मराठी व्याकरण

🔷 प्रश्न 42 उत्तर - 4 तक्षक , उरग , साप , सर्प

🔷प्रश्न 41 उत्तर - 4 चाप , कोदंड ,धनुष्य

🔷 प्रश्न 40 उत्तर 3 धव , भ्रतार , नवरा

🔹मराठी व्याकरण - भाषेतील रस रसाचा शब्दश: अर्थ ‘चव’ किंवा ‘रुची’ असा आहे. व्यवहारात गोड, आंबट, खारट, तुरट, तिखट व कडू असे सहा रस आहेत. या सहा रसांमुळेच आपणास पदार्थांची गोडी किंवा चव कळते. यालाच आपण रसास्वाद म्हणतो. साहित्य वाचल्याने, ऐकल्याने किंवा पाहिल्याने मानवी अंत:करणातील भावना उद्दीपित होतात व रसानिर्मिती होते. मानवी मनात काही भावना कायमच्या वास करीत असतात उदा. प्रेम करण्याची, रागावण्याची, हसण्याची, दु:खाची, पराक्रमांची इ. या मनातील ‘स्थिर’ व ‘शाश्वत’ भावनांनाच काव्यशास्त्रात ‘स्थायीभाव’ असे म्हणतात. साहित्य कृतीच्या वाचनाने ‘स्थायी भाव’ जागृत होतात व रसनिर्मिती होते. १) स्थायीभाव - रती रसनिर्मिती – शृंगार हा रस कुठे आढळतो - स्त्री-पुरुषांना एकमेकांबद्दल वाटणाऱ्या प्रेमातून किंवा आकर्षणाच्या वर्ननातुन उदा – डोळे हे जुलमी गडे रोखुनी मज पाहु नका. २) स्थायीभाव – उत्साह रसनिर्मिती - वीर हा रस कुळे आढळतो - पराक्रम, शौर्य, धीरोदात्त प्रसंग यांच्या वर्णनात उदा. ‘शुर आम्ही सरदार आम्हाला काय कुणाची भीती’ ३) स्थायीभाव –शोक रसनिर्मिती – करुण हा रस कुठे आढळतो - दुख, वियोग, संकट यांच्या वर्णनात उदा – आई म्हणोनि कोणी, आईस हाक मारी, ती हाक येई कानी, मज होय शोककारी! ४) स्थायीभाव – क्रोध रसनिर्मिती – रौद्र हा रस कुळे आढळतो – क्रोध, चीड किंवा रागाचे वर्णन उदा – मनिषाच्या त्या वर्तनाकडे आई डोळे वटारून पाहत होती. ५) स्थायीभाव – हास रसनिर्मिती – हास्य हा रस कुठे आढळतो - विसंगती, असंबध्द भाषण, विडंबन,चेष्टा यांच्या वर्णनात. उदा – मानसीच पेपर लिहिताना लक्ष विचलित होऊ नये म्हणून रश्मी बरोबर अडीच तास आठ दिवस भजी तळत बसायची. ६) स्थायीभाव – भय रसनिर्मिती- भयानक हा रस कुळे आढळतो - युद्ध, मृत्यु, खून, सूड, राक्षस, स्मशान इ. च्या वर्णनात. उदा. तो गुरासारखा ओरडला त्याचे सारे रक्त उलथे पालथे झाले व त्याने जोरात किंकाळी फोडली. ७) स्थायीभाव – जुगुप्सा रसनिर्मिती – बीभत्स हा रस कुठे आढळतो - किळस, वीट, तिटकारा इ. च्या वर्णनात. उदा – मुंबईचा कामगार चाळीतल्या दहा बाय बाराच्या घरात, कचऱ्याच्या ढिगाऱ्याशेजारी, ओकारी आणणाऱ्या दुर्गधीत आयुष्यभर खितपत पडलेला असतो. ८) स्थायीभाव – विस्मय रसनिर्मिती- अदभुत हा रस कुठे आढळतो - आश्चर्यकारक गोष्टींच्या वर्णनात उदा – असावा सुंदर चॉकलेटचा बंगला चंदेरी सोनेरी चमचमता चांगला. ९) स्थायीभाव – शम (शांती) रसनिर्मिती – शांत हा रस कुळे आढळतो - परमेश्वर विषयक भक्ती भाव असलेली गांणी किंवा वातावरणात. उदा – सर्वात्मका शिवसुंदरा, स्वीकार या अभिवादना, तिमिरातुनि तेजाकंडे प्रभू आमच्या ने जीवंना !

मराठी व्याकरण : 'र' बाबत नियम

द्विगु समास

सर्वनामांचा वचनविचार

🟢 कंबाईन गट ब पूर्व परीक्षा 2026 हॉल तिकीट आले आहेत.. 👇👇 https://mpsconline.gov.in/candidate/login

मराठी विषयाच्या अपडेटसाठी जॉईन करा : @Marathi

🔸प्रश्न 39 उत्तर - 1

🔸प्रश्न 38 उत्तर 1

🔸प्रश्न 37 उत्तर 1

प्रश्न 36 उत्तर - 1