Addis Maleda - አዲስ ማለዳ

ህወሓትንና ፋኖን ጨምሮ ሰባት አካላት “የፌደራሉን መንግስት በማስወገድ የሕዝቦችን ሕልውናና የሀገርን ደኅንነት መታደግ ዓላማ ያደረገ የጋራ ትብብር መሥረታቸውን ገለጹ እሁድ፣ መስከረም 10 ቀን 2019 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ) ሕዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) እና የአማራ ፋኖ ብሔራዊ ንቅናቄ (አፋብን) ጨምሮ ሰባት የፖለቲካና የትጥቅ ኃይሎች በብልጽግና የሚመራውን መንግስት በማስወገድ፤ አካታች የሽግግር መንግሥት ለመመሥረትና የሀገሪቱን ሕልውና ለማስጠበቅ ያለመ “የኢትዮጵያ ሕዝባዊ ኃይሎች ትብብር ለሕልውና” ወይም “ትብብር ለሕልውና” የተሰኘ የጋራ ትብብር መሥረታቸውን ዛሬ ባወጡት መግለጫ አስታወቁ። በመግለጫው ዝርዝር መረጃ መሠረት፣ ሀገሪቱ “በብልጽግና እጅ ከወደቀችበት ጊዜ ጀምሮ ዋና መገለጫዎቿ ጦርነት፣ የዘር ፍጅት፣ የሕግና ሥርዓት መፍረስ እንዲሁም የዜጎች መፈናቀልና የከፋ ድህነት መሆናቸውን” ድርጅቶቹ ጠቁመዋል። መግለጫው “አገዛዙ” እያለ የሚጠራው የፌደራል መንግስት፤ በተዛባ ትርክትና በፀረ-ሕዝብ መዋቅር ላይ የቆመ፣ ከፍትሕና ከእውነት ጋር የተጣላ በመሆኑ ሀገሪቱን እያጠፋ ያለውን ጦርነት የመግታትና ዘላቂ ሰላም የማምጣት አቅም የለውም ሲሉ የወቀሱት ቡድኖቹ፣ ለውጭ ኃይላት ቅጥረኛ በመሆን የሕዝብን ጥቅም አሳልፎ ሰጥቷል ሲሉም ከስሰዋል። ይህን “መንግስት” በመገርሰስ የሁሉንም ብሔሮች ሕልውና የማስከበርና አዲስ የሽግግር ምዕራፍ የመክፈት ታሪካዊ ኃላፊነት እንዳለባቸው የገለጹት እነዚህ ስባቱ አካላት፣ ትብብራቸውን የመሠረቱት የአማራ ፋኖ ብሔራዊ ንቅናቄ (አፋብን)፣ የኦሮሞ ነጻነት ሰራዊት (ኦነግ-ኦነሰ)፣ ሕዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት)፣ የኦጋዴን ሕዝብ ነጻነት ግንባር (ኦብነግ)፣ የአፋር ብሔራዊ አንድነት አብዮታዊ ግንባር (ኡጉጉሞ)፣ የቤኒሻንጉል ሕዝቦች ነጻነት ንቅናቄ (ቤህነን) እና የጉምዝ ሕዝቦች ዴሞክራሲያዊ ንቅናቄ (ጉህዴን) መሆናቸው ተገልጻል። ከትብብሩ መመሥረት በኋላ የሚከፈተው የሽግግር ምዕራፍ ዋና ዋና ዓላማዎች የሕዝቦችን ሕልውናና የሀገርን ደኅንነት መታደግ፣ ጦርነቶችን ማስቆም፣ ከጎረቤት ሀገራት ጋር ያለውን ግንኙነትና ቀጠናዊ ቁመና ማስተካከል እንዲሁም በሕዝቦች ቀጥተኛ ተሳትፎ ወሳኝ ሀገራዊ ጥያቄዎችን የሚመልስ አካታችና ሀቀኛ ሕገ መንግሥታዊ ውይይት ማድረግ እንደሆነ በመግለጫው ተመላክቷል። በመጨረሻም፤ ሁሉም ኢትዮጵያውያን፣ ሲቪክ ማኅበራትና የፖለቲካ ድርጅቶች የትግሉ አጋር እንዲሆኑ፣ “የፌደራሉ መንግስት የጸጥታ አካላት”ና አመራሮች ድርጊቱ የሕልውና አደጋ መሆኑን ተረድተው ወደ ሕዝብ ወገናቸው እንዲቀላቀሉ፣ እንዲሁም የጎረቤት ሀገራት፣ የአፍሪካ ሀገራትና ዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ “መንግስት” ከሕዝብ የተነጠለ መሆኑን ተረድተው ከፍትሕና ከዴሞክራሲ ጎን እንዲቆሙ ጥሪ አቅርቧል። ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦ YouTube ➲ t.ly/vSgS Telegram ➲ t.ly/SOXU Facebook ➲ t.ly/flx8 Twitter ➲t.ly/mxA

አዲስ_ማለዳ_በሳምንቱ እሁድ፣ መስከረም 10 ቀን 2019 ዓ.ም #ከሀገር_ውስጥ 1] በኮሬ ዞን መቆሚያ ያጣው የታጣቂዎች ጥቃት ረቡዕ ዕለትም በተለያዩ አካባቢዎች ቀጥሎ ነዋሪዎችን እንዳቆሰለ አመራሮች ለአዲስ ማለዳ ተናገሩ ከምዕራብ ጉጂ ዞን ይነሳሉ የተባሉ ታጣቂዎች በኮሬ ዞን የሚፈፅሙት ጥቃት እየጨመረ መጥቶ ከቁጥጥር ውጭ መሆኑን እና በዚህም ዜጎች ቀን በቀን ህይወታቸውንና ንብረታቸውን እያጡ መሆኑን በማንሳት ረቡዕ ዕለትም በተፈፅመው ጥቃት ከፍተኛ የትኩስ ልውውጥ ንብረት መዘረፍ እና የቆሰለ ሰው እንደነበር የዞኑ አመራር እና የወረዳ አስተዳደር ለአዲስ ማለዳ ገለጹ።  በኮሬ ዞን ጎርካ ወረዳ ከምዕራብ ጉጂ ዞን አጎራባች ወረዳዎች በሚንቀሳቀሱ የታጠቁ ኃይሎች ጥቃት እየተፈጸመ መሆኑን እና ረቡዕ ዕለት አዲስ ማለዳ አምስት ሰዓት ላይ የወረዳውን አስተዳዳሪ ባነጋገረችበት ወቅት በሁለት ቀበሌዎች ከፍተኛ ተኩስ እንደነበረ፣ ከ65 በላይ የቀንድ ከብቶች መዘረፋቸውን የወረዳው አስተዳዳሪው መልካሙ አሰፋ እንዲሁም የዞኑ ኮሙኒኬሽን  ኃላፊ  ተናግረዋል። ሰኞ ዕለት ደግሞ ሁለት ሰዎች መገደላቸውን አንስተዋል። የምዕራብ ጉጅ ዞን ፀጥታ መምሪያንም ሰጠው ባሉት አስተያየት ኮንነዋል። 2] አክሱም ዩኒቨርሲቲ የጦር ጉዳተኞችን ከግቢው በማስወጣት ተማሪዎችን ለመቀበል ዝግጅቱን ማጠናቀቁን ገለጸ የአክሱም ዩኒቨርሲቲ ከትምህርት ሚኒስቴር በተሰጠው አቅጣጫ መሠረት፤ በዲዲአር ሂደት ከትጥቅ እንቅስቃሴ የተሰናበቱ የጦር ጉዳተኞችን ከዋናው ግቢ የማስወጣት ሥራ እያከናወነ እንደሚገኝና ተማሪዎች ከመድረሳቸው በፊት ሂደቱ ሙሉ በሙሉ እንደሚጠናቀቅ በመግለጽ፣ ነባርና አዲስ ተማሪዎችን ለመቀበል ዝግጁ መሆኑን ለትምህርት ሚኒስቴር በጻፈው ደብዳቤ አመለከተ። አክሱም ዩኒቨርሲቲ የትምህርት፣ የምርምርና የማህበረሰብ አገልግሎት ሥራውን ሰላምና ደህንነቱ በተጠበቀ ሁኔታ ማከናወን እንዲችል፣ የኢፌዲሪ ትምህርት ሚኒስቴር የዩኒቨርሲቲው ዋና ግቢ ከማንኛውም የጦር ጉዳተኞች እና የትጥቅ እንቅስቃሴ ነፃ እንዲሆን አቅጣጫ መስጠቱ ይታወቃል። 3] በ7ኛው ጠቅላላ ምርጫ የመረጃ ውስንነት እና የግንዛቤ ማነስ በተፈናቃዮች ላይ ተጽዕኖ ማሳደሩ ተገለጸ የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብቶች ድርጅቶች ህብረት(ኢሰመድህ) በ7ኛው ጠቅላላ ምርጫ ወቅት በሀገር ውስጥ ተፈናቃዮች ተሳትፎ  ላይ የመረጃ ውስንነት እንደነበረ፣ ማለትም እንመርጣለን/አንመርጥም የሚለው ተፅዕኖ እንዳሰደረ እና መራጮች ድምፅ መስጠታቸው የሚያመጣውን ለውጥ በሚመለከት በቂ እምነትና ድፍረት እንዳልነበራቸው ተገለፀ። የህብረቱ ዳይሬክተር መስዑድ ገበየሁ ሐሙስ ዕለት ምርጫውን አስመልክቶ በተዘጋጀው የውይይት መድረክ እንደተናገሩት፤ በምርጫው ወቅት በተፈናቃይ ጣቢያዎች ውስጥ የነበረው የመረጃ ተደራሽነት ማነስ በዜጎች ተሳትፎ ላይ ተጽዕኖ እንዳሳደረ አስታውቀዋል፡፡ 4] ኢትዮጵያ የማንንም ሉዓላዊ ሀገር የመውረር ፍላጎት የላትም ሲሉ አምባሳደር ዲና ሙፍቲ ተናገሩ በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የውጭ ግንኙነት እና የሰላም ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ አባል ዲና ሙፍቲ ይህንን የገለጹት፤ ኢትዮጵያ የባህር በር ባለቤትነቷን ማስጠበቅ እንዳለባት በተናገሩበት መድረክ ነው። በንግግራቸውም ኢትዮጵያ የባህር በሯን ማስመለስ ያስፈለገበት ዋነኛ ምክንያቶችን ዘርዝረዋል፡፡ ከነዚህም መካከል በታሪክ የባህር በር የነበራት ሀገር በመሆኗ፣ መልካምድራዊ አቀማመጧ የባህር በር አጠገብ ያለች ሀገር በመሆኗ፣ የባህር በር ከሌላቸው ትላልቅ ሀገራት መካከል በግንባር ቀደምነት ኢትዮጽያ ስለምትገኝ ፣ እንዲሁም የደኀንነት እና የፀጥታ ጉዳይ ማለትም በባህር ላይ የባህር ውንብድና በመኖሩ ይሄንን ለመከላከል እና ለመሠል ሀገራዊ ጉዳዮች ሀገሪቷ የባህር በር እንድታገኝ ምክንያቶች ናቸው ሲሉ ተናግረዋል። 5] በእንግሊዝ ወታደሮች የተዘረፈው የአፄ ቴዎድሮስ የብራና  መጽሐፍ ቅዱስ ለሽያጭ በጨረታ መልክ መቅረቡ ውዝግብ አስነሳ በ19ኛው ክፍለ ዘመን በብሪታንያ ኃይሎች ከአጼ ቴዎድሮስ ቤተ መንግሥት የተዘረፈውና “የጎንደር ወንጌል” በመባል የሚታወቀው ጥንታዊ የብራና  መጽሐፍ ከ160 ዓመታት ገደማ በኋላ በጨረታ ካታሎግ ላይ ለሽያጭ መቅረቡን ተከተሎ የይመለስልን ጥያቄ ውዝግብ አስነስቷል። በግዕዝ ቋንቋ የተጻፈውና በ1730ዎቹ በጎንደር ከተማ እንደተፃፉ የሚገመተው ይህ ብርቅዬ የቅዱሳት መጻሕፍት ስብስብ፣ የሉቃስና የዮሐንስ ወንጌልን የያዘ ሲሆን 235 በቀለማት ያሸበረቁ ስዕሎችን ያካተተ  እንደሆነ አልጀዚራ ዘግቧል። የኢትዮጵያ ቅርስ ባለስልጣን ይመለስን የሚል ጥያቄ ያቀረበ ሲሆን  መፅሃፉን ለሽያጭ ያቀረበወሰ ድርጅት ግን ይህን ማድረግ የሚያስችል የህግ ማዕቀፍ እንደሌለ አንስቶ በቅናሽ መግዛት እንደሚችሉ አስታውቋል። #ከውጭ 1] ሱዳን ከኢትዮጵያ ጋር ወደ ጦርነት መግባት አትፈልግም ሲሉ የሉዓላዊ ምክር ቤቱ ምክትል ኃላፊ ጄነራል ማሊክ አጋር አስታወቁ የሱዳን የሉዓላዊ ምክር ቤት ምክትል ኃላፊ ጄነራል ማሊክ አጋር፤ ከኢትዮጵያ ጋር ውጥረት ቢኖርም ሀገራቸው ከጎረቤት ኢትዮጵያ ጋር ወደ ወታደራዊ ግጭት የመግባት ፍላጎት እንደሌላት ገለጹ። ጄነራል ማሊክ አጋር በካርቱም በተካሄደ የጋዜጠኞች ፎረም ላይ እንደተናገሩት “ከኢትዮጵያ ጋር ወደ ጦርነት መግባት አንፈልግም” ብለዋል። የምክር ቤቱ ምክትል ኃላፊ ይህንን ያሉት በሱዳንና ኢትዮጵያ አዋሳኝ ድንበር ላይ ውጥረት እየጨመረ በመጣበት እና የሱዳን ጦር ባለሥልጣናት ኢትዮጵያ ፈጥኖ ደራሽ ድጋፍ ሰጪ ኃይል (አር.ኤስ.ኤፍ) እና አጋሮቹ ከግዛቷ ድሮኖችን እንዲያሰማሩ ፈቅዳለች ሲሉ በከሰሱበት ወቅት ነው። 2] ቻይና የሳዑዲ ዓረቢያ የድጋፍ ጥሪ ተከትሎ ኢራን ሁቲ ላይ ያላትን ተፅዕኖ  በመጠቀም  ጫና እንድታደርግ በምስጢር መጠየቋ ተሰማ ቻይና፤ አራን፣ የየመኑ የሁቲ አማፅያን የሚያደርሱትን ጥቃት እና ወታደራዊ እንቅስቃሴ እንዲገታ ተፅዕኖዋን እንድትጠቀም በምስጢር መጠየቋ ተገለጸ። ኢራን ከቻይና ለቀረበላት ጥያቄ በሰጠችው ምላሽ፣ በቀጣናው ያለው ሰላም እና መረጋጋት ሊመጣ የሚችለው አሜሪካ እና እስራኤል በኢራን ላይ የሚያደርጉትን ጦርነት እና ጥቃት ሲያቆሙ ብቻ እንደሆነ ገልጻለች። የቻይና የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በበኩሉ ለሮይተርስ እንደተናገረው ከሆነ፤ ቻይና የቀጣናው ውጥረት ወደ የመን እና ቀይ ባሕር ሲስፋፋ ማየት አትፈልግም ያለ ሲሆን የሁሉም ሀገራት ሉዓላዊነት እና ደኀንነት መከበር  እንዳለበት ተናግሯል። እነዚህ ዘገባዎች ባለፈው ሳምንት በአዲስ ማለዳ የፌስቡክ፣ ቴሌግራም፣ ሊንክዲንና ዩቱብ ገጾች ከተጋሩት መካከል ዋና ዋናዎቹ ናቸው። የተዘረዘሩትን ጨምሮ ሌሎች ልዩ ልዩ ትንታኔዎች፣ ጥንቅሮችንና ቃለመጠይቆችን ደግሞ በይፋዊ የዩቱብ አድራሻችን ተጋርተዋል። አዲስ ማለዳን ሰብስክራይብ፣ ላይክና ሼር እንድታደርጉ በትህትና እንጋብዛለን። ዜናን ከምንጩ! የአዲስ ማለዳ ዩቱብን በዚህ ማስፈንጠሪያ ያገኙታል፦ t.ly/vSgS

ወጋገን ባንክ በተጠናቀቀው የበጀት ዓመት 4.3 ቢሊዮን ብር ከታክስ በፊት ማተርፉንና ጠቅላላ ሀብቱን 111.3 ቢሊዮን ብር መድረሱን አስታወቀ ቅዳሜ ፣ መስከረም 09 ቀን 2019 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ) ወጋገን ባንክ በተጠናቀቀው የበጀት ዓመት 16.4 ቢሊዮን ብር ገቢ በማግኘት ከታክስ በኋላ 3.1 ቢሊዮን ብር ማትረፉን አስታወቀ። ወጋገን ባንክ አ.ማ. እ.ኤ.አ. እስከ ሰኔ 30፣ 2026 በተጠናቀቀው የበጀት ዓመት ከታክስ በፊት 4.3 ቢሊዮን ብር ትርፍ  ያገኘ ሲሆን ጠቅላላ ሀብቱ ደግሞ 111.3 ቢሊዮን ብር ማድረሱን ም አስታውቋል። ባንኩ በበጀት ዓመቱ ያስመዘገበው ትርፍ ካለፈው ዓመት ጋር ሲነጻጸር የ 12 በመቶ  ዕድገት ያሳየ ሲሆን፣ የካፒታል መጠን እና የዲጂታል ባንክ አገልግሎት ተጠቃሚዎችን ቁጥርም ማሳደግ እንደቻለ አስታውቋል። ባንኩ ይህን የገለጸው በዛሬው ዕለት በሂልተን ሆቴል የባለአክሲዮኖች 33ኛው መደበኛ እና 16ኛው አሰኳይ ጠቅላላ ጉባኤ ላይ ነው። በበጀት ዓመቱ የወጋገን ባንክ ጠቅላላ ገቢ የ 21 በመቶ ዕድገት በማሳየት 16.4 ቢሊዮን ብር እንደደረሰ የገለፀ ሲሆን ከዚህ ውስጥ 62 በመቶ የሚሆነው ገቢ የተገኘው ከብድር አገልግሎት ሲሆን፣ 21 በመቶ የሚሆነው ደግሞ ከኮሚሽንና የአገልግሎት ክፍያዎች፣ እንዲሁም 10 በመቶው ከኢንቨስትመንት የተገኘ  መሆኑን አስታውቋል። በተጨማሪም የባንኩ የተከፈለ ካፒታል ከ7 ቢሊዮን ብር ወደ 10.1 ቢሊዮን ብር ያደገ ሲሆን አጠቃላይ ካፒታሉ ደግሞ  35% በመቶ በመጨመር 17.3 ቢሊዮን ብር መድረሱን አስታውቋል። የባንኩ የባለአክሲዮኖች ቁጥርም እ.አ.አ እስከ ሰኔ 30፣ 2026 ድረስ 15,598 መድረሱ ተገልጿል። ባንኩ በበጀት ዓመቱ ያስመዘገበው ጠቅላላ ወጪ 12.1 ቢሊዮን ብር ሲሆን ከዚህ ውስጥ  የሰራተኞች ደመወዝና ጥቅማጥቅም አንዱ ነው። ባንኩ አሁን ላይ በሀገሪቱ ሁሉም ክልሎች የሚገኙ 458 ቅርንጫፎች ያሉት ሲሆን በ 398 ኤ.ቲ.ኤሞች ፣ 651 የሽያጭ ነጥቦች እና 7,445 የወኪል መዋቅሮች አማካይነት የባንክ አገልግሎትን እየሰጠ እንደሆነ ገልጿል። ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦ YouTube ➲ t.ly/vSgS Telegram ➲ t.ly/SOXU Facebook ➲ t.ly/flx8 Twitter ➲t.ly/mxA

በእንግሊዝ ወታደሮች የተዘረፈው የአፄ ቴዎድሮስ የብራና  መጽሐፍ ቅዱስ ለሽያጭ በጨረታ መልክ መቅረቡ ውዝግብ አስነሳ ቅዳሜ ፣ መስከረም 09 ቀን 2019 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ) በ19ኛው ክፍለ ዘመን በብሪታንያ ኃይሎች ከአጼ ቴዎድሮስ ቤተ መንግሥት የተዘረፈውና “የጎንደር ወንጌል” በመባል የሚታወቀው ጥንታዊ የብራና  መጽሐፍ ከ160 ዓመታት ገደማ በኋላ በጨረታ ካታሎግ ላይ ለሽያጭ መቅረቡን ተከተሎ የይመለስልን ጥያቄ ውዝግብ አስነስቷል። በግዕዝ ቋንቋ የተጻፈውና በ1730ዎቹ በጎንደር ከተማ እንደተፃፉ የሚገመተው ይህ ብርቅዬ የቅዱሳት መጻሕፍት ስብስብ፣ የሉቃስና የዮሐንስ ወንጌልን የያዘ ሲሆን 235 በቀለማት ያሸበረቁ ስዕሎችን ያካተተ  እንደሆነ አልጀዚራ ዘግቧል። መጽሐፉ በአቡ ዳቢ ዓለም አቀፍ የመጽሐፍ ኤግዚቢሽን ላይ በቬና ኢንሊብሪስ በተባለ መጻሕፍት አከፋፋይ ድርጅት በኩል በ250 ሺህ ዶላር ለሽያጭ ቀርቧል። የኢትዮጵያ ቅርስ ባለሥልጣን ዋና ዳይሬክተር አበባው አያሌው ለድርጅቱ በላኩት ደብዳቤ፣ የተዘረፉ ታሪካዊ ቅርሶችን ለሽያጭ ማቅረብ በሞራልና በሥነ-ምግባር ደረጃ ተቀባይነት የሌለው  መሆኑን በመግለፅ መጽሐፉ ከሽያጭ ተሰርዞ ወደ ባለቤቱ ኢትዮጵያ እንዲመለስ ጠይቀዋል። በተቃራኒው የኢንሊብሪስ ድርጅት ኃላፊ ሁጎ ቨርትሸርክ ደግሞ ቅርሱ ከመቶ ዓመታት በፊት በወታደራዊ ግጭት ወቅት የተወሰደ በመሆኑ አሁን ባለው የሕግ አሰራር የመመለስ ግዴታ የለብንም ሲሉ ምላሽ ሰጥተዋል። ድርጅቱ መጽሐፉን ለሽያጭ ያቀረበው በግል ባለቤቱ ስም እንደሆነ በመግለፅ “የሕግ መሠረት ከሌለ በስተቀር” መጽሐፉን  መስጠት እንደማይቻል ገልጿል። ነገር ግን ቅርሱን የኢትዮጵያ ተቋማት በቅናሽ ዋጋ ለመግዛት ከፈለጉ ለመደራደር ፈቃደኛ እንደሆኑ  ጠቁመዋል። የታሪክ ተመራማሪዎችና የሥነ ጥበብ ባለሙያዎች በበኩላቸው ይህ ቅርስ የሃይማኖት መጽሐፍ ብቻ ሳይሆን የኢትዮጵያን ጥንታዊ የጽሁፍ፣ የጥበብና ታሪካዊ ሁነቶች የያዘ እና የሚያስረዳ ትልቅ ሀብት በመሆኑ በንግግርና በስምምነት መፍትሔ ሊበጅለት እንደሚገባ አሳስበዋል። ይህ ውዝግብ ኢትዮጵያ በ1860ዎቹ በመቅደላ ውጊያ ወቅት በብሪታንያ ኃይሎች የተዘረፉ በርካታ ታሪካዊ ቅርሶቿንና ንብረቶቿን ለማስመለስ የምታደርገውን አህጉራዊና ዓለም አቀፋዊ ጥረት እንደገና ቀስቅሶታል ሲል ዘገባው አውስቷል። ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦ YouTube ➲ t.ly/vSgS Telegram ➲ t.ly/SOXU Facebook ➲ t.ly/flx8 Twitter ➲t.ly/mxA

የአፍሪካ ህብረት ኮሚሽን ሁቲዎች በቀይ ባህር እያደረጉት ያለው እንቅስቃሴ የአፍሪካ ሀገራትን ጥቅም የሚነካ ነው አለ  ዓርብ ፣ መስከረም 08 ቀን 2019 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ) የአፍሪካ ህብረት ኮሚሽን፤ የሁቲ ኃይሎች በሳውዲ ዓረቢያ እና በቀይባህር ላይ በሚንቀሳቀሱ የንግድ መርከቦች ላይ የሚሰነዝራቸውን ጥቃት በማውገዝ፣ ጥቃቱ የአፍሪካን ሀገራት ጥቅም የሚነካ በመሆኑ ጦርነቱ እንዳይስፋፋ ፖለቲካዊ መንገዶች ሊበጅለት ይገባል ሲል አሳሰበ። ህብረቱ፤ በቅርቡ በቀይ ባህር ላይ እየታየ  ያለው ወታደራዊ ውጥረት መባባስ፣ የሳዑዲ ዓረቢያ መንግሥትን ግዛት እንዲሁም ዓለም አቀፍ የባህር መርከብ እንቅስቃሴን ዒላማ ያደረጉ ጥቃቶችን ጨምሮ በከፍተኛ ስጋትነት እየተከታተለ መሆኑን ባወጣው መግለጫ አስታውቋል፡፡   በተጨማሪም መካንና ሌሎች የሳዑዲ ዓረቢያ ወስጥ ያሉ ቅዱሳን ከተሞችን ለጥቃት ዒላማ ለማድረግ የተደረጉ ሙከራዎችን የሚገልጹ ዘገባዎች፣  ቅዱሳን ቦታዎች ላይ ስጋት  መደቀናቸዉን እንዲሁም እነሱን የሚጎበኙ ሰላማዊ ሰዎችና ሐጃጆች ሙሉ በሙሉ መጠበቅ እንዳለባቸውና በማንኛውም ሁኔታ የወታደራዊ እርምጃ ዒላማ መሆን የለባቸውም ብሏል፡፡   ተቋሙ፤ በተጨማሪም በቀይ ባህርና በባቤል መንደብ የባህር መተላለፊያ ውስጥ በዓለም አቀፍ ሕግ መሠረት የመርከብ ነጻነት መርህን በጽኑ ሲያረጋግጥ ስትራቴጂካያዊ የባህር መስመር ላይ የመርከብ እንቅስቃሴን ለማደናቀፍ ወይም ለማስፈራራት የሚደረግ ማንኛውም እርምጃ አግባብ አይደለም ብሏል።  ይህም በባህር ዳርቻ ላሉ መንግሥታት ብቻ ሳይሆን ለዓለም አቀፍ ንግድ እና የአቅርቦት ሰንሰለቶች፣ ለኢነርጂ ደኀንነት እና ለአፍሪካ ኢኮኖሚም ከባድ አደጋ ያስከትላል ሲል አስጠንቅቋል፡፡   ኮሚሽኑ የቀይ ባህርን እና የባቤል መንደብ የባህር መተላለፊያ ደኀንነት ለአፍሪካ፣ በተለይም ለአፍሪካ ቀንድ መንግሥታት እና ለቀይ ባህር ዳርቻ ላሉ  መንግሥታት ትልቅ ስትራቴጂያዊ ጥቅም  ያለው በመሆኑ ከጥቃት ውጭ መሆን እንዳለባቸው አስታውቋል።   የአፍሪካ ህብረት በመካከለኛው ምስራቅ እየተካሄዱ ያሉት ግጭቶች የበለጠ ቀጣናዊ ስፋት የመያዝ አደጋ የደቀኑ በመሆናቸው የደኀንነት፣ የሰብዓዊ እና የኢኮኖሚ ውጤቶቹ በቀጥታ አፍሪካን ይነካሉ ብሏል፡፡ ህብረቱ  በሲቪሎች፣ በሲቪል እና በኢኮኖሚያዊ መሠረተ ልማት እዲሁም በንግድ መርከብ ላይ የሚደረጉ ጥቃቶች ወዲያውኑ እንዲቆሙ እና የመርከብ ነጻነት እንዲከበር እንድሁም ውጥረቱ አስቸኳይ በሆነ መንገድ እንዲቃለል አሳስቧል፡፡ ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦ YouTube ➲ t.ly/vSgS Telegram ➲ t.ly/SOXU Facebook ➲ t.ly/flx8 Twitter ➲t.ly/mxA

በደቡብ ሱዳን በተቀሰቀሰ የጎሳ ግጭት ቢያንስ 26 ሰዎች ህይወታቸው አለፈ ዓርብ ፣ መስከረም 08 ቀን 2019 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ)   በደቡብ ሱዳንና በሱዳን ድንበር ላይ በምትገኘው አቢዬ ከተማ በሁለት ተቀናቃኝ ጎሳዎች መካከል በተካሄደ ግጭት ቢያንስ 26 ሰዎች ሲገደሉ፣ 82 ሰዎች መቁሰላቸውን የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ባወጣው መግለጫ አመለከተ፡፡ ግጭቱ በአቢዬ ከተማ በሚገኘው የአሚየት የጋራ ገበያ ላይ የተከሰተ ሲሆን፣ በንጎክ ዲንቃ እና በሚሴሪያ ጎሳዎች አባላት መካከል መሆኑ ተመላክቷል። ግጭቱ የተቀሰቀሰው ሰኞና ማክሰኞ በሁለቱም ጎሳዎች የተወጣጡ ሁለት ሰዎች በተናጠል መገደላቸውን ተከትሎ ነው። የተባበሩት መንግሥታት ጊዜያዊ የአቢዬ ደህንነት ኃይል እንዳስታወቀው፤ በገበያው ዙሪያ የተፈጠረው ውጥረት በሁለቱ ማኅበረሰቦች መካከል ወደ ከባድ ግጭት እንደተቀየረ አስታውቆ የአሚየት ገበያ በአካባቢው ዋነኛ የንግድ ማዕከል መሆኑም ተገልጿል። በመግለጫው፣ “ከከባድ ጥቃቱ በኋላ በገበያውና በአካባቢው ያለውን የጸጥታ ኃይል ወዲያውኑ አጠናክረናል፤ ሁኔታውን ለማርገብም ተጨማሪ ኃይሎችን አሰማርተናል” ማለቱን ሮይተርስ ዘግቧ። ንጎክ ዲንቃ እና ሚሴሪያ ጎሳዎች ለረዥም ጊዜ በግጭት ውስጥ የቆዩ ሲሆኑ፣ በግጦሽ መሬትና በእንስሳት መጠጫ ውኃ ስፍራዎች ላይ በሚነሱ ክርክሮች ምክንያት ቀደም ሲልም ለሞት የሚዳርጉ ግጭቶች ተከስተው ነበር። ደቡብ ሱዳን እ.ኤ.አ. በ2018 የተፈረመው የሰላም ስምምነት አምስት ዓመታትን የዘለቀውን ጦርነት ካቆመ በኋላ በአብዛኛው በሰላም ቆይታለች። በዚያ ግጭት በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች የተገደሉ ሲሆን በአገሪቱ ከነፃነቷ በኋላ ለመጀመሪያ ጊዜ የሚካሄዱት አጠቃላይ ምርጫዎች በታህሣሥ ወር እንዲካሄዱ እቅድ መያዙም በዘገባው ተካትቷል ። ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦ YouTube ➲ t.ly/vSgS Telegram ➲ t.ly/SOXU Facebook ➲ t.ly/flx8 Twitter ➲t.ly/mxA

የኤን.ቢ.ሲ ጋዜጠኛው ታደሰ ዳኛቸው ከእስር መለቀቃቸውን ጠበቃቸው ሀይሉ ታደሰ ለአዲስ ማለዳ ተናገሩ። ዓርብ ፣ መስከረም 08 ቀን 2019 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ) የተለያዩ የጊዜ ቀጠሮዎች እየተሠጡት እና ፖሊስም በተደጋጋሚ ምርመራዬን አልጨረስኩም በማለቱ በከፍተኛ ፍርድ ቤቱ ውሳኔ መሠረት በእስር ለይ የቆየው ታደሰ ዳኛቸው ለመስከረም 6 ቀን 2019 የመጨረሻ ቀጠሮ ተሠጥቶት እንደነበር አዲስ ማለዳ መዘገቧ ይታወሳል። በዕለቱም ማለትም መስከረም 6 ቀን 2019 ዓ.ም ጠበቃቸው እንደገለፁት " የዋስትና መብቱ ተጠብቆለታል በ10 ሺ ብር ዋስትና እንዲለቀቅ ተወስኗል" በማለት መስከረም 6 ቀን 2019 ዓ.ም ከሰዓት ሊፈታ እንደሚችል ጠበበቃቸው ነግረውን መዘገባችን አይዘገነጋም ። በዚሁ መሠረትም ታደሰ መስከረም 6 ቀን 2019 ዓ.ም ከከሰዓት በኋላ የዋስተና መብቱ ጠብቆ በ10 ሺ ብር ዋስትና መለቀቁን ጠበቃቸው ዛሬ ለአዲስ ማለዳ ተናግረዋል ። ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦ YouTube ➲ t.ly/vSgS Telegram ➲ t.ly/SOXU Facebook ➲ t.ly/flx8 Twitter ➲t.ly/mxA

ኢትዮጵያ የማንንም ሉዓላዊ ሀገር የመውረር ፍላጎት የላትም ሲሉ አምባሳደር ዲና ሙፍቲ ተናገሩ ዓርብ ፣ መስከረም 08 ቀን 2019 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ) በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የውጭ ግንኙነት እና የሰላም ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ አባል ዲና ሙፍቲ ይህንን የገለጹት፤ ኢትዮጵያ የባህር በር ባለቤትነቷን ማስጠበቅ እንዳለባት በተናገሩበት መድረክ ነው። በንግግራቸውም ኢትዮጵያ የባህር በሯን ማስመለስ ያስፈለገበት ዋነኛ ምክንያቶችን ዘርዝረዋል፡፡ ከነዚህም መካከል በታሪክ የባህር በር የነበራት ሀገር በመሆኗ፣ መልካምድራዊ አቀማመጧ የባህር በር አጠገብ ያለች ሀገር በመሆኗ፣ የባህር በር ከሌላቸው ትላልቅ ሀገራት መካከል በግንባር ቀደምነት ኢትዮጽያ ስለምትገኝ ፣ እንዲሁም የደኀንነት እና የፀጥታ ጉዳይ ማለትም በባህር ላይ የባህር ውንብድና በመኖሩ ይሄንን ለመከላከል እና ለመሠል ሀገራዊ ጉዳዮች ሀገሪቷ የባህር በር እንድታገኝ ምክንያቶች ናቸው ሲሉ ተናግረዋል ። ይሁንና የባህር በሩን ለማግኘት የሰጥቶ መቀበል መርህን መከተል ዋነኛ አማራጭ እንደሆነ አንስተው፤ ሰላማዊ እና ዲፕሎማሲያዊ በሆነ መንገድ ማግኘት ይቻላል በማለት ኢትዮጵያ የማንንም ሉዓላዊ ሀገር የመውረር ፍላጎት የላትም ብለዋል፡፡ ኢትዮጵያ እንዲህ ዓይነት ታሪክ ያላት ሀገር አይደለችም የሚሉት ዲና፤ በሰጥቶ መቀበል መርህ፣ በስምምነት፣ በመደጋገፍ ብቻ ነው የባህር በር ፍላጎቷን ማርካት የምትችለው ሲሉ ተደምጠዋል ። ይህ ጉዳይ ጊዚያዊ እና ቀላል አጀንዳ አይደለም ያሉት አምባሳደሩ ብሔራዊ እና በዜግነት ግዴታ የሚጋሩት አጀንዳ መሆኑን አስታውሰዋል። ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦ YouTube ➲ t.ly/vSgS Telegram ➲ t.ly/SOXU Facebook ➲ t.ly/flx8 Twitter ➲t.ly/mxA

መከላከያ ሰራዊት በርካታ ታጣቂዎች ህወሓትን በመቃወም እና ከመከላከያ ጋር ቀድመው በመሰረቱት ግንኙነት እጅ መስጠታቸውን አስታወቀ  ዓርብ ፣ መስከረም 08 ቀን 2019 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ) የኢትዮጵያ መከላከያ ሰራዊት 300 የሚሆኑ የህወሓት ታጣቂዎች  በቀጣናው ከሚገኘው መከላከያ ሠራዊት ጋር ቀደም ብለው በመሠረቱት ግንኙነት አማካይነት በመነጋገር እና መንገድ በማመቻቸት በተከዜ አካባቢ ለሚገኘው ለሰሜን ምዕራብ ዕዝ እጅ መስጠታቸውን አስታወቀ። መከላከያ እንደገለፀው ከሆነ፤ በምዕራብ ግንባር ተከዜ አካባቢ ልዩ ቦታው በተከዜ ድልድይ ግራና ቀኝ አቅጣጫ ለዕዙ እጅ ሰጥተዋል ያለቸው የህወሓት ታጣቂዎች “የኢትዮጵያና የትግራይ ህዝብ ጠላት” በመሆን የትግራይን ህዝብ “ሲጨፈጭፍ” ከነበረው ሻዕቢያ ጋር “ጽምዶ” በሚል ጥምረት ፈጥሯል ብለዋል። አክሎም ይህን “የፅምዶ”ን እሳቤ የፈጠሩት ጥምረት ለትግራይ ህዝብ የማይጠቅምና የሚጎዳ መሆኑን ተገንዝበው በቀጣናው ለሚገኘው መከላከያ ሠራዊት ጋር  ቀድመው በመሰረቱት ግንኙነት መሰረት እጅ መሥጠት እንደቻሉ ተናግረዋል ብሏል። በተጨማሪም “የትግራይ ህዝብ ጥያቄ የሚፈታው በጠብመንጃ ሳይሆን በመነጋገር እና በመግባባት ነው”  የሚል እምነት እንደያዙ በመግለጽ ለሰሜን ምዕራብ ዕዝ እጅ መስጠታቸውን ገልጿል። ታጣቂዎች ከ285 በላይ የነፍሰ ወከፍና የቡድን መሣሪያዎች፣ በርካታ የተለያዩ ዓይነት ተተኳሾች፣ የጦር ሜዳ መነፅርና ልዩ ልዩ ሰነዶችን ይዘው መግባታቸውንም  ገልጿል። ታጣቂዎቹ “ራሳቸውን ከተጠያቂነት ለማዳን” እንዲሁም “ሰላማዊውን የትግራይን ህዝብ ወጣት በማፈስ ወደ ጦርነት ለመማገድ የሚሠሩ ዘራፊ እና ወርቅ አውጪ የህወሓት አመራሮችን ፍላጎት በመቃወም” እጅ  እንደሰጡ በመግለጽ ታጣቂዎቹ፣ አሁንም ቢሆን አለመግባባቱ ሊፈታ የሚችለው “በጥቂት ጨቋኝ የህወሓት አመራሮች ፍላጎት ሳይሆን በመነጋገር ብቻ ነው” የሚል ሙሉ እምነት ይዘው እጅ መሥጠታቸውንም ተናግረዋል ብሏል። እንደ መከላከያ መረጃ ከሆነ፤ ከታጣቂዎች መካከል ከክፍለ ጦር አዛዥ ጀምሮ በየደረጃው የሚገኙ የሻለቃና የሻምበል አመራሮች እንደሚገኙበት ያመለክታል። አክሎም እየተዋጋ የነበረው በህወሓት አገዛዝ አሥገዳጅነት እንደነበርም አስታውቋል። እጅ የሰጡት ታጣቂዎች “ህወሓት ከጦርነት አዙሪት የመውጣት ፍላጎት የሌለው” በማለት  “ፅምዶ” በሚል  እየሄደበት ያለው “ህዝቡን አሁንም ወደ ከፋ ችግር ውስጥ ለመክተት የሚጥር፤ የሚያደርገው እንቅስቃሴ ለሠላም የማይመች፤ የቀረበለትን የሠላም አማራጭ የማይቀበል” በመሆኑ  በትግራይ ህዝብ ዘንድ ተቀባይነት አጥቷል ብለዋል ሲል መከላከያ ዘግቧል። እንደመረጃው ከሆነ አሁን ላይ ሌሎች  የህወሓት ታጣቂዎች “ተገድዶ የገባው የትግራይ ወጣት” ይህን አውቆ እና ተረድቶ ጊዜና ሁኔታው ሲመቻችለት እጅ ለመስጠት ዝግጁ መሆኑን ታጣቂዎቹ ገልፀዋል ብሏል። ይህ ዘገባ እስከተጠናቀረበት ጊዜ ድረስ አዲስ ማለዳ በህወሓት በኩል ይህንን የተመለከተ መረጃ አልተመለከተችም። ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦ YouTube ➲ t.ly/vSgS Telegram ➲ t.ly/SOXU Facebook ➲ t.ly/flx8 Twitter ➲t.ly/mxA

ቻይና የሳዑዲ ዓረቢያ የድጋፍ ጥሪ ተከትሎ ኢራን ሁቲ ላይ ያላትን ተፅዕኖ  በመጠቀም  ጫና እንድታደርግ በምስጢር መጠየቋ ተሰማ ዓርብ ፣ መስከረም 08 ቀን 2019 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ) ቻይና፤ አራን፣ የየመኑ የሁቲ አማፅያን የሚያደርሱትን ጥቃት እና ወታደራዊ እንቅስቃሴ እንዲገታ ተፅዕኖዋን እንድትጠቀም በምስጢር መጠየቋ ተገለጸ። ኢራን ከቻይና ለቀረበላት ጥያቄ በሰጠችው ምላሽ፣ በቀጣናው ያለው ሰላም እና መረጋጋት ሊመጣ የሚችለው አሜሪካ እና እስራኤል በኢራን ላይ የሚያደርጉትን ጦርነት እና ጥቃት ሲያቆሙ ብቻ እንደሆነ ገልጻለች። ይህንን የዘገበው ደግሞ ሮይተርስ ከጉዳዩ ጋር ቅርበት አላቸው ያላቸው ሦስት የኢራን ምንጮቹን ጠቅሶ ነው። ቻይና በይፋዊ መግለጫዎቿ በኩል ሁሉም ወገኖች እንዲረጋጉ እና ውይይት እንዲያደርጉ እንዲሁም ውጥረቱን እንዲያረግቡ ጥሪ ያቀረበች ቢሆንም፣ ለቴህራን በምስጢር አስተላልፋዋለች በተባለው መልዕክት ኢራን በሁቲዎች ላይ ያላትን ተፅዕኖ ተጠቅማ በዓለም አቀፍ የኃይል አቅርቦት መስመሮች ላይ የተደቀነውን አደጋ እንድታስቆም መጠየቋ ተሰምቷል። የቻይና የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በበኩሉ ለሮይተርስ እንደተናገረው ከሆነ፤ ቻይና የቀጣናው ውጥረት ወደ የመን እና ቀይ ባሕር ሲስፋፋ ማየት አትፈልግም ያለ ሲሆን የሁሉም ሀገራት ሉዓላዊነት እና ደኀንነት መከበር  እንዳለበት ተናግሯል። ይህ የቻይና ምስጢራዊ እርምጃ የመጣው ሳዑዲ ዓረቢያ በሁቲዎች በኩል ቀይ ባሕር እና በባቤል መንደብ  ወሽመጥ አካባቢ ያደረገው ፈጣን ወታደራዊ እንቅስቃሴ ስጋት ውስጥ በመውደቋ ለቤጂንግ የእርዳታ ጥሪ ካቀረበች በኋላ ነው። የሁቲዎች እንቅስቃሴ የሳዑዲ ዓረቢያን የነዳጅ ገበያን እና የባሕር ትራንስፖርት ደህንነት አደጋ ላይ መጣሉ ብቻ ሳይሆን ሁቲን ስትደበደብ የኖረችው አሜሪካም ሳዑዲ ዓረቢያን ላለመደገፍም መወሰኗ ይታወሳል። በዓለም ላይ ትልቅ ኢኮኖሚ ያላት እና ሁለተኛ ደረጃን የምትይዘው ቻይና አብዛኛውን የነዳጅ ፍላጎቷን የምታሟላው ከመካከለኛው ምስራቅ በመሆኑ የሆርሙዝ እና የባብ ኤል መንደብ መስመሮች መዘጋት ወይም መታወክ በኢኮኖሚዋ ላይ ከፍተኛ ጉዳት ያደርሳል። ቻይና ለኢራን ከፍተኛ የነዳጅ ገዢ እና የንግድ አጋር በመሆኗ በቴህራን ላይ ዲፕሎማሲያዊ ተፅዕኖ ማሳደር ከሚችሉ ጥቂት ሀገራት አንዷ ብትሆንም፣ በሁቲዎች አቋም ላይ ፈጣን ለውጥ ማምጣት እንደምትችል ገና አልተረጋገጠም ሲል የሮይተርስ ዘገባ አመልክቷል። ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦ YouTube ➲ t.ly/vSgS Telegram ➲ t.ly/SOXU Facebook ➲ t.ly/flx8 Twitter ➲t.ly/mxA

በ7ኛው ጠቅላላ ምርጫ የመረጃ ውስንነት እና የግንዛቤ ማነስ በተፈናቃዮች ላይ ተጽዕኖ ማሳደሩ ተገለጸ ሐሙስ ፣ መስከረም 07 ቀን 2019 ዓ.ም (#አዲስ_ማለዳ) የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብቶች ድርጅቶች ህብረት(ኢሰመድህ) በ7ኛው ጠቅላላ ምርጫ ወቅት በሀገር ውስጥ ተፈናቃዮች ተሳትፎ  ላይ የመረጃ ውስንነት እንደነበረ፣ ማለትም እነመርጣለን አንመርጥም የሚለው ተፅዕኖ እንዳሰደረ እና መራጮች ድምፅ መስጠታቸው የሚያመጣውን ለውጥ በሚመለከት በቂ እምነትና ድፍረት እንዳልነበራቸው ተገለፀ። የህብረቱ ዳይሬክተር መስዑድ ገበየሁ በዛሬው ዕለት ምርጫውን አስመልክቶ በዛሬው ዕለት በተዘጋጀው የውይይት መድረከሰ እንደተናገሩት፤ በምርጫው ወቅት በተፈናቃይ ጣቢያዎች ውስጥ የነበረው የመረጃ ተደራሽነት ማነስ በዜጎች ተሳትፎ ላይ ተጽዕኖ አሳድሯል። መስዑድ አያይዘውም “ተፈናቃዮች መረጃ ሳይኖራቸው ሲቀር ሳይሳተፉ ይቀራሉ፤ ይህም የፖለቲካ መገለልን ያስከትላል” በማለት የነበረውን ሁኔታ አስረድተዋል። በተጨማሪም በተፈናቃይ ጣቢያዎች በኩል የተወሰኑ ስጋቶች ነበሩ ሲሉ የጠቆሙት ዳይሬክተሩ፤ “ባንሳተፍ አሁን የምናገኛቸውን ድጋፎች ላናገኝ እንችላለን በሚል ስጋት ወደ ምርጫው የመጡ መራጮች ነበሩ” ሲሉ  በማስረዳት  የነበረውን ሁኔታ አንስተዋል። ይሁንና በእጩዎች ወይም በገዥው ፓርቲ በኩል የተደረገ ግልጽ የሆነ አስገዳጅነት ወይም ተጽዕኖ እንደሌለ ተናግረዋል። ኢሰመድህ ተፈናቃዮች ባሉባቸው ቦታዎች፤ በአማራ ክልል ደቡብ ወሎ፣ በቤንሻንጉል ጉሙዝ እና በሶማሌ ክልል ጎሌጅ ካምፕ ታዛቢዎችን አሰልጥኖ ዝግጁ አድርጎ የነበረ ቢሆንም፣ በልዩ ምርጫ ጣቢያዎቹ የምርጫው ቀን ቀደም ብሎ በቂ መረጃ ባለመኖሩ ምክንያት ጉልህ  ክፍተቶች እንደነበሩ ገልጿል። በሌላ በኩል ደግሞ በተፈናቃይ ጣቢያዎች የምርጫ ትምህርት በአግባቡ ባለመሰጠቱ ምክንያት፣ መራጮች ድምፅ መስጠታቸው የሚያመጣውን ለውጥ በሚመለከት በቂ እምነትና ድፍረት እንዳልነበራቸው አንስተዋል። መስዑድ አክለውም አዲስ መንግስት ለመመስረት ቀናት እንደቀሩት አስታውሰው የተመረጡ እንደራሴዎች በቅስቀሳ ወቅት የገቡትን ቃል እንዲፈጽሙ ለማድረግ የመራጩ ህዝብ ንቃት የሲቪል ማህበራት ክትትል እና ሚዲያዎች የገቡትን ቃል መፈፀማቸውን የሚመለከቱ ዘገባዎች ወሳኝ ሚና እንዳላቸው አመልክተዋል። ለ8ኛው ጠቅላላ ምርጫ፤ የምርጫ ቦርድን ተቋማዊ ነፃነትና አቅም ማጠናከር የኤሌክትሮኒክ አሰራርን በስፋት ስራ ላይ ማዋል እና የባለድርሻ አካላትን የምክክር መድረኮች አጠናክሮ ማስቀጠል እንደሚገባ ተገልጿል። ተጨማሪ ዜናዎችንና አዳዲስ መረጃዎችን ለማግኘት የማሕበራዊ ሚዲያ ገጾቻችን ይጎብኙ፦ YouTube ➲ t.ly/vSgS Telegram ➲ t.ly/SOXU Facebook ➲ t.ly/flx8 Twitter ➲t.ly/mxA