چنین بناهایی یادآور لایه‌های متکثر هویت شهری مشهد است؛ لایه‌هایی که حذف آنها به معنای ساده‌سازی تاریخ شهر و از بین بردن بخشی از روایت‌های کمتر دیده‌شده آن خواهد بود. ▪️در ادبیات حفاظت شهری، بناهای تاریخی تنها به دلیل قدمت یا ارزش معماری حفظ نمی‌شوند. امروزه مفاهیمی چون «حافظه مکان»، «حس مکان»، «هویت شهری» و «میراث فرهنگی زنده» اهمیت بیشتری یافته‌اند. یک بنای تاریخی، حتی اگر از نظر عملکردی متروکه باشد، همچنان حامل معنا، خاطره و روایت تاریخی است. تخریب چنین بناهایی در واقع حذف اسناد فیزیکی تاریخ شهر محسوب می‌شود. همان‌گونه که کتابخانه‌ای ارزشمند را نمی‌توان به بهانه عدم استفاده از بین برد، بناهای تاریخی نیز نباید قربانی نگاه صرفاً اقتصادی یا عمرانی شوند. ▪️آنچه این رویداد را نگران‌کننده‌تر می‌کند، وقوع آن در یکی از حساس‌ترین محورهای فرهنگی شهر است. خیابان ارگ مشهد را می‌توان به نوعی «موزه روباز تاریخ معاصر مشهد» دانست. در بسیاری از شهرهای پیشرفته جهان، محورهایی با چنین ارزش تاریخی نه تنها تخریب نمی‌شوند، بلکه به عنوان سرمایه‌های توسعه شهری مورد حفاظت و بازآفرینی قرار می‌گیرند. تجربه شهرهایی مانند بارسلون، پراگ، استانبول و حتی برخی شهرهای منطقه نشان می‌دهد که حفاظت از میراث تاریخی می‌تواند موتور محرک گردشگری فرهنگی، ارتقای کیفیت محیط شهری و افزایش سرمایه اجتماعی باشد. به‌ویژه در عصر هوش مصنوعی و دیجیتال که مراکز شهری و محورهای فرهنگی موتور محرک توسعه اقتصادی به دلیل جذابیت برای حضور گردشگران و توسعه فعالیت‌های فرهنگی و حضور اجتماعی می‌شوند. ▪️از منظر برنامه‌ریزی شهری نیز تخریب این کلیسا پرسش‌های مهمی ایجاد می‌کند. اگر یک بنای ثبت ملی که به لحاظ قانونی باید تحت حفاظت قرار داشته باشد، به این سادگی از ثبت خارج شود و از میان برود، چه تضمینی برای حفاظت سایر آثار تاریخی شهر وجود دارد؟ نگرانی فعالان میراث فرهنگی درباره بناهای دیگری همچون کارخانه تاریخی نخ‌ریسی خسروی نیز از همین منظر قابل درک است. ▪️موضوع دیگر، مسئله حکمرانی شهری و هماهنگی میان نهادهای مسئول است. حفاظت از میراث فرهنگی صرفاً وظیفه یک سازمان خاص نیست. شهرداری، میراث فرهنگی، شورای شهر، دستگاه قضایی، دانشگاه‌ها، سازمان‌های مردم‌نهاد و حتی رسانه‌ها همگی در قبال میراث شهری مسئولیت دارند. هنگامی که یک اثر ثبت ملی از ثبت خارج و تخریب می‌شود، صرفاً یک ساختمان از بین نرفته است؛ بلکه بخشی از اعتماد عمومی نسبت به نظام حفاظت میراث نیز آسیب می‌بیند. منبع: روزنامه سازندگی؛ ۱۸ خرداد ۱۴۰۵، شماره۲۲۴۹، صفحه7(متن کامل) ـــــــــــــــــــــــ #فرهنگ #سازندگی #صدای_نوین_خراسان @saazandeginews 🆔@VoNoKh

نوسازی یا پاک کردن حافظه شهر؟ قبرستان نو قم فقط یک گورستان قدیمی نیست؛ بخشی از تاریخ، هویت و حافظه جمعی این شهر است. آرامگاه شخصیت‌های تأثیرگذار، سنگ‌قبرهای تاریخی و نشانه‌های معماری و فرهنگی بیش از یک قرن گذشته، امروز در معرض تخریب و یکدست‌سازی قرار گرفته‌اند. حفاظت از این مکان، حفاظت از گذشته قم و احترام به میراثی است که به همه ما تعلق دارد. از کارزار ملی حفاظت از قبرستان نو قم حمایت کنید و صدای حفظ حافظه تاریخی شهر باشید. 👇🏽👇🏽👇🏽👇🏽 🖇https://www.karzar.net/328520 @reesjomhoormiras

🔺وضعیت غم انگیز باغ و عمارت تاریخی مستوفی‌الممالک بابل 🔸این باغ عمارت مربوط به اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی است که ابتدا توسط امیر مصطفی امیرسلیمانی معروف به مشیرالسلطنه احداث و بعدها به محمد مستوفی الممالک فروخته شد و به همین علت به عمارت مستوفی‌الممالک مشهور شد. 🔸عمارت مستوفی الممالک که تحت تملک وزارت علوم، تحقیقات و فناوری قرار دارد حدود ۲۰ هکتار است و در ۱۰ کیلومتری جنوب بابل و در روستای دونه سر از توابع بخش کتاب قرار دارد. 🔸پیشنهادهایی برای تبدیل این باغ عمارت به باغ موزه صورت گرفته که تاکنون به ثمر نرسیده و این باغ و عمارت آن در حال حاضر متروکه است. 🔸این محدود بناهای تاریخی مازندران در حالی در سایه غفلت مسئولان به حال خود رها شده‌اند که در سایر استانها چنین بناهایی به بهترین شکل مرمت می‌شوند. 🔸این عمارت زیبای تاریخی که در ۱۷ تیرماه سال ۹۶ به شماره ۳۱۷۷۱ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده متعلق به وزارت علوم بوده و‌ در اختیار دانشگاه کشاورزی ساری است.متأسفانه شرایط نامناسب و رو‌ به نابودی این باغ موجب نگرانی بسیاری شده است. 📷عکس از کیوان یوسف پوری ، بهار ۱۴۰۴/ ایران - مازندران @mirasbashi

زال تپه مربوط به پیش از اسلام - دوره سلجوقیان است و در شهرستان فردیس، استان البرز، روستای فرخ آباد زیبادشت واقع شده و این اثر در تاریخ ۱ مهر ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۱۰۳۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است در بازدیدی که امروز (۱۴۰۵/۴/۲) از تپه داشتم حفاری های بسیار زیادی مشاهده شد.این اثر تاریخی بدون حفاظت و توجه رها شده و در خطر نابودی کامل قرار دارد

استاد فقیدم، شادروان جواد طباطبایی می‌گفت در ایران همه چیز متولی دارد جز خود ایران؛ این صحبت استاد همیشه آویزه گوشم بود، وانگهی اکنون آن را در زندگی پدرم و تجربه او در حدود چهار دهه حفاظت و مرمت آثار و بناهای تاریخی می‌بینم. پدرم، سیروس زارع عاشق ایران است؛ عاشق شغلش است. همیشه هم به ما از کودکی‌مان می‌گفت که این شغل را خودم انتخاب کرده‌ام. شغلی که همیشه به آن بالیده است. رسم و رسومات پیمانکاری را پدر بلد نیست؛ البته که اشتباه است. زود به دولت اعتماد می‌کند که این بسیار فاجعه است. در دل آن انتخاب افتخار آمیز و این اعتمادهای فاجعه پدر همواره این نظر را داشت که حفاظت و مرمت از میراث فرهنگی باید از دولت منفک و به ملت داده شود؛ اگر هم میراث فرهنگی می‌خواهد باشد باید در حوزه تحقیق و‌ پژوهش و نظارت آن هم عاری از بوروکراسی بیهوده حضور داشته باشد می‌تواند موثر باشد. اینها البته آرزو است. متعلق به حضور دولت ملت در ایران خواهد بود. آنچه امروز بر سر میراث فرهنگی می‌رود ناشی از عدم جضور متولی در ایران است. ابتدا باید متولی یافت و سپس از آرزوها سخن گفت. در فیلم بالا پدر توضیح می‌دهد که وزارت میراث فرهنگی چه بر سرش آورده

⚠️خیز دوباره شهرداری مرودشت برای الحاق حریم تخت جمشید به محدوده شهری ⚠️ 🔸پس از یک سال وقفه، شهرداری مرودشت بار دیگر تلاش خود برای الحاق شهرک مهدیه به حریم شهری را آغاز کرده است؛ منطقه‌ای که در حریم درجه ۲ میراث جهانی تخت جمشید قرار دارد و شورای راهبردی پایگاه‌های میراث جهانی پارسه - پاسارگاد پیشتر به‌طور قاطع با هرگونه گسترش شهر مرودشت در این محدوده مخالفت کرده بود. 🔸محمدجواد جعفری، سرپرست پایگاه میراث جهانی تخت جمشید با بیان اینکه تخت جمشید و مجموعه آثار تاریخی مجاور آن بخشی از تاریخ ارزشمند ایران است که امروزه تبدیل به مهمترین شاخصه تاریخی و هویتی ایرانیان شده، گفت: «این میراث ملی تنها یک اثر تاریخی متعلق به دوران هخامنشی در دشت مرودشت نیست بلکه تبلوری از فرهنگ و هنر جهانیان از سال ۵۰۰ پیش از میلاد مسیح است که توسط هخامنشیان نمود پیدا کرده و جاودان شده است.» 🔸او افزود: «بنابراین مجموعه میراث جهانی تخت جمشید بخشی با شکوه و پرغرور از تاریخ بشریت است که افتخار حفظ و معرفی آن بر دوش ایرانیان گذاشته شده و حفاظت، حراست و معرفی چنین اثر ارزشمندی نیازمند وضع ضوابط و قوانین ویژه با در نظر گرفتن اهداف حقوق بشری است.» 🔸جعفری ادامه داد: با این رویکرد، مسئولیت رعایت ضوابط عرصه و حریم مجموعه میراث جهانی تخت جمشید نه تنها بر دوش وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، بلکه به عهده آحاد مردم و دولت است. 🔸سرپرست پایگاه میراث جهانی تخت جمشید اظهار کرد: تدوین این ضوابط نه با هدف محدود کردن برنامه‌های عمرانی بلکه به منظور هدفمند کردن این برنامه‌ها در چهارچوب مفاهیم توسعه پایدار انجام شده تا منافع شخصی و توسعه مقطعی موجب از میان رفتن سرمایه‌های تاریخی بشری نشود. 🔸جعفری گفت: ماجرا از این قرار بود که شهرداری مرودشت از سال‌های دور تصمیم به گسترش محدوده شهر مرودشت به سمت تخت جمشید را با تصور ساماندهی محور ورودی تخت جمشید گرفته بود و با توجه به ضوابط حریم درجه ۲ تخت جمشید و آسیب‌های ناشی از گسترش غیرقانونی ساخت‌وسازها، همواره این تصمیم مورد مخالفت قرار می‌گرفت. 🔸در نهایت با محدوده‌ای به وسعت ۳۷ هکتار آن هم در مجاورت محور مهدیه صرفاً به عنوان پهنه خدمات گردشگری و نه الحاق به محدوده شهر مرودشت، از سوی میراث فرهنگی موافقت شد تا تمرکز خدمات گردشگری در بخشی از محور اصلی روستای مهدیه متمرکز گردد و از پراکندگی فضاهای خدماتی و تغییر کاربری گسترده جلوگیری شود. 🔸شرح کامل خبر را از آدرس زیر دنبال کنید👇 https://irna.ir/xjXym7

یادداشتی در اعتراض به خیز دوباره شهرداری مرودشت جهت گسترش شهر مرودشت به حریم درجه 2 تخت جمشید ✍محمد جواد جعفری سرپرست پایگاه میراث جهانی تخت جمشید پر واضح است که تخت جمشید و مجموعه آثار تاریخی مجاور آن بخشی از تاریخ ارزشمند ایران است که امروزه تبدیل به مهمترین شاخصه تاریخی و هویتی ایرانیان گردیده است. تخت جمشید تنها یک اثر تاریخی متعلق به دروان هخامنشی در دشت مرودشت نیست بلکه تبلوری از فرهنگ و هنر جهانیان از سال 500 پیش از میلاد مسیح است که توسط هخامنشیان نمود پیدا کرده و جاودان شده است. بنابراین مجموعه میراث جهانی تخت جمشید بخشی با شکوه و پرغرور از تاریخ بشریت است که افتخار حفظ و معرفی آن بر دوش ایرانیان است. بدیهی است که حفاظت، حراست و معرفی چنین اثر ارزشمندی نیازمند وضع ضوابط و قوانین ویژه با در نظر گرفتن اهداف حقوق بشری است. با این رویکرد، مسئولیت رعایت ضوابط عرصه و حریم مجموعه میراث جهانی تخت جمشید نه تنها بر دوش وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بلکه به عهده آحاد مردم و دولت است. ادامه یادداشت را در لینک زیر مطالعه بفرمایید: