ARGIA

🎬 Fatherland filmaren bideo-analisia egin dute Maria Ortega eta Gorka Peñagarikano lankideek. Eta hemen dituzu idatzizko bi film kritika, Eneko Atxaren eskutik: 🔶 5 minutos más |  Kontuz orekatutako lana https://labur.eus/4ix434av 🔸 Body of grass | Etiketa grisak https://labur.eus/t0raib9i

Aste honetako Komunitatea atalean Itsaso Zubiriak jakinarazi digu Diana Franco kolaboratzaileak 300dik gora artikulu idatzi dituela teknologiari buruz azken bost urteotan. Ez baduzu ezagutzen, oraintxe duzu aukera. Teknoartaburuontzat 300 gako https://labur.eus/u9lb4pvw

Gaurko egunez duela 25 urte, 2001ean... George W. Bush AEBetako presidenteak “terrorearen aurkako gerra” deklaratu zuen. New Yorkeko dorre bikien eta Pentagonoaren aurkako erasoen ostean, terrorismoaren aurkako borrokaren paradigma aldatu zuen Bushek, atentatu haiek gerra-ekintzatzat jo eta soilik gerrarekin erantzun behar zela adierazita. Hala, lurralde finkorik gabeko terroristen kontrako gerra horrekin, Afganistanen eta Iraken aurkako inbasioa justifikatu zuen, baita gerra-presoei giza eskubideak ukatzea ere. 20 urtean, 900.000 hildako (4,5 milioi, zeharkako hildakoak ere kontuan hartuta) eta gutxienez 37 milioi desplazatu eragin zituen, Brown Unibertsitatearen ikerketen arabera. Gehiago: 2006, duela 20 urte: “Hemen sufre usaina dago”, Hugo Chavezek AEBen inperialismoa salatu zuen NBEren egoitzan https://labur.eus/qypwrnuk 2011, duela 15 urte: Kukutza III gaztetxea indarrez hustu zuen Ertzaintzak Bilbon, istilu handiak eraginez https://labur.eus/xrxdf74c

🪾Hedabide handietan oso oihartzun guti izan duen arren, aurtengo abuztuan desertifikazioaren aurkako borrokaren Nazio Batuen 17. goi-bilera iragan da Mongolian. Arazoaren munta aitortu da, baita basamortuaren aurkako neurrien albo-onura guziak ere, baina klimari eta bioaniztasunari buruzko bertze goi-bileretan bezala, neurri konkretuak adosteko orduan agertu dira arazoak, nahiz eta basamortuaren aurrerapenak munduko ekonomia ere kaltetzen duen. ✍️ Nicolas Goñi Mongolian, nazioarteko elkartasuna ere desertifikazioaren mehatxupean

Arratsade on, kulturzaleok! Hemen larunbateroko bazka: 🎤 Sara Zozaya, Debako Animadeba jaialdian, Ekain Carrascoren lumatik https://labur.eus/q49thg7k 🎼 Bernedoko Euskal Udalekuen aldeko jaialdiko kontzertuak, Gorka Intxaustik ekarriak https://labur.eus/ux6dfzns 💿 Konnemararen Beste baten ordez diskoa gomendatu digu Xalba Ramirezek https://labur.eus/4ulpsrgm 🎞 Eta Yo siempre a veces serie laburra Ainhoa Olasok https://labur.eus/lajvucn4 Gero arte!

Eguerdi on! Astekari honetako iritzi bilduma segidan: 🖌 Goian Adur Larrearen zinta ⤴️ ✍️ Diana Francoren teknologiaren zutabea: Indartu ✍️ Bea Salaberri, irakaslea (🎨 Dom Campistron): Herrialde berdea ✍️ Asier Blas, EHUko irakaslea: Kritikaren muga geopolitikoak ✍️ Mikel Otero, diputatua: Beroa politizatu ✍️ Uxue Apaolaza, euskara irakaslea: Aura ultrak ✍️ Iñigo Martinez, filosofoa: Bai, ez, ez dakit Asteburu eta irakurketa on! 😘

Egun on, lagunok! Iritsi da Zinemaldia Donostiara. Bart izan zuten irekiera gala, bederatzi eguneko zinema maratoiari hasiera eman ziona. Eta Palestinaren aldeko ikurrek inguratu zuten alfonbra gorria. Hona argazki bilduma: https://labur.eus/pdr1cmnd 🔸Geister filmak izan du 74. Zinemaldia irekitzeko ardura. https://labur.eus/ram97bl6 🔸Aurtengo edizioko lehen Donostia Saria ere banatu zuten atzo, Werner Herzog-ek jaso zuen. Zuzendari alemaniarrak Bucking Fastard pelikula aurkeztu du. https://labur.eus/4gvk99ag 🔸Bucking Fastard-en kritika idatzi du Eneko Atxa kolaboratzaileak https://labur.eus/1ew21m05 🔸Eta euskarazko zineak ere izan du bere tartea: Igor Legarretaren Inurri itsuak pelikulak ireki du Zinemira. Kritika idatzi du Atxak https://labur.eus/sfo4cv9r Gaur zine gehiago. Gero arte!

Gaurko egunez duela 20 urte, 2006an... Hamaika Telebista sortu zuten. Ondorengoek bultzatu zuten: Elkar, Euskaltel, Bainet, Berria barne duen Euskarazko Komunikazio Taldea, Gara barne duen Euskal Komunikabideen Hedapenerako Elkartea eta Noticias taldea barne duen Compañía Multimedia del Norte. Telebista kate handien aldean aurrekontu txikiagoarekin funtzionatzen duen telebista euskaldun, euskaltzale, independente eta parte hartzailea da Hamaika TB. Egoitzak Bilbon, Donostian, Gasteizen eta Iruñean dauzka, eta Euskal Herriko gaurkotasuna eta kultur adierazpenak lantzen ditu batik bat. Gehiago: 1861, duela 165 urte: La Unión euskal itsasontzi esklabista hondoratu zen Mexikoko golkoan https://labur.eus/tu7f4zb3 1794: Maialen Larralde saratarra hil zuten gillotinaz, Frantziako armadari desertzioa bultzatzea egotzita https://labur.eus/pg76wlnf 1838: Erreniegan borrokaldia izan zen Lehen Guda Karlistan, Iruñerrian https://labur.eus/hldwntua

Kaixo lagunak, 🇵🇸 Egunotan gutxiago entzunda ere, ez dezagun ahaztu: Gazakoa genozidioa da. Horrela hiltzen ditu Israelek adin txikikoak Gazan https://labur.eus/3lcoca5l 🐖 6.000 txerriko makroetxalde proiektuak kezka sortu du Eneritzen https://labur.eus/y9ihparg ⚖️ Artxibatu egin dute Azpeitiko gaztetxearen urteurrenean izandako liskarren harira irekitako auzia https://labur.eus/iercq9og 👉 Miarritzen eskuin muturrak antolatutako “euskal banketearen” aurka egingo dute astelehenean https://labur.eus/f9qyjqa5 🎥 Zinemaldiaren irekieran: Bihotzak uzkurtu ditu ‘Geister’-ek, osasun mentala aldarrikatuta https://labur.eus/q5fpf2dc Ondo izan

ZOZKETA | ARGIAko kideen artean 'Muguruza FM 40 Tour' dokumentalaren estreinaldirako hamabost sarrera bikoitz zozkatuko ditugu, Donostiako Zinemaldirako. Irungo musikariaren nazioarteko azken bira du abiapuntu lanak eta denbora, memoria eta musikak komunitatea sortzeko duen gaitasuna jorratu dute. Emanaldia irailaren 24an izango da Belodromoan 19:00etan. 👉 Zozketan parte hartzeko idatzi irailak 21 baino lehen: zozketak@argia.eus helbidera eta zure datuekin batera, utzi telefono bat. Irabazleei egun horretan deituko diegu.

Egun on lagunak, ❗️Hain gogorrak dira Santurtziko hilketaren irudiak, ezen alkateak berak ere arbuiatu behar izan baitu orain arte defendatu duen agenteen jarrera. Anderren atxiloketaren irudiak “onartezintzat” jo eta udaltzainei azalpenak eskatu dizkie Santurtziko alkateak https://labur.eus/aacxdjqt 🎭 Antzerkizale Elkarteko Maite Aizpurua: “Antzerkizale feministon artean saretzeko behar handia ikusi dugu” https://labur.eus/a8o1eyqn 🧖 Iratxe Etxenike psikologoa: “Pertsona baten sufrimendua ulertzeko, lehenik eta behin, entzun egin behar da” https://labur.eus/mhsts0tf 🗓 Sasoiko menu goxoa eta bertsoz eta ilustrazioz osatutako liburuxka opari irailaren 26an Azpeitian https://labur.eus/jyc9xkkq Ondo izan

Egun on! Ordu eta erdiko hitzaldia eman zuen atzo Imanol Pradales lehendakariak. Xehetasunei begira, erabili zituen erreferentziak aztertu eta kurtso politikoak ekar dezakeenari erreparatu dio gaurko Goizean argi buletinak. Lau erreferentzia eta identitate bat https://labur.eus/4zczmme2 ‼️ Gasteizko Alde Zaharrean 35 hotel berri eraikitzeko aukera onartu du udalak (Hala Bedi) https://labur.eus/xw5owsi0 ⚠️ Emakume batek jasandako bortxaketa kimikoa salatu dute Baionan (Gedar) https://labur.eus/28tkpmap 🖐🏿 Irulegitik Pompelora: erakusketa eta nazioarteko ikastaroa (Sustatu) https://labur.eus/2ooahuak Ostiral on, lagunok.

Gaurko egunez duela 90 urte, 1936an... Abiazio errepublikanoak Gasteizko lantegi eta artilleria kuartelak bonbardatu zituen. Araban eta Nafarroan altxamendu militarrak berehala zapaldu zituen arerioak, eta 1936ko Gerraren hasieratik matxinatuak izan ziren nagusi lurralde horietan. Lantegi eta artilleria kuartelak xede zituen eraso estrategikoa izan zen Gasteizkoa, eta 11 hildako eta hemeretzi zauritu eragin zituen. Hego Euskal Herrian aireko bonbardaketen %12,5 izan ziren armada errepublikanoak egindakoak; gainerakoak matxinatu frankistek eginak izan ziren. Gehiago: 1968: Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoa hartu zuen armadak tankeekin https://labur.eus/ilpnudxr 1970: Bere buruari su eman zion Francoren aurrean Joseba Elosegik Donostian https://labur.eus/pdfk7jfm 1982: Sabra eta Xatilako sarraskia amaitu zen 38 orduren ostean, Libanon https://labur.eus/z7nbajhb 1994: Guardia Zibilak Berako Nafarroa Oinez lehertu zuen https://labur.eus/sq9dqdpr 2013: Pavlos Fyssas rap abeslari greziarra hil zuen neonazi batek Atenasen https://labur.eus/rism30qu 2014: Eskozian independentzia erreferenduma egin zuten eta gutxigatik galdu https://labur.eus/babodnjo

🎧 Eta bai, hemen gatoz bueltan. Badakigu uda luzea egin zaizuela gu gabe, baina trankil, hasi da Beranduegiren zazpigarren denboraldia, beti bezain gidoi landu eta pentsatuekin: Oñatiko enkaputxatuak, Alardea, EITBren krimenak, ETAko gizonak... gure aktualitatea, funtsean. Beranduegi 7x01: Oñatin enkaputxatuak eta Jonan Saloun Gozatu!

Arratsalde on, jarraian webgunean argitaratu ditugun zenbait berri: ⚠️ Euskararen dekretu berriari begira: EAJri eta EH Bilduri ohartarazpena ote, azken epai euskarafoboa? https://labur.eus/tn8juny1 👉 Ikamako sei kide deitu dituzte deklaratzera, euskararen kontrako oldarraldiaren harira https://labur.eus/qvosnned ☀️ Sarbil mendiko proiektu fotovoltaikoa geldiarazi du Nafarroako Gobernuak https://labur.eus/2sxo65lr 🏳️‍🌈 Ipar Euskal Herriko lehen Harrotasun Martxa Erradikala iraganen da larunbatean Baionan https://labur.eus/175b4sfh Ongi segi, lagunok.

👋🏽Honatx eguerdiko albiste buletina, lagunok: ❗️“Ez dut ulertzen, idatzi espainolez”: Jaurlaritzaren eskumeneko espetxeetan hizkuntza eskubideak urratzen dira: https://labur.eus/nyvj4i6g 3️⃣6️⃣ urte preso daramatza Unai Parotek, eta Espainiako Auzitegi Nazionaleko Fiskaltzak helegitea aurkeztu du hirugarren gradua ezartzeko erabakiaren aurka: https://labur.eus/vhurgrwp 🚇 Belateko tunelen lanak berriro lizitatuko ditu Nafarroako Gobernuak: https://labur.eus/d52rsmz9 🚧 Militarrak Ceutan migratzaileak jipoitzen eta umiliatzen dituztela salatu dute: https://labur.eus/i2trw0by

Egun on! Gaur eta bihar bestelako izar batzuek ere egingo dute dir-dir Donostian; hala dakar gaurko Goizean argi buletinak. Distira morea https://labur.eus/udkaijvd Horrez gain, albisteak: 🧐 Donostiako alkateak dio “argitu” egin behar dela Egiako tiroketaren arrazoia arrazakeria izan den (Irutxuloko Hitza) https://labur.eus/r40jvchn 😡 Astebete egin dute greba mugagabean Tubacex Thaylorren eta zuzendaritzak langileei esan die ez dela eurekin bilduko (Aiaraldea) https://labur.eus/qyseejrt 🛢 Saudi Arabiak bertan behera utzi ditu Europarako petrolio bidalketak (Gedar) https://labur.eus/qoslyabp

Gaurko egunez 2010ean... Sei euskal herritarrek torturak salatu zituzten Grande-Marlaska epailearen aurrean. Hauek ziren: Rosa Iriarte, Urko Aierbe, Ugaitz Elizaran, Joxe Aldasoro, Sandra Barrenetxea eta Eneko Compains. Lau egun lehenago Guardia Zibilak atxilotu eta gero, inkomunikatuta zeudela deklaratu zuten, eta egun horietan poltsa jarri eta gorputz osoan kolpeak eman zizkietela salatu zuten arren, epaileak entzungor eginda espetxe zigorra ezarri zien. “Ekineko kide zirenez, ETAren komisario politiko izatea” egotzi zien epaileak, “dena ETA da” teoria baliatuta. 2018an Espainiako Gobernuko Barne Arazoetako ministro izendatu zuten Grande-Marlaska. Gehiago: 1931, duela 95 urte: Euskal Herriko historiako lehen gose greba egin zuten Bilboko Eusko Gaztediko presoek https://labur.eus/hltxhy7m 1485: Pedro Arbúes Aragoiko inkisidorea hil zuten Zaragozako katedralean https://labur.eus/mimh3x2f

Gau on lagunok!! 👋🏽 🇳🇮⛽️ Argentinan, Patagonia Iparraldean izan da Urko Apaolaza lankidea, Vaca Muerta fracking proiektu erraldoia eragiten ari den kalteak bertatik bertara ezagutzeko. Maputxeek Puelmapu deitzen diote lurralde hari, eta beraiek daude lehen lerroan. Baina sukar estraktibistak herrialde osora luzatzen ditu besoak, Mileiren gobernu ultraeskuindarrak alfonbra gorria jarri baitie multinazionalei. Hemen ikusi eta entzundakoaren kronika. ⤵️ Lurra jokoan, estraktibismoaren bihotzean 🗣 Eta gaia testuinguru politikoan kokatzeko, Argentinan ezkerreko alderdien koalizioko buru den Myriam Bregman politikari eta giza eskubideen abokatuari egindako elkarrizketa. ⤵️ "Pobreziaren mapa Argentinan, estraktibismoaren mapa da" 📸 Martín Álvarez Mullally / OPSur

❗️ AZKEN ORDUA Beste epai bat euskararen erabilera bermatzeko arauen kontra. EAEko Auzitegi Nagusiak baliogabetu egin du sektore publikoan euskararen erabilera arautzeko Jaurlaritzaren dekretua https://labur.eus/mpziq0qs