Bukharamag

هفدهم مهرماه سالروز تولد گلی ترقی بود. به همین مناسبت، بخش‌هایی از فیلم نشست دیدار و گفتگو با ایشان را که در سلسله‌ نشست‌های صبح پنجشنبه‌های بخارا در تاریخ دوم بهمن‌ماه ۱۳۹۳ در کتابفروشی آینده برگزار شده بود، با هم می‌بینیم.

عصر سه‌شنبه‌های بخارا هفتادمین نشست از سلسله نشست‌های عصر سه‌شنبه‌های بخارا به نقد و بررسی کتاب «فایده و دموکراسی: اندیشه‌های سیاسی جرمی بنتام» نوشتۀ فیلیپ اسکافیلد، ترجمۀ امید یعقوب‌زاده، با مقدمۀ مصطفی ملکیان که از سوی انتشارات نگارستان اندیشه منتشر شده، اختصاص یافته است. این نشست در ساعت ۵ بعدازظهر سه‌شنبه بیست و یکم مهرماه ۱۴۰۵ با سخنرانی سعید لیلاز، امیرحسین خداپرست، امید یعقوب‌زاده و علی دهباشی در شهر کتاب نیاوران برگزار خواهد شد. جرمی بنتام (۱۷۴۸ـ۱۸۳۲م) فیلسوف و اصلاح‌گر اجتماعی انگلیسی است که به عنوان بنیان‌گذار فایده‌گرایی مدرن شناخته می‌شود. او در آکسفورد تحصیل کرد و به ایتالیا، قسطنطنیه و روسیه سفر کرد. مهم‌ترین اثر او «مقدمه‌ای بر اصول اخلاق و قانونگذاری» است، که در سال ۱۷۸۹م منتشر شد. وی در این کتاب از اصل «فایده‌گرایی» دفاع می‌کند و عقیده دارد هدف قانون‌گذار باید این باشد که حداکثر خوشی و آسایش را برای حداکثر افراد تأمین کند. آرا و ایده‌های بنتام، بر قوانین رفتار با حیوانات، دارایی‌ها، مالیات، فقر، حق رأی و بسیاری قوانین دیگر اثر گذاشت. نویسنده در این کتاب ضمن توضیح در خصوص مبانی فلسفی اصل لذت و بررسی روش‌های مختلف تحقق اصلِ بیشترین خوشی برای بیشترین تعداد افراد، به سه موضوع توجه کرده و آن‌ها را کاملاً در ارتباط با بحث اصلی خود یعنی تحقق خوشی جمعی می‌داند. یکی از مباحثی که در این کتاب و دیگر آثار بنتام بسیار مورد توجه قرار گرفته، نقدی است که بنتام به اعلامیۀ حقوق بشر فرانسه و آمریکا و تفکرات انقلابی داشته است. با توجه به اینکه بنتام اساس کسب معرفت را از راه مشاهده و تجربۀ امور عینی می‌داند، بنابراین هرگونه معرفت پیشینی را مردود دانسته و بر همین اساس تمامی ادعاهای مطرح‌شده در اعلامیه‌های حقوق فرانسه و آمریکا و ادعاهای خلاف واقع رهبران انقلاب فرانسه را، که به زعم بنتام مبتنی بر معرفت پیشینی بوده، حرف‌هایی بی‌پایه و اساس و چرندیات می‌نامد. هرچند تفکر چپ به معنای امروزی در دورۀ انقلاب فرانسه که همزمان با حیات بنتام رخ داد وجود نداشت، اما با کمی تأمل در انتقاد بنتام از انقلابیون فرانسه می‌توان پی برد که اساساً تمامی تفکرات با گرایش چپ می‌توانند شامل نقد بنتام باشند. خیابان باهنر (نیاوران)، رو‌به‌روی کامرانیهٔ شمالی، شمارهٔ ۱۳۷ و ۱۳۵، شهر کتاب نیاوران

شب تولید در آتش نهصد و هشتادمین شب از شب‌های بخارا به رونمایی از مجموعۀ ۶۰ قسمتی «تولید در آتش» اختصاص یافته است. این مجموعه شامل مستندهای کوتاه با رویکرد روایت تولید در دوران جنگ چهل روزۀ اخیر و ازخودگذشتگی کارگران در آن دوران است. همچنین در این برنامه مروری بر مجموعۀ ۲۰۱ قسمتی تولیدات تصویری کوتاه با عنوان «وطنم ایران» خواهد شد که در همان دوران جنگ تولید و منتشر شده است. جواد طوسی؛ منتقد سینما، هادی خانیکی؛ استاد ارتباطات و علی دهباشی؛ سردبیر مجلۀ بخارا در این برنامه سخن خواهند گفت. اجرای موسیقی ملی با صدای محمدرضا صفی و همراهی پیانو با نوازندگی حامد فقیهی از دیگر بخش‌های برنامۀ «شب تولید در آتش» خواهد بود. این برنامه روز دوشنبه، بیستم مهرماه ١۴٠۵، ساعت پنج عصر در محل موزۀ هنرهای معاصر تهران برگزار می‌شود. خیابان کارگر شمالی، موزهٔ هنرهای معاصر تهران

عصر جمعه‌های بخارا رونمایی، نقد و بررسی کتاب تازه‌انتشار «اینجا تهرونه، نه طهران» تألیف نشید نبیان که از سوی نشر رهسپاران منتشر شده است با سخنرانی ماکان زهرایی، سید محمد بهشتی، امیرحسین طاهری، محمدحسین نبیان، علی منصوری، نشید نبیان و علی دهباشی جمعه هفدهم مهرماه ۱۴۰۵ شهر کتاب نیاوران

شب مجید درخشانی با سخنرانی: حسین علیزاده، بهرام دبیری، رضا درخشانی، و سام گیوراد و علی دهباشی جمعه، بیستم شهریورماه ۱۴۰۵ فرهنگسرای نیاوران، سالن خلیج فارس

شب الفبای ندیدن نقد و بررسی کتاب «الفبای ندیدن» اثر نائومی کوهن که با ترجمه‌ی کیوان سررشته‌دار از سوی نشر اطراف منتشر شده است با سخنرانی: شیوا مسعودی، محمد محقق، کیوان سررشته و علی دهباشی پنجشنبه شانزدهم مهر ۱۴۰۵ خانه‌ی هنرمندان ایران، تالار استاد جلیل شهناز

عصر یکشنبه‌های بخارا بیستمین نشست از سلسله نشست‌های عصر یکشنبه‌های بخارا به نقد و بررسی کتاب «ساروس» نوشتۀ عایشه اَرناووط، ترجمۀ امیر فرهنگ‌دوست که از سوی نشر ثالث منتشر شده، اختصاص یافته است. این نشست در ساعت پنج بعدازظهر یکشنبه نوزدهم مهرماه ١۴٠۵ با سخنرانی اکبر جباری، مهدی خطیبی، امیر فرهنگ‌دوست و علی دهباشی در خانۀ کتاب دبا برگزار خواهد شد. عایشه اَرناووط در ۱۳ اکتبر ۱۹۴۶ در دمشق، در خانواده‌ای با تبار آلبانیایی، چشم به جهان گشود. در سیزده‌سالگی نخستین شعرش را سرود، در چهارده‌سالگی نخستین داستان کوتاهش را نوشت و در سال ۱۹۶۱ جایزۀ اول داستان کوتاه لبنان را به دست آورد. او تحصیلات خود را در دمشق ادامه داد، به آموزگاری پرداخت و سپس در وزارت آموزش و پرورش سوریه در زمینۀ تولید و ارائۀ برنامه‌های آموزشی تلویزیونی فعالیت کرد. تحصیلات دانشگاهی او در زبان و ادبیات فرانسه در دانشگاه دمشق ادامه یافت و بعدها در پاریس نیز در سوربن و آکادمی بین‌المللی دیپلماسی تحصیل کرد. کارنامۀ ادبی او گستره‌ای میان شعر، داستان و ترجمه دارد و آثارش را به دو زبان عربی و فرانسه نوشته است. افزون بر این، از زبان‌های دیگر نیز به عربی ترجمه کرده است. او تاکنون دوازده دفتر شعر منتشر کرده که پنج دفتر از این مجموعه به زبان فرانسه نوشته شده‌اند؛ برخی از اشعارش نیز به نمایش و موسیقی راه یافته‌اند. در میان آثار متنوع او، رمان «أقودك إلی غیری» جایگاهی ویژه دارد؛ اثری که در ترجمۀ فارسی با عنوان «ساروس» منتشر شده و یکی از مهم‌ترین نمونه‌های جهان داستانی چندلایه و اندیشه‌محور این نویسنده به شمار می‌آید. «ساروس» رمانی خطی نیست و روایت آن در چند لایۀ زمانی و روایی شکل می‌گیرد. داستان از شخصیتی به نام ساروس آغاز می‌شود؛ شخصیتی که سال‌ها پیش، مریم در چهارده‌سالگی او را در داستانی خلق کرده است. مریم بی‌آنکه بداند، با نوشتن آن داستان ساروس را از جهان کلمات به جهان انسان‌ها فراخوانده است؛ اما این تولد، تولدی ناقص است. ساروس پس از خروج از قبر نه می‌تواند به جهان مردگان بازگردد و نه در جهان زندگان جایی برای خود پیدا می‌کند. او که میان دو جهان سرگردان مانده، تصمیم می‌گیرد به‌جای بازگشت به جهان مردگان، خالق خود را پیدا کند؛ همان مریم که سال‌ها پیش او را آفریده است. از اینجا، روایت وارد مسیر پیچیده‌تری می‌شود و رابطۀ میان نویسنده و شخصیت، خیال و واقعیت، گذشته و حال به مسئلۀ اصلی داستان تبدیل می‌شود. میدان نیاوران، خیابان پورابتهاج، پلاک ۲۱۰، خانۀ کتاب دبا

عصر جمعه‌های بخارا چهارمین نشست از سلسله نشست‌های عصر جمعه‌‌های بخارا به رونمایی، نقد و بررسی کتاب تازه‌انتشار «اینجا تهرونه، نه طهران» تألیف نشید نبیان اختصاص یافته است. این نشست در ساعت ۵ بعدازظهر جمعه هفدهم مهرماه ۱۴۰۵، با سخنرانی ماکان زهرایی، سید محمد بهشتی، امیرحسین طاهری، محمدحسین نبیان، علی منصوری، نشید نبیان و علی دهباشی در شهر کتاب نیاوران برگزار خواهد شد. با ادبیاتی بعضاً عامیانه، گاهاً منتفع از طنزی تلخ، و احیاناً مزین‌شده به واژگان شناخته‌شده در دیسیپلین معماری که نویسنده دانش‌آموخته و حرفه‌مند آن است، کتاب، مونولوگ‌های شخصی نویسنده‌ی آن در برخورد با آنچه امر روزمره می‌توان نامید، است. با مرور خاطراتِ مقطعِ گذشته، بازخوانی لحظه‌های اکنونِ متکثر، و تبدیل اضطراب‌های مرتبط به امور واقع به دلنوشته‌های تاریخ‌دار، تو گویی نویسنده در پی رهیافتی برای صلحی هرچند مسلح بین گذشته و اکنون و آینده‌ی خویش از یک طرف، و شخصیت و نقش‌های خود از طرف دیگر است؛ شخصیتی که از گذشته‌ی درگیر سنت خود فاصله گرفته ولی با وضعیت نسبتاً معاصر و همواره در «برهه‌ی حساس کنونی» شهر، فرهنگ، اجتماع، سیاست و… هنوز رابطه‌ای سهل و ممتنع برقرار نکرده است. نهایتاً، این مجموعه نوشتارها نه به یک اتوبیوگرافی عرفی، که به اقرارنامه‌ای از خودکاوی تقریرگر آن بدل شده است. این کتاب در ۴۸۷ صفحه، توسط انتشارات رهسپاران منتشر شده است. خیابان باهنر (نیاوران)، رو‌به‌روی کامرانیهٔ شمالی، شمارهٔ ۱۳۷ و ۱۳۵، شهر کتاب نیاوران

شب سال‌های پایانی منوچهر ستوده نمایش فیلم مستند «ستوده» به کارگردانی مهدی حیدری و با همکاری محمدعلی سجادی (تدوینگر)، عباس قاسم‌نژاد (فیلم‌بردار)، ری‌را حیدری (تهیه‌کننده)، عرفان پرقوه (آهنگساز) و کوروش نوروز مرادی چهارشنبه ۱۵ مهرماه ۱۴۰۵ دانشکدۀ جغرافیا

پیام دکتر استاد محمدعلی موحد به مناسبت نوسازی مزار شمس تبریزی در خوی ۱۵ مهرماه ۱۴۰۵