Bukharamag

شب علی مسیو نمایش فیلم مستند «علی مسیو» به کارگردانی مسعود میر دوشنبه یازدهم آبان ۱۴۰۵ خانه‌ی هنرمندان ایران، تالار استاد جلیل شهناز

عصر یکشنبه‌های بخارا نقد و بررسی کتاب «فقط دربارۀ موسیقی» (هاروکی موراکامی در گفت‌وگو با سِیجی اُوزاوا) ترجمۀ آرش اسماعیلی که از سوی نشر ماهور منتشر شده است با سخنرانی آزاد حکیم‌رابط، بابک خضرایی، آرش اسماعیلی و علی دهباشی یکشنبه دهم آبان‌ماه ١۴٠۵ موزۀ خوشنویسی ایران

شب بابل؛ شهر جهانی تالابی و شهر بهارنارنج نهصد و هشتاد و هفتمین شب از شب‌های بخارا به «شب بابل؛ شهر جهانی تالابی و شهر بهارنارنج» اختصاص یافته است. این نشست در ساعت شش بعدازظهر چهارشنبه ۱۳ آبان‌ماه ۱۴۰۵ با سخنرانی ابوالقاسم اسماعیل‌پور مطلق، ابراهیم مختاری، حسن فاضلی نشلی، مصطفی قاسم‌زاده، سیدمحمود ربیعی و علی دهباشی در دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، سالن آمفی‌تئاتر برگزار می‌شود. پخش مستند زنده‌یاد نوشیروانی با عنوان «عاشقانه‌ای برای یک سرو آزاد» اثر سیدمهدی حسینی و اجرای موسیقی مازندرانی با صدای سروش ضیایی از دیگر بخش‌های این نشست خواهد بود. این شب در آستانهٔ پانزدهم آبان‌ماه برگزار می‌شود؛ روزی که به‌عنوان «روز بابل» شناخته می‌شود و با زادروز زنده‌یاد حسین فلاح نوشیروانی، از خیّرین بزرگ بابل، پیوند خورده است. نوشیروانی، زادهٔ بابل، از چهره‌های اثرگذار صنعت و بازرگانی ایران بود. او ثروت خود را وقف مردم کرد: پل، بیمارستان، مدرسه، درمانگاه، بانک خون و پرورشگاه ساخت، برای آموزش دختران و بهداشت روستاها هزینه کرد و زمین و سرمایه‌اش را برای کارهای عام‌المنفعه در بابل و شهرهای دیگر ایران بخشید. دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، مهم‌ترین یادگار اوست و هنوز نامش در بابل با نیکی برده می‌شود. از این‌رو شب بابل جلوه‌ای مناسبتی نیز دارد و فرصتی است برای پاسداشت نام این شهر و یاد مردی که بخشی از سیمای امروز آن به همت او ساخته شد. بابل از شهرهای کهن مازندران است. در متون تاریخی کهن از آن با نام «مامطیر» یاد شده و در دوران صفوی به کانون داد‌وستد و بازرگانی شمال ایران بدل شد و تا دهه‌ها «بارفروش‌ده» و «بارفروش» نام داشت. در اوایل دههٔ ۱۳۱۰ خورشیدی، به نام رودخانهٔ بابل‌رود، «بابل» نام‌گذاری شد. پل تاریخی محمدحسن‌خان، کاخ شاپور، ساختمان شهرداری با معماری آرتم سرداراف و برج دیدبانی از بناهای شاخص آن است و در شهرستان بابل بیش از ۱۹۰ اثر تاریخی و ده‌ها تپهٔ باستانی شناسایی شده است. بابل در دوران معاصر نیز پرورندهٔ پژوهشگران، شاعران و نویسندگان، هنرمندان و سیاست‌مدارانی بوده که در علم، ادب، هنر و تاریخ سیاسی ایران نقش داشته‌اند. بابل را «شهر بهارنارنج» می‌خوانند؛ نامی که با شناسنامهٔ شهر و هویت مردمانش درآمیخته است. هر بهار که شکوفهٔ نارنج در باغ‌ها و خیابان‌ها و کوچه‌های بابل می‌شکفد، عطرش در شهر می‌پیچد و خاطرهٔ خانه و کودکی و روزهای بهاری را برای نسل‌ها زنده می‌کند. این درخت و باغ‌های مرکبات، بخشی از حافظهٔ جمعی مردم بابل و نشان ذوقِ زیستن در این خطه است. عنوان «شهر جهانی تالابی» هم افتخاری تازه‌تر برای بابل است. بابل پارسال، در کنار کیاشهر و گندمان، در برنامهٔ شهرهای تالابی کنوانسیون رامسر به ثبت بین‌المللی رسید. تالاب‌هایی که در دل و حریم شهر جا خوش کرده‌اند، بابل را از دیرباز «شهر تالاب‌های ایران» ساخته‌اند و این ثبت، هم قدردانی از این پیوند دیرینه است و هم مسئولیتی برای پاسداری از آن. در این شب، با حضور صاحب‌نظران و با نگاهی به تاریخ، فرهنگ و طبیعت بابل، به بازخوانی هویت این شهر و جایگاه آن در مازندران و ایران می‌نشینیم. نمایش مستند زنده‌یاد نوشیروانی نیز یادی است از مردی که نامش با دانش، آموزش و آبادانی این دیار پیوند خورده است. بابل، دانشگاه صنعتی نوشیروانی، سالن آمفی‌تئاتر

عصر سه‌شنبه بخارا هفتاد و سومین نشست از سلسله نشست‌های عصر سه‌شنبه‌های بخارا به نقد و بررسی کتاب «جاسوسان شمس‌آباد بالا» نوشتهٔ پریناز علیش، که از سوی نشر تاریخ ایران منتشر شده، اختصاص یافته است. این نشست در ساعت پنج بعدازظهر سه‌شنبه دوازدهم آبان‌ماه ١۴٠۵ با سخنرانی منصوره اتحادیه، ناهید طباطبایی، پریناز علیش، سمیرا دردشتی و علی دهباشی در شهر کتاب نیاوران برگزار می‌شود. «جاسوسان شمس‌آباد بالا» رمانی طنزآمیز با پس‌زمینه‌ای تاریخی است که در بستر اشغال ایران در شهریور ۱۳۲۰ و ورود نیروهای متفقین در جریان جنگ جهانی دوم روایت می‌شود. داستان حول محور خانواده‌ای به نام عظیمی شکل می‌گیرد که در میان نگرانی‌ها، شایعات، سوءظن‌ها و تحولات آن روز‌ها، با موقعیت‌های گوناگون و گاه طنزآمیزی روبه‌رو می‌شوند. شخصیت‌ها و خانوادهٔ اصلی داستان زادهٔ تخیل نویسنده‌اند، اما رویدادهای تاریخیِ زمینه‌ساز روایت، ریشه در واقعیت دارند. پریناز علیش قره‌گوزلو، نویسنده و نقاش ایرانی، از مادری ایرانی و پدری مصری متولد شد. او پس از گذراندن دوران تحصیل در تهران و سوئیس، برای ادامۀ تحصیلات به آمریکا رفت؛ جایی که در زمینه‌های سینما، نقاشی و نویسندگی به تحصیل پرداخت. او در کنار فعالیت در عرصۀ هنرهای تجسمی، شعرهای خود را به دو زبان فارسی و انگلیسی در مجلات ادبی منتشر کرده است. آثار نقاشی او در گالری‌هایی در تهران، بوستون، نیویورک و دبی به نمایش درآمده‌اند. «جاسوسان شمس‌آباد بالا» نخستین تجربۀ او در دنیای رمان است؛ اثری که دریچه‌ای تازه به جهان ادبی این هنرمند می‌گشاید. خیابان باهنر (نیاوران)، رو‌به‌روی کامرانیهٔ شمالی، شمارهٔ ۱۳۷ و ۱۳۵، شهر کتاب نیاوران

شب ناهید طباطبایی با سخنرانی جمشید ملک‌پور، احمد پوری، بهناز علیپور گسکری، آرش صادق‌بیگی و علی دهباشی و نمایش فیلم مستند به کارگردانی حمیدرضا قطبی چهارشنبه ششم آبان ۱۴۰۵ خانه‌ی هنرمندان ایران، تالار استاد جلیل شهناز

شب علی مسیو نهصد و هشتاد و ششمین شب از شب‌های بخارا به یادبود علی مسیو، از مبارزان جنبش مشروطه، اختصاص یافته است. در این نشست که در ساعت پنج بعدازظهر دوشنبه یازدهم آبان ۱۴۰۵ در تالار استاد جلیل شهناز خانه هنرمندان ایران برگزار می‌شود، فیلم مستند «علی مسیو» به کارگردانی مسعود میر به نمایش درخواهد آمد. قرائت متنی از استاد رحیم رییس‌نیا از دیگر بخش‌های این نشست خواهد بود. فیلم «علی مسیو» شناختنامه‌ای است مصور برای معرفی و غبارزدایی از شخصیتی که بی‌تردید جنبش مشروطه بدون درایت، حمایت و اصالت او حتی در همان حد محدود هم به ثمر نمی‌نشست. علی مسیو با سازماندهی ارتشی سری از میان وطن‌پرستان و آزادی‌خواهان آذربایجان تحت عنوان «مرکز غیبی»، سنگ مقاومت در تلاش برای وقوع انقلاب مشروطه و البته شکستن محاصرۀ تبریز را بنا گذاشت و در این راه از مال و جان و فرزندان خود گذشت. این فیلم به نویسندگی و کارگردانی مسعود میر، محصول مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی است. محمد مقدم مشاورۀ هنری این پروژه را بر عهده داشته‌ است. مسعود میر روزنامه‌نگار و مستندساز است. او مدرک کارشناسی سینما از دانشکدۀ خبر دارد و از سال ۱۳۸۱ کار مطبوعاتی خود را با گروه سینما و تلویزیون هفته‌نامۀ «سروش جوان» آغاز کرد و کمی بعد به روزنامۀ «همشهری» رفت و اکنون هم به‌عنوان دبیر در این روزنامه مشغول به کار است. او بعد از «علی مسیو» که اولین تجربۀ مستندسازی‌اش بود، مستند «شکل زمان» را هم در کارنامه دارد. خیابان طالقانی، خیابان موسوی شمالی، بوستان هنرمندان، خانه‌ی هنرمندان‌ ایران، تالار استاد جلیل شهناز

عصر یکشنبه‌های بخارا بیست و دومین نشست از سلسله نشست‌های عصر یکشنبه‌های بخارا به نقد و بررسی کتاب «فقط دربارۀ موسیقی» (هاروکی موراکامی در گفت‌وگو با سِیجی اُوزاوا) ترجمۀ آرش اسماعیلی که از سوی نشر ماهور منتشر شده، اختصاص یافته است. این نشست در ساعت پنج بعدازظهر یکشنبه دهم آبان‌ماه ١۴٠۵ با سخنرانی آزاد حکیم‌رابط، بابک خضرایی، آرش اسماعیلی و علی دهباشی در موزۀ خوشنویسی ایران برگزار خواهد شد. این گفتگوی بلندِ موراکامی با اُوزاوا مملو است از ملاحظات و ظرایفی که یک موزیسینِ حرفه‌ای باید در کارش لحاظ کند، اما نه در کلاس‌های درس تدریس می‌شود، نه احتمالاً امکان تجربۀ عملی‌اش را در این سطح دارد. آن‌چه در این نشست‌ها گفته می‌شود، نه‌تنها متریالی کاربردی است که می‌تواند مورد استفادۀ اجراکنندگان موسیقی قرار بگیرد و صحت کیفیت اجرایشان را ارتقاء ببخشد، که نورافکندن بر زوایایی پنهان از شاهکارهای تاریخ موسیقی است که برای مخاطبان جدّی، آگاهی گسترده‌تر و ژرف‌تر و در نتیجه، حظّی دوچندان به ارمغان خواهد آورد. در یک سویِ این میزِ کوتاهِ ژاپنی، موسیقیدانی سال‌مند نشسته که از معدود رهبرانی است که اقبال شاگردیِ دو رهبرِ افسانه‌ای، هربرت فُون کارایان و لئُونارد بِرنستاین و در نتیجه، درک عمیق و بی‌واسطۀ دو مکتب و رویکرد اجراییِ مهم تاریخ موسیقی را یافته، و در سویِ دیگر، ادیبی نشسته که در داستان‌هایش بارقه‌هایی از اُنس و دل‌بستگی‌اش به موسیقی هویداست، اما این‌جا، به یک‌باره، در قامت موسیقی‌شناسی دقیق و آگاه، رُخ می‌نمایاند. آرش اسماعیلی، دانش‌آموختۀ مترجمی زبان انگلیسی و پژوهش هنر است و بالغ بر ٢۵ سال است پیانو و دروس نظری موسیقی تدریس می‌کند. او سردبیر فصلنامۀ موسیقی «زنگار» بوده و همکار فصلنامۀ موسیقی «ماهور» است. «فقط دربارۀ موسیقی» که در سال ۱۴۰۱ انتشار یافته، دومین ترجمۀ او در زمینۀ موسیقی در همکاری با نشر موسیقی ماهور، پس از «دورۀ سه‌جلدی آموزش پیانوی شاوم» بوده است. خیابان دکتر شریعتی، پایین‌تر از حقوقی، بن‌بست فولادوند، موزۀ خوشنویسی ایران

عصر سه‌شنبه‌های بخارا نقد و بررسی کتاب «روشنفکری، سوژگی، فردیت: گفتمان‌های روشنفکری در ایران (۱۳۵۷-۱۴۰۰)» نوشته مجید سروند که از سوی نشر نگارستان اندیشه منتشر شده است با سخنرانی اردشیر منصوری، مالک شجاعی جشوقانی، مجید سروند و علی دهباشی سه‌شنبه پنجم آبان‌ماه شهر کتاب نیاوران

شب عبدالرحمن منیف با سخنرانی عظیم طهماسبی، امل نبهانی، مهیار رشیدیان، شیما عرشیان و علی دهباشی و رونمایی از رُمان پنج‌جلدی «شهرهای نمک» نوشتۀ عبدالرحمن منیف که با ترجمۀ امل نبهانی از سوی نشر عبارت منتشر شده است یکشنبه سوم آبان ۱۴۰۵ خانۀ هنرمندان ایران، تالار استاد جلیل شهناز

عصر سه شنبه بخارا هفتاد و دومین نشست از سلسله نشست‌های عصر سه‌شنبه‌های بخارا به نقد و بررسی کتاب «روشنفکری، سوژگی، فردیت: گفتمان‌های روشنفکری در ایران (۱۳۵۷-۱۴۰۰)» نوشته مجید سروند اختصاص دارد. در این نشست که ساعت پنج عصر روز سه شنبه پنجم آبان ماه در شهر کتاب نیاوران برگزار می شود آقایان اردشیر منصوری، مالک شجاعی جشوقانی، مجید سروند و علی دهباشی سخنرانی خواهند کرد کتاب حاضر با نگاهی متفاوت به تاریخ اندیشه سیاسی ایران، می‌کوشد روشنفکری را نه صرفاً جریانی فکری یا کنشی اجتماعی، بلکه تلاشی برای تحقق سوژگی، فردیت و رهایی از اشکال گوناگون سلطه تفسیر کند. نویسنده با عبور از فهم رایج از سیاست و تکیه بر مفهوم «امر سیاسی»، نشان می‌دهد که چگونه انتخاب شیوه زندگی، خودمختاری، نقد مرجعیت‌های مسلط و بازآفرینی هویت، به مهم‌ترین میدان‌های سیاست در جهان معاصر تبدیل شده‌اند. در این اثر، گفتمان‌های اصلی روشنفکری ایرانِ پساانقلاب اسلامی، از روشنفکری دینی و معنوی تا هویت‌اندیش و سکولار، از خلال آرای مهدی بازرگان، محمد مجتهد شبستری، عبدالکریم سروش، مصطفی ملکیان، داریوش شایگان و آرامش دوستدار، با رویکردی تطبیقی و تحلیلی بررسی شده‌اند. حاصل این پژوهش، تصویری منسجم از تحولی بنیادین در اندیشه روشنفکری ایران است؛ تحولی که در آن، محور تغییرْ از انقلاب سیاسی به اصلاح فرهنگی، از دولت به جامعه، از اجتماع به فرد، و از ساختار قدرت به انسان و خودآیینی و خودشکوفایی او انتقال یافته است. این کتاب برای پژوهشگران علوم سیاسی، فلسفه، جامعه‌شناسی، مطالعات فرهنگی و همه علاقه‌مندان به اندیشه معاصر ایران، دریچه‌ای نو به فهم یکی از مهم‌ترین تحولات فکری چهار دهه اخیر می‌گشاید؛ تحولی که نشان می‌دهد سیاست، پیش از آنکه در نهادهای قدرت جریان داشته باشد، در نسبت انسان با خویشتن، دیگری و جهان آغاز می‌شود. خیابان باهنر (نیاوران)، رو‌به‌روی کامرانیهٔ شمالی، شمارهٔ ۱۳۷ و ۱۳۵، شهر کتاب نیاوران