Кітапханашы күнделігі

Соңғы оқыған көркем жинақтардың ішіндегі "Траф алаңындағы кітап дүкенінің иесі" ерекше әсер қалдырды. Әр сатып алушыға тек ақша көзі деп қарамай өмірдің өзіне айналдырып отыр. Хикаяттары ғажап.

Жүздеген адамның ішінен кіре берісте профессорымды жолықтырып қалдым . Әдеттегідей сыпайы. Әдеттегідей жүзінен нұр төгіліп тұр.

Бұл елде жүз жыл бұрын түркі дүниесінің алғашқы құрылтайы өткен. Кеше уәкілетті мекеменің жас маманымен таныстым. Елім деген азамат екен. Осы ел үшін қуандым. Әйтпесе, жұмысында өз шаруасын бітіріп жүретін қанша маман бар.

Кешегі жиын үлкен жерде болды. Таңнан жүргеннен түске қарай аяқ талып, мазам кетті. Киім ілгіштің қасынан өтіп бара жатып сүйеніп тұра тұрайыншы дедім. Ішіндегі қызметкер ішке кіріп, отырып, демалып алыңыз деді. Ыңғайлы орын жасап берді. Шара басталғанша кәдімгідей тынығып алдым. Басымды иіп, алғыс айттым. Ол өз тілінде, мен өз тілімде сөйледік.Түсіністік. Өйткені ол адамдықтың тілі еді.

Жаның жалаңаштануы бір сәт. Ізгіліктің жолы қашанда ойпаң. Миың бәрін біледі. Бірақ жаныңның шырылы дегбіріңді қашырады. Емі не, кім?!

Жарымағырлар дегені жанымды осып өтті. Жеке басыма емес күллі кітапханаға тіл тигізгені. Бұндай адамдардың жүрегі қандай болады, өзі?...

Сәлеметсіз бе, Өлең? Қалыңыз қалай, сағыныш?!

Аяр адамдардан қалай сақтанып жүру керек екенін ешкім үйретпепті...

Доктор, сізге мұның барлығын кім үйретті? Қайғы. Камю

Таңғы төртте ояндым. Тыншу. Аулада ардагерлер үйі бар. Ағай аулаға су шашып жүр екен. Қарап тұрдым. Иісі ұнайды. Таңда аулаға су шашып, сепаратордан жаңа шыққан қаймақпен самаурыннан шай ішетініміз, түтіні басылған шоққа қойылған құманнан қалампырдың иісі шығатыны... Елес боп өтті... Ол қамсыз балалығың. Есейгіміз келетін. Тез. Неге екенін. Қазір ойлап тұрсам ештеңеге айырбастай алмайтын, сатып ала алмайтын, кері қайтара алмайтын шақтар екен. Бүгінгі күнде сондай. Дәл қазірдің дәмін сезініп өмір сүргенге не жетсін?! Пекиннен көтеріп келген күрежкелерім. Әр елден күрежке мен қоңырау әкелемін. Осы жолы Бейжіңнен қоңырау алмадым, кезікпеді ме ...

Сөз деген, әдебиет деген мән дарытады. Адамның болсын, заттың болсын, құбылыстың болсын. Жалпы жаратылыстың.

Соңғы кездескенімізде сағындырмаймыз, сезімнің тағатын тауыспаймыз деп уағдаласқан ек...

Ол туралы алғаш газеттен оқыдым. Петерборда әдебиетшінің оқуын оқып жүрген кезінде сұқбат беріпті. Тегін қыз емес екенін сездім. Арасында кейін желіден жазбаларын оқып қаламын. Сосын таныстық. Өз пікірі әлдеқашан қалыптасқан, терең ойлы, бірақ өмірді қиындатпайтын ашық-жарқын екен. Әдебиеттанушы. Сабақ береді.Өлең жазады. Билейді.Және. Кітабын таныстырдық. Студенттері келді. Ұстаз ғой, бару керек деп емес құлшынып келгендері, жақсы көретіндері, Ол арқылы әдебиетті түсінетін, сүйетін бір топ жастың өсіп келе жатқанын көріп, сүйсіндім. Қоян-қолтық араласып кетпедік. Сәлеміміз түзу. Кездесіп қалғанда бір-бірімізге сүйсіне қарап,жылы сөзімізді аямаймыз.Мамандығын сезінген осындай адамдар барда өмір ғажап.

Ол үнемі әкесін айтып отыратын. Мен сияқты. Үш ұлдың анасы болса да, өмір қиын тұстарын көрсетсе де нәзіктігін жоғалтпаған. Балалық тұратын. Жүзінде, қылығында. Ол бар. Өткен шақпен айтып отырғаным, бұрын қызметтес болдық. Қазір зейнетте. Нағыз кітапханашы болды. Көп оқитын. Жай бір дүниеге жанары жастанып шыға келетін. Ол тазалық қой. Әке туралы, кітап туралы ортақ әңгімеміз көп болатын. Айтпақшы әкесі дәрігер-тін. Көрмегем. Бірақ әңгімесінен мықты азамат, ғажап дәрігер бейнесі сезілетін. Кейіпкерім мектеп бітірген соң өзі алып келіп кітапханашының оқуына түсіріпті. Өзі адам тәнін, перзенті адам жанын емдесін деген шығар. Жай ғана осы оқу жарайды демеген. Мамандықтың мәнін түсіндірген. Таңдап түсірген. Еш өкінген емеспін дейді. Мамандығының мақсұтын терең ұққан. Қабылдаған. Және оны үлкен мақтанышпен айтатын. #меніңкейіпкерім

Әдеттегі сенбі. Ішім біртүрлі бос сияқты сезім. Базар қайнап жатыр. Бүгін Лейлаға ірімшік жеуге бармадым. Дүкенді жауып, Натанның қасына барайын деп отырғам. Вероника кірді. Соландағы монастырьда монахиня. Бернард Миханның "Келлск кітабын" іздеп кепті. Жоқ еді. Тапсырыспен алдырып беретін болдым. Сегізінші ғасырдағы қолжазба ғой. Сол қолжазбадағы ерекше түс вайда шөбінен жасалады деген тұжырымнан кейін оны өздері өсіріп көрейік деп шешіпті. #Кітапдүкенініңиесі

Уақыт өткен сайын кітап құнды боп бара жатыр. Бұрында оларға жанды бейне ретінде қарайтын ем. Қазір тіптен олардан асқан дос жоқ сияқты. Әрқайсының ішінде қанша кейіпкер, қанша ой, қанша көзқарас, қанша оқиға, қанша өмір.

Мына дәптерге конспект түсіріп жатырмын. Яғни күнделікке енбеген жазбалар. Біріншіден ақпарат көбейді, екіншіден қолмен жазудан қалып барамыз. Қалам саусаққа, парақ клавиатураға айналды. Қаламмен жазу көп дүниеге үйретеді.

Кітап кадрда екінші орында дейді. Көрші елде сондай бір зерттеу жүргізген екен. Саяхат, табиғаттағыдан кейін адамдар кітаппен түскен, кітап кадрға ілінген фотолар екінші орынға шыққан дейді. Респонденттер оны жай көрнекілік үшін емес, эмоцияларын сақтап қалу үшін түсірген, түскен.

Сағынышымды басайын, түсіме енші, папа!

Қатты сөйлегенін, ақырғанын,бейәдеп сөз айтқанын естімеппін. Бүкіл болмысымен азамат, әке қандай болу керек екенін аз ғұмырында көрсетіп кетті. Мейірімге толы бейнесі мәңгілік көз алдымда.