اکنون در دسترس! پژوهش تلگرام ۲۰۲۵ — مهمترین بینشهای سال 
مددکاری اجتماعی ایرانیان
رفتن به کانال در Telegram
#مددکاری_اجتماعی_ایرانیان، پایگاه استنادی و مرجع علمی مددکاری اجتماعی و تابآوری iraniansocialworkers.ir en.iraniansocialworkers.ir madadkarnews.ir resiliencemedia.ir https://maps.app.goo.gl/NYCxF9Zk3dHj4Cda7
نمایش بیشتر1 352
مشترکین
اطلاعاتی وجود ندارد24 ساعت
-27 روز
اطلاعاتی وجود ندارد30 روز
در حال بارگیری داده...
کانالهای مشابه
ابر برچسبها
اشارات ورودی و خروجی
---
---
---
---
---
---
جذب مشترکین
ژوئن '26
ژوئن '26
+19
در 0 کانالها
مه '26
+10
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '26
+6
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '26
+2
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '26
+11
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '26
+8
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '25
+33
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '25
+35
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '25
+35
در 1 کانالها
Get PRO
سپتامبر '25
+31
در 2 کانالها
Get PRO
اوت '25
+27
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '25
+43
در 2 کانالها
Get PRO
ژوئن '25
+4
در 1 کانالها
Get PRO
مه '25
+17
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '25
+16
در 1 کانالها
Get PRO
مارس '25
+10
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '25
+11
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '25
+241
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '24
+30
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '24
+39
در 3 کانالها
Get PRO
اکتبر '24
+44
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '24
+32
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '24
+22
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '24
+8
در 1 کانالها
Get PRO
ژوئن '24
+14
در 0 کانالها
Get PRO
مه '24
+23
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '24
+32
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '24
+41
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '24
+15
در 1 کانالها
Get PRO
ژانویه '24
+26
در 1 کانالها
Get PRO
دسامبر '23
+34
در 2 کانالها
Get PRO
نوامبر '23
+3 083
در 3 کانالها
Get PRO
اکتبر '23
+577
در 3 کانالها
Get PRO
سپتامبر '23
+29
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '23
+34
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '23
+30
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '23
+33
در 0 کانالها
Get PRO
مه '23
+25
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '23
+34
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '23
+25
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '23
+27
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '23
+33
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '22
+31
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '22
+32
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '22
+33
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '22
+30
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '22
+30
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '22
+15
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '22
+21
در 0 کانالها
Get PRO
مه '22
+42
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '22
+25
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '22
+16
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '22
+51
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '22
+31
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '21
+33
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '21
+43
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '21
+40
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '21
+50
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '21
+48
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '21
+31
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '21
+38
در 0 کانالها
Get PRO
مه '21
+45
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '21
+40
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '21
+46
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '21
+38
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '21
+34
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '20
+1 463
در 0 کانالها
| تاریخ | رشد مشترکین | اشارات | کانالها | |
| 18 ژوئن | +2 | |||
| 17 ژوئن | +1 | |||
| 16 ژوئن | +1 | |||
| 15 ژوئن | 0 | |||
| 14 ژوئن | +1 | |||
| 13 ژوئن | 0 | |||
| 12 ژوئن | +3 | |||
| 11 ژوئن | +1 | |||
| 10 ژوئن | +2 | |||
| 09 ژوئن | +2 | |||
| 08 ژوئن | +2 | |||
| 07 ژوئن | 0 | |||
| 06 ژوئن | +2 | |||
| 05 ژوئن | +1 | |||
| 04 ژوئن | 0 | |||
| 03 ژوئن | 0 | |||
| 02 ژوئن | 0 | |||
| 01 ژوئن | +1 |
پستهای کانال
طراحی مدلهای اختصاصی تابآوری سازمانی: رویکرد «رسانه تابآوری ایران»
در دنیای کسبوکارهای پرنوسان امروز، تابآوری دیگر یک ویژگی انتخابی نیست، بلکه ضرورتی برای بقا و شکوفایی است.
با این حال، بسیاری از سازمانها در پیادهسازی برنامههای تابآوری با شکست مواجه میشوند؛ چرا که به دنبال راهکارهای «یکنسخه-برای-همه» (One-size-fits-all) هستند.
«رسانه تابآوری ایران» با درک این چالش، رویکردی متفاوت را اتخاذ کرده است: تابآوری از طریق بومیسازی و تحلیل ساختارمند.
در این مقاله، به بررسی نحوه مطالعه سازمانها و تدوین مدلهای آموزشی اختصاصی توسط رسانه تابآوری ایران میپردازیم.
گام اول: شناخت «دیانای» (DNA) سازمان
رسانه تابآوری ایران پیش از هرگونه پیشنهاد آموزشی، وارد فاز «تشخیص» میشود.
آنها معتقدند که هیچ مدل تابآوری بدون درک عمیق از بافتار (Context) سازمان کارآمد نخواهد بود. این فرآیند شامل مراحل زیر است:
| 2 |  چرا رسانه تاب آوری ایران مهم است؟
رسانه تابآوری ایران؛ رکن نوین در ارتقای سرمایه اجتماعی و سلامت روان
تحلیلی بر نقش و جایگاه رسانه تابآوری ایران (ResilienceMedia.ir) و پایگاه مددکاری اجتماعی ایرانیان (IranianSocialWorkers.ir)
در جهان پرتلاطم امروز که جوامع با بحرانهای پیچیده، فشارهای اقتصادی و تغییرات سریع اجتماعی دستبهگریبان هستند، مفهوم «تابآوری» فراتر از یک واژه روانشناختی، به یک ضرورت راهبردی برای بقا و شکوفایی تبدیل شده است.
در ایران، پیوند میان دانش تخصصی و بسترهای رسانهای برای ترویج این مفهوم، گامی حیاتی در جهت افزایش سلامت روان و انسجام اجتماعی است.
«رسانه تابآوری ایران» و «پایگاه مددکاری اجتماعی ایرانیان»، دو بازوی مکمل در این مسیر هستند که با رویکردی علمی و تخصصی، خلأ موجود در مرجعیت علمی این حوزه را پر کردهاند.
رسانه تابآوری ایران؛ نخستین مرجع تخصصی تابآوری اجتماعی
رسانه تابآوری ایران (resiliencemedia.ir) به عنوان اولین و تخصصیترین مرجع کشور در این حوزه، با هدف گذار از رویکردهای غیرتخصصی و عامیانه به سمت دانشِ مبتنی بر شواهد تأسیس شده است. | 64 |
| 3 |  اولین رسانه تخصصی تاب آوری ایران
تحلیل ساختاری و کارکردی «رسانه تابآوری ایران» (resiliencemedia.ir) به عنوان نخستین رسانه تخصصی قلمرو اجتماعی و روانشناختی کشور | 61 |
| 4 | بازخوانی نقش حرفه مددکاری اجتماعی در بحران
تأملی بر تجربه اسکان آسیب دیدگان جنگ
نویسنده: مریم فراهانی – دانش آموخته رشته مددکاری اجتماعی _ دانشگاه خوارزمی
بحرانها، اعم از جنگ، زلزله، سیل و سایر رخدادهای گسترده، هرگز صرفاً یک بُعد از زندگی انسان را تحت تأثیر قرار نمیدهند. آثار این رخدادها به طور همزمان در سطوح روانی، اجتماعی، اقتصادی و خانوادگی نمود پیدا میکنند و به همین دلیل، پاسخ به بحران نیز مستلزم مداخلاتی چندبعدی و بینرشتهای است. با وجود این، تجربههای میدانی نشان میدهد که در بسیاری از مداخلات بحران، برخی از تخصصها در مراحل اولیه پاسخگویی حضور پررنگتری دارند و برخی دیگر، علیرغم ظرفیتهای حرفهای قابل توجه، با تأخیر وارد فرآیند میشوند. این مسئله پرسشی را مطرح میکند که محور اصلی این نوشتار است:
جایگاه مددکاری اجتماعی در مراحل اولیه مداخله در بحران کجاست و عدمحضور یا تأخیر در ورود این حرفه چه پیامدهایی در فرایند ارزیابی نیازها، سازماندهی خدمات و حمایت از آسیبدیدگان به همراه دارد؟
این پرسش نه از خلال مطالعات نظری، بلکه در بستر یک تجربه میدانی شکل گرفت. در جریان جنگ اخیر ایران و آمریکا، شهرداری تهران با بهرهگیری از ظرفیت نیروهای داوطلب، خدماتی را برای خانوادههای آسیبدیده و اسکانیافته در هتلها سازماندهی کرد. استفاده از نیروهای داوطلب یکی از راهبردهای پذیرفتهشده در مدیریت بحران است؛ راهبردی که علاوه بر افزایش سرعت پاسخگویی، موجب گسترش پوشش خدمات، کاهش فشار بر نیروهای رسمی و تقویت مشارکت اجتماعی و حس همبستگی در جامعه میشود.
در این تجربه، مدت کوتاهی پس از اسکان خانوادهها، فرایند ارزیابی روانشناختی توسط متخصصان سلامت روان آغاز شد. بدون تردید، حضور روانشناسان در چنین شرایطی ضروری و ارزشمند بود و افرادی که جنگ، جابهجایی اجباری، از دست دادن داراییها، ناامنی، آسیبهای جسمانی یا فقدان عزیزان را تجربه کردهاند، در معرض طیف گستردهای از واکنشهای هیجانی و روانشناختی قرار دارند و نیازمند دریافت حمایت تخصصی هستند.
با این حال، تجربه میدانی نشان داد که مداخله در بحران صرفاً به ارزیابی ابعاد روانشناختی محدود نمیشود؛ بخش قابل توجهی از اطلاعات مورد نیاز برای برنامهریزی مداخلات اجتماعی و طراحی حمایتهای بعدی، در ارزیابیهای اولیه مورد توجه قرار نگرفته بود.
اطلاعاتی نظیر وضعیت مسکن، شرایط اشتغال، منابع درآمدی، روابط خانوادگی، شبکههای حمایتی، دسترسی به خدمات، نیازهای معیشتی و ظرفیتهای موجود خانوادهها؛ مؤلفههایی که برای طراحی مداخلات اجتماعی و برنامهریزی حمایتهای میانمدت و بلندمدت اهمیت اساسی دارند.
در نتیجه، هنگامی که گروهی از مددکاران اجتماعی داوطلب برای فعالیت در این حوزه سازماندهی شدند، بخش قابل توجهی از فرایند ارزیابی اجتماعی ناگزیر بود از ابتدا انجام شود. این وضعیت نه ناشی از ضعف عملکرد سایر متخصصان، بلکه ناشی از تفاوت مأموریتها و اهداف حرفهای رشتههای مختلف بود. هر حرفه، مسئله را از زاویه تخصصی خود مشاهده میکند و به همین دلیل، دادههایی را گردآوری میکند که برای مداخلات تخصصی همان حوزه ضروری است.
مشروح مقاله در مددکار نیوز
https://www.madadkarnews.ir/?p=29331 | 185 |
| 5 |  مهمترین اخبار جهانی مددکاری اجتماعی در دو روز اخیر
در مددکار نیوز madadkarnews.ir | 182 |
| 6 | مهمترین اخبار جهانی مددکاری اجتماعی در دو روز اخیر
پایگاه خبری مددکار نیوز – در دو روز اخیر (۴ تا ۶ ژوئن ۲۰۲۶)، اخبار و تحولات علمی و اجرایی مهمی در سطح سازمانهای بینالمللی مددکاری اجتماعی (بهویژه IFSW و NASW) منتشر شده است که تمرکز ویژهای بر تابآوری محیطزیستی، توسعه ساختارهای مراقبتی مدرن و همبستگی جامعهمحور دارند.
خلاصه این رویدادها و اطلاعات کلیدی بینالمللی به شرح زیر است:
بیانیه کمیسیون بومیان فدراسیون جهانی (IFSW) در روز جهانی محیط زیست
تاریخ انتشار: ۵ ژوئن ۲۰۲۶ کمیسیون بومیان فدراسیون جهانی مددکاران اجتماعی در بیانیهای رسمی، بر پیوند ناگسستنی میان «رفاه انسان» و «سلامت زمین» تاکید کرد.
محور اصلی: این بیانیه از مددکاران اجتماعی سراسر جهان میخواهد که از جهانبینی و دانش بومیان برای مواجهه با بحرانهای اقلیمی و بسط عدالت محیطزیستی الهام بگیرند.
رویکرد تخصصی: تاکید بر این نکته که افزایش تابآوری جوامع محلی در برابر تغییرات اقلیمی، مستقیماً به ارتقای آگاهیهای زیستمحیطی در مداخلههای اجتماعی وابسته است.
اتمام پروژه بزرگ «همبستگی بیننسلی» در منطقه آسیا-اقیانوسیه IFSW
تاریخ انتشار: ۴ ژوئن ۲۰۲۶ دفتر منطقه آسیا-اقیانوسیه فدراسیون جهانی، پروژه صندوق توسعه منطقهای (RDF) خود را با عنوان «تقویت همبستگی بیننسلی در زمان حال و برای آینده در منطقه آسیا-اقیانوسیه» با موفقیت به پایان رساند.
دستاورد: مستندات و نتایج این پروژه به عنوان یک منبع راهنما و کاربردی برای مددکاران اجتماعی منطقه منتشر شده است. هدف این راهنما، ارائه الگوهای بومی برای توسعه پایدار و تقویت سرمایههای اجتماعی از طریق پیوند میاننسلی است.
پروژه تاریخ شفاهی ۷۰ سالگی NASW و تجلیل از فعالان حوزه کارائیب
تاریخ انتشار: ۶ ژوئن ۲۰۲۶ انجمن ملی مددکاران اجتماعی آمریکا (NASW) در جریان مستندسازی پروژه ۷۰ سالگی خود، از «شرنا الکساندر بنجامین» تجلیل کرد. او به عنوان تنها مددکار اجتماعی منطقه کارائیب در این پروژه ثبت تاریخ شفاهی قرار گرفته است. دلیل این انتخاب، دههها تلاش سیستماتیک او در حوزه عدالت اجتماعی، پیشگیری از خشونت خانگی و میانجیگری تخصصی در سطوح بینالمللی بوده است.
تحولات ساختاری و سیاستگذاریهای در دست اقدام (طی ۴۸ ساعت گذشته)
در کنار اخبار روز، سازمانهای بینالمللی در حال نهایی کردن پیشنویسها و زیرساختهای دو رویداد کلیدی ماه ژوئن هستند:
مجمع عمومی ۲۰۲۶ IFSW در نایروبی (۲۳ و ۲۴ ژوئن): فرآیندهای فنی پلتفرم رایگیری مجمع در حال نهاییشدن است. در میان اسناد توزیعشده، پیشنویس سیاستگذاری جدید با عنوان «رویکرد مددکاری اجتماعی در خلق مشترک سیستمهای حمایتی و مراقبتی مبتنی بر حقوق بشر» مورد توجه قرار گرفته که قرار است در مجمع به رای گذاشته شود.
کنفرانس ملی NASW (۱۰ تا ۱۳ ژوئن): برنامهریزی نهایی پنلهای تخصصی این کنفرانس بزرگ که هفته آینده آغاز میشود، انجام شده است. دو محور کلیدی که برنامههای تفصیلی آنها در ۴۸ ساعت گذشته اعلام شد، شامل «کاربرد ابزارهای هوش مصنوعی (AI) در رویه مددکاری اجتماعی» و «بازتعریف نقش مددکاران در مدیریت بحرانهای سلامت روان با رویکرد جامعهمحور» است.
لینک خبر در مددکار نیوز
https://www.madadkarnews.ir/?p=29302 | 149 |
| 7 | گذار از تصدیگری به تخصصگرایی: الگوی نوین برای پایداری و اثربخشی کلینیکهای مددکاری اجتماعی
مقدمه: پایان عصر بازگشت به عقب
تکرارِ گفتمانهای سنتی مبنی بر «بازگرداندن کلینیکهای مددکاری به چرخه ارائه خدماتِ صرف بهزیستی»، نه تنها راهگشا نیست، بلکه تداومبخش یک سیکل معیوب و فرسایشی است.
واقعیت این است که مدلهای متمرکزِ دولتی، به دلیل عدم انطباق با تغییرات سریعِ اجتماعی و نیازهای متنوعِ روز، دیگر پاسخگوی ظرفیتهای کلینیکها نیستند.
برای عبور از این بنبست، نیازمند یک پارادایمشیفت (تغییر بنیادی) هستیم: از «مراکز دریافتکننده ابلاغیه» به «مراکز خلقِ ارزش و تخصص».
کلینیک؛ به عنوان «مقر آموزشیِ دائمی»
بزرگترین خطای استراتژیک در نظام مددکاری، نادیده گرفتن پتانسیل کلینیکها به عنوان مراکز آموزش تخصصی است.
کلینیکهای مددکاری اجتماعی، در صورتی که ساختار خود را با استانداردهای آکادمیک تطبیق دهند، میتوانند به قطبهای آموزشی در شهرهای خود تبدیل شوند.
آموزشهای کاربردی و عمیق: به جای برگزاری دورههای سطحی، کلینیکها باید به سمت آموزشهای تخصصیِ «مهارتهای زندگی»، «پیشگیری از آسیبهای اجتماعی» و «فرزندپروری» حرکت کنند. این آموزشها باید بهگونهای طراحی شوند که برای جامعه (عموم مردم) و همچنین سازمانها، جذاب و ضروری باشند.
اعتبار علمی و تخصصی: شرطِ موفقیت در این مسیر، «تیمهای تخصصی» است. کلینیک باید از حالت «یک دفتر اداری» به «یک کانون تخصصی» با حضور اعضای هیئت علمی یا متخصصین با مدارک آکادمیک معتبر تغییر شکل دهد. مدرک و خروجی علمیِ یک کلینیک، اعتبارِ آن را در بازار آموزش تضمین میکند.
مدیریت مورد (Case Management)؛ فراتر از یک دانش، یک الگوی تجاری
مدیریت مورد، کلیدِ طلاییِ گذار کلینیکها از وضعیت انفعالی به وضعیت پویاست. با این حال، باید توجه داشت که برخورداری از دانشِ صرفِ مدیریت مورد کافی نیست؛ بلکه «اجرایِ روشمند و خروجیمحور» آن است که کلینیک را برای سازمانها و نهادها شریکی استراتژیک میسازد.
کلینیکهای مددکاری باید بتوانند با بهکارگیری مدیریت مورد، برای سازمانهای مختلف (شهرداریها، مدارس، کارخانهها و…) ارزشافزوده ایجاد کنند. این یعنی «فروشِ دانشِ حل مسئله» به جای «انتظار برای ارجاع پرونده از سوی سازمانهای حمایتی».
کوچینگ؛ کاتالیزورِ ارتقای کیفیت خدمات
آشنایی با انواع کوچینگ (سازمانی، تجاری، و زندگی) دیگر یک «آپشن» نیست، بلکه یک «الزامِ حرفهای» برای بقای کلینیکهای مددکاری است.
کوچینگ در خدمات مددکاری: ورود مفاهیم کوچینگ به فضای کلینیک، باعث میشود که مددکار از نقشِ «تصمیمگیرنده برای مددجو» به نقش «تسهیلگر و کوچِ مددجو» تغییر جایگاه دهد. این تغییرِ نگرش، کیفیت خدمات را به شکل چشمگیری ارتقا میدهد.
مزیت رقابتی: کلینیکی که مددکارانِ «کوچدیده» دارد، در بازار خدمات تخصصی حرفی برای گفتن دارد. این کلینیکها میتوانند به جای ارائه خدماتِ استاندارد و معمولی، خدماتی «شخصیسازیشده» و «نتیجهگرا» ارائه دهند که در دنیای امروز مشتریان خاص خود را دارد.
مشروح مقاله در مددکار نیوز
https://www.madadkarnews.ir/?p=29297 | 121 |
| 8 |  آسیبشناسی ساختاری و چشمانداز حیات پایدار کلینیکهای مددکاری اجتماعی در ایران: از چالش مالیاتی تا ضرورت استقلال تعاملی
پایگاه خبری مددکار نیوز: احیای مجدد کلینیکهای مددکاری اجتماعی پس از یک دوره رکود و انزوای چندساله، بدون شک جانی تازه به کالبد سلامت اجتماعی کشور بخشیده است.
این بازگشت به عرصه فعالیت که مرهون تلاشهای ارزشمند و بیشائبه معاونت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور و حمایتهای همهجانبه ریاست محترم این سازمان است، فرصتی مغتنم اما مشروط تلقی میشود.
مشروط از آن جهت که اگر علل و عوامل شکست و چالشهای حیاتی گذشته بهدرستی آسیبشناسی نشوند، تاریخ بار دیگر تکرار خواهد شد.
برای تضمین حیات پایدار این مراکز، واکاوی دو چالش بزرگ یعنی «پدیده همپوشانی نام و بحران مالیاتی» و «وابستگی انحصاری و لزوم برونرفت از سردرگمی عملکردی» ضرورتی انکارناپذیر است.
بحران پنهان مالیاتی؛ همپوشانی اسمی و ضرورت تمایز ساختاری
یکی از فرسایندهترین و در عین حال فراموششدهترین چالشهای اداری کلینیکهای مددکاری اجتماعی در زمان فعالیت مستمر آنها تا قبل از سال ۱۳۹۸، به گره کور تعامل با ...
https://www.madadkarnews.ir/?p=29292 | 87 |
| 9 | نتیجهگیری و افق پیشرو
امروز که پس از چندین سال رکود و انزوا، کلینیکهای مددکاری اجتماعی با حمایت متولیان امر مجدداً پا به عرصه فعالیت گذاشتهاند، نباید اشتباهات گذشته را تکرار کنند.
فراموش نکردن تاریخ و آسیبشناسی دقیق گذشته، تنها راهی است که نشان میدهد احیای امروز کلینیکها، نه یک مسکن موقت، بلکه یک تحول ساختاری و پایدار در نظام سلامت اجتماعی کشور است. | 74 |
| 10 | آسیبشناسی ساختاری و چشمانداز حیات پایدار کلینیکهای مددکاری اجتماعی در ایران: از چالش مالیاتی تا ضرورت استقلال تعاملی
پایگاه خبری مددکار نیوز: احیای مجدد کلینیکهای مددکاری اجتماعی پس از یک دوره رکود و انزوای چندساله، بدون شک جانی تازه به کالبد سلامت اجتماعی کشور بخشیده است.
این بازگشت به عرصه فعالیت که مرهون تلاشهای ارزشمند و بیشائبه معاونت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور و حمایتهای همهجانبه ریاست محترم این سازمان است، فرصتی مغتنم اما مشروط تلقی میشود.
مشروط از آن جهت که اگر علل و عوامل شکست و چالشهای حیاتی گذشته بهدرستی آسیبشناسی نشوند، تاریخ بار دیگر تکرار خواهد شد.
برای تضمین حیات پایدار این مراکز، واکاوی دو چالش بزرگ یعنی «پدیده همپوشانی نام و بحران مالیاتی» و «وابستگی انحصاری و لزوم برونرفت از سردرگمی عملکردی» ضرورتی انکارناپذیر است.
بحران پنهان مالیاتی؛ همپوشانی اسمی و ضرورت تمایز ساختاری
یکی از فرسایندهترین و در عین حال فراموششدهترین چالشهای اداری کلینیکهای مددکاری اجتماعی در زمان فعالیت مستمر آنها تا قبل از سال ۱۳۹۸، به گره کور تعامل با سازمان امور مالیاتی بازمیگشت.
اشتباه در تشخیص ماهیت و تبعات آن
ادارات امور مالیاتی در استانها و شهرهای مختلف، هرساله صرفاً بر پایه تشابه و همپوشانی واژه «کلینیک»، این مراکز حمایتی را با کلینیکهای درمانی، پزشکی، جراحی یا دندانپزشکی اشتباه میگرفتند.
پیامد مستقیم این خطای محاسباتی، صدور برگههای تشخیص مالیاتی سنگین و مشابه با مراکز درمانی پردرآمد برای کلینیکهای مددکاری بود؛ مراکزی که ذاتاً درآمدی بسیار پایین داشته و بر پایه بودجههای محدود حمایتی اداره میشدند.
این وضعیت، مراکز مذکور را در بسیاری از نقاط کشور با بحرانهای شدید مالی و پروندههای قضایی-اداری مواجه کرده بود.
پناه بردن به تغییر نام؛ راهکار اضطراری گذشته
عمق این آسیب به حدی بود که در آن مقطع، حتی مدیرعامل وقت کانون کلینیکهای مددکاری اجتماعی کشور در گروه غیررسمی مدیران این مراکز، پیشنهاد تغییر نام «کلینیکهای مددکاری اجتماعی» به «مؤسسات مددکاری اجتماعی» را مطرح کرد.
این پیشنهاد، تنها راه فرار اضطراری برای خلاص شدن از همپوشانی اسمی و رهایی از ترکشهای مالیاتی مراکز پزشکی به نظر میرسید.
راهکار مقطعی در برابر نگاه ساختاری
باید هوشیار بود که این مشکل اگرچه زیر لایهای از مسائل صنفی دیگر پنهان شده، اما همچنان به قوت خود باقی است.
حتی اگر با رایزنیهای ارزنده مسئولان ارشد سازمان بهزیستی، معافیت مالیاتی دو سالهای برای این کلینیکها در سطح کشور اخذ شود، این امر صرفاً یک مُسکن مقطعی است و ذرهای از اهمیت ریشهکن کردن این چالش کم نخواهد کرد.
تکلیف صنفی شبکه سراسری
از هیأت رئیسه شبکه سراسری کلینیکهای مددکاری اجتماعی کشور انتظار میرود که همزمان با تلاشها برای برگزاری مجمع این تشکل صنفی، این موضوع را به عنوان یک دستور کار مشخص و فوری برای اعضای هیأت مدیره و نمایندگان استانی خود تعریف کند.
این شبکه باید گامهای اجرایی محکمی را جهت توجیه و آموزش ادارات امور مالیاتی استانها در زمینه تمایز ماهوی این دو حوزه کاملاً متفاوت (مددکاری اجتماعی در برابر درمان پزشکی) بردارد.
استقلال تعاملی و برونرفت از وابستگی مطلق به سازمان بهزیستی
موضوع حیاتی دیگری که آینده کلینیکها را رقم میزند، بازتعریف نظام خدمات و تنوعبخشی به منابع درآمدی و قراردادی آنهاست.
مزیت رقابتی کلینیکها در مقایسه با مراکز مثبت زندگی
بر خلاف ساختار و محدودیتهای تعریفشده برای «مراکز خدمات بهزیستی مثبت زندگی»، کلینیکهای مددکاری اجتماعی از انعطاف حقوقی و قانونی بالایی برخوردارند و میتوانند با سایر نهادها، ارگانها و سازمانهای دولتی و غیردولتی قراردادهای مستقل همکاری منعقد نمایند.
تجربه تلخ گذشته و چالش “عنوان وزین، اقدام عقیم“
در سالهای پایانی حیات کلینیکها (پیش از صدور بخشنامههای موسوم به پایان فعالیت که مسیر را برای قدرت یافتن مراکز مثبت زندگی هموار کرد)، وابستگی تکمنبعی به پروندهها و قراردادهای بهزیستی بزرگترین پاشنه آشیل کلینیکها بود.
از سوی دیگر، عنوان وزین «کلینیک مددکاری اجتماعی» سطح توقعات مدیران این مراکز را به شدت بالا میبرد، اما در میدان عمل، ممانعت و عدم همکاری سایر ارگانها و نهادها با آنها، نوعی سردرگمی عملکردی و «آزار روانی» مداوم را برای مدیران به همراه داشت.
خطر تکرار تاریخ
اگر امروز چگونگی رایزنی با نهادها و سازمانهای مختلف (مانند قوه قضاییه، آموزش و پرورش، شهرداریها، وزارت بهداشت و…) و آشنایی با نظام مددکاری اجتماعی سایر ارگانها فراتر از بهزیستی در دستور کار جدی کلینیکها قرار نگیرد، خطر وابستگی مجدد به قراردادهای بهزیستی، حیات پایدار این مراکز را در چند سال آینده به طور جدی تهدید خواهد کرد. | 98 |
| 11 | کانون کلینیکهای مددکاری اجتماعی اولیه که در سال ۱۳۸۶ تأسیس شد، متأسفانه نتوانست مساوات، برابری و عدالتمحوری را در بین کلینیکهای سراسر کشور برقرار کند. اگرچه قطع مطلق فعالیت این مراکز راه حل صحیحی برای ایجاد تحولات مطلوب در این حوزه نبود، اما ساختار موجود آنها نیز هیچگاه نتوانست به توسعه عدالت کمکی کند.
ریشههای بیرونی انحصار و تبعیض
نکته حائز اهمیت این است که بخش قابلتوجهی از این عدم تحقق عدالتمحوری و شکلگیری انحصارها، ارتباطی با سازمان بهزیستی به عنوان متولی قانونی این مراکز نداشت. این جریان مخرب از بیرون سازمان و توسط برخی اشخاص و نهادهای غیردولتی دیگر هدایت میشد که همواره بر فعالیت کانون کلینیکهای مددکاری اجتماعی در سطح کشور و استانها سایه افکنده بودند؛ به طوری که عده قلیلی از متصلینِ به آنها، از خدمات و امتیازاتی کاملاً متفاوت و متمایز نسبت به سایر کلینیکهای مددکاری اجتماعی بهرهمند میشدند.
ضرورت لغو بستر صدور بخشنامههای سلیقهای
امروز با وجود تلاشهای معاونت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور و حمایتهای ریاست این سازمان، کلینیکهای مددکاری اجتماعی مجدداً به چرخه فعالیت بازگشتهاند. با این حال، تضمینی برای آینده وجود ندارد. اگر این مراکز روزی با یک بخشنامه داخلی از کار بیکار شدند و چندین سال در انزوا و گوشهنشینی مطلق قرار گرفتند، این سناریوی تلخ مجدداً قابل تکرار است.
بنابراین، راهکار اساسی و پایدار، صرفاً لغو بخشنامههایی نیست که در مقاطعی از زمان منجر به نابودی کلینیکها شدند. بلکه راه حل کلیدی، لغو و اصلاح شرایط و فرآیندهای صدور اینگونه بخشنامههای سلیقهای است. تا زمانی که ساختار و چگونگی صدور این تصمیماتِ آنی اصلاح نشود، حیات و امنیت شغلی کلینیکهای مددکاری اجتماعی با هر تغییر مدیریتی در سازمان بهزیستی، همچنان در خطر خواهد بود. | 102 |
| 12 |  چالشهای ساختاری کلینیکهای مددکاری اجتماعی: از انحصار تا ضرورت تثبیت قانونی
حیات و فعالیت کلینیکهای مددکاری اجتماعی در ایران، فراز و نشیبهای متعددی را پشت سر گذاشته است. یکی از بزرگترین آسیبهایی که در مقاطعی از زمان بر پیکره این مراکز وارد شد، پدیده انحصارگرایی بود؛ عاملی که به طور جدی موجب برهم خوردن تعادل و اخلال در فعالیت کلینیکها گردید.
ایجاد فاصله طبقاتی و عدم تحقق عدالتمحوری
برآیند این انحصار، شکلگیری یک فاصله طبقاتی عمیق مابین کلینیکهای مددکاری اجتماعی در سطح کشور و حتی در مقیاس دروناستانی بود. این نابرابری خود را در دو جنبه عمده نشان میداد:
شکاف در دسترسی به اطلاعات و خدمات: برخی کلینیکها خدمات بسیار خاصی را به گروههای هدف مختلف ارائه میدادند، در حالی که تعداد کثیری از مراکز دیگر، حتی از جزئیات و ماهیت این نوع خدمات مطلع هم نبودند.
توزیع نامتوازن پروندهها: تبعیض در ارجاع کار باعث شده بود برخی کلینیکها دارای چندصد پرونده در مراکز خود باشند، در حالی که مراکزی دیگر وجود داشتند که از ابتدا بیش از صد پرونده به چشم ندیده بودند.
لینک خبر در مددکار نیوز https://www.madadkarnews.ir/?p=29286 | 95 |
| 13 |  *انواع کوچینگ و ارتباط آنها با تابآوری (کوچینگ رهبری و اجرایی)*
انواع کوچینگ و ارتباط آنها با تابآوری (کوچینگ رهبری و اجرایی) با تشریح و تبیین توسط *دکتر جواد طلسچی یکتا بنیانگذار رسانه تاب آوری ایران*
برای دیدن ویدئو [اینجا](https://www.aparat.com/v/kena6zb) کلیک کنید | 148 |
| 14 | وبینار مدرسه تاب آوری در رسانه تاب آوری ایران
معرفی برنامه آموزشی مدرسه ملی تاب آوری ایران
رسانه تاب آوری ایران (RESILIENCEMEDIA.IR) ارائهدهنده برنامه آموزشی جامع مدرسه ملی تاب آوری است. این مدرسه با رویکردی علمی، مسیر ارتقای تابآوری جامعه را در ابعاد گوناگون هموار میسازد.
ویژگیهای کلیدی دورههای آموزشی
گستردگی سطوح: ارائه آموزشهای تخصصی و متنوع در سه حیطه فردی، گروهی و سازمانی.
ساختارمندی: تمامی دورهها کاملاً هدفمند، مدون و برنامهریزیشده اجرا میشوند.
مناسبسازی محتوا: آموزشها دقیقاً متناسب با نیازها و ویژگیهای هر گروه هدف طراحی و هدفگذاری میشوند.
مزیت انحصاری: رویکرد پایشمحور
وجه تمایز اصلی آموزشهای مدرسه ملی تاب آوری ایرانیان، پایشمحور بودن روند دورههاست. ما صرفاً به ارائه آموزش بسنده نمیکنیم؛ بلکه اثربخشی یادگیری را بهصورت مستمر ارزیابی و رصد میکنیم تا نتایج پایدار تضمین شود.
اساتید و کادر آموزشی
مدرسین این مدرسه را اعضای تیم تخصصی مجموعه رسانههای مددکاری اجتماعی ایرانیان (IRANIANSOCIALWORKERS.IR) تشکیل میدهند. تلفیق دانش مددکاری اجتماعی و علوم رفتاری، بالاترین سطح کیفی آموزش را برای شرکتکنندگان به ارمغان میآورد. | 131 |
| 15 |  اطلاعات تکمیلی به زودی ... | 195 |
| 16 | مدرسه ملی تابآوری
تحلیل ساختاری، متدولوژیک و تطبیقی آکادمیهای ملی تابآوری در دکترینهای امنیتی پیشرو جهان
در دکترینهای امنیت ملی و مدیریت بحران مدرن، مفاهیمی نظیر «مدرسه یا آکادمی ملی تابآوری» فراتر از یک گزاره نظری یا تبلیغاتی رایج در کشورهای در حال توسعه هستند.
در حالی که در برخی ساختارهای اداری، چنین عناوینی ممکن است صرفاً در حد طرحهای کاغذی و فاقد پشتوانه اجرایی مطرح شده باشند، واقعیتهای بینالمللی نشان میدهند که آکادمیهای ملی تابآوری در کشورهای پیشرو به عنوان ستون فقرات حاکمیتی برای آمادهسازی همهجانبه جامعه در برابر تهدیدات نوین و کلاسیک عمل میکنند.
این نهادها وظیفه دارند از طریق ادغام رویکردهای غیرنظامی، نظامی، علمی و مدنی، ساختاری را پایهگذاری کنند که در آن تمام ارکان جامعه برای مقابله با بحرانهای پیچیده و سیستماتیک توانمند شوند.
این گزارش، ماهیت و ساختار ایدهآل یک مدرسه ملی تابآوری استاندارد را تحلیل نموده و الگوهای کاملاً عملیاتی و معتبر جهانی را مورد بررسی و مقایسه قرار میدهد.
تبیین ماهیت و الزامات ساختاری یک آکادمی ملی تابآوری استاندارد
یک مدرسه یا آکادمی ملی تابآوری استاندارد در تراز جهانی، به عنوان یک نهاد متمرکز سیاستگذاری و توانمندسازی تعریف میشود که هدف اصلی آن ارتقای قابلیتهای شناختی، لجستیکی و عملیاتی جامعه در مواجهه با شرایط اضطراری است.
بر اساس تجارب مستخرج از چارچوبهای تابآوری ملی مدرن، این نهادها نباید صرفاً به عنوان یک آموزشگاه سنتی برای تدریس مفاهیم مدیریت بحران عمل کنند، بلکه باید واجد ویژگیهای ساختاری مشخصی باشند که ارتباط نزدیکی با حاکمیت ملی و جامعه مدنی برقرار سازد.
مدرسه ملی تابآوری باید از رویکرد «تمامجامعه» پیروی کند؛ به این معنا که برنامههای آن شامل سه بخش کلیدی دولتی (از جمله وزرا و نمایندگان پارلمان)، بخش خصوصی (صنایع حیاتی و زیرساختها) و بخش مدنی (سازمانهای داوطلبانه و عامه مردم) باشد.
مکانیسم عمل این مدارس بر ارزیابی مداوم ریسکهای حاد و مزمن کشور، پیادهسازی متدهای نوین تصمیمگیری تحت فشار فیزیکی و روانی، و به چالش کشیدن برنامههای دفاعی از طریق فرآیندهای بازبینی مستقل استوار است.
این مدارس تلاش میکنند تا از طریق توسعه ابزارهای شبیهسازی دقیق و پویا، فرآیند یادگیری از بحرانهای گذشته را نهادینه سازند.
الگوهای فعال و نهادینه شده بینالمللی
بر خلاف تصورات اولیه مبنی بر غیرعملیاتی بودن این ساختارها، الگوهای متعددی در سطح بینالمللی وجود دارند که به صورت رسمی، دولتی و با بودجههای کلان حاکمیتی فعالیت میکنند.
هر یک از این نمونهها واجد ساختارهای متمایز و اهدافی منحصربهفرد هستند که در جدول زیر به طور کلی مقایسه شدهاند:
مشروح مقاله در لینک زیر
https://iraniansocialworkers.ir/national-school-resilience | 189 |
| 17 |  مهمترین اخبار و تحولات جهانی مددکاری اجتماعی در دو روز اخیر
پایگاه خبری مددکار نیوز: در دو سه روز گذشته (اواخر می ۲۰۲۶)، چندین رویداد، بیانیه و چالش صنفی مهم در سطح بینالمللی در حوزه مددکاری اجتماعی رخ داده است که نشاندهنده پویایی و البته چالشهای جدی این حرفه در مواجهه با سیستمهای ساختاری است.
در ادامه، گزیدهای از مهمترین اخبار و تحولات این چند روز اخیر در دنیا تقدیم میشود:
لینک خبر در مددکار نیوز
https://www.madadkarnews.ir/?p=29238 | 139 |
| 18 | مهمترین اخبار و تحولات جهانی مددکاری اجتماعی در دو روز اخیر
پایگاه خبری مددکار نیوز: در دو سه روز گذشته (اواخر می ۲۰۲۶)، چندین رویداد، بیانیه و چالش صنفی مهم در سطح بینالمللی در حوزه مددکاری اجتماعی رخ داده است که نشاندهنده پویایی و البته چالشهای جدی این حرفه در مواجهه با سیستمهای ساختاری است.
در ادامه، گزیدهای از مهمترین اخبار و تحولات این چند روز اخیر در دنیا تقدیم میشود:
چالشهای مددکاری اجتماعی در حوزه پناهندگان و ارزیابی سن (بریتانیا)
یکی از جنجالیترین اخبار دو روز گذشته (۲۷ می ۲۰۲۶)، انتشار دادههای رسمی وزارت کشور بریتانیا (Home Office) برای نخستینبار بود که واکنش شدید انجمن مددکاران اجتماعی بریتانیا (BASW) را به همراه داشت.
اصل خبر: آمارها نشان میدهند پناهجویان جوانی که مدرک هویتی ندارند، توسط ماموران مرزی و مهاجرتی با احتمال دو برابر بیشتر نسبت به مددکاران اجتماعی، «بزرگسال» ارزیابی میشوند (ماموران مرزی ۳۲٪ را کودک تشخیص دادهاند، در حالی که ارزیابیهای تخصصی مددکاران اجتماعی محلی ۶۸٪ این افراد را کودک اعلام کرده است).
موضعگیری صنفی: وزارت کشور بریتانیا پیشنهاد داده که خودمختاری مقامات محلی در ارزیابی سن لغو شده و تصمیمات هیئت داخلی آنها (NAAB) الزامی شود. پروفسور سام بارون (Sam Baron)، مدیر اجرایی موقت انجمن مددکاران اجتماعی بریتانیا، این اقدام را بهشدت محکوم کرد و هشدار داد:
«با هر گام جدیدی که وزارت کشور برمیدارد، روشنتر میشود که از نظر آنها، ارزیابی سن نه یک اقدام حمایتی و رفاهی، بلکه ابزاری برای اجرای قوانین سختگیرانه مهاجرتی است.»
برگزاری چهل و دومین کنفرانس سالانه اتحاد مددکاری اجتماعی قضایی (FSWA)
یکی از رویدادهای علمی و تخصصی که دقیقاً در همین دو سه روز اخیر (۲۶ تا ۲۹ می ۲۰۲۶) در نیاورلئان آمریکا در حال برگزاری است، کنفرانس سالانه مددکاری اجتماعی قضایی و قانونی است.
محور اصلی کنفرانس امسال: تمرکز ویژه بر «آمادهسازی نسل آینده برای به کارگیری هوش مصنوعی (AI) در مددکاری اجتماعی قضایی».
مباحث کلیدی مطرحشده: در کارگاههای تخصصی این چند روز، موضوعاتی چون اخلاق و استفاده مسئولانه از ابزارهای هوش مصنوعی در دفاع از حقوق عامه، کاربرد مدلهای دادهای در پروندههای نوجوانان کانون اصلاح و تربیت، و نحوه مواجهه مددکاران با شواهد دیجیتال مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. این رویداد نشان میدهد که چطور مددکاری اجتماعی مدرن در حال پیوند خوردن با فناوریهای نوظهور است.
تقدیر از مددکاران اجتماعی پیشگام در حوزه سلامت بومی (هند)
در چند روز گذشته (۲۴ می ۲۰۲۶)، در جریان اعطای جوایز ملی پادما (Padma Awards 2026) در هندوستان، از یک زوج مددکار اجتماعی پیشگام تجلیل شد که بازتاب وسیعی در رسانههای حوزه رفاه داشت.
دکتر رامچاندرا گودبوله و سونیتا گودبوله به پاس بیش از ۴۰ سال خدمات مددکاری اجتماعی و ارتقای سلامت در مناطق دورافتاده و محروم درگیر با بحرانهای ساختاری، نشان ملی دریافت کردند.
آنها در سخنرانی خود تأکید کردند که تمرکز مددکاری اجتماعی مدرن در مناطق محروم باید از رویکردهای صرفاً خیریهای به سمت مبارزه ساختاری با سوءتغذیه کودکان و توانمندسازی مبتنی بر بومشناختی حرکت کند.
یادآوری یک جریان فکری: بیانیه فدراسیون جهانی (IFSW) و بیانیه NASW برای سال ۲۰۲۶
اگرچه بیانیههای سیاستی کمی عقبتر تدوین شدهاند، اما در بحثهای تخصصی این روزها همچنان به عنوان نقشه راه به چشم میخورند:
فدراسیون جهانی مددکاران اجتماعی (IFSW): در بیانیههای اخیر خود با تکیه بر مفهوم آفریقایی «هارامبی» (Harambee – به معنای تلاش جمعی و همبستگی)، بر ضرورت عبور مددکاری اجتماعی از اقدامات منزوی و خیریهای به سمت تغییرات ساختاری سیستمها (Systems Change) و ایجاد جوامع پایدار و تابآور تأکید دارد.
انجمن ملی مددکاران اجتماعی (NASW): برای سال ۲۰۲۶ شعار محوری خود را «ارتقا دادن، دفاع کردن، دگرگون ساختن» (Uplift. Defend. Transform.) قرار داده است که مستقیماً بر لزوم ایستادگی مددکاران در خط مقدم دفاع از حقوق گروههای آسیبپذیر در برابر قطع بودجههای رفاهی و تغییرات اقلیمی اشاره میکند.
لینک خبر در مددکار نیوز https://www.madadkarnews.ir/?p=29238 | 853 |
| 19 |  تعاریف تاب آوری
ارزیابی جامع فرآیندهای تطور نظری مفهوم تابآوری نشاندهنده یک جریان عمیق معرفتشناختی در فلسفه علم است.
گذار از مدل صلب فیزیک نیوتنی که بر پایداری حول محور یک نقطه تعادل منفرد تکیه داشت، به سمت پویایی ترمودینامیک غیرتعادلی و سامانههای گرادیانی، دگرگونی عمیقی در نحوه مدیریت بحرانها در جهان قرن بیستویکم ایجاد کرده است. این تغییر نگرش چند پیامد درجه دوم و سوم دارد:
بازتولید مفاهیم در سطوح گوناگون نشان میدهد که چگونه تابآوری فردی (روانشناسی)، سازمانی (مدیریت) و اجتماعی (بلایا) به صورت پلهای به یکدیگر گره خوردهاند.
مشروح مقاله در رسانه تاب آوری ایران
https://www.resiliencemedia.ir/?p=102952 | 611 |
| 20 | نخستین پژوهشگران تاب آوری ایران چه کسانی هستند؟
برخلاف ادعاهای رایج در رسانههای عمومی و پلتفرمهای دیجیتال امروزی که مبدأ ورود مفهوم تابآوری به ایران را به اواسط دهه ۱۳۹۰ نسبت میدهند، ریشههای آکادمیک و روششناختی این سازه در نیمه نخست دهه ۱۳۸۰ شکل گرفته است.
در این دوران، پژوهشگران دانشگاهی با درک ضرورت ابزارهای سنجش بومی، به ترجمه، هنجاریابی و ارزیابی تجربی این مفهوم پرداختند.
نخستین و قدیمیترین گام علمی در بومیسازی و پژوهش تجربی بر روی سازه #تابآوری_روانشناختی در ایران توسط #مسعود_محمدی در سال ۱۳۸۴ برداشته شد.
ایشان در رساله دکتری تخصصی خود در رشته روانشناسی بالینی در دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تحت عنوان «عوامل موثر بر تابآوری در افراد در معرض خطر سوء مصرف مواد»، مقیاس معروف تابآوری کانر و دیویدسون (CD-RISC) را هنجاریابی و ویژگیهای روانسنجی آن را در جامعه ایرانی ارزیابی نمود.
این پژوهش بنیادی، راه را برای سنجشهای علمی و تجربی بعدی هموار ساخت. مسعود محمدی در این پژوهش استانداردسازی پرسشنامه ۲۵ گویهای کونور و دیویدسون را انجام داد و ضریب پایایی همسانی درونی آن را از طریق فرمول آلفای کرونباخ برابر با 0.89 گزارش کرد.
یافتههای این رساله دکتری متعاقباً در قالب مقالهای پژوهشی تحت عنوان «بررسی عوامل تابآور در افراد در معرض خطر سوء مصرف مواد مخدر» در سال ۱۳۸۵ در فصلنامه علمی-پژوهشی پژوهشهای نوین روانشناختی (روانشناسی دانشگاه تبریز) به چاپ رسید.
مشروح مطلب در مددکاری اجتماعی ایرانیان
https://iraniansocialworkers.ir/history-resilience-iran | 157 |
