کیهانشناسی و کوانتوم
Kanalga Telegram’da o‘tish
زیبایی علم این است که ادعا نمیکند کامل است. 🖋آلبرت انیشتین
Ko'proq ko'rsatish📈 Telegram kanali کیهانشناسی و کوانتوم analitikasi
کیهانشناسی و کوانتوم (@persiancosmology) Forsiy til segmentidagi kanali faol ishtirokchi. Hozirda hamjamiyat 16 915 obunachidan iborat bo'lib, Maʼlumotlar toifasida 811-o'rinni va Eron mintaqasida 19 488-o'rinni egallagan.
📊 Auditoriya ko‘rsatkichlari va dinamika
невідомо sanasidan buyon loyiha tez o‘sib, 16 915 obunachiga ega bo‘ldi.
30 Avgust, 2026 dagi oxirgi ma’lumotlarga ko‘ra kanal barqaror faollikka ega. Oxirgi 30 kunda obunachilar soni 675 ga, so‘nggi 24 soatda esa 76 ga o‘zgardi va umumiy qamrov yuqori darajada qolmoqda.
- Tasdiqlash holati: Tasdiqlanmagan
- Jalb etish (ER): Auditoriya o‘rtacha 2.65% darajada jalb etiladi. Nashrdan keyingi dastlabki 24 soatda kontent odatda umumiy obunachilar sonining 1.41% ini tashkil etuvchi reaksiyalarni to‘playdi.
- Post qamrovi: Har bir post o‘rtacha 449 marta ko‘riladi; birinchi sutkada odatda 239 ta ko‘rish yig‘iladi.
- Reaksiyalar va o‘zaro ta’sir: Auditoriya faol: har bir postga o‘rtacha 6 ta reaksiya keladi.
- Tematik yo‘nalishlar: Kontent سیاره, ناسا, ستاره, آسمان, توسط kabi asosiy mavzularga jamlangan.
📝 Tavsif va kontent siyosati
Muallif resursni shaxsiy fikrni ifoda etish maydoni sifatida ta’riflaydi:
“زیبایی علم این است که ادعا نمیکند کامل است.
🖋آلبرت انیشتین”
Yuqori yangilanish chastotasi (oxirgi ma’lumot 31 Avgust, 2026 da olingan) sababli kanal doimo dolzarb va katta qamrovli bo‘lib qoladi. Analitika auditoriya kontent bilan faol hamkorlik qilishini, uni Maʼlumotlar toifasidagi muhim ta’sir nuqtasiga aylantirishini ko‘rsatadi.
16 915
Obunachilar
+7624 soatlar
+1067 kunlar
+67530 kunlar
Postlar arxiv
16 915
🌍 اگر زمین ناگهان متوقف شود چه اتفاقی میافتد؟
۱. اول باید بدانیم زمین همین حالا با چه سرعتی حرکت میکند.
زمین تقریباً هر ۲۴ ساعت یک بار حول محور خودش میچرخد و سرعت خطی این چرخش در استوا حدود ۱۶۷۰ کیلومتر بر ساعت است. هرچه از استوا به سمت قطبها برویم، این سرعت کمتر میشود و دقیقاً در قطبها تقریباً صفر است. حالا فرض کنید یک اتفاق کاملاً غیرواقعی رخ دهد و خودِ زمین ناگهان از چرخش بایستد؛ نه اینکه جو و اقیانوسها هم همزمان متوقف شوند. طبق قانون اینرسی نیوتن، اجسام تمایل دارند حرکت فعلی خودشان را حفظ کنند. بنابراین سطح زمین متوقف میشود، اما جو، اقیانوسها، انسانها و هر چیزی که به اندازه کافی محکم به زمین متصل نباشد، تمایل دارد همچنان با سرعت قبلی حرکت کند.
۲. بنابراین اولین فاجعه، چیزی شبیه یک ترمز ناگهانی در مقیاس سیارهای است.
در استوا، زمین زیر پای شما ناگهان سرعتش را از حدود ۱۶۷۰ کیلومتر بر ساعت به صفر میرساند، اما بدن شما این تغییر سرعت را فوراً دنبال نمیکند. نتیجه میتواند حرکت بسیار شدید اجسام نسبت به سطح زمین باشد. اتمسفر هم همین مشکل را دارد و جریانهای هوایی عظیمی ایجاد میشوند. این یعنی دیگر با «باد شدید» معمولی طرف نیستیم؛ اختلاف سرعت بسیار بزرگ میتواند جریانهایی ویرانگر در مقیاس قارهای ایجاد کند. اقیانوسها نیز بهدلیل اینرسی به حرکت ادامه میدهند و آبهای عظیم میتوانند به سمت خشکیها هجوم ببرند. در چنین سناریویی، سونامیهای بسیار گسترده و فرسایش شدید سطح زمین کاملاً محتمل است.
۳. اما یک نکته جالب درباره گرانش و چرخش زمین وجود دارد.
چرخش زمین باعث ایجاد اثر گریز از مرکز میشود و این اثر در استوا بیشترین مقدار را دارد. همین اثر باعث میشود وزن مؤثر شما در استوا اندکی کمتر از حالتی باشد که زمین اصلاً نمیچرخید. اگر چرخش زمین متوقف شود، این مؤلفه از بین میرود و وزن مؤثر اجسام کمی افزایش پیدا میکند؛ البته این افزایش آنقدر نیست که انسان ناگهان چند برابر سنگین شود. از طرف دیگر، شکل زمین هم در طول زمان تغییر خواهد کرد. زمین کاملاً کروی نیست؛ در استوا برآمدهتر است و در قطبها کمی تختتر. بدون چرخش، توزیع جرم و آب در بازههای بسیار طولانی به سمت تعادل گرانشی جدید حرکت خواهد کرد و بخش قابل توجهی از آبهای اقیانوسی به سمت عرضهای جغرافیایی بالاتر جابهجا میشوند.
۴. حالا میرسیم به یکی از عجیبترین نتایج: مفهوم «روز» تغییر میکند.
اگر زمین فقط چرخش محوری خودش را متوقف کند اما همچنان در مدار خورشید باقی بماند، دیگر چرخه معمول شب و روز ۲۴ ساعته را نداریم. در یک تقریب ساده، خورشید تقریباً شش ماه در یک سمت آسمان باقی میماند و سپس تقریباً شش ماه شب خواهد بود. البته در دنیای واقعی، هندسه دقیق مدار زمین و تعریف طلوع و غروب کمی پیچیدهتر از این تصویر ساده است. نتیجه اقلیمی اما بسیار خشن خواهد بود: یک سمت زمین برای ماهها انرژی خورشیدی دریافت میکند و سمت دیگر برای ماهها در تاریکی قرار میگیرد. اختلاف دما، فشار جو، جریانهای اتمسفری و چرخه آب بهشدت دگرگون میشوند.
۵. و یک نکته مهم که معمولاً در این داستانها فراموش میشود: زمین فقط نمیچرخد؛ به دور خورشید هم حرکت میکند.
توقف چرخش محوری زمین بهمعنای متوقف شدن حرکت مداری آن نیست. اگر فقط چرخش محوری متوقف شود، زمین همچنان تقریباً با سرعت ۱۰۷ هزار کیلومتر بر ساعت در مدار خورشید حرکت خواهد کرد. بنابراین خورشید همچنان گرانش لازم را برای نگه داشتن زمین در مدار دارد. چیزی که نابود میشود، شرایط آشنای سطح زمین است: تعادل اقیانوسها، گردش جو، الگوی شب و روز و اقلیم. پس اگر بخواهیم خیلی خلاصه بگوییم: توقف ناگهانی چرخش زمین احتمالاً به معنای نابودی فوری خود سیاره نیست؛ اما برای تمدن و حیات سطحی، یک فاجعه تقریباً غیرقابلتصور خواهد بود.
🆔 @persiancosmology
16 915
🌍اگر زمین ناگهان از چرخش بایستد، فاجعهای در مقیاس سیارهای رخ میدهد.
💠زمین در استوا با سرعتی حدود ۱۶۷۰ کیلومتر بر ساعت در حال چرخش است.اگر پوسته زمین ناگهان متوقف شود، اجسام روی سطح بهدلیل اینرسی همچنان حرکت میکنند.یعنی شما، ساختمانها، اقیانوسها و تقریباً هر چیزی روی سطح زمین با سرعتی عظیم به حرکت ادامه میدهد.نتیجه؟ بادهایی با سرعتهای فوقالعاده و ویرانی گسترده در سطح سیاره.اقیانوسها نیز به حرکت خود ادامه میدهند و سونامیهایی غولآسا شکل میگیرند.
🌐اما ماجرا فقط یک انفجار اولیه نیست.توقف چرخش زمین، الگوی آبوهوا و توزیع آب روی سیاره را هم برای همیشه تغییر میدهد.روز و شب دیگر مثل امروز ۲۴ ساعته نخواهند بود.در یک سناریوی ساده، یک روز و یک شب میتوانند هرکدام حدود شش ماه طول بکشند.البته زمین واقعاً نمیتواند مثل کلید برق «ناگهان» متوقف شود؛این فقط یک آزمایش ذهنی برای فهمیدن قدرت اینرسی و تکانه زاویهای است.و شاید ترسناکترین بخش ماجرا همین باشد:ما معمولاً متوجه نمیشویم با چه سرعت عظیمی در حال حرکتیم.
🆔 @persiancosmology
16 915
🚀 پرتاب تلسکوپ فضایی رومن🔥🚀🔺تلسکوپ فضایی نانسی گریس رومن به فضا پرتاب شد؛ رصدخانهای قدرتمند که قرار است نگاه ما به کیهان را گستردهتر و سریعتر کند. 🔺آینه اصلی رومن تقریباً هماندازه آینه تلسکوپ هابل است، اما میتواند در هر تصویر حدود ۱۰۰ برابر بیشتر از هابل آسمان را پوشش دهد. این توانایی به طراحی متفاوت سامانه نوری، انحنای بیشتر آینه اصلی، فاصله کمتر آینه ثانویه و دوربین بسیار بزرگتر آن مربوط میشود. 🔺رومن با پوشش وسیع آسمان میتواند در مدت کوتاه، تعداد بسیار بیشتری از ابرنواخترها و سیارات فراخورشیدی را شناسایی کند. مطالعه ابرنواخترها به دانشمندان کمک میکند نرخ انبساط و ترکیب کیهان را بهتر بررسی کنند و کشف سیارات بیشتر نیز میتواند سرنخهای تازهای درباره امکان وجود حیات در نقاط دیگر جهان در اختیار ما بگذارد. 🔺برخلاف هابل که در مدار زمین قرار دارد، رومن در مدار خورشید فعالیت خواهد کرد؛ مشابه تلسکوپ فضایی جیمز وب. این تلسکوپ با موشک فالکون هوی اسپیسایکس از مرکز فضایی کندی در فلوریدا به فضا پرتاب شد. 🆔 @persiancosmology
16 915
نانسی رومن پرتاب شد؛ تلسکوپ جدید ناسا برای آشکارسازی ماهیت جهان و دنیاهای بیگانه🔭🔰نانسی رومن، تلسکوپ پرچمدار جدید ناسا سفر چند ماهه خود به نقطه لاگرانژی ۲ را آغاز کرد تا عصری جدید را در کشف اسرار جهان رقم بزند.موشک فالکون هوی اسپیسایکس امروز یکشنبه جدیدترین تلسکوپ پرچمدار ناسا را با هدف بررسی ماهیت کیهان و کشف هزاران سیاره فراخورشیدی به فضا فرستاد. 🔰رومن صد روز آینده را در مسیر رسیدن به نقطه لاگرانژی ۲ (L2) در سامانه زمین–خورشید سپری خواهد کرد؛ نقطهای در فاصله تقریباً ۱٫۵ میلیون کیلومتری از زمین که تلسکوپ جیمز وب نیز در آن قرار دارد. مهندسان در طول این سفر، فرایند راهاندازی و آزمایش فضاپیمای ۹۲۰۰ کیلوگرمی و ابزارهای علمی آن را انجام خواهند داد. 🔰میدان دید رومن ۱۰۰ برابر بزرگتر از هابل است و میتواند بسیار سریعتر میدان دید خود را نیز تغییر دهد. یکی از ماموریت های ان تشخیص و تحقیق در زمینه انرژی و ماده تاریک و همچنین رومن ابزار علمی دومی نیز دارد که تاجنگار نامیده میشود. این ابزار برای مسدودکردن دقیق نور یک ستاره منفرد طراحی شده تا سیارههای پیرامون آن مشاهدهپذیر شوند. 🆔 @persiancosmology
16 915
☀️ اگر خورشید ناگهان ناپدید شود، چه میشود؟🔺بیایید یک آزمایش ذهنی عجیب انجام بدهیم: فرض کنیم خورشید همین الان، بدون انفجار و بدون هیچ هشدار قبلی، کاملاً ناپدید شود. اولین اتفاقی که میافتد شاید برخلاف انتظارمان باشد؛ هیچ اتفاقی روی زمین بلافاصله رخ نمیدهد. ما همچنان خورشید را در آسمان میبینیم، چون نوری که همین حالا از خورشید به چشم ما میرسد، حدود ۸ دقیقه و ۲۰ ثانیه قبل آن را ترک کرده است. 🔺بعد از این ۸ دقیقه و ۲۰ ثانیه، ناگهان تاریکی آغاز میشود. دیگر نور خورشید به زمین نمیرسد و آسمان روز به شکل آشنای خودش باقی نمیماند. اما مسئله فقط ناپدیدشدن نور نیست؛ زمین همچنین دیگر اثر گرانشی خورشید را دریافت نمیکند. در این سناریوی فرضی، زمین دیگر نمیتواند در مدار خورشید حرکت کند و تقریباً در امتداد خط مماس بر مدار فعلی خودش، به حرکت در فضا ادامه خواهد داد. 💡اما قرار نیست زمین همان لحظه یخ بزند. سطح زمین و اقیانوسها مقدار زیادی انرژی گرمایی در خود ذخیره کردهاند و جو هم تا مدتی گرما را حفظ میکند. بااینحال، بدون تابش خورشید، دمای سطح زمین بهتدریج سقوط میکند. فتوسنتز نیز متوقف میشود و این یعنی پایه اصلی بیشتر زنجیرههای غذایی روی زمین از بین میرود. 🔰در مقیاس زمانی طولانیتر، شرایط بسیار سختتر میشود. سطح زمین سرد و تاریک خواهد شد و بخش بزرگی از آبهای سطحی در نهایت یخ میزنند. البته تمام آب زمین یخ نمیزند؛ گرمای درونی زمین و فعالیتهای زمینگرمایی میتوانند در بعضی مناطق، محیطهایی را برای مدت بسیار طولانی گرم نگه دارند. بنابراین شاید برخی موجودات در اعماق زمین یا اطراف چشمههای آب گرم بتوانند دوام بیاورند. 🔺و شاید عجیبترین بخش این آزمایش ذهنی همین باشد: خورشید برای ما فقط یک چراغ بزرگ در آسمان نیست. تقریباً تمام سامانه آبوهوایی، چرخههای زیستی و بخش عمده انرژی سطح زمین به آن وابسته است. اگر خورشید ناپدید شود، زمین فوراً نابود نمیشود؛ اما بهتدریج از یک سیاره گرم و زنده به جهانی تاریک و بسیار سرد تبدیل خواهد شد. 🆔 @persiancosmology
16 915
☀️ اگر خورشید ناگهان ناپدید شود، چه اتفاقی میافتد؟🟪فرض کنیم همین الان، بدون هیچ انفجاری، خورشید ناگهان ناپدید شود. عجیبترین بخش ماجرا این است که ما روی زمین تا حدود ۸ دقیقه و ۲۰ ثانیه هیچ چیز غیرعادی نمیبینیم؛ چون نور خورشید برای رسیدن به زمین همینقدر زمان نیاز دارد. 🟪بعد از این زمان، خورشید ناگهان از آسمان محو میشود و زمین دیگر نور و گرمایی از آن دریافت نمیکند. اما فقط نور نیست؛ اثر گرانشی خورشید هم دیگر به زمین نمیرسد. زمین در نتیجه دیگر در مدار خورشید باقی نمیماند و تقریباً در مسیر مستقیم خود به حرکت ادامه میدهد. 🟪در روزهای بعد، دمای سطح زمین بهشدت کاهش پیدا میکند و فتوسنتز متوقف میشود. البته زمین فوراً به یک گلوله یخ تبدیل نمیشود؛ اقیانوسها و جو برای مدتی گرما را حفظ میکنند. در نهایت، اما بدون منبع اصلی انرژی، زمین به جهانی بسیار سرد و تاریک تبدیل خواهد شد. ادامه : 🆔 @persiancosmology
16 915
🌌 تصویر نجومی روز ناسا | M74: یک کهکشان مارپیچی باشکوه🔹کهکشان فوق یکی از زیباترین کهکشانهای مارپیچی آسمان است؛ جهانی جزیرهای با حدود ۱۰۰ میلیارد ستاره که در فاصلهی تقریباً ۳۲ میلیون سال نوری از زمین و در جهت صورت فلکی حوت (ماهی) قرار دارد. 🔹این کهکشان از روبهرو دیده میشود و بازوهای مارپیچی منظم آن با خوشههای ستارهای آبیرنگ و نوارهای تاریک غبار کیهانی شکل گرفتهاند. M74 در ردهی کهکشانهای مارپیچی Sc قرار میگیرد. 🔹این تصویر ترکیبی دقیق از دادههای آرشیوی تلسکوپ فضایی هابل ساخته شده و حدود ۳۰ هزار سال نوری از گسترهی ظاهری M74 را نشان میدهد. تابش هیدروژن، مناطق بزرگ ستارهزایی را بهصورت درخشش سرخرنگ برجسته کرده است. اعتبار تصویر: NASA / ESA / Hubble Heritage Project 🆔 @persiancosmology
16 915
🦠 میکروبهای فضانوردان ممکن است در قطب ماه زنده بمانند🔺یکی از نگرانیهای مهم در اکتشاف ماه، فقط پیدا کردن نشانههای حیات نیست؛ بلکه جلوگیری از انتقال حیات زمینی به ماه هم اهمیت دارد. این پدیده که «آلودگی رو به جلو» نامیده میشود، میتواند ترکیب شیمیایی و زیستی محیط ماه را تغییر دهد و حتی در آینده باعث شود دانشمندان یک کشف زیستی را با حیات منتقلشده از زمین اشتباه بگیرند. 🔺گروهی از پژوهشگران مرکز فضایی گادرد و مرکز فضایی جانسون ناسا چندین میکروارگانیسم از جمله Aspergillus niger، Bacillus subtilis و Deinococcus radiodurans را بررسی کردند. آنها شرایط محیطی بخشهایی از قطب جنوب ماه، از جمله دهانههای نوبیل، دیگرلاش و مناطق مرتفع اطرافشان را در آزمایشگاه شبیهسازی کردند و مقاومت میکروبها را در برابر شرایط سخت و تابش فرابنفش بررسی کردند 🔺نتایج نشان میدهد برخی نقاط قطب جنوب ماه ممکن است برای بقای بعضی میکروبهای زمینی مناسبتر از چیزی باشند که تصور میکردیم؛ بهویژه Aspergillus niger که مقاومت قابلتوجهی در برابر پرتو فرابنفش دارد. منبع: universetoday.com 🆔 @persiancosmology
16 915
🌑🌞 تصویر نجومی روز ناسا | جفتِ گرفتها🔹گرفتها معمولاً بهصورت جفت رخ میدهند. سالانه دو فصل گرفت داریم که هرکدام حدود ۳۴ روز طول میکشند؛ در این بازه، خورشید، ماه و زمین میتوانند تقریباً در یک راستا قرار بگیرند. در این شرایط، ماه نو و ماه کامل که کمی بیش از ۱۴ روز از هم فاصله دارند، میتوانند بهترتیب باعث خورشیدگرفتگی و ماهگرفتگی شوند. 🔹بااینحال، بهندرت هر دو همخطی بهاندازهای دقیق هستند که یک خورشیدگرفتگی کامل و یک ماهگرفتگی کامل را در یک فصل گرفت ایجاد کنند. در سال ۲۰۲۶، این جفت شامل خورشیدگرفتگی کامل ۱۲ اوت و ماهگرفتگی تقریباً کامل در شب ۲۷/۲۸ اوت بود. 🔹تصویر بالا خورشیدگرفتگی کامل را در پنیافیل اسپانیا، نزدیک آغاز مرحله کلیت، نشان میدهد؛ در آن میتوان «مهرههای بیلی» و تاج طلایی خورشید را مشاهده کرد. تصویر پایین نیز ماهگرفتگی جزئی را از سور فرانسه ثبت کرده است؛ حدود نیمی از قرص ماه درون سایه اصلی زمین قرار گرفته و به رنگ تیره و سرخ درآمده است. 🆔 @persiancosmology
16 915
🔴 مریخ، از نگاه تازهٔ Curiosity🔥🔺ناسا تصاویر تازهای از سطح مریخ منتشر کرده که توسط مریخنورد Curiosity در درهای به نام Valle Grande روی دامنهٔ Mount Sharp ثبت شدهاند. این نمای وسیع حاصل ترکیب ۳۲۳ تصویر جداگانه از دوربین Mastcam است؛ تصاویری که در روزهای مریخی ۴۹۷۲ و ۴۹۷۳، یعنی ۱ و ۲ اوت ۲۰۲۶، ثبت شدند و چشماندازی واقعی از زمین سنگی، رسوبات و شیبهای فرسایشیافتهٔ مریخ ارائه میکنند. 🔺نکتهٔ مهم فقط زیبایی تصویر نیست؛ Curiosity با رسیدن به حدود ۱ کیلومتر افزایش ارتفاع از کف دهانهٔ Gale، اکنون در ارتفاع بالاتری از Mount Sharp قرار گرفته است. این صعود از نظر علمی اهمیت زیادی دارد، چون هرچه مریخنورد بالاتر میرود، لایههای زمینشناسی متفاوتی را بررسی میکند؛ لایههایی که میتوانند اطلاعات بیشتری دربارهٔ تغییرات اقلیمی وجود آب مایع و شرایط محیطی مریخ در گذشتهٔ دور بدهند. منبع : space.com 🆔 @persiancosmology
16 915
ژاپن در راه قمر مریخ؛ ماموریت بیسابقه برای نمونهبرداری از فوبوس ۲۷ مهر انجام میشود 🔥🚀⬅️اواسط ماه اوت، ژاپن فضاپیمای مخصوص انجام پروژه «کاوش قمرهای مریخ» یا MMX را رونمایی کرد؛ مأموریتی که قصد دارد از فوبوس، قمر مریخ نمونه جمعآوری کند و آن را به زمین بازگرداند؛ کاری که تاکنون هرگز انجام نشده است. ⬅️سفر امامایکس به مریخ حدود یک سال طول خواهد کشید. فضاپیما پس از قرارگرفتن در مدار سیاره سرخ، دو قمر کوچک آن، یعنی فوبوس و دیموس را مورد بررسی و نقشهبرداری قرار خواهد داد. قطر این دو قمر بهترتیب فقط حدود ۲۲ کیلومتر و ۱۲ کیلومتر است. ⬅️بخشی از این بررسیها به تیم مأموریت کمک میکند تا محل مناسبی برای فرود روی فوبوس انتخاب کند. سپس فضاپیما از مدار یک سطحنورد ۲۵ کیلوگرمی ساخت فرانسه و آلمان به نام ایدفیکس (Idefix) را روی قمر کوچک مستقر خواهد کرد. این ربات کوچک که نامش از شخصیت سگ در مجموعه کمیک فرانسوی «آستریکس» گرفته شده، سطح فوبوس را با استفاده از مجموعهای از ابزارهای علمی بهطور دقیق بررسی خواهد کرد. 🆔 @persiancosmology
16 915
سطح خروشان ابطالجوزا برای نخستینبار با جزئیات بیسابقه مشاهده شد 🔥🔹ابطالجوزا یا بتلجوس، غول سرخ مشهور صورت فلکی شکارچی، بار دیگر چهرهای متفاوت از خود نشان داد. رصدهای تازهی آرایهی بزرگ میلیمتری و زیرمیلیمتری آتاکاما (ALMA) سطحی ناهموار و پرآشوب را آشکار کردهاند که لکههای داغ و ساختارهای موجدار آن، حاصل حرکتهای عظیم گاز درون ستاره هستند. 🔹ابطالجوزا حدود ۶۰۰ سال نوری از زمین فاصله دارد و شعاعش به حدود ۸۰۰ برابر شعاع خورشید میرسد. همین ابعاد عظیم باعث شده است آلما بتواند ساختارهایی را در جو آن تفکیک کند که در بیشتر ستارهها از دید تلسکوپها پنهان میمانند. 🔹تازهترین رصدها در سال ۲۰۲۳ و با بیشترین فاصلهی ممکن میان آنتنهای آلما انجام شدند و به تفکیکپذیری حدود ۷ میلیثانیهی قوسی رسیدند. تصاویر بهدستآمده، نشان میدهند دمای بخش عمدهی جوِ رصدشدهی ابطالجوزا حدود ۲۳۰۰ کلوین، معادل نزدیک به ۲۰۰۰ درجهی سانتیگراد است. درهمینحال، دستکم دو ناحیهی داغتر در شمالشرقی و جنوبغربی قرص ستاره دیده میشود که داغترین آنها حدود ۸۰۰ کلوین از محیط اطراف گرمتر است. 🆔 @persiancosmology
16 915
آیا ماهگرفتگی ۶ شهریور در ایران مشاهدهپذیر است؟❗️متأسفانه بخش اصلی ماهگرفتگی ۶ شهریور از ایران دیده نمیشود. 🔰در تهران، نخستین تماس نیمسایه در ساعت ۴:۵۳ بامداد به وقت ایران رخ میدهد؛ زمانی که ماه فقط حدود ۶ درجه بالاتر از افق جنوبغربی قرار دارد. حتی بیشینه گرفت محلی که ساعت ۵:۲۷ بامداد به وقت ایران رخ میدهد، تنها مربوط به مرحله نیمسایهای است و ماه در این لحظه تقریباً روی افق قرار گرفته است. چند دقیقه بعد، حدود ۵:۳۱ بامداد به وقت ایران، ماه در تهران غروب میکند. 🔰مرحله اصلی خسوف زمانی رخ میدهد که ماه در ایران زیر افق رفته است مهمتر اینکه مرحله اصلی گرفت جزئی در ساعت ۶:۰۳ بامداد (به وقت ایران) آغاز میشود؛ یعنی زمانی که ماه در ایران زیر افق قرار دارد ! اوج واقعی ماهگرفتگی نیز ساعت ۷:۴۲ بامداد به وقت ایران رخ میدهد، زمانی که خورشید در آسمان قرار دارد و ماه بهطور کامل غروب کرده است. 💢در ایران تنها بخش بسیار کمرنگ آغاز گرفت، یعنی ماهگرفتگی نیمسایهای نزدیک افق برای مدت کوتاهی مشاهدهپذیر خواهد بود؛ آن هم به شرط حضور در موقعیت مناسب، یعنی داشتن افق کاملاً باز. 🆔 @persiancosmology
16 915
🌌 تصویر نجومی روز ناسا «آسمان بر فراز پارانال میچرخد»🔭این تصویر از رصدخانهی پارانال Paranal Observatory در شیلی ثبت شده؛ جایی در عرض جغرافیایی حدود ۲۵ درجه جنوبی. چرخش زمین در این منطقه باعث میشود سطح زمین با سرعتی بیش از ۱۵۰۰ کیلومتر بر ساعت به سمت شرق حرکت کند؛ حرکتی که با وجود سرعت بسیار زیاد، برای ما محسوس نیست. ♨️اما میتوان اثر این چرخش را در آسمان شب دید. این عکس حاصل ترکیب ۳۰۰ نوردهی پیاپی ۲۵ ثانیهای است که مسیر ظاهری ستارگان را به شکل کمانهای دایرهای ثبت کردهاند. مرکز این کمانها قطب سماوی جنوبی است؛ نقطهای فرضی در آسمان که امتداد محور چرخش زمین به آن میرسد. ✍🏻در پایین تصویر نیز یکی از تلسکوپهای کمکی ۱.۸ متری پارانال (AT3) دیده میشود؛ نمایی زیبا از سیارهای که خودش در حال چرخش است، در حالی که آسمان ظاهراً به دور آن میگردد. 🆔 @persiancosmology
16 915
دنیاهای موازی و ابعاد دیگر؛ واقعیت یا خیال؟🔺وقتی از دنیاهای موازی حرف میزنیم، معمولاً تصویری سینمایی در ذهنمان شکل میگیرد؛ جهانی شبیه جهان خودمان که در آن نسخهی دیگری از ما زندگی میکند. اما فیزیک مدرن چنین ادعای سادهای ندارد. «چندجهانی» یک نظریهی واحد نیست، بلکه نامی برای چند ایدهی متفاوت در کیهانشناسی و فیزیک بنیادی است. بعضی از این ایدهها از تورم کیهانی میآیند و بعضی دیگر با ساختارهای نظریههای بنیادیتر ارتباط دارند. 🔺یکی از جذابترین سناریوها، تورم ابدی است. در برخی مدلهای تورمی، انبساط شتابان اولیه میتواند در بخشهایی از فضا ادامه پیدا کند و در بخشهای دیگر متوقف شود؛ چیزی شبیه شکلگیری حبابهای جدا از هم. در این تصویر، جهان قابل مشاهدهی ما ممکن است فقط یکی از این حبابها باشد و حتی پارامترهای فیزیکی در مناطق مختلف متفاوت باشند. نکتهی مهم این است که این هنوز یک پیامد قطعی از تورم نیست؛ فقط بعضی مدلهای تورمی به چنین ساختاری منتهی میشوند. 🔺اما ابعاد دیگر داستان متفاوتی دارند. ما سه بُعد فضایی و یک بُعد زمانی را تجربه میکنیم، ولی برخی نظریههای بنیادی، مخصوصاً نظریهی ریسمان، برای سازگاری ریاضی به ابعاد بیشتری نیاز دارند. در بعضی مدلها این ابعاد اضافه میتوانند بسیار کوچک و فشرده باشند؛ آنقدر کوچک که در زندگی روزمره هیچ اثری از آنها نبینیم. فیزیکدانها حتی در برخورددهندههایی مثل LHC به دنبال نشانههایی از چنین فیزیک جدیدی بودهاند، اما تاکنون مدرک تجربی قطعی برای وجود ابعاد اضافه پیدا نشده است. 🔺اینجا باید یک مرز مهم را حفظ کنیم: ممکن بودن یک ایده در ریاضیات، به معنی واقعی بودن آن در جهان نیست. چندجهانی و ابعاد اضافه هنوز در قلمرو نظریهها و مدلهای قابل بررسیاند، نه واقعیتهای اثباتشده. حتی در مورد چندجهانی ناشی از تورم ابدی، مسئلهی مهمی به نام «مسئلهی اندازهگیری» وجود دارد که تعیین احتمال و پیشبینیهای قابل آزمون را بسیار دشوار میکند. 🔺و شاید همینجا ماجرا واقعاً جذاب میشود. در سال ۲۰۲۶ هنوز هیچ آزمایش مستقیمی نداریم که بگوید «بله، جهانهای موازی وجود دارند» یا «بله، ابعاد بیشتری در طبیعت پنهان شدهاند». اما فیزیک هم هنوز سؤال را کنار نگذاشته است؛ چون بعضی از جدیترین نظریههای ما، امکان چنین ساختارهایی را مطرح میکنند. فعلاً جهان برای ما یک حقیقت چهاربُعدیِ آشناست؛ ولی ممکن است این فقط بخشی از داستانی بسیار بزرگتر باشد. 🆔 @persiancosmology
16 915
دنیاهای موازی ابعاد بالاتر, از خیال تا واقعیت !🔹شاید «دنیاهای موازی» آن چیزی نباشند که در فیلمها میبینیم؛ یک جهان دیگر با نسخهی دیگری از ما که جایی آن طرفِ دیوار زندگی میکند. در فیزیک، چند ایدهی جدی وجود دارد که میتوانند به نوعی از جهانهای متعدد یا حتی ابعاد اضافه منجر شوند، اما هنوز هیچکدام بهعنوان واقعیت تجربی اثبات نشدهاند. 🔹از طرفی بعضی مدلهای کیهانشناسی، مثل تورم ابدی، اجازه میدهند جهان قابل مشاهدهی ما فقط یکی از «حبابهای» بسیار بزرگتری باشد؛ و در نظریههایی مثل ریسمان، ابعاد فضایی بیشتری هم وارد بازی میشوند. اما بین «از نظر ریاضی ممکن است» و «در طبیعت وجود دارد» فاصلهی بزرگی هست. 🔹شاید عجیبترین بخش ماجرا همین باشد: علم هنوز نمیداند جهان واقعاً چند بُعد دارد یا آیا جهان ما تنها جهان موجود است. فعلاً فقط میدانیم که واقعیت، احتمالاً خیلی عجیبتر از چیزی است که حواس ما اجازه میدهند ببینیم. 🔹 🆔 @persiancosmology
