🔎 @CE7EN فلسفه،ادبیات،هنر،روانشناسی

🔍 هم‌نفس مقدار یار هم‌نفس چون من نداند هیچ‌کس ماهی که بر خشک افتد قیمت آب را بداند سعدی در فرهنگ دریانوردی و صید مروارید در خلیج فارس، «یار همنفس» عنوانی بود که به فردی مورد اعتماد داده می‌شد. هنگام غواصی برای صید مروارید، این فرد بر روی لنج، نفس خود را هم‌زمان با غواص حبس می‌کرد. در دورانی که ابزارهای ارتباطی و تجهیزات پیشرفته وجود نداشت، پس از فرو رفتن غواص در اعماق دریا، ارتباط او با افراد روی لنج قطع می‌شد و جان او به تصمیم و دقت دیگران وابسته بود. برای کاهش خطر، فردی را انتخاب می‌کردند که توانایی حبس نفسش تقریباً با غواص برابر باشد. هنگامی که غواص به زیر آب می‌رفت، یار همنفس نیز هم‌زمان با او روی لنج نفس خود را حبس می‌کرد. هر زمان که حبس نفس یار همنفس به انتها می‌رسید و احساس می‌کرد زمان ماندن در زیر آب برای غواص به پایان رسیده است، به دیگران خبر می‌داد تا غواص را با طناب بالا بکشند. اهمیت این نقش تنها در هماهنگی و مهارت نبود، بلکه در اعتماد نهفته بود. غواص جان خود را به تشخیص یار همنفس می‌سپرد؛ اگر او دیرتر هشدار می‌داد، جان غواص به خطر می‌افتاد و اگر زودتر اعلام می‌کرد، فرصت صید و تلاش غواص ناتمام می‌ماند. از همین رو، «یار همنفس» نماد همراهی، همدلی، مسئولیت‌پذیری و اعتماد عمیق شد؛ کسی که نه فقط در کنار انسان، بلکه با او و برای او نفس می‌کشد. با این حال، پژوهشگران ادبیات و تاریخ دریانوردی تأکید می‌کنند که این روایت بیش از آنکه یک واقعیت تاریخی مستند و قطعی باشد، در زمره روایت‌های شفاهی و تفسیرهای فرهنگی قرار می‌گیرد. فارغ از صحت تاریخی آن، مفهوم «همنفس» در ادبیات فارسی جایگاهی روشن دارد: همراهی که رنج و شادی، بیم و امید، و فراز و فرود زندگی را با انسان شریک می‌شود. در همین معناست که سعدی می‌گوید: «مقدار یار هم‌نفس چون من نداند هیچ‌کس ماهی که بر خشک افتد قیمت آب را بداند» همان‌گونه که ماهی دورافتاده از آب، ارزش آب را بهتر از هر کس درک می‌کند، انسان نیز معمولاً ارزش یار صمیمی، همراه وفادار و هم‌نفس واقعی را زمانی می‌فهمد که از او دور شود یا فقدانش را تجربه کند. بسیاری از نعمت‌های زندگی تا زمانی که در کنار ما هستند عادی به نظر می‌رسند، اما دوری و فقدان، ارزش حقیقی آن‌ها را آشکار می‌کنند. ✍️🔵 https://telegram.me/ce7en

🔍تعصب و پافشاری بر عقاید نادرست ✅پافشاری بر یک باور نادرست، لزوماً نشانه کم‌هوشی، نادانی یا حماقت نیست. پژوهش‌های روان‌شناسی، جامعه‌شناسی و علوم شناختی نشان می‌دهند که ذهن انسان به دلایل مختلفی در برابر تغییر عقیده مقاومت می‌کند. بسیاری از ما تصور می‌کنیم اگر شواهد کافی در اختیار افراد قرار گیرد، آن‌ها به‌راحتی نظر خود را تغییر خواهند داد؛ اما واقعیت این است که باورهای انسانی تنها بر پایه منطق شکل نمی‌گیرند. 🔤بسیاری از باورها به مرور زمان به بخشی از هویت ما تبدیل می‌شوند. در چنین شرایطی، تغییر عقیده صرفاً کنار گذاشتن یک نظر نیست، بلکه گویی بخشی از تصویری که از خود ساخته‌ایم زیر سؤال می‌رود. «لئون فستینگر»، روان‌شناس برجسته و بنیان‌گذار نظریه «ناهمخوانی شناختی»، نشان داد که انسان‌ها هنگام مواجهه با اطلاعاتی که باورهایشان را به چالش می‌کشد، اغلب به جای اصلاح عقیده، شواهد مخالف را انکار یا توجیه می‌کنند؛ زیرا پذیرش اشتباه می‌تواند برای ذهن ناخوشایند و اضطراب‌آور باشد. ✅از سوی دیگر، بسیاری از باورهای ما با تعلقات اجتماعی‌مان گره خورده‌اند. خانواده، دوستان، محیط فرهنگی، جریان‌های فکری و گروه‌های اجتماعی، همگی در شکل‌گیری عقاید ما نقش دارند. «هنری تاجفل»، بنیان‌گذار نظریه «هویت اجتماعی»، نشان داد که افراد تمایل دارند باورهایی را حفظ کنند که احساس تعلق آن‌ها به گروه را تقویت می‌کند. در چنین مواردی، تغییر عقیده ممکن است به معنای فاصله گرفتن از جمعی باشد که فرد خود را بخشی از آن می‌داند و همین امر مقاومت در برابر تغییر را افزایش می‌دهد. 📌عامل مهم دیگر، «سوگیری تأیید» است. ذهن انسان به طور طبیعی تمایل دارد اطلاعاتی را جست‌وجو و انتخاب کند که باورهای قبلی او را تأیید می‌کنند و در مقابل، شواهد ناسازگار را نادیده بگیرد یا کم‌اهمیت جلوه دهد. «دنیل کانمن»، برنده جایزه نوبل اقتصاد، در کتاب «تفکر، سریع و کند» توضیح می‌دهد که انسان‌ها معمولاً بیشتر به دنبال تأیید باورهای خود هستند تا آزمودن آن‌ها. به همین دلیل افراد اغلب رسانه‌ها، اخبار و افرادی را دنبال می‌کنند که دیدگاه‌هایی مشابه خودشان دارند. 💫در این میان نباید نقش غرور و عزت‌نفس را نادیده گرفت. اعتراف به اشتباه برای بسیاری از افراد تجربه‌ای دشوار است؛ به‌ویژه زمانی که سال‌ها از یک عقیده دفاع کرده یا آن را به دیگران آموزش داده باشند. گاهی انسان‌ها حتی زمانی که در درون خود نسبت به درستی باورشان تردید دارند، برای حفظ اعتبار یا پرهیز از احساس شکست، همچنان از آن دفاع می‌کنند. برتراند راسل، فیلسوف نامدار انگلیسی، به زیبایی به این موضوع اشاره می‌کند که گاهی دشوار است به پاهایی که سال‌ها در مسیری قدم زده‌اند بگوییم تمام آن راه اشتباه بوده است. ➕ علاوه بر این، روان‌شناسان و اقتصاددانان رفتاری از پدیده‌ای به نام «هزینه غرق‌شده» سخن می‌گویند. هرچه فرد زمان، انرژی، احساسات، اعتبار یا حتی منافع بیشتری را صرف یک باور کرده باشد، رها کردن آن دشوارتر می‌شود. «ریچارد تیلر»، برنده جایزه نوبل اقتصاد، نشان داده است که انسان‌ها در تصمیم‌گیری‌های خود تنها به آینده نگاه نمی‌کنند، بلکه هزینه‌هایی را که در گذشته پرداخته‌اند نیز در نظر می‌گیرند. به همین دلیل، کنار گذاشتن عقایدی که سال‌ها برای آن‌ها تلاش کرده‌ایم، اغلب بسیار سخت است. 🥲 نقش احساسات نیز در این میان بسیار پررنگ است. برخلاف تصور رایج، تصمیم‌های انسان صرفاً محصول استدلال منطقی نیستند. ترس، خشم، امید، عشق و نفرت می‌توانند تأثیر عمیقی بر باورها و قضاوت‌های ما داشته باشند. «آنتونیو داماسیو»، عصب‌شناس برجسته، در کتاب «خطای دکارت» نشان می‌دهد که احساسات بخش جدایی‌ناپذیر فرایند تصمیم‌گیری هستند. هرچه یک باور بیشتر با احساسات گره خورده باشد، احتمال تغییر آن کمتر خواهد بود. 🔬حتی برخی پژوهش‌ها نشان داده‌اند که گاهی ارائه مستقیم شواهد مخالف نیز نتیجه معکوس می‌دهد. در چنین شرایطی فرد نه‌تنها عقیده خود را تغییر نمی‌دهد، بلکه با شدت بیشتری از آن دفاع می‌کند. به همین دلیل تغییر باورها معمولاً از راه تحقیر، تمسخر یا اجبار رخ نمی‌دهد، بلکه نیازمند گفت‌وگو، احترام متقابل و فرصت اندیشیدن است. شاید به همین دلیل باشد که بسیاری از متفکران بزرگ، توانایی بازنگری در عقاید را یکی از نشانه‌های بلوغ فکری دانسته‌اند. ☢️ «کارل پوپر»، فیلسوف علم، معتقد بود که پیشرفت دانش از طریق کشف و اصلاح خطاها امکان‌پذیر است. از این منظر، تغییر عقیده در برابر شواهد معتبر نشانه ضعف نیست، بلکه نشانه صداقت فکری و شجاعت عقلانی است. 🤔انسان خردمند کسی نیست که هرگز اشتباه نکند؛ بلکه کسی است که وقتی با حقیقتی روشن‌تر روبه‌رو می‌شود، توان و شهامت بازنگری و تغییر در باورهای خود را داشته باشد. گاهی تغییر نظر، نه شکست، بلکه پیروزی عقل بر تعصب است. ✈️🔵 https://telegram.me/ce7en

🔍قوانین چرا وجود دارند؟ https://telegram.me/ce7en

🔎چرا نیــچــــه همچنان مهم است؟ 1. انتقاد از متافیزیک و دین: نیچه یکی از مهم‌ترین، بزرگ‌ترین و رادیکال‌ترین منتقدان سنت متافیزیک غربی و دین مسیحیت است که با نقدهای جانسوزش خاصه در سپیده دمان، غروب‌ بت‌ها، چنین گفت زرتشت، تبارشناسی اخلاق، دجال و … ریشه‌ی تمامی اخلاقیات ضعیف پرور دین مسیحیت را می‌زند. نیچه در کتاب‌هایی همانند چنین گفت زرتشت و غروب بت‌ها تعاریف، توصیف‌ها و ایده‌های سنتی و کلاسیک درباره‌ی حقیقت، خدا، و اخلاق، انسان، هستی، ارزش‌ها و هنجارها و … را زیر سؤال برد و با نگاه موی‌بینانه‌ی خود به زیر تیغ نیز نقد خود کشیده و یک‌به‌یک بی‌رحمانه بر تمامی آن‌ها می‌تازد. عبارت معروف او، “خدا مرده است”، نشان‌دهنده‌ی کشف و یافتِ فلسفی نیچه مبنی بر از دست رفتن ارزش‌های مطلق در دنیای مدرن است. (فراموش نکنیم این کشف و یافت فلسفی نیچه بود و نه بافت فلسفیِ او) نیچه بر این باور بود که فرهنگ غربی با اتکای بیش از حد به دین و فلسفه‌های کلاسیک و فیلسوفان مذهبی و سنتی رو به انحطاط نهاده است. دین، خاصه دین سیاسی شده در نزد نیچه بزرگ‌ترین مانع برای زندگی و آری‌گویی به زندگی و تبدیل کردن آن به جهنم است. به همین جهت هم بود که او صراحتا میگفت من دینامیت هستم! چراکه سراسر نقد رادیکال علیه مسیحیت و حتی یهود و ... بود. او همچون بمبی بود بر زیر ساختارهای هرچه تئولوژی و حتی ایدئولوژی است! 2. اراده‌ی قدرت: یکی دیگر از ایده‌های کلیدی نیچه، مفهوم اراده‌ی قدرت است. نیچه معتقد بود که انگیزه‌ی اصلی انسان‌ها چیزی فراتر از میل به بقا یا لذت است. نیچه می‌گفت اراده‌ای برای خلق، تسلط، و فراتر رفتن از محدودیت‌های مرسوم و معمول وجود دارد. این ایده تأثیر بسیار شگفت‌انگیزی بر حوزه‌ها و سایر علوم انسانی و اجتماعی و … خاصه فلاسفه‌ای چون فوکو، دریدا، دلوز، روانکاوان، روان‌درمان‌گران وجودی و همینطور اگزیستانسیالیست‌ها گذاشت. 3. نیهیلیسم: نیچه یکی از نخستین متفکرانی بود که نیهیلیسم را به عنوان یک بحران اساسی در دنیای مدرن شناسایی کرد. او معتقد بود که با زوال باورهای دینی و ارزش‌های سنتی، انسان با خلأیی معنایی روبه‌رو شده است. نیچه نه تنها این بحران را تشخیص داد، بلکه تلاش کرد راه‌حلی برای آن ارائه دهد: آفرینش ارزش‌های جدید. 4. فردگرایی و مفهوم ابرمرد: نیچه مفهوم ابر-انسان (Übermensch) را معرفی کرد. ابرمرد کسی است که از محدودیت‌های اخلاقی و فرهنگی گذشته عبور می‌کند و ارزش‌های جدیدی می‌آفریند. لوح‌های ارزش‌های جهان سنت را می‌شکند و گامی فراسوی مذهب و فلسفه‌ی دین‌زده بر می‌دارد و خود خالق ارزش‌هایی تازه می‌شود و به عبارت دیگر تبدیل به آفریینده می‌شود همان آفریننده و آفرینشگری که در چنین گفت زرتشت بارها و بارها توصیفش کرده است. این ایده‌ی نیچه، بعدها الهام‌بخش بسیاری از متفکران، هنرمندان و نویسندگان شد. نیچه با تأکید بر فردگرایی، انسان را به پذیرش مسئولیت برای خلق معنا در زندگی خود نیز دعوت کرد. از جمله معنی‌دار کردن مرگ و رنج و مصیبت‌ها و موانع و مشکلات زندگی‌ ذیل مفهوم اراده‌ی قدرت که سابق بر این بارها و بارها در این کانال توضیحش رفته است و عزیزان می‌توانند با سرچ عبارت اراده‌ی قدرت بدان دسترسی داشته باشند. 5. نقد اخلاق بردگی: نیچه اخلاق سنتی، به‌ویژه اخلاق مسیحی را، به عنوان یک “اخلاق بردگی” یا اخلاقیاتی ضعیف‌پرور، ریاکار پرور، پخمه‌گزین و نابغه‌خفه‌کُن توصیف می‌کرد که انسان‌ها را به ترس، گناه و انفعال سوق می‌دهد. او از اخلاقی دفاع می‌کرد که مبتنی بر توانایی، شجاعت و خلاقیت باشد یعنی «اخلاق سروری و نه اخلاق بردگی و بندگی» 6. سبک نوشتار و تاثیرگذاری ادبی: نیچه نه تنها فیلسوفی عمیق، بلکه نویسنده‌ای قدرتمند بود. سبک نوشتاری او شاعرانه، سرشار از تمثیل‌ها و ضرب‌المثل‌ها است که اندیشه‌هایش را ماندگارتر کرده‌اند. او با آثارش مانند چنین گفت زرتشت و تبارشناسی اخلاق، مفاهیم فلسفی را با قدرت ادبی بیان کرد. سبک او به «آفوریسم» مشهور است که در یادداشتی دیگر از آن سخن خواهم گفت. 7. تأثیر بر فلسفه‌ی قرن بیستم و پسامدرنیسم: اندیشه‌های نیچه تأثیر عمیقی بر متفکرانی مانند ژان پل سارتر، مارتین هایدگر، میشل فوکو و ژاک دریدا گذاشت. او با نقد بنیادین متافیزیک و ارائه‌ی دیدگاهی نو درباره‌ی ارزش‌ها، یکی از پایه‌های فلسفه‌ی پسامدرنیسم محسوب می‌شود. 📍اهمیت نیچه را می‌بایست در ابعاد گوناگونی بررسی کرد چراکه تاثیر عظیم ابر فیلسوفی چون اون صرفا در یک حوزه‌ی خاص منحصر نمی‌شود اما اصلی‌ترین نقش و تاثیر نیچه را باید در این امر جست که او به یکی از اساسی‌ترین چالش‌های انسان مدرن، یعنی بحران معنا، پاسخ داده است آن هم چه پاسخی… پاسخی به بزرگی تمامی تاریخ خرد و فلسفه و با گامی به فراسوی کل متافیزیک و تاریخ فلسفه… 🔵 https://telegram.me/ce7en