Кітапханашы күнделігі

Соңғы кездескенімізде сағындырмаймыз, сезімнің тағатын тауыспаймыз деп уағдаласқан ек...

Ол туралы алғаш газеттен оқыдым. Петерборда әдебиетшінің оқуын оқып жүрген кезінде сұқбат беріпті. Тегін қыз емес екенін сездім. Арасында кейін желіден жазбаларын оқып қаламын. Сосын таныстық. Өз пікірі әлдеқашан қалыптасқан, терең ойлы, бірақ өмірді қиындатпайтын ашық-жарқын екен. Әдебиеттанушы. Сабақ береді.Өлең жазады. Билейді.Және. Кітабын таныстырдық. Студенттері келді. Ұстаз ғой, бару керек деп емес құлшынып келгендері, жақсы көретіндері, Ол арқылы әдебиетті түсінетін, сүйетін бір топ жастың өсіп келе жатқанын көріп, сүйсіндім. Қоян-қолтық араласып кетпедік. Сәлеміміз түзу. Кездесіп қалғанда бір-бірімізге сүйсіне қарап,жылы сөзімізді аямаймыз.Мамандығын сезінген осындай адамдар барда өмір ғажап.

Ол үнемі әкесін айтып отыратын. Мен сияқты. Үш ұлдың анасы болса да, өмір қиын тұстарын көрсетсе де нәзіктігін жоғалтпаған. Балалық тұратын. Жүзінде, қылығында. Ол бар. Өткен шақпен айтып отырғаным, бұрын қызметтес болдық. Қазір зейнетте. Нағыз кітапханашы болды. Көп оқитын. Жай бір дүниеге жанары жастанып шыға келетін. Ол тазалық қой. Әке туралы, кітап туралы ортақ әңгімеміз көп болатын. Айтпақшы әкесі дәрігер-тін. Көрмегем. Бірақ әңгімесінен мықты азамат, ғажап дәрігер бейнесі сезілетін. Кейіпкерім мектеп бітірген соң өзі алып келіп кітапханашының оқуына түсіріпті. Өзі адам тәнін, перзенті адам жанын емдесін деген шығар. Жай ғана осы оқу жарайды демеген. Мамандықтың мәнін түсіндірген. Таңдап түсірген. Еш өкінген емеспін дейді. Мамандығының мақсұтын терең ұққан. Қабылдаған. Және оны үлкен мақтанышпен айтатын. #меніңкейіпкерім

Әдеттегі сенбі. Ішім біртүрлі бос сияқты сезім. Базар қайнап жатыр. Бүгін Лейлаға ірімшік жеуге бармадым. Дүкенді жауып, Натанның қасына барайын деп отырғам. Вероника кірді. Соландағы монастырьда монахиня. Бернард Миханның "Келлск кітабын" іздеп кепті. Жоқ еді. Тапсырыспен алдырып беретін болдым. Сегізінші ғасырдағы қолжазба ғой. Сол қолжазбадағы ерекше түс вайда шөбінен жасалады деген тұжырымнан кейін оны өздері өсіріп көрейік деп шешіпті. #Кітапдүкенініңиесі

Уақыт өткен сайын кітап құнды боп бара жатыр. Бұрында оларға жанды бейне ретінде қарайтын ем. Қазір тіптен олардан асқан дос жоқ сияқты. Әрқайсының ішінде қанша кейіпкер, қанша ой, қанша көзқарас, қанша оқиға, қанша өмір.

Мына дәптерге конспект түсіріп жатырмын. Яғни күнделікке енбеген жазбалар. Біріншіден ақпарат көбейді, екіншіден қолмен жазудан қалып барамыз. Қалам саусаққа, парақ клавиатураға айналды. Қаламмен жазу көп дүниеге үйретеді.

Кітап кадрда екінші орында дейді. Көрші елде сондай бір зерттеу жүргізген екен. Саяхат, табиғаттағыдан кейін адамдар кітаппен түскен, кітап кадрға ілінген фотолар екінші орынға шыққан дейді. Респонденттер оны жай көрнекілік үшін емес, эмоцияларын сақтап қалу үшін түсірген, түскен.

Сағынышымды басайын, түсіме енші, папа!

Қатты сөйлегенін, ақырғанын,бейәдеп сөз айтқанын естімеппін. Бүкіл болмысымен азамат, әке қандай болу керек екенін аз ғұмырында көрсетіп кетті. Мейірімге толы бейнесі мәңгілік көз алдымда.

Іс-сапардан келгенін қатты күтетін едік. Әрқайсымызға жеке сыйлық, ерекше тәттілер. Таратып беріп, сүйсініп қарап тұратын.

Өзге елден көшіп келген ағайындар, жалғызілікті адамдар, қарттарға көмегін аямайтын. Ол кісілер де тікелей анау керек, мынау керек демейтін көрінеді. Маған кәмпит ұстатып кетсе, ойбу, апамның жем-шөбі таусылған-ау деп, реттейтін

Ауылға келген қонақ үйге түседі. Облком, райком. Қонақтың алдынан шығамыз. Қарсы алуға. Менің қызым деп басталған әңгімесі ұзаққа созылады екен . Көзі ботадай, тісі маржандай, шашы анадай деп. Анам ұрсатын көрінеді, Құдыш, сенде ғана бала барма, қоя ғой деп...

Ақботам дейтін. Әлсіздеу болдым ба, атымды өзгертіп, ауру адасып қалсын деді ме... Бота боп кеттім.

Той, құдалыққа да ерте кетеді. Анам бармаса да, мен қалмаймын. Ағайын-туыс,құда-жекжат,нағашы жұрт барлығының қуанышы әкемсіз өтпейтін.Қалдырмайды. Көріп өссін деді ме екен...Қоңыр дауысымен өлең оқитын. "Жезкиікті" айтқанда бала болсам да жанарым тұманданатын...

Бірге шопан аралайтынмын. Күн-түн демей ертіп кететін. Санақ жүргізетін кездерде. Мен кешке қонақтарға "әсем" дауысыммен ән сап беремін. Көйлек кигізеді, біреу мал атайды.

Қарбаласы азайғанда жұмысқа алып кететін. Жұмыс үстелі үлкен еді. Құжаттарының бір шетінде, үстелінің үстінде мен отырамын. Отырғызып қояды. Бірдеңелер шимайлап,тыныш отырамын. Аузыма дән сап қоятын. Жазуы көркем еді. Үлкен шоты болған. Соны тарсылдатып қағып отыратын. Копиравальды қағазды алғаш әкемнің үстелінен көргем.

Әкем туралы айтатын да, жазатын да дүние көп...

Мен үшін Талдықорған Бейсен аға еді. Қазір көп аялдай алмаймын. Қалаға кіргеннен мұң қабады, сағыныш үдейді, жаным жүдеп, жүрегім езіледі...