Edubba
Открыть в Telegram
1 799
Подписчики
+124 часа
-177 дней
-7630 день
Архив постов
1 799
Qurani-Kərimdə Adəmin (ə) adı dəfələrlə çəkilsə də, onun həyat yoldaşı olan Həvvanın adı heç bir ayədə qeyd edilmir. Müqəddəs kitabda o, sadəcə "sənin zövcən" və ya "onun zövcəsi" ifadələri ilə xatırlanır. Buna baxmayaraq, İslam ənənəsində və hədislərdə onun adı Həvva kimi tanınır.
Təfsirçilərin fikrincə, bunun hikmətlərindən biri də odur ki, Qurani-Kərim hadisəni qadını günahın əsas səbəbkarı kimi təqdim etməklə deyil, bütün insanlara aid bir ibrət kimi çatdırır. Buna görə də ayələrdə günah yalnız Həvvanın üzərinə qoyulmur. Əksinə, "Hər ikisi o ağacdan yedilər" (Taha, 121) ifadəsi ilə məsuliyyətin həm Adəmə, həm də onun həyat yoldaşına aid olduğu göstərilir.
Bu isə o deməkdir ki, Qurani-Kərimdə əsas diqqət günahkar axtarmağa deyil, insanın şeytanın vəsvəsəsinə aldanmasının nəticələrinə və bundan çıxarılacaq dərsə yönəldilir.
🟣 http://t.me/edubbamedia
1 799
Tolstoyun və Turgenyevin romanlarını oxuyanda maraqlı bir şey diqqəti çəkir: balolar, ziyafətlər, geyimlər, rəqslər və salon söhbətləri bəzən səhifələrlə təsvir olunur. Bəs niyə? Axı XIX əsr Rusiyası müharibələrin, yoxsulluğun, kəndli məsələsinin və böyük ictimai dəyişikliklərin yaşandığı bir imperiya idi.
Məsələ burasındadır ki, yazıçılar baldan yox, bal vasitəsilə cəmiyyətdən danışırdılar. O dövrdə rus aristokratiyasının böyük hissəsi Avropa, xüsusilə Fransa mədəniyyətinin güclü təsiri altında idi. Zadəgan ailələrində fransız dili geniş yayılmışdı, Paris modası izlənilir, Avropa davranış qaydaları nüfuz əlaməti sayılırdı.
Hətta Tolstoyun “Hərb və sülh” romanının ilk səhifələrində söhbətin böyük hissəsinin fransızca aparılması təsadüfi deyil. Bal salonu isə bu dünyanın kiçik modeli idi. Orada insanın necə geyindiyi, kiminlə rəqs etdiyi, kimə yaxınlaşdığı, kimin dəvətini qəbul etmədiyi belə onun cəmiyyətdəki yerini göstərə bilirdi. Bir baxış, bir rəqs və ya qısa söhbət bəzən uzun dialoqdan daha çox məna daşıyırdı. Tolstoy üçün bal zahiri parıltı ilə insanın daxili dünyası arasındakı fərqi göstərmək vasitəsi idi. Salonlarda musiqi çalınır, insanlar rəqs edir, həyat gözəl görünürdü. Amma həmin parıltının arxasında müharibə, ailə faciələri, mənəvi boşluq və həyatın ağır sualları dayanırdı. Dostoyevski insanı başqa tərəfdən göstərirdi. Onun dünyasında bahalı geyim və yüksək cəmiyyət insanı daxili tənhalıqdan xilas etmir. Ən böyük mübarizə küçədə və ya döyüş meydanında deyil, insanın öz daxilində - vicdanı, qorxuları və arzuları arasında gedir.
Turgenyev isə Rusiyanın Avropa ilə münasibətinə daha fərqli yanaşırdı. Qərbdən öyrənməyi vacib hesab etsə də, başqa bir mədəniyyətin yalnız zahiri əlamətlərini təkrarlamağın inkişaf olmadığını göstərirdi. Buna görə rus klassiklərində bal səhnəsi sadəcə rəqs səhnəsi deyil. O, bütöv bir cəmiyyətin portretidir.
Maraqlıdır ki, iki əsrə yaxın vaxt keçsə də, bu səhnələr bizə hələ də tanış görünür. Sadəcə bal salonlarının yerini sosial şəbəkələr tutub. O vaxt insanlar salona ən yaxşı geyimləri ilə gəlir, başqalarının onları necə gördüyünə diqqət edir, nüfuzlu insanlarla görünməyə çalışırdılar. Bu gün isə eyni ehtiyac bəzən foto, video, bahalı məkan, avtomobil və ideal həyat görüntüsü ilə ifadə olunur. Dekorasiya dəyişib, insanın başqasının gözündə necə göründüyünə verdiyi əhəmiyyət isə qalır. Bəlkə də rus klassiklərinin iki əsr sonra belə oxunmasının sirri elə bundadır: onlar öz dövrlərini təsvir edərkən insanın dəyişməyən tərəflərini yazmışdılar.
🟣 http://t.me/edubbamedia
1 799
İlk baxışda elə görünür ki, bu, sadəcə daşın üstündə oturmuş bir insandır.
Amma əslində, bu tablo insanın öz vicdanı ilə ən ağır mübarizəsini təsvir edir.
Rus rəssamı İvan Kramskoy 1872-ci ildə çəkdiyi "Səhrada Məsih" tablosunda İsa Məsihin 40 günlük səhrada keçirdiyi sınaq dövrünü təsvir edib.
Diqqət edin: əlləri möhkəm sıxılıb, baxışları yerə dikilib, günəş hələ doğmayıb. Bu, təsadüfi deyil.
Rəssam göstərmək istəyir ki, insanın həyatındakı ən çətin döyüşlər qılıncla yox, öz daxilində baş verir. Kimsə bunu görmür, amma məhz həmin an verilən qərarlar insanın taleyini dəyişir.
Maraqlıdır ki, Kramskoy bu əsər üzərində illərlə işləyib. İlk variant onu qane etmədiyi üçün tamamilə yenidən çəkib. O hesab edirdi ki, tablodakı ağrı və düşüncə hissi tamaşaçıya keçmirsə, əsər tamamlanmış sayıla bilməz.
Bu gün də dünyanın ən təsirli psixoloji tablolarından biri hesab olunur. Çünki burada qəhrəmanlıq yox, insan iradəsinin sükut içində verdiyi ən böyük mübarizə təsvir edilib.
🟣 http://t.me/edubbamedia
1 799
Botoks empatiya qurmağa mane ola bilərmi?
İnsan üzü yalnız sevincimizi, kədərimizi və təəccübümüzü göstərmir. Üz əzələləri başqalarının hisslərini anlamaqda da beynimizə kömək edir. Məsələn, qaşqabaqlı bir üz gördükdə bizim də üz əzələlərimiz hiss olunmadan həmin ifadəni təqlid edir və beyinə siqnal göndərir. Beləcə, qarşımızdakı insanın hansı hissləri keçirdiyini daha asan anlayırıq.
Alimlər 33-40 yaşlı 10 qadının beynini alına botoks vurulmazdan əvvəl və inyeksiyadan iki-üç həftə sonra yoxlayıblar. Məlum olub ki, botoksdan sonra iştirakçıların beyni emosional üz şəkillərinə əvvəlkindən fərqli reaksiya verir.
Botoks alın əzələlərinin hərəkətini müvəqqəti məhdudlaşdırdığı üçün insan qaşlarını tam çata və bütün üzü ilə gülümsəyə bilmir. Alimlərin fikrincə, üz əzələlərindən beyinə gedən siqnalların zəifləməsi başqalarının emosiyalarını müəyyənləşdirməyi də çətinləşdirə bilər.
Lakin tədqiqat cəmi 10 qadın üzərində aparılıb. Buna görə də qəti nəticəyə gəlmək üçün daha geniş araşdırmalara ehtiyac var.
Deməli, üzümüz yalnız beynin verdiyi əmrləri yerinə yetirmir - özü də beynə məlumat ötürür.
Mənbə
🟣 http://t.me/edubbamedia
1 799
Botoks empatiya qurmağa mane ola bilərmi?
İnsan üzü yalnız sevincimizi, kədərimizi və təəccübümüzü göstərmir. Üz əzələləri başqalarının hisslərini anlamaqda da beynimizə kömək edir. Məsələn, qaşqabaqlı bir üz gördükdə bizim də üz əzələlərimiz hiss olunmadan həmin ifadəni təqlid edir və beyinə siqnal göndərir. Beləcə, qarşımızdakı insanın hansı hissləri keçirdiyini daha asan anlayırıq.
Alimlər 33-40 yaşlı 10 qadının beynini alına botoks vurulmazdan əvvəl və inyeksiyadan iki-üç həftə sonra yoxlayıblar. Məlum olub ki, botoksdan sonra iştirakçıların beyni emosional üz şəkillərinə əvvəlkindən fərqli reaksiya verir.
Botoks alın əzələlərinin hərəkətini müvəqqəti məhdudlaşdırdığı üçün insan qaşlarını tam çata və bütün üzü ilə gülümsəyə bilmir. Alimlərin fikrincə, üz əzələlərindən beyinə gedən siqnalların zəifləməsi başqalarının emosiyalarını müəyyənləşdirməyi də çətinləşdirə bilər.
Lakin tədqiqat cəmi 10 qadın üzərində aparılıb. Buna görə də qəti nəticəyə gəlmək üçün daha geniş araşdırmalara ehtiyac var.
Deməli, üzümüz yalnız beynin verdiyi əmrləri yerinə yetirmir - özü də beynə məlumat ötürür.
Mənbə
🟣 http://t.me/edubbamedia
1 799
Hərəkətdə olan avtomobilin arxa oturacağında smartfona baxarkən bəzi insanlarda ürəkbulanma, başgicəllənmə, soyuq tər, halsızlıq və hətta qusma yarana bilər. Bu vəziyyət hərəkət xəstəliyi (motion sickness, yaxud kinetoz) adlanır.
Motion sickness gözlər və daxili qulaq arasında yaranan məlumat uyğunsuzluğu nəticəsində baş verir. Smartfonun ekranına baxan gözlər beynə ətrafın sabit olduğu barədə siqnal göndərir. Lakin daxili qulaqda yerləşən tarazlıq orqanı avtomobilin sürətlənməsini, döngələrini və titrəyişlərini hiss edərək bədənin hərəkətdə olduğunu bildirir. Beyin eyni anda bir-birinə zidd iki siqnal qəbul etdiyinə görə narahatlıq yaranır və nəticədə ürəkbulanma, başgicəllənmə və digər əlamətlər meydana çıxır.
Elmi araşdırmalar göstərir ki, qadınlar motion sickness-ə orta hesabla kişilərdən daha həssasdırlar. Bu həssaslığın əsas səbəblərindən biri hormonal dəyişikliklərdir. Xüsusilə menstruasiya dövründə, hamiləlik zamanı və digər hormonal dəyişikliklər baş verdikdə bu vəziyyət daha asan yarana və daha ağır keçə bilər.
Buna görə mütəxəssislər uzun avtomobil səfərlərində, xüsusilə arxa oturacaqda əyləşərkən, uzun müddət smartfona baxmamağı, əvəzində diqqəti yolun istiqamətinə və ya üfüqə yönəltməyi tövsiyə edirlər. Bu, gözlərdən və daxili qulaqdan gələn siqnalların uyğunlaşmasına kömək edərək motion sickness riskini azaldır.
🟣 http://t.me/edubbamedia
1 799
Bir çoxlarının düşündüyünün əksinə olaraq, "Çe" ləqbəli Ernesto Gevara Argentinada imkanlı ailədə dünyaya gəlmişdi. O, Buenos Ayres Universitetində tibb təhsili almış, ixtisasca həkim olmuşdu.
Lakin Latın Amerikası ölkələrinə etdiyi uzun motosiklet səfəri onun həyatını dəyişdi. Yoxsulluğu, xəstəliyi və sosial bərabərsizliyi yaxından gördükdən sonra rahat həyatını, peşəsini və varlı ailəsini geridə qoyaraq inqilabçı hərəkatlara qoşuldu.
Kubada inqilabın əsas simalarından birinə çevrilən Çe sonradan Boliviyaya gedərək burada da partizan mübarizəsini davam etdirdi.
Onun həyatının sonu isə qəribə bir hadisə ilə bağlıdır.
Rəvayətə görə, Çenin gizləndiyi ərazi barədə məlumatı yerli bir çoban verib. Sonralar ondan bunu niyə etdiyi soruşulanda belə cavab verdiyi söylənilir:
"Mən qoyunlarımı o dağlarda otarırdım. Silah səsləri heyvanlarımı qorxudurdu. Sadəcə sakitlik istəyirdim."
Beləcə, milyonların qəhrəmanı hesab edilən bir inqilabçının taleyi qoyunlarını sakit otarmaq istəyən adi bir kəndlinin qərarı ilə dəyişdi.
🟣 http://t.me/edubbamedia
1 799
Əslində "Çe" Ernesto Gevaranın soyadı deyil. Argentinada insanlar söhbət zamanı tez-tez "che" sözünü işlədirlər. Bu sözün dəqiq qarşılığı olmasa da, təxminən "ay dost", "ey", "qardaş", "dostum" mənasını verir. Ernesto Gevara da Kubaya gəldikdən sonra bu sözü demək olar ki, hər cümləsində işlədirmiş. Kubalı döyüş yoldaşları buna diqqət yetirərək onu zarafatla "Çe" çağırmağa başlayıblar.
🟣 http://t.me/edubbamedia
1 799
İnsan davranışı təkcə onun xarakterindən deyil, həm də düşdüyü mühitdən və yaşadığı emosiyalardan təsirlənir. Psixoloji tədqiqatlar göstərir ki, güclü emosional vəziyyətlər insanın diqqətini, düşüncə tərzini və davranışını müvəqqəti olaraq dəyişə bilər.
Məsələn, qatar və ya təyyarədə hamının diqqətini çəkən qeyri-adi bir hadisə baş verdikdə insanlar gündəlik "avtomatik" davranış rejimindən çıxır. Onlar ətrafdakıları daha diqqətlə müşahidə edir, yaşlı, hamilə və ya köməyə ehtiyacı olan şəxsləri daha tez fərq edir və yardım etməyə daha çox meyl göstərirlər.
Oxşar təsir toy və yas mərasimlərində də müşahidə olunur. Toylarda yaranan sevinc, birlik, paylaşma və ümid hissi insanları daha açıqürəkli, səxavətli və mehriban davranmağa sövq edir. Yas mərasimləri və qəbiristanlıq isə insana həyatın sonlu olduğunu, bir gün onun da bu dünyadan köçəcəyini xatırladır. Bu düşüncə bir çox insanda mərhəmət, bağışlama, vicdan və xeyirxahlıq hisslərini gücləndirir, insanı yaxınlarına və hətta tanımadığı şəxslərə qarşı daha anlayışlı olmağa sövq edir.
Bu hadisələrin hamısının ortaq cəhəti odur ki, onlar insanı gündəlik qayğılardan ayıraraq həyatın mənası, başqaları və öz davranışı haqqında daha dərindən düşünməyə vadar edir. Nəticədə insanlar qısa müddət ərzində daha nəzakətli, daha köməksevər və daha səxavətli davranmağa meylli olurlar.
Lakin psixoloqlar vurğulayırlar ki, bu təsir adətən müvəqqəti xarakter daşıyır. İnsan gündəlik həyat ritminə qayıtdıqca həmin emosional təsirin gücü azalır və onun davranışını yenidən əsasən xarakteri, vərdişləri, mənəvi dəyərləri və həyat tərzi müəyyən edir. Məhz buna görə də uzunmüddətli xeyirxahlığın əsasını təsadüfi emosiyalar deyil, davamlı şəkildə formalaşdırılmış dəyərlər və vərdişlər təşkil edir.
🟣 http://t.me/edubbamedia
1 799
İnsanın barmaq izləri ana bətnində hamiləliyin təxminən 10-16-cı həftələri arasında formalaşır. Bu naxışların yaranmasına təkcə genlər deyil, həm də dölün ana bətnindəki hərəkətləri, amniotik mayenin təzyiqi və digər mikromühit amilləri təsir edir.
Məhz buna görə eyni DNT-yə malik biryumurta əkizlərinin belə barmaq izləri fərqli olur.
Barmaq izinin quruluşu ömür boyu dəyişmir. Yalnız dərinin dərin qatları ciddi zədələnərsə, əvvəlki naxışın yerində çapıq əmələ gəlir. Buna görə barmaq izi bu gün də insanın şəxsiyyətini müəyyənləşdirmək üçün ən etibarlı biometrik əlamətlərdən biri hesab edilir.
🟣 http://t.me/edubbamedia
1 799
Kosmik aparatlar başqa planetləri çirkləndirməsin deyə, buraxılmazdan əvvəl çox ciddi şəkildə sterilizasiya edilir. Səbəb odur ki, Yer mənşəli kif və bakteriyalar başqa planetə (məsələn Mars) düşərsə, alimlər sonradan aşkar etdikləri mikroorqanizmlərin həqiqətən həmin planetə aid olub-olmadığını ayırd etməkdə çətinlik çəkə bilərlər. Buna görə planetlərin "bioloji çirklənmədən" qorunması kosmik tədqiqatların əsas qaydalarından biridir.
🟣 http://t.me/edubbamedia
1 799
İnsan bədənindəki hər bir hüceyrənin daxilində xromosomlar yerləşir. Xromosomların uclarında isə telomer adlanan xüsusi qoruyucu hissələr olur. Onları ayaqqabı bağının ucundakı plastik örtüyə bənzətmək olar. Bu örtük necə bağın sökülməsinin qarşısını alırsa, telomerlər də xromosomları zədələnməkdən qoruyur.
Alimlər müəyyən ediblər ki, insan yaşlandıqca telomerlər tədricən qısalır. Buna görə də telomerlər bəzən hüceyrələrin "bioloji saatı" adlandırılır.
2015-2016-cı illərdə ABŞ astronavtı Scott Kelly Beynəlxalq Kosmik Stansiyada təxminən 340 gün yaşadı. Alimlər hesab edirdilər ki, kosmik radiasiya, çəkisizlik və uzunmüddətli stress onun telomerlərini daha da qısaldacaq.
Lakin nəticə hamını heyrətləndirdi. Araşdırmalar göstərdi ki, kosmosda olduğu müddətdə Scott Kelly-nin telomerlərinin bir hissəsi uzanmışdı.
Daha maraqlısı isə Yerə qayıtdıqdan sonra baş verdi. Cəmi 48 saat ərzində telomerlər sürətlə əvvəlki uzunluğuna, hətta bəzilərində ondan da qısa vəziyyətə qayıtdı. Sonrakı aylarda isə onların əksəriyyəti yenidən normal həddə yaxınlaşdı.
Alimlər hələ də bunun dəqiq səbəbini bilmirlər. Ehtimal edilir ki, buna çəkisizlik, qidalanma rejimi, müntəzəm fiziki məşqlər, orqanizmin kosmosa uyğunlaşması və digər amillər birlikdə təsir göstərib. Bu hadisə göstərdi ki, insan orqanizmi kosmik şəraitdə gözlənilməz dəyişikliklər keçirə bilər.
Əgər Yer ilə kosmos arasında belə fərqlər telomerlərə təsir edirsə, gələcəkdə alimlər bu biliklərdən qocalmanın ləngidilməsi, xərçəng xəstəliklərinin öyrənilməsi və uzunmüddətli kosmik uçuşların təhlükəsizliyi üçün istifadə edə bilərlər.
Scott Kelly-nin kosmosdakı dəyişikliklərini müqayisə etmək üçün alimlər onun Yer üzündə yaşayan eyni genetik quruluşa malik əkiz qardaşı Mark Kelly-ni də eyni vaxtda müşahidə etmişdilər. Bu, tarixdə aparılmış ən məşhur kosmik biologiya tədqiqatlarından biri hesab olunur.
🟣 http://t.me/edubbamedia
1 799
İnsan bədənindəki hər bir hüceyrənin daxilində xromosomlar yerləşir. Xromosomların uclarında isə telomer adlanan xüsusi qoruyucu hissələr olur. Onları ayaqqabı bağının ucundakı plastik örtüyə bənzətmək olar. Bu örtük necə bağın sökülməsinin qarşısını alırsa, telomerlər də xromosomları zədələnməkdən qoruyur.
Alimlər müəyyən ediblər ki, insan yaşlandıqca telomerlər tədricən qısalır. Buna görə də telomerlər bəzən hüceyrələrin "bioloji saatı" adlandırılır.
2015-2016-cı illərdə ABŞ astronavtı Scott Kelly Beynəlxalq Kosmik Stansiyada təxminən 340 gün yaşadı. Alimlər hesab edirdilər ki, kosmik radiasiya, çəkisizlik və uzunmüddətli stress onun telomerlərini daha da qısaldacaq.
Lakin nəticə hamını heyrətləndirdi. Araşdırmalar göstərdi ki, kosmosda olduğu müddətdə Scott Kelly-nin telomerlərinin bir hissəsi uzanmışdı.
Daha maraqlısı isə Yerə qayıtdıqdan sonra baş verdi. Cəmi 48 saat ərzində telomerlər sürətlə əvvəlki uzunluğuna, hətta bəzilərində ondan da qısa vəziyyətə qayıtdı. Sonrakı aylarda isə onların əksəriyyəti yenidən normal həddə yaxınlaşdı.
Alimlər hələ də bunun dəqiq səbəbini bilmirlər. Ehtimal edilir ki, buna çəkisizlik, qidalanma rejimi, müntəzəm fiziki məşqlər, orqanizmin kosmosa uyğunlaşması və digər amillər birlikdə təsir göstərib. Bu hadisə göstərdi ki, insan orqanizmi kosmik şəraitdə gözlənilməz dəyişikliklər keçirə bilər.
Əgər Yer ilə kosmos arasında belə fərqlər telomerlərə təsir edirsə, gələcəkdə alimlər bu biliklərdən qocalmanın ləngidilməsi, xərçəng xəstəliklərinin öyrənilməsi və uzunmüddətli kosmik uçuşların təhlükəsizliyi üçün istifadə edə bilərlər.
Scott Kelly-nin kosmosdakı dəyişikliklərini müqayisə etmək üçün alimlər onun Yer üzündə yaşayan eyni genetik quruluşa malik əkiz qardaşı Mark Kelly-ni də eyni vaxtda müşahidə etmişdilər. Bu, tarixdə aparılmış ən məşhur kosmik biologiya tədqiqatlarından biri hesab olunur.
🟣 http://t.me/edubbamedia
1 799
İnsan beyni mənfi, təhlükəli və qeyri-adi hadisələrə adi hadisələrdən daha çox diqqət yetirir. Psixologiyada bu xüsusiyyət neqativlik üstünlüyü (negativity bias) adlanır. Alimlər hesab edirlər ki, bu, insanın təkamülü zamanı formalaşmış müdafiə mexanizmlərindən biridir. Təhlükəni tez hiss edən insanın sağ qalmaq ehtimalı daha yüksək olurdu.
Bu xüsusiyyət gündəlik həyatda da müşahidə edilir. Məsələn, bir yaşayış məntəqəsində gün ərzində minlərlə insan adi həyatını yaşayır, lakin bir küçədə baş verən dava bütün şəhərdə müzakirə olunur. Yaxud sosial şəbəkədə yüzlərlə normal toy videosu az izlənildiyi halda, sərxoş bir qonağın yıxıldığı və ya qalmaqal yaratdığı video qısa müddətdə milyonlarla baxış toplayır.
Eyni səbəbdən insanlar qəza, yanğın və ya digər fövqəladə hadisə baş verən yerdə dayanıb baxmağa meyilli olurlar. Halbuki həmin küçədən gün ərzində minlərlə avtomobil heç bir hadisə olmadan keçir.
Sosial şəbəkələrin alqoritmləri istifadəçilərin daha uzun izlədiyi məzmunu daha çox yaydığı üçün emosional və qeyri-adi videolar adi məzmundan daha sürətlə geniş auditoriyaya çatır.
Mənbə: R. F. Baumeister və həmmüəlliflər, Bad Is Stronger Than Good (Review of General Psychology, 2001); Daniel Kahneman, Thinking, Fast and Slow (2011). Bu əsərlər neqativ hadisələrin insan diqqəti, yaddaşı və qərarverməsinə müsbət hadisələrdən daha güclü təsir göstərdiyini elmi şəkildə izah edir.
🟣 http://t.me/edubbamedia
1 799
İnsan beyni mənfi, təhlükəli və qeyri-adi hadisələrə adi hadisələrdən daha çox diqqət yetirir. Psixologiyada bu xüsusiyyət neqativlik üstünlüyü (negativity bias) adlanır. Alimlər hesab edirlər ki, bu, insanın təkamülü zamanı formalaşmış müdafiə mexanizmlərindən biridir. Təhlükəni tez hiss edən insanın sağ qalmaq ehtimalı daha yüksək olurdu.
Bu xüsusiyyət gündəlik həyatda da müşahidə edilir. Məsələn, bir yaşayış məntəqəsində gün ərzində minlərlə insan adi həyatını yaşayır, lakin bir küçədə baş verən dava bütün şəhərdə müzakirə olunur. Yaxud sosial şəbəkədə yüzlərlə normal toy videosu az izlənildiyi halda, sərxoş bir qonağın yıxıldığı və ya qalmaqal yaratdığı video qısa müddətdə milyonlarla baxış toplayır.
Eyni səbəbdən insanlar qəza, yanğın və ya digər fövqəladə hadisə baş verən yerdə dayanıb baxmağa meyilli olurlar. Halbuki həmin küçədən gün ərzində minlərlə avtomobil heç bir hadisə olmadan keçir.
Sosial şəbəkələrin alqoritmləri istifadəçilərin daha uzun izlədiyi məzmunu daha çox yaydığı üçün emosional və qeyri-adi videolar adi məzmundan daha sürətlə geniş auditoriyaya çatır.
Mənbə: R. F. Baumeister və həmmüəlliflər, Bad Is Stronger Than Good (Review of General Psychology, 2001); Daniel Kahneman, Thinking, Fast and Slow (2011). Bu əsərlər neqativ hadisələrin insan diqqəti, yaddaşı və qərarverməsinə müsbət hadisələrdən daha güclü təsir göstərdiyini elmi şəkildə izah edir.
🟣 http://t.me/edubbamedia
1 799
Rusiyalı ekstremal yüksəklik həvəskarları Angela Nikolau və İvan Berkus uzun illərdir "rooftopper" adlanan hərəkatın ən məşhur simalarından hesab olunurlar. Rooftopperlər göydələnlərin, körpülərin və digər nəhəng tikililərin zirvəsinə qalxaraq foto və videolar çəkən ekstremal idman həvəskarlarıdır.
Angela Nikolau uşaqlıqdan gimnastika ilə məşğul olmuş, sirk artistləri ailəsində böyümüşdür. Məhz buna görə o, yüzlərlə metr yüksəklikdə belə müvazinətini rahatlıqla saxlaya bilir.
İvan Berkus isə dünyanın müxtəlif ölkələrində yerləşən onlarla göydələnin zirvəsinə qalxması ilə tanınır.
2026-cı ildə onlar icazəsiz şəkildə ABŞ-ın məşhur Empire State Building göydələninin təxminən 443 metr hündürlükdə yerləşən zirvə hissəsinə qalxdılar. Burada onlar üzərində ingilis dilində belə bir fikir yazılmış banner açdılar:
"When the power of love beats the love of power, the world knows peace"
Elə həmin yüksəklikdə İvan Berkus Angela Nikolauya evlilik təklifi etdi. Angela bu təklifi qəbul etdi və onların sevgi hekayəsi dünyanın ən təhlükəli məkanlarından birində yeni mərhələyə qədəm qoydu.
Bəs siz onların açdığı banneri Azərbaycan dilinə necə tərcümə edərdiniz?
🟣 http://t.me/edubbamedia
1 799
Rusiyalı ekstremal yüksəklik həvəskarları Angela Nikolau və İvan Berkus uzun illərdir "rooftopper" adlanan hərəkatın ən məşhur simalarından hesab olunurlar. Rooftopperlər göydələnlərin, körpülərin və digər nəhəng tikililərin zirvəsinə qalxaraq foto və videolar çəkən ekstremal idman həvəskarlarıdır.
Angela Nikolau uşaqlıqdan gimnastika ilə məşğul olmuş, sirk artistləri ailəsində böyümüşdür. Məhz buna görə o, yüzlərlə metr yüksəklikdə belə müvazinətini rahatlıqla saxlaya bilir.
İvan Berkus isə dünyanın müxtəlif ölkələrində yerləşən onlarla göydələnin zirvəsinə qalxması ilə tanınır.
2026-cı ildə onlar icazəsiz şəkildə ABŞ-ın məşhur Empire State Building göydələninin təxminən 443 metr hündürlükdə yerləşən zirvə hissəsinə qalxdılar. Burada onlar üzərində ingilis dilində belə bir fikir yazılmış banner açdılar:
"When the power of love beats the love of power, the world knows peace"
Elə həmin yüksəklikdə İvan Berkus Angela Nikolauya evlilik təklifi etdi. Angela bu təklifi qəbul etdi və onların sevgi hekayəsi dünyanın ən təhlükəli məkanlarından birində yeni mərhələyə qədəm qoydu.
Bəs siz onların açdığı banneri Azərbaycan dilinə necə tərcümə edərdiniz?
🟣 http://t.me/edubbamedia
1 799
İnsan bəzən öz qorxularını, qəzəbini, paxıllığını, travmalarını və zəif tərəflərini görmək istəmir. Elə bilir ki, bunlar yoxdur. Amma görmədiyimiz hisslər yox olmur. Onlar yenə də davranışlarımıza təsir edir və biz bunu "tale", "bəxt", "qismət" adlandırırıq.
Yunq deyirdi ki, insan əvvəlcə öz daxilini tanımalıdır. Çünki qəbul etmədiyin tərəflər səni gizlicə idarə edir. Özünü dərk etdikcə isə həyatının sükanı yavaş-yavaş öz əlinə keçir.
🟣 http://t.me/edubbamedia
1 799
1943-cü il. İkinci Dünya müharibəsi davam edir. İspaniya sahillərində britaniyalı mayorun meyiti tapılır. Biləyinə zəncirlənmiş portfeldə isə müttəfiqlərin "məxfi hücum planları" var. Sənədlər almanların əlinə keçir.
Onlar hər şeyi yoxlayırlar: sənədləri, məktubları, cibindəki əskinasları, teatr biletlərini, hətta nişanlısının şəklini. Heç bir şübhə yaranmır. Hitler sənədlərə inanır və qoşunlarının bir hissəsini Yunanıstan və Sardiniyaya yönəldir. Amma bütün bunlar əvvəlcədən hazırlanmış nəhəng bir aldatma idi.
Müharibədən illər sonra məlum oldu ki, "Mayor Uilyam Martin" adlı zabit əslində heç vaxt mövcud olmayıb. Tapılan meyit Uelsdə yaşayan, zəhərdən həyatını itirmiş evsiz Qlendaur Maykl adlı şəxsə məxsus idi.
Britaniya kəşfiyyatı onun meyitini morqdan götürmüş, üzərinə hərbi forma geyindirmiş, saxta şəxsiyyət yaratmış, cibini sevgi məktubları, şəxsi şəkillər və gündəlik əşyalarla doldurmuşdu. Hətta portfeli biləyinə zəncirləyərək xüsusi sualtı qayıqla İspaniya sahillərinə aparıb elə bir nöqtəyə buraxmışdılar ki, meyit mütləq tapılsın.
Əməliyyatın kod adı "Operation Mincemeat" ("Qiymə Əməliyyatı") idi. Tarixçilərin fikrincə, bu plan Almaniyanı Siciliyanın işğalı barədə çaşdırdı və müttəfiqlərin əməliyyatını xeyli asanlaşdırdı. Minlərlə əsgərin həyatının xilas olmasında bu hiylənin mühüm rolu olduğu hesab edilir.
🟣 http://t.me/edubbamedia
