NeoJadid

“Kelajakdagi sinfiy tafovut kim o‘qiy oladi va tanqidiy fikrlay oladi, kim esa bunga qodir emasligiga bog‘liq bo‘ladi. Keling, bu yerdagi har bir o‘qituvchi nima haqda gapirayotganini va amaliyotdagi har bir pedagog nimani kuzatayotganini tushuntirib beraman: o‘quvchilar orasida asosiy tanqidiy fikrlash ko‘nikmalari va savodxonlik darajasining keskin pasayishi kuzatilmoqda. Bu ayniqsa o‘rta maktab yoshidagi o‘quvchilarda yaqqol namoyon bo‘lmoqda, chunki ular murakkabroq materiallar bilan ishlamoqda, ammo oddiy tushunchalarni anglay olmayaptilar yoki ular haqidagi asosiy ma’lumotlarni xotirada saqlay olmayaptilar. Bu esa mehnat bozoriga kirib kelayotgan, ammo asosiy tushunish ko‘nikmalari yetishmaydigan avlodni shakllantirmoqda, bu esa ular uchun ish topish va uni saqlab qolishni ancha qiyinlashtiradi. Boshqa tomondan esa, ancha boyroq oilalardagi bolalarni faqat davlat maktablaridan olib chiqib, masalan, Montessori kabi maktablarga jo‘natish emas, balki ularni texnologiyalardan ham cheklash tendensiyasi kuzatilmoqda. Ularga o‘smirlikkacha planshetlar yoki telefonlar berilmaydi, eng ko‘pi bilan televizor yoki video o‘yin qurilmalariga ruxsat beriladi. Ular bo‘sh vaqtini esa oddiy bolalik mashg‘ulotlari bilan to‘ldiradi: ko‘chada o‘ynash, kitob o‘qish, bo‘yash kitoblari bilan shug‘ullanish. Bu mashg‘ulotlar o‘yinday tuyulsa-da, aslida insonni katta bo‘lganida atrof-muhitda yaxshiroq yo‘l topa olishga yordam beradigan “yumshoq ko‘nikmalar”ni rivojlantiradi. Kelajakdagi farq kim sun’iy intellektdan foydalana oladi va kim foydalana olmasligida bo‘lmaydi. Farq kim ACT imtihonida yuqori natija ko‘rsatib, to‘liq grant oladi va kim ololmasligida ham bo‘lmaydi. Asosiy farq kim oddiy tarzda fikr yurita oladi va kim bunga qodir emasligida bo‘ladi. Bunday ko‘nikmalarga ega bo‘lmaganlar esa ehtimol orqada qolib ketadi.” Jonathan Buchwalter, pedagog, tarix va ijtimoiy fanlar oʻqituvchisi Tarjima: Madina Musayeva