ویکی اسپیس
Открыть в Telegram
بنام آفریدگار دانا با هشت سال تولید محتوی وزین بهترین کانال تلگرام از لحاظ تولید محتوی کانال منتخب تلگرام بر اساس نظرسنجی 2020 بهترین کانال علمی تلگرام 🕊 تبلیغات 👇 @wikiadsu
Больше📈 Аналитический обзор Telegram-канала ویکی اسپیس
Канал ویکی اسپیس (@wikispace) языкового сегмента Фарси является активным участником. Сейчас сообщество объединяет 12 703 подписчиков, занимая 15 565 место в категории Образование и 25 243 место в регионе Иран.
📊 Показатели аудитории и динамика
С момента создания невідомо проект демонстрирует стремительный рост, собрав аудиторию из 12 703 подписчиков.
Согласно последним данным от 26 августа, 2026, канал показывает стабильную активность. За последние 30 дней изменение числа участников составило -210, а за последние 24 часа — -5, при этом общий охват остаётся высоким.
- Статус верификации: Не верифицирован
- Уровень вовлечённости (ER): Средний показатель вовлечённости аудитории составляет 11.42%. В первые 24 часа после публикации контент обычно набирает 4.96% реакций от общего числа подписчиков.
- Охват публикаций: В среднем каждый пост получает 1 451 просмотров. В течение первых суток публикация набирает 630 просмотров.
- Реакции и взаимодействия: Аудитория активно поддерживает контент: среднее количество реакций на один пост — 23.
- Тематические интересы: Контент сосредоточен на ключевых темах, таких как مغز, وقت, کرد, واقعیت, چیز.
📝 Описание и контентная политика
Автор описывает ресурс как площадку для выражения субъективного мнения:
“بنام آفریدگار دانا
با هشت سال تولید محتوی وزین
بهترین کانال تلگرام از لحاظ تولید محتوی
کانال منتخب تلگرام بر اساس نظرسنجی 2020
بهترین کانال علمی تلگرام
🕊 تبلیغات 👇
@wikiadsu”
Благодаря высокой частоте обновлений (последние данные получены 27 августа, 2026) канал поддерживает актуальность и высокий уровень охвата публикаций. Аналитика показывает, что аудитория активно взаимодействует с контентом, что делает его важной точкой влияния в категории Образование.
12 703
Подписчики
-524 часа
-277 дней
-21030 день
Архив постов
12 700
این بدان معناست که هر آنچه به یاد میآورید ممکن است همین یک کسر از ثانیه پیش بر اثر شانس مطلق خلق شده باشد.
با این حال، شان کارول، کیهانشناس کوانتومی و تیمش، جایگزین جالبتوجهی را پیشنهاد کردهاند. به جای اینکه ذهن ما حبابهایی زودگذر و تصادفی در کیهانی مرده باشد، ممکن است ما در واقع در یک جهان کوانتومیِ دورهای (تناوبی) و کاملاً دقیق زندگی کنیم که تا ابد تکرار میشود.
طبق مقاله آنها در اواسط سال ۲۰۲۶، کارول، نادیا دیاچنکو و ساکشی دولانی، خلأ یا روزنهای ریاضیاتی را در مکانیک کوانتوم کشف کردند که امکان وجود یک جهان چرخهای و پایدار را فراهم میکند.
مدل آنها با تنظیم دقیق حالتهای انرژی کوانتومی، تصادفی بودنِ آشفتهی مغزهای بولتزمان را دور میزند و به شکلی تمیز از مهبانگهای (بیگبنگهای) با آنتروپی پایین به رمبشهای بزرگ (بیگکرانچها) و دوباره به حالت اول منتقل میشود. اگر این فرضیه درست باشد، هر گفتگویی که داشتهاید، هر تصمیمی که گرفتهاید و هر خاطرهای که عزیز میدارید، پیش از این بینهایت بار رخ داده است—و دوباره تا ابد رخ خواهد داد.
اگرچه ممکن است برخی فکربهرشدِ بازگشت ابدی را دلهرهآور بدانند، اما این ساختار بنیادینِ اطمینانبخشی را برای واقعیت ما فراهم میکند و ثابت میکند که آگاهی ما یک ویژگی پایدار و همیشگی از کیهان است.
منبع: Carroll, S. M., Diachenko, N., & Dulani, S. (2026). Toward a Phenomenologically Acceptable Quantum Cyclic Universe. arXiv preprint arXiv:2605.30405.
@wikispace 💫
12 700
مدل جدیدی در فیزیک کوانتوم پیشنهاد میکند که ما در واقعیتی زندگی میکنیم که تا ابد به معنای واقعی کلمه تکرار میشود.
برای دههها، کیهانشناسان با مفهومی عمیقا نگرانکننده دستوپنجه نرم کردهاند: پارادوکس مغز بولتزمان. این نظریه ترجیح میدهد اینگونه استدلال کند که در یک جهان بینهایت و در حال مرگ، نوسانات تصادفی ذرات بسیار محتملتر است که به شکلی خودبهخودی یک مغز آگاهِ تنها با خاطراتی ساختگی را شکل دهند، تا اینکه کل یک جهان واقعی از ناظران تکاملیافته را به وجود آورند.
@wikispace 💫👇
12 700
آسیب اصلی ناشی از موج شوک نیست—چراکه فضا خالیتر از آن است که بتواند موج شوک را منتقل کند—بلکه ناشی از پرتوهای ایکس است. حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد از انرژی یک انفجار هستهای به صورت پرتو ایکس آزاد میشود و لایه باریکی از سطح سیارک را تقریباً در یک لحظه میسوزاند و تبخیر میکند. این سنگِ تبخیرشده با شدت به سمت بیرون شلیک میشود و سیارک را در جهت مخالف هل میدهد؛ شبیه به نحوی که خروج گاز از یک دنبالهدار میتواند هسته آن را به چرخش درآورد.
این شبیهسازیها با استفاده از شکل واقعی سیارک «بنو» به نتیجهای برخلاف انتظار دست یافتند. منفجر کردن بمب در فاصله دورتر (۲۵ متری به جای ۱۰ متری) باعث شکستگیهای گستردهتری شد؛ زیرا پخش شدن نازکتر پرتوهای ایکس روی سطح بیشتر، نسبت به تمرکز آنها در یک نقطه داغ، سنگهای بیشتری را ترک داد. در دقیقترین اجرای این شبیهسازی، بیش از ۹۸ درصد از مواد دچار آسیب شدند و سرعت حرکت بیشتر آنها آنقدر بالا بود که به کلی از جاذبه خودِ سیارک گریختند.
پرتو یک چراغقوه را تصور کنید: وقتی آن را نزدیکتر میبرید، کوچک و پرنور است؛ وقتی آن را عقب میکشید، کمنورتر اما پهنتر میشود—و در این سناریو، پرتوی پهنتر برنده شد.
هنوز یک چالش باقی مانده است. طولانیترین شبیهسازی تنها ۱۴۵ میلیثانیه از این رویداد را پوشش داد و اجرای همین مقدار هم ۵۹ روز طول کشید؛ بنابراین هنوز هیچکس نمیداند که آیا این قطعات به صورت ایمن پراکنده باقی میمانند یا دوباره کنار هم جمع میشوند و جسم خطرساز دیگری را میسازند.
آیا دانستن اینکه بمب هستهای هرگز با سیارک برخورد نمیکند، نظرتان را درباره باورپذیر بودن این روش دفاعی تغییر میدهد؟
@wikispace 💫
12 700
انفجار هستهای یک سیارک اصلاً آنطور که در فیلمها میبینیم کار نمیکند. نیازی نیست روی آن جرم آسمانی فرود بیایید، آن را سوراخ کنید یا حتی کلاً به آن دست بزنید.
تیمی به سرپرستی ایزایا سانتیستوان، اخترفیزیکدان آزمایشگاه ملی لارنس لیورمور، انفجار یک ابزار هستهای ۱ مگاتنی را در برابر یک سیارک ۱۶۰ متری (تقریباً به اندازهای که میتواند یک شهر را با خاک یکسان کند) شبیهسازی کردند. بمب هرگز با سطح سیارک تماس پیدا نمیکند، بلکه در فاصله چند متری آن منفجر میشود.
@wikispace 💫👇
12 700
آنها از هزاران و شاید میلیون سال پیش چراغ خاموش می آیند و می روند و در برهه هایی به انسان ها کمک کرده اند. من با اطمینان می گویم که برخی از سازه های باستانی بدون کمک شان ممکن نبود. آنها دوستدار ما هستند و هیچ دشمنی با ما ندارند و بنای دخالت هم در کار ما ندارند فقط در زمان های خیلی بحرانی ممکن است دخالت های کوچکی بنفع ما بکنند.
این مستند جذاب یک و نیم ساعتی را می توانید همین حالا سفارش دهید.
با زيرنويس فارسی اختصاصی کانال داکس فوریو زیرمجموعه ویکی اسپیس
برای اطلاعات بیشتر کانال زیر را بزنید
@docs4u 👈
12 700
یک پاسخ محتمل این است که تمدنهای تکنولوژیک ممکن است مرحلهای خطرناک داشته باشند؛ مرحلهای که در آن تواناییشان در تغییر یا نابودی محیط زیست، سریعتر از تواناییشان در همکاری و برنامهریزی رشد میکند. سلاحهای هستهای یک مثال واضح هستند؛ سایر خطرات در مقیاس تمدنی شامل همهگیریهای مهندسیشده، تخریب محیط زیست، برخورد سیارکها و فناوریهای نوظهور بدون کنترلِ مناسب میشوند.
منظور کاکس این نیست که انقراض بشر اجتنابناپذیر است؛ بلکه این است که داشتن هوشِ کافی برای ساخت فناوریهای قدرتمند، به طور خودکار منجر به تولید خرد یا هماهنگی سیاسیِ لازم برای مدیریت آن فناوری نمیشود.
در اینجا یک چشمانداز کیهانیِ بسیار جذاب وجود دارد: یک تمدن میتواند برای هزاران سال بقا داشته باشد و با این حال در مقیاس زمانِ اخترشناختی تقریباً نامرئی باشد. کهکشان راه شیری بیش از ۱۳ میلیارد سال قدمت دارد. اگر تمدنهای تکنولوژیک معمولاً پدیدار شوند و سپس نسبتاً سریع از بین بروند، دو تمدن که توانایی ارتباط با یکدیگر را داشته باشند بهندرت ممکن است همزمان وجود داشته باشند.
این احتمال با مفهومی مرتبط است که غالباً «فیلتر بزرگ» نامیده میشود: جایی میان مادهی بیجان و یک تمدنِ دیرپا و مسافرِ فضا، ممکن است یک یا چند موانعِ فوقالعاده دشوارِ تکاملی یا جوامعی وجود داشته باشد.
و یک تاریکتر هم زیر آن مطرح میشود:
آیا بشریت در حال نزدیک شدن به یک فیلتر بزرگ است — یا ما پیش از این از سختترینِ آنها عبور کردهایم؟
کاکس در جای دیگری روی رویِ دیگرِ این استدلال تأکید میکند: وجودِ موقت و غیرمحتملِ ما دقیقاً همان دلیلی است که چرا تمدن و حیات باید فوقالعاده ارزشمند و گرانبها تلقی شوند.
@wikispace 💫
12 700
این متن منتسب به برایان کاکس، فیزیکدان، است و در کتاب او با نام «جهان انسان» (Human Universe) محصول سال ۲۰۱۴ آمده است. این تصویر بخشی از متن ابتدایی را حذف کرده است؛ جایی که کاکس میگوید در حال تأمل روی بحثهای کنفرانس گرین بنک دربارهی این موضوع است که چرا تمدنهای پیشرفتهی تکنولوژیک ممکن است از بین بروند.
این ایده بزرگتر مستقیماً به پارادوکس فرمی وصل میشود: اگر تمدنهای هوشمند باید بارها در کهکشان راه شیری به وجود آمده باشند، چرا ما هیچ مدرک متقاعدکنندهای از وجود آنها نمیبینیم؟
@wikispace 💫👇
12 700
بخش کوتاهی از مستند تهاجم خاموش :یوفوها در استرالیا
این داستان ها صددرصد واقعی است. اظهارات پلیس نیوسالت ولز و اینکه آنها تمام ماجرا را تایید کرده اند.
چیزهایی در این مستند می بینید که مطمئنا باورش برایتان سخت خواهد بود.
این مستند برای گروههای سنی بالای 16 سال است.
اگر به این مدل مستندها علاقمند هستید همین الان می تونید سفارش بدید دو دقیقه بعد 60 مستند با زيرنويس و دوبله دریافت کنید.
برای سفارش به آیدی زیر پیام دهید.
👇
@editor_51
12 700
اینجا یکی از پلکان های داخل هرم گیزه در مصر است. فقط تصور کنید از چهلر طرف با سنگ ساخته شده است بین سنگ ها هم مشخص نیست از چه ملاتی استفاده کردن. جالب اینکه چندین سال پیش دانشمندان با زحمت توانستند ترکیب ملات را کشف کنند اما وقتی آن مواد را با هم ترکیب می کردن نتیجه کار سریع خشک و پودر می شد.
کلا در اسرار خفته اند این اهرام و سوال اساسی که کسی نتونسته جواب بده اینه که حالا چرا اهرام باید بسازن؟ چرا مکعب یا شش ضلعی و... نمی ساختن؟ گرچه دلايلی آورده شده اما قانع کننده نیستند.
شما در این زمینه چه نظری دارید؟
@wikispace 💫
12 700
در سال ۱۹۶۱، یوری گاگارین بهعنوان نخستین انسان به فضا سفر کرد. او پس از یک بار گردش به دور زمین، وارد جو شد و با چتر نجات در نزدیکی منطقهای روستایی در حوالی رودخانه ولگا شوروی فرود آمد. از آنجا که فضاپیما و خود گاگارین بهصورت جداگانه فرود آمدند، او بهجای یک محل رسمی فرود، در یک مزرعه روی زمین نشست.
گفته میشود یک کشاورز و زن و نوهاش او را در حالی دیدند که لباس پروازی نارنجیرنگ و کلاه فضانوردی بر سر داشت و در ابتدا از دیدنش شوکه شدند و نمی فهمیدند این اتفاقات یعنی چه؟ گاگارین تا از جایش حرکت کرد آنها همه پا به فرار گذاشتند هرچه او فریاد می زد بایستید کسی جرات نداشت بایستد. او به ناچار باید موقعیتش را به مرکز فضایی گزارش میداد. گاگارین به ناچار بدنبال آنها دوید روستاییان وارد خانه هایشان شده و درها را بستند. او درب یکی از خانه ها را زد و به آنها ماجرا را توضیح داد اما آنها که هیچ ایده ای از فضانوردی نداشتند باور نمی کردند. او سپس شروع کرد برای آنها از مسکو و رئیس جمهور گفت و اسم چند نفر که روستاییان می شناختند تا سرانجام آنها بیرون آمده و او را با اسب به نزدیک ترین مرکز ارتش رساندند.
@wikispace 💫
12 700
جان کیریاکو این اظهارات را در ماه ژانویه در برنامه صوتیتصویری «خاطرات یک مدیرعامل» استیون بارتلت مطرح کرد. او گفت: «آنها میتوانند کنترل تلویزیون هوشمند شما را به دست بگیرند و بلندگو را به صَداعکِس (مـ.ـیکروفون) تبدیل کنند تا بتوانند به آنچه در اتاق گفته میشود گوش دهند، حتی زمانی که تلویزیون خاموش است. دستگاه همچنان میتواند هر آنچه در اتاق گفته میشود را بشنود و آن را به سازمان اطلاعاتی مخابره کند.» او افزود که هیچکدام از اینها برای او جدید نبوده است: «زمانی که تازه استخدام شده بودم هم آنها قادر به انجام این کار بودند، این فناوری قدیمی است»، که اشارهای به اواخر دهه ۱۹۸۰ داشت.
کیریاکو یک شخص نامعتبر یا حاشیهای نیست. او از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۴ در این سازمان خدمت کرد، در سال ۲۰۰۷ به اولین افسری تبدیل شد که استفاده این نهاد از روش شـ.ـکنجه «غرقمصنوعی» را علناً تأیید کرد، و پس از متهم شدن طبق قانون جـ.ـاسـ.ـوسی، ۲۳ ماه را در زِ.نـ.ـدان گذراند.
مبنای استنادی و اسنادی این ادعا، مجموعه «گاوصندوق ۷» است؛ بیش از ۸٬۰۰۰ فایل محرمانه که افشاگر دادهها (ویکیلیکس) در مارس ۲۰۱۷ منتشر کرد. در میان آنها ابزاری با نام رمز «فرشته گریان» وجود داشت که با همکاری سازمان اطلاعات داخلی بریتانیا توسعه یافته و تلویزیونهای سری اف سامسونگ را هدف قرار میداد. این ابزار دستگاهها را در حالت «خاموشی صوری» قرار میداد که به نظر میرسید دستگاه خاموش است، اما ضبط صدا همچنان ادامه داشت.
یک شفافسازی فنی: ابزار فرشته گریان به جای تبدیل بلندگوها به حسگر صوتی، از حسگر صوتی موجود خود دستگاه استفاده میکرد؛ که این خود یک ادعای مجزا و مورد مناقشهتر است.
@wikispace 💫
12 700
یک افسر سابق سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا میگوید نهادهای اطلاعاتی میتوانند از طریق یک تلویزیون هوشمند—در حالی که به نظر میرسد خاموش است—به صدای محیط گوش دهند، و اسناد از طبقهبندیخارجشدهای وجود دارند که پشتیبان این ادعا هستند.
@wikispace 💫👇
12 700
شهرت اصلی کامو به خاطر نظریه «پوچی» یا همان عبثگرایی است. او میگفت انسانها مدام در دنیایی که هیچ معنایی ندارد، دنبال معنا میگردند. اما به جای اینکه ناامید شویم و زانو بزنیم، باید این واقعیت را بپذیریم و با شجاعت، مناعت طبع و مهربانی به زندگی ادامه دهیم. از معروفترین کتابهای او میشود به بیگانه، افسانه سیزیف، طاعون و انسان طغیانگر اشاره کرد.
در سال ۱۹۵۷، کامو به خاطر اثرگذاری و جایگاه والایش در ادبیات، برنده جایزه نوبل ادبیات شد. با اینکه خیلیها او را کنار اگزیستانسیالیستها قرار میدهند، خودش این برچسب را نپذیرفت و خطمشی فلسفی خودش را جلو برد. کامو سال ۱۹۶۰ و در ۴۶ سالگی در یک تصادف رانندگی از دنیا رفت. امروز همه او را با نگاه عمیقش به آزادی، اخلاق و جستجوی معنا به یاد میآورند و نوشتههایش هنوز هم در سراسر جهان الهامبخش خوانندگان است.
@wikispace 💫
12 700
آلبر کامو (۱۹۱۳–۱۹۶۰) نویسنده، فیلسوف، روزنامهنگار و مقالهنویس فرانسوی بود که خیلیها او را از تأثیرگذارترین متفکران قرن بیستم میدانند. کامو در موندووی (درئان امروزی در الجزایر) به دنیا آمد، در خانوادهای فقیر بزرگ شد و بعدها در دانشگاه الجزیره فلسفه خواند. تجربیاتی که در طول جنگ جهانی دوم و همراهی با جنبش مقاومت فرانسه به دست آورد، دیدگاهش را درباره عدالت، آزادی و وضعیت انسانها شکل داد.
@wikispace 💫👇
12 700
* استفاده از تکنیک ساییدن و صیقلکاری: انسانهای این عصر یاد گرفته بودند که با استفاده از سنگهای سختتر (مثل کوارتز یا سنگهای آذرین) و ماسه و آب، سنگهای نرمتری مثل سنگ آهک را بتراشند، شکل دهند و صیقل بزنند.
* دسترسی به آبسیدین (شیشه آتشفشانی): سنگ آبسیدین به شدت تیز و برنده است. آنها از لبههای تیز آبسیدین به عنوان ابزار دقیق برای ظریفکاری و برش استفاده میکردند و از تکههای صیقلی و سیاه آن هم برای چشمهای مجسمه بهره بردند.
* پیشرفت فرهنگی و معبندسای: این دوره دقیقاً همزمان با ساخت بناهای حیرتانگیز گوبکلیتپه (Göbekli Tepe) در همان منطقه (جنوب شرق ترکیه امروزی) است. مردمی که توانسته بودند ستونهای سنگی چند تنی گوبکلیتپه را با نقشبرجستههای پیچیده خلق کنند، دانش و مهارت کافی برای تراشیدن یک مجسمه تکنفره به اندازه انسان واقعی را هم داشتند.
بنابراین، «مرد اورفا» نهتنها ساخت دست انسان عصر حجر است، بلکه نشاندهنده جهش بزرگ فکری، هنری و فنی انسان در آستانه خروج از عصر سنگ و آغاز عصر کشاورزی و شهرنشینی است.
مجسمه «مرد اورفا» در منطقه زیر کشف شده است:
* مکان کشف: شهر شانلیاورفه (Şanlıurfa) در جنوب شرقی ترکیه (در نزدیکی منطقه معروف گوبکلیتپه). این مجسمه در سال ۱۹۹۳ میلادی در جریان عملیات ساختوساز در نزدیکی منطقه تاریخی بالیکلیگؤل (Balıklıgöl) بهطور اتفاقی از زیر خاک بیرون آمد.
* زمان ساخت (قدمت): قدمت این مجسمه به حدود ۹,۵۰۰ تا ۱۰,۰۰۰ سال پیش از میلاد (تقریباً ۱۱,۵۰۰ سال پیش) بازمیگردد که مربوط به دوره نوسنگی پیش از سفال است.
@wikispace 💫
12 700
بله، کاملاً ممکن است و اتفاقاً این مجسمه یکی از شاهکارهای نمادین همین دوران است!
مجسمه «مرد اورفا» متعلق به دوره نوسنگی پیش از سفال (Pre-Pottery Neolithic) است؛ یعنی دقیقاً زمانی که انسان در بخش پایانی عصر حجر به سر میبرد.
چطور انسان عصر حجر توانست چنین مجسمهای بسازد؟
شاید تصویر ذهنی ما از «انسان عصر حجر»، افرادی غارنشین با ابزارهای بسیار ابتدایی باشد، اما انسانهای دوره نوسنگی (حدود ۱۱,۵۰۰ سال پیش) جوامعی پیشرفتهتر از آنچه تصور میکنیم داشتند:
@wikispace 💫👇
12 700
اختلال وسواس فکری-عملی تا حدی از طریق حلقههای عصبی بیشفعال میان قشر اوربیتوفرونتال ــ که خطاها را تشخیص داده و احساس اضطراب ایجاد میکند ــ و عقدههای قاعدهای ــ که این اضطراب را پردازش کرده و به رفتارهای تکراری و اجباری تبدیل میکند ــ شکل میگیرد.
با آسیبزدن و مختل کردن فیزیکی این مدار عصبی بیشفعال، گلوله عملاً مانند نوعی جراحی روانی ناخواسته و بسیار موضعی مغز عمل کرد؛ چیزی شبیه به یک لُکوتومی هدفمند. در نتیجه، سازوکار عصبیای که موجب افکار وسواسی و رفتارهای اجباری میشد، تا حد زیادی خاموش شد.
از آنجا که آسیب تا حد زیادی به شبکه عمقی پیشانی-عقدههای قاعدهای محدود بود، وضعیت روانی او تغییر کرد، بدون اینکه هوش عمومی، شخصیت یا حافظه او به شکل قابلتوجهی آسیب ببیند.
این مورد پزشکی عجیب و مستند توسط روانپزشکی به نام دکتر لزلی سولایوم مورد بررسی قرار گرفت و بعدها در منابع علمی روانپزشکی منتشر شد. این پرونده اطلاعات ارزشمندی درباره ساختارهای مغزی دخیل در بیماریهای روانی در اختیار متخصصان علوم اعصاب قرار داد و به درک بهتر مسیرهای عصبی مرتبط با اختلال وسواس و توسعه درمانهای هدفمندتر برای موارد شدید آن کمک کرد.
یک نفر را که فکر میکنید این داستان برایش جالب است، تگ کنید.
@wikispace 💫
12 700
در دهه ۱۹۸۰، مردی ۱۹ ساله که به اختلال وسواس فکری-عملی شدید و مقاوم به درمان مبتلا بود، در تلاش برای خودکشی با یک تفنگ به سر خود شلیک کرد. گلوله در لوب پیشانی چپ او گیر کرد. او بهطرز معجزهآسایی زنده ماند، اما گلوله بهطور دقیق به بخشهایی از شبکه پیشانی-عقدههای قاعدهای چپ، از جمله قسمتهایی از عقدههای قاعدهای و قشر اوربیتوفرونتال آسیب وارد کرد.
@wikispace 💫👇
12 700
اختلال وسواس فکری-عملی تا حدی از طریق حلقههای عصبی بیشفعال میان قشر اوربیتوفرونتال ــ که خطاها را تشخیص داده و احساس اضطراب ایجاد میکند ــ و عقدههای قاعدهای ــ که این اضطراب را پردازش کرده و به رفتارهای تکراری و اجباری تبدیل میکند ــ شکل میگیرد.
با آسیبزدن و مختل کردن فیزیکی این مدار عصبی بیشفعال، گلوله عملاً مانند نوعی جراحی روانی ناخواسته و بسیار موضعی مغز عمل کرد؛ چیزی شبیه به یک لُکوتومی هدفمند. در نتیجه، سازوکار عصبیای که موجب افکار وسواسی و رفتارهای اجباری میشد، تا حد زیادی خاموش شد.
از آنجا که آسیب تا حد زیادی به شبکه عمقی پیشانی-عقدههای قاعدهای محدود بود، وضعیت روانی او تغییر کرد، بدون اینکه هوش عمومی، شخصیت یا حافظه او به شکل قابلتوجهی آسیب ببیند.
این مورد پزشکی عجیب و مستند توسط روانپزشکی به نام دکتر لزلی سولایوم مورد بررسی قرار گرفت و بعدها در منابع علمی روانپزشکی منتشر شد. این پرونده اطلاعات ارزشمندی درباره ساختارهای مغزی دخیل در بیماریهای روانی در اختیار متخصصان علوم اعصاب قرار داد و به درک بهتر مسیرهای عصبی مرتبط با اختلال وسواس و توسعه درمانهای هدفمندتر برای موارد شدید آن کمک کرد.
یک نفر را که فکر میکنید این داستان برایش جالب است، تگ کنید.
@wikispace 💫
12 700
ماری کوری که یکی از پیشگامان فیزیک مدرن به شمار میرود، در دورانی که زنان اغلب از ورود به دانشگاهها محروم بودند، از نخستین زنانی در فرانسه بود که موفق به دریافت مدرک دکترا شد.
او به همراه همسرش، پیر کوری، عناصر پولونیوم و رادیوم را کشف کرد. نام «پولونیوم» را نیز به افتخار سرزمین مادریاش، لهستان، انتخاب کرد.
در سال ۱۹۰۳، ماری و پیر کوری به همراه آنری بکرل، بهدلیل تحقیقاتشان درباره رادیواکتیویته، جایزه نوبل فیزیک را دریافت کردند.
در سال ۱۹۱۱، ماری کوری دومین جایزه نوبل خود را در رشته شیمی، بهدلیل پژوهشهایش درباره جداسازی رادیوم و پولونیوم، دریافت کرد.
اما دستاوردهای او تنها به آزمایشگاه محدود نمیشد. در طول جنگ جهانی اول، او دستگاههای قابلحمل اشعه ایکس را برای استفاده در خطوط مقدم توسعه داد؛ دستگاههایی که به «کوریهای کوچک» (Little Curies) معروف شدند.
دخترش، ایرن ژولیو-کوری، در سال ۱۹۳۵ به همراه همسرش فردریک ژولیو-کوری جایزه نوبل شیمی را دریافت کرد. دختر دیگرش، اِو کوری، نیز در زمینههای اجتماعی و فرهنگی فعالیت کرد و از جمله با یونیسف همکاری داشت.
ماری کوری در سال ۱۹۳۴ بر اثر کمخونی آپلاستیک درگذشت؛ بیماریای که با قرار گرفتن طولانیمدت در معرض پرتوهای رادیواکتیو مرتبط بود.
حتی چندین دهه پس از مرگ او، بسیاری از دفترچههای یادداشت ماری کوری همچنان رادیواکتیو هستند و در فرانسه در جعبههای مخصوص با پوشش سربی نگهداری میشوند.
#ماری_کوری #جایزه_نوبل #فیزیک #شیمی #علم
ما محتوای علمی و جذاب منتشر میکنیم. برای مطالب بیشتر به ما بپیوندید.
@wikispace 💫
