هفته‌نامه تجارت‌فردا

⭕️ فرصت تغییر گفت‌وگو با محسن جلال‌پور درباره بزرگ‌ترین تهدید اقتصاد در پس از جنگ ✍🏻سردار خالدی/ نویسنده نشریه 🔹اگر بخواهیم به ریشه‌های عمیق مسائل امروز اقتصاد ایران بپردازیم، باید به سال‌های پس از پایان جنگ تحمیلی هشت‌ساله بازگردیم. در آن مقطع، کشورمان فرصت آن را داشت که مسیر ادغام در اقتصاد جهانی، توسعه صادرات، جذب سرمایه خارجی و تقویت بخش خصوصی را با پشتکار بیشتری دنبال کند. بخشی از این مسیر طی شد، اما در مقاطع مختلف، ملاحظات سیاسی و امنیتی بر ملاحظات اقتصادی غلبه کرد و فرصت‌های مهمی از دست رفت. از نگاه فعال بخش خصوصی، مهم‌ترین نیاز اقتصاد نه یارانه است و نه حتی منابع مالی. بلکه ثبات، قابلیت پیش‌بینی و ارتباط با جهان است. 🔹هیچ اقتصاددانی جنگ را به‌عنوان فرصت اقتصادی نمی‌بیند. بااین‌حال، تجربه تاریخی نشان می‌دهد که گاهی جنگ‌ها می‌توانند به نقطه‌ای برای بازنگری در سیاست‌ها و اصلاح مسیرهای پیشین تبدیل شوند. از نگاه تاجر، جنگ بیش از هر چیز هزینه دارد. تاجر در دوران جنگ، مشتری‌اش را از دست می‌دهد، زنجیره تامین او مختل می‌شود، هزینه حمل‌ونقل و بیمه افزایش می‌یابد و افق تصمیم‌گیری او کوتاه‌تر می‌شود. بنابراین اگر از فعال اقتصادی بپرسید که آیا جنگ فرصت است، پاسخ او تقریباً همیشه منفی است. اما پرسش مهم‌تر این است که آیا کشوری می‌تواند از دل بحران جنگ، فرصت‌هایی برای اصلاحات و تغییرات مثبت استخراج کند؟ پاسخ به این پرسش مثبت است. 🔹اگر از منظر اقتصاددان و تاجر به این موضوع نگاه کنیم، مهم‌ترین تهدید اقتصاد ایران در دوران پس از جنگ، نه کمبود منابع مالی و نه حتی خرابی‌های ناشی از جنگ، بلکه از دست رفتن فرصت اصلاحات است. تجربه حضور در بخش خصوصی به من آموخته است که سرمایه برای ورود به کشوری، بیش از آنکه به وضع امروز آن کشور نگاه کند، به چشم‌انداز فردای آن نگاه می‌کند. بسیاری از کشورها پس از جنگ با خرابی‌های گسترده‌تری از آنچه ایران ممکن است تجربه کند روبه‌رو بوده‌اند، اما به‌دلیل اتخاذ سیاست‌های درست توانسته‌اند سرمایه جذب کنند و مسیر رشد را از سر بگیرند. در مقابل، کشورهایی نیز بوده‌اند که با وجود پایان جنگ، به‌دلیل تداوم نااطمینانی و ناتوانی در اصلاحات، فرصت بازسازی را از دست داده‌اند. 🔹اگر سیاست‌گذاران بخواهند اقتصاد ایران در دوران پس از جنگ مسیر متفاوتی را دنبال کند، نخست باید بپذیرند که بازگشت به وضع پیش از جنگ کافی نیست. هدف نباید صرفاً ترمیم خرابی‌ها یا بازگرداندن شاخص‌ها به نقطه قبل از جنگ باشد. هدف باید تغییر مسیر اقتصاد باشد. نخستین گام، کاهش پایدار نااطمینانی‌هاست. فعال اقتصادی (تولیدکننده یا تاجر)، زمانی تصمیم به سرمایه‌گذاری می‌گیرد که بتواند آینده را تا حدی پیش‌بینی کند. سیاست‌گذار باید از تصمیم‌های ناگهانی، تغییرات مکرر مقررات، قیمت‌گذاری‌های دستوری و مداخله‌های غیرقابل‌ضروری، پرهیز کند. اقتصاد پس از جنگ بیش از هر چیز به ثبات نیاز دارد. مسئله بعدی، بازتعریف رابطه ایران با اقتصاد جهانی است. #تجارت_فردا @tejaratefarda متن کامل گفت‌وگو را اینجا مطالعه کنید.