The Standard Time Digital

◾️ပိုလန်၏ လင်းယုန်ဖြူဘွဲ့တံဆိပ် ယူကရိန်းသမ္မတ ဇီလန်စကီး ပြန်အပ်မည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလ ပိုလန်နိုင်ငံသားများ အစုအပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရမှုနှင့်ပတ်သက်၍ နှစ်နိုင်ငံအငြင်းပွားမှု ပြင်းထန်လာခဲ့ပြီးနောက်ပိုလန်အစိုးရက ချီးမြှင့်ထားသောဂုဏ်ပြုဘွဲ့တံဆိပ်များကို ပြန်အပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ယူကရိန်းသမ္မတ ဇီလန်စကီးနှင့် ယူကရိန်းထိပ်တန်းတာဝန်ရှိသူများက ဇွန် ၂၀ ရက်တွင် ထုတ်ဖော်ပြောကြားထားသည်။ ယူကရိန်းသမ္မတ ဇီလန်စကီးသည် ယခုလအတွင်း ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလ ယူကရိန်းအမျိုးသားရေးဝါဒီလက်နက်ကိုင်အုပ်စုတစ်စုဖြစ်သည့်ယူကရိန်းတော်လှန်ရေးတပ်မတော်(ယူပီအေ) ကို အစွဲပြု၍ ယူကရိန်းတပ်ဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ကို အမည်ပေးခဲ့ရာ ပိုလန်နိုင်ငံအနေဖြင့် အမျက်ထွက်ခဲ့ရသည်။ ယူပီအေတပ်ဖွဲ့သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ပိုလန်နိုင်ငံသားများကို အစုအပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်ခဲ့သောယူကရိန်းအမျိုးသားရေးဝါဒီ တပ်ဖွဲ့ဖြစ်သည်။ ပိုလန်သမ္မတ၏ လုပ်ရပ်ကိုတုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ၎င်းကို ချီးမြှင့်ထားသော ပိုလန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံး ဘွဲ့တံဆိပ်ဖြစ်သည့် လင်းယုန်ဖြူဘွဲ့တံဆိပ်ကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းမည်ဖြစ်ကြောင်း ပိုလန်သမ္မတ ကာရိုးနော်ရိုစကီးက ဇွန် ၁၉ ရက်တွင် ကြေညာထားသည်။ ပိုလန်နိုင်ငံသည် ရုရှားနှင့်စစ်မက်ဖြစ်ပွားနေသော ယူကရိန်းနိုင်ငံနှင့် ယူကရိန်းပြည်သူများကို ဂုဏ်ပြုသည့်အနေဖြင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ယူကရိန်းသမ္မတ ဇီလန်စကီးကိုလင်းယုန်ဖြူဘွဲ့တံဆိပ် ချီးမြှင့်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ပိုလန်သမ္မတ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် လင်းယုန်ဖြူဘွဲ့တံဆိပ်အပါအဝင် ပိုလန်နိုင်ငံကချီးမြှင့်ထားသော ဘွဲ့တံဆိပ်များကိုပြန်အပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ယူကရိန်းသမ္မတနှင့် ထိပ်တန်းတာဝန်ရှိသူများက ပြောကြားထားသည်။ ကိုးကား-ရိုက်တာ

◾️ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားပိတ်ဆို့မှု အီရန်ကြေညာပြီးနောက် သင်္ဘောဖြတ်သန်းမှုကျဆင်း မဟာဗျူဟာမြောက် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်လည်ပိတ်ဆို့လိုက်ကြောင်း အီရန်နိုင်ငံက ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် ယင်းရေလက်ကြားအား ဖြတ်သန်းနေသော သင်္ဘောအရေအတွက်မှာ ဇွန် ၂၁ ရက်တွင် သိသိသာသာကျဆင်းသွားကြောင်း ရေကြောင်းသွားလာမှု စောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့အစည်းများက သတင်းထုတ်ပြန်ထားသည်။ ဇွန် ၁၇ ရက်တွင် ရယူထားသော အီရန်စစ်ပွဲပြီးဆုံးရေးဆိုင်ရာ ယာယီသဘောတူညီချက်ကို အစ္စရေးနှင့် အမေရိကန်တို့က ချိုးဖောက်နေမှုကြောင့်ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်လည်ပိတ်ဆို့လိုက်ကြောင်း အီရန် နိုင်ငံက ဇွန် ၂၁ရက်တွင် ကြေညာခဲ့သည်။ အီရန်စစ်ပွဲပြီးဆုံးရေး ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများကို ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံကအမေရိကန်နှင့် အီရန် တာဝန် ရှိသူများ ဆွေးနွေးပွဲမကျင်းပမီ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်လည်ပိတ်ဆို့ထားကြောင်း အီရန်က ကြေညာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အထက်ပါ ကြေညာချက်ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီးနောက် ဇွန် ၂၁ ရက်တွင်ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားအား ဖြတ်သန်းခဲ့သော သင်္ဘောအရေအတွက် ကျဆင်းခဲ့ပြီး ငါးစင်းသာဖြတ်ကျော်ခဲ့ကြောင်း ရေကြောင်း သွားလာမှုစောင့်ကြည့်ရေး အဖွဲ့အစည်းများ၏ အဆိုအရသိရသည်။ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါက ဇွန် ၂၀ ရက်တွင် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို သင်္ဘောစင်းရေ ၂၆ စင်းအထိ ဖြတ်သန်းခုတ်မောင်းခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။ ကိုးကား-ရိုက်တာ

◾️အမေရိကန်ကုမ္ပဏီ ၁၀ ခုတရုတ်အစိုးရ အရေးယူ ပိတ်ဆို့ မှုများပြုလုပ်ကာကွယ်ရေးနှင့် မြေရှားသတ္တုတူးဖော်ရေးကဏ္ဍများနှင့် ဆက်စပ်နေသော အမေရိကန်ကုမ္ပဏီ ၁၀ ခုကို တရုတ်အစိုးရက အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများချမှတ်ခဲ့ပြီး ပို့ကုန်ထိန်းချုပ်မှုများ ပြဋ္ဌာန်းထားကြောင်း တရုတ်အစိုးရ မီဒီယာများကဇွန် ၂၂ ရက်တွင် သတင်းထုတ်ပြန်ထားသည်။ အမေရိကန်အစိုးရက ယခုလအတွင်းတရုတ်ကုမ္ပဏီ ၈၀ နှင့် လက်အောက်ခံလုပ်ငန်းခွဲများကို တရုတ် စစ်ဘက်အား ကူညီနေသူများအဖြစ် စွပ်စွဲ၍ နာမည်ပျက်စာရင်း ထည့်သွင်းခဲ့ပြီးနောက် တရုတ် နိုင်ငံကလည်း အမေရိကန်ကုမ္ပဏီများကို အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အမေရိကန်အစိုးရက နာမည်ပျက်စာရင်းထည့်သွင်းခဲ့သော တရုတ်ကုမ္ပဏီများထဲတွင် အလီ ဘာဘာ၊ ပေတူနှင့် ဘီဝိုင်ဒီကဲ့သို့သော နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီးများ ပါဝင်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်အစိုးရ၏ အထက်ပါလုပ်ရပ်ကိုတုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့်လည်း အမျိုးသားလုံခြုံရေးကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးအတွက် အမေရိကန်ကုမ္ပဏီများအား ပို့ကုန်ထိန်းချုပ်မှုများ သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း တရုတ်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်၌ ဖော်ပြထားသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် ပေကျင်းမြို့တော်သို့အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့် လာရောက်ခဲ့ပြီးတစ်လအကြာတွင် အမေရိကန်ကုမ္ပဏီများအား ပို့ကုန်ထိန်းချုပ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ပေကျင်းမြို့တော်ခရီးစဉ်အတွင်း တရုတ်သမ္မတရှီကျင်ပင်းနှင့် အမေရိကန်သမ္မတဒေါ်နယ်ထရန့်တို့သည် ကုန်သွယ်ရေးအရ အပြန်အလှန်စည်းကြပ်မှုများကို လျှော့ချရန် သဘောတူခဲ့ကြသည်။ ကိုးကား-ရိုက်တာ

◾️အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် အီရန်တို့၏ ဆွစ်ဇာလန် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲ ပြီးဆုံး အမေရိကန်နှင့်အီရန် ထိပ်တန်းတာဝန်ရှိသူများအကြား ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၌ကျင်းပခဲ့သော ပထမအ ကျော့ဆွေးနွေးပွဲများမှာ ဇွန် ၂၂ ရက်တွင် ပြီးဆုံးသွားပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ အဆိုပါ ပထမအကျော့ဆွေးနွေးပွဲကို အမေရိကန်နှင့်အီရန် တာဝန်ရှိသူများသည် အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေးကာလ ရက်ပေါင်း ၆၀ အတွင်း အီရန်စစ်ပွဲပြီးဆုံးရေးအပြီးသတ် သဘောတူညီချက် ရယူနိုင်ရေးအတွက် လမ်းပြမြေပုံတစ်ရပ်ကိုရယူခဲ့ကြကြောင်း ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးဆောင် နိုင်ငံများဖြစ်ကြသော ကာတာနိုင်ငံနှင့် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတို့က ပူးတွဲကြေညာချက်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ထားသည်။ ကာတာနှင့်ပါကစ္စတန်တို့၏ ပူးတွဲကြေညာချက်အရ အီရန်စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ရေး အပြီးသတ် သဘောတူညီချက် ရယူရေးဆိုင်ရာ အလုပ်သဘောဆွေးနွေးပွဲများကို ယခုသီတင်းပတ်အတွင်း ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ ဘာဂျင်စတော့ခ်တောင်ပေါ်အပန်းဖြေစခန်းမြို့၌ ဆက်လက်ကျင်းပမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ အမေရိကန်နှင့်အီရန် ထိပ်တန်းကိုယ်စားလှယ်များ၏ ဆွေးနွေးပွဲများ မစတင်မီ အီရန်နိုင်ငံက ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်လည်ပိတ်ဆို့ခဲ့ကြောင်းကြေညာခဲ့ပြီး အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်ကလည်း စစ်ရေးအရပြန်လည်ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ရာ ဆွစ်ဇာလန်ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲများအပေါ် ဆိုးကျိုးသက်ရောက်မည့်အရေး စိုးရိမ်ခဲ့ကြရသည်။ ဇွန် ၁၉ ရက်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သော အီရန်စစ်ပွဲပြီးဆုံးရေး ယာယီသဘောတူညီချက်အရ ကျင်းပခဲ့သော ဆွစ်ဇာလန်ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲများတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကို ကိုယ်စားပြု၍ ဒုတိယသမ္မတဂျေဒီဗင့်စ်နှင့်သမ္မတဒေါ်နယ်ထရန့်၏ အထူးသံတမန် စတိဗ်ဝစ်ကော့ဖ်တို့ပါဝင်ခဲ့ပြီး အီရန်နိုင်ငံတော်ကိုကိုယ်စားပြု၍ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌနှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘက်စ်အာရက်ချီတို့ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ကိုးကား-ရိုက်တာ

◾️ကာတာဓာတ်ငွေ့စက်ရုံ ပေါက်ကွဲမှု ၅၄ ဦး ဒဏ်ရာရ၊ ၁၈ ဦး ပျောက်ဆုံး ကာတာနိုင်ငံမှ စက်ရုံတစ်ခုပေါက်ကွဲမှုတွင် လူပေါင်း ၅၄ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကာ ၁၈ ဦး ပျောက်ဆုံးနေသည်ဟု ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနက ယနေ့တွင် ပြောကြားသည်။ ရက်စ်လက်ဖန် စက်မှုဇုန်တွင် နည်းပညာပိုင်းမတော်တဆမှုမှတစ်ဆင့် ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း နှင့် ပျောက်ဆုံးနေသူများကို အာဏာပိုင်များက ရှာဖွေနေကြောင်း ပြည်ထဲ‌ရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောသည်။ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရည်လုပ်ငန်း တည်ရှိသော စက်မှုဇုန်မှဖြစ်ရပ်ကြောင့် မီးခိုးလုံးကြီးများ တက်နေပြီး မီးတောက်များကြောင့် ညကောင်းကင်ယံ လင်းထိန်နေသည်ကို ထိုနေရာမှ ကီလိုမီတာ ၂၀ ခန့် အကွာတွင်ရှိသော အေအက်ဖ်ပီသတင်းဌာန ဂျာနယ်လစ်တစ်ဦးက မြင်တွေ့ခဲ့သည်။ အမေရိကန်-အီရန် စစ်ပွဲအတွင်း အီရန်က ပင်လယ်ကွေ့စွမ်းအင်လုပ်ငန်းများကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ရက်စ်လက်ဖန် စက်မှုဇုန်အကြီးအကျယ်ပျက်စီးခဲ့ကာ ကာတာအစိုးရက ဓာတ်ငွေ့ထုတ်လုပ်မှုများကို ရပ်တန့်ထားခဲ့ရသည်။ အဆိုပါ စက်မှုဇုန်တွင် လုပ်ငန်းများပြန်လည် လည်ပတ်ရန် လုပ်ဆောင်ချိန်တွင် ပေါက်ကွဲမှုတစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကြောင်း နှင့် ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ၎င်းစက်မှုဇုန်ရှိ ဓာတ်ငွေ့ဖြန့်ဖြူးရေးစက်ရုံတစ်ခုတွင် ‌ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပြီး မီးလောင်ခဲ့သည်ဟု အစိုးရပိုင် QatarEnergy က ပြောကြားသည်။ ယင်းဖြစ်ရပ်မှာ ပြည်တွင်း၌ဖြစ်ပေါ်သော ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ကြောင်း ပြည်ထဲ‌ရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားပြီး နည်းပညာပိုင်းချို့ယွင်းမှုကြောင့် ပေါက်ကွဲခဲ့သည်ဟု နောက်ပိုင်းတွင် အပြစ်တင်ထားသည်။ အဆိုပါ စက်မှုဇုန်ကို အီရန်ဒရုန်းများ ထိမှန်ခဲ့ပြီးနောက် မတ်လ ၂ ရက်တွင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့အရည် ထုတ်လုပ်သောလုပ်ငန်းများကို ကာတာက ရပ်တန့်ခဲ့သည်။ သေးငယ်သော ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံလေးသည် အမေရိကန်၊ ဩစတြေးလျ၊ ရုရှားတို့နှင့်အတူ ကမ္ဘာပေါ်တွင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့အရည် အများဆုံး ထုတ်လုပ်သည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအဖြစ် ရပ်တည်နေသည်။ သတင်း-ရဲမင်း ကိုးကား-AFP

◾️လိုင်စင်မဲ့ဆိုင်ကယ်များ အရည်အသွေးမပြည့်မီဆိုင်ကယ်များဖြစ်ရန်အလားအလာများဟု ပို့ဆောင်ရေးဒုဝန်ကြီးပြော ‎လိုင်စင်မဲ့ဆိုင်ကယ်များသည် တရားမဝင်လမ်းကြောင်းများမှတင်သွင်းလာခြင်းဖြစ်သဖြင့် သက်သာသောစျေးနှုန်းဖြင့်အသုံးပြုနိုင်ရန် အရည်အသွေးမပြည့်မီခြင်း၊ ယာဉ်ကြံ့ခိုင်မှု Road Safety အားနည်းခြင်းတို့ရှိနေသည့်ဆိုင်ကယ်များဖြစ်ရန်များကြောင်း ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာနဒုတိယဝန်ကြီး ဦးအောင်မြိုင်ကပြောသည်။ ‎ ‎ယနေ့(ဇွန် ၂၂ ရက်)တွင်ကျင်းပသည့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစည်းအဝေး၌ နိုင်ငံတဝန်းရှိလိုင်စင်မဲ့ဆိုင် ကယ်များအားလိုင်စင်ထုတ်ပေးရန်ရှိမရှိ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်နှစ်ဦး၏မေးခွန်းများကို ပို့ဆောင်ရေးဒုဝန်ကြီးက ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်းဖြစ်သည်။ ‎ ‎“တရားဝင်တင်သွင်းခွင့်ပြုထားတဲ့ဆိုင်ကယ်များသည် သတ်မှတ်စံချိန်စံညွှန်းနဲ့အညီ တပ်ဆင်ထုတ်လုပ် ထားပြီးသားဖြစ်ခြင်းနှင့် သက်ဆိုင်ရာထုတ်လုပ်သည့်ကုမ္ပဏီမှလည်းတာဝန်ခံမှုရှိခြင်း၊ ဒါတွေပါရှိရမှာဖြစ်ပါတယ်” ဟု ၎င်းကပြောသည်။ ‎ ‎လိုင်စင်မဲ့ဆိုင်ကယ်များကိုလိုင်စင်ထုတ်ပေးမည်ဆိုပါက တရားမဝင်ကုန်စည်စီးဆင်းမှုကိုအားပေးရာ ရောက်နေခြင်း၊ လိုင်စင်မဲ့ဆိုင်ကယ်များသည် အရည်အသွေးမပြည့်မီရန်အလားအလာများခြင်း၊ တရားဝင်တင်သွင်းထားသည့်ဆိုင်ကယ်များသည် သတ်မှတ်စံချိန်နှင့်အညီတာဝန်ခံမှုရှိခြင်း၊ တရားဝင် အခွန်ပေးဆောင်ကာ တင်သွင်းထားသည့်အခွန်ထမ်းများနစ်နာမှုရှိစေခြင်း စသည်တို့ကြောင့် လိုင်စင်ထုတ်ပေးမှုထပ်မံပြုလုပ်ရန်မရှိခြင်းဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ ‎ ‎အလားတူပြည်တွင်း၌ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုပြုလုပ်ကာ ဆိုင်ကယ်တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်သည့် ကုမ္ပဏီများလည်း ရှိနေသဖြင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများထိခိုက်နစ်နာမှုရှိနိုင်သည့်အပြင် လိုင်စင်မဲ့ဆိုင်ကယ်များကို တရားဝင် စီးနင်းအသုံးပြုခွင့်ရစေရန် လိုင်စင်ထုတ်ပေးမှုအကြိမ်ကြိမ်ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း တရားမဝင် ဝင်ရောက် မှုများရပ်တန့်မှုမရှိသဖြင့် လိုင်စပ်ထုတ်ပေးမှုရပ်ဆိုင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဒုဝန်ကြီးဦးအောင်မြိုင်က ပြောသည်။ ‎ ‎နယ်စပ်လမ်းကြောင်းများမှတစ်ဆင့် မော်တော်ဆိုင်ကယ်တရားမဝင်တင်သွင်းမှုများကိုတားဆီရန် မည်သို့ဆောင်ရွက်နေကြောင်း သံတောင်ကြီးမဲဆန္ဒနယ်ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးစောဟေသားကြီးက ဆက်စပ်မေးခွန်းဆက်လက်မေးမြန်းရာ “ဌာနပေါင်းစုံဆောင်ရွက်ရမယ့် လုပ်ငန်းစဉ်ဖြစ်ကြောင်းဖြေကြားလိုပါတယ်”ဟု ပို့ဆောင်ရေးဒုဝန်ကြီးကပြောသည်။ ‎ ‎“လိုင်စင်မဲ့ဆိုင်ကယ်များနယ်စပ်မှပြည်တွင်းသို့ရောက်ရှိလာခြင်းသည် မည်သူ့တွင်တာဝန်ရှိသနည်းဟုမေးလျှင် ပေါက်ပင်ဘာကြောင့်ကိုင်းရတယ်၊ ဗျိုင်းနားလို့ကိုင်းရတယ်၊ ဗျိုင်းဘာကြောင့်နားရသလဲ စသဖြင့်အရှည်မပြောလိုတော့ပါ” ဟု ဦးစောဟေသားကြီးကမေးခွန်းမေးမြန်းစဉ်ပြောသည်။ ‎ ‎အစိုးရအဆက်ဆက်မှတ်တမ်းများအရ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအစီအစဉ်ဖြင့် ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် လိုင်စင်မဲ့ ဆိုင်ကယ်များအားစီမံချက်ဖြင့်လိုင်စင်စတင်ထုတ်ပေးခဲ့ရာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်အထိ စီမံချက်(၁၀) ကြိမ်အတွင်း ဆိုင်ကယ်အစီးရေသုံးသန်းကျော်ကို တရားဝင်လိုင်စင်ထုတ်ပေးခဲ့သည့်အပြင် တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်အစိုးရ များ၏အစီအစဉ်ဖြင့် လိုင်စင်ထုတ်ပေးမှုများလည်းရှိခဲ့ကြောင်းသိရသည်။ ‎ ‎သတင်း - စံတော်ချိန်ဒစ်ဂျစ်တယ် ‎ဓာတ်ပုံ-MOI(ဆိုင်ကယ်လိုင်စင်ထုတ်ပေးမှုပြုလုပ်ပေးနေစဉ်)ပုံဟောင်း

#ယနေ့ထုတ်သတင်းစာ_ကာတွန်း

◾️အမေရိကန် - အီရန်တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးပွဲတွင် တိုးတက်မှုများ ရရှိ အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှစစ်ပွဲ အဆုံးသတ်ရေး ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးပွဲ ပထမအကျော့တွင် ဟောမုဇ်ရေလက်ကြားကို ဖွင့်ထားရေးနှင့် လက်ဘနွန်တွင် တိုက်ခိုက်မှုများ အဆုံးသတ်ရေးအတွက် ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများ ထူထောင်သွားကြရန် အီရန်နှင့်အမေရိကန်တို့က သဘောတူလိုက်ကြကြောင်း ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးသည့် ပါကစ္စတန်နှင့်ကာတာတို့က ပြောကြားကြသည်။ အမေရိကန်ဒုတိယသမ္မတဂျေဒီဗန့်စ်နှင့် အီရန်ပါလီမန်ဥက္ကဌ မိုဟမ်မက်ဘာဂါ ဂါလီဘက်ဖ်တို့ ဦးဆောင်သောအဖွဲ့များက ယမန်နေ့တွင် ဆွေးနွေးမှုများလုပ်ဆောင်ပြီး ပြီးခဲ့သည့်သီတင်းပတ်က ကနဦးသဘောတူညီချက်၌ သဘောတူထားခဲ့သည့် ရက်ပေါင်း ၆၀ ညှိနှိုင်းရေးကာလကို စတင်လိုက်ကြသည်။ အပြုသဘောဆောင်သော ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခုတွင် ဆွေးနွေးပွဲများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကြောင်း နှင့် သဘောတရားရေးရာဆွေးနွေးပွဲများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရေးအတွက် လိုအပ်သော ယန္တရားထူထောင်ရေး အပါအဝင် အားတက်စရာ တိုးတက်မှုများ ရရှိခဲ့သည်ဟု ကြားဝင်‌စေ့စပ်ပေးနေသည့် ပါကစ္စတန် နှင့် ကာတာတို့က ပြောကြားပြီး ဟောမုဇ်ရေလက်ကြား၌ နှစ်ဖက်ကြား နားလည်မှုလွဲခြင်း ရှောင်ရှားနိုင်ရန် ဆက်သွယ်‌ရေးလမ်းကြောင်း ထားမည့်အကြောင်းကို အသေးစိတ်ဖော်ပြသည်။ လက်ဘနွန်တွင် တိုက်ခိုက်မှုများ ထပ်မံဖြစ်ပေါ်ခြင်းကို တားဆီးရန် လက်ဘနွန်အာဏာပိုင်များ နှင့် အခြားသက်ဆိုင်သူများကြားတွင် ပဋိပက္ခလျော့ပါးရေးအဖွဲ့ တစ်ခု ထူထောင်သွားကြမည်ဟုလည်း ၎င်းတို့က ပြောသည်။ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ ဘာဂျင်စတော့ အပန်းဖြေစခန်းတွင် နှစ်နိုင်ငံကြား သဘောတရားရေးရာဆွေးနွေးပွဲများကို သီတင်းတစ်ပတ်လုံး ဆက် ဆွေးနွေးသွားကြမည်ဟု သိရသည်။ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးသည့် ပါကစ္စတန်နှင့် ကာတာတို့၏ မမောနိုင် မပန်းနိုင်ကြိုးပမ်းမှုများကြောင့် လက်ဘနွန်စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ရေး ကြီးမားသော တိုးတက်မှုများ ရရှိခဲ့သည်ဟု ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံမှ ဆွေးနွေးမှုများ ပြီးဆုံးချိန်တွင် အီရန်နိုင်ငံခြား‌ရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရက်ချီက X လူမှုကွန်ရက်ပေါ်တွင် ရေးသားသည်။ ထိုအတောအတွင်းမှာပင် အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့များသည် လက်ဘနွန်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းတွင် လိုအပ်သလောက် ကြာကြာဆက်ရှိနေမည်ဖြစ်ကြောင်း အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင်နေတန်ယာဟုက ပြောကြားပြီး အီရန်ကို နျူကလီးယားလက်နက်များ ရယူခွင့်ပေးမည်မဟုတ်ဟုလည်း ကြုံးဝါးခဲ့သည်။ ယမန်နေ့ ညနေတွင် လက်ဘနွန်မှ အစ္စရေးတိုက်ခိုက်မှု သတင်းများ မကြား‌ရပေ။ သတင်း-ရဲမင်း ကိုးကား-AFP

◾️ယာဉ်မောင်းအိပ်ငိုက်၍ အမြန်လမ်း၌ယာဉ်တိုက်မှုထပ်ဖြစ်ပြန်၊ သုံးဦးသေဆုံး ခုနစ်ဦးဒဏ်ရာရ ‎ရန်ကုန်-မန္တလေးအမြန်လမ်းမကြီး၊ မိုင်တိုင်အမှတ်(၁၁၇/၇) ဖာလုံ၌ ယနေ့(ဇွန် ၂၂ ရက်) နံနက် ၃ နာရီခန့်က ခရီးသည်တင်ကားနှစ်စီးတိုက်မိရာ သုံးဦးသေဆုံးပြီး ခုနစ်ဦးထိခိုက်ဒဏ်ရာများရရှိကြောင်း ဖြူးအမြန်လမ်းမီးသတ်စခန်းထံမှသိရသည်။ ‎ ‎မန္တလေးမှရန်ကုန်သို့ထွက်ခွာလာသော ရွှေမန္တလာခရီးသည်တင်ယာဉ်သည် မိုင်တိုင်အမှတ်(၁၁၇/၇) ဖာလုံတွင် ယာဉ်မောင်းအိပ်ငိုက်ပြီး ရပ်နားထားသည့် ရတနာဖြိုးခရီးသည်တင်ယာဉ်အားအနောက်မှဝင်တိုက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း အဆိုပါမီးသတ်စခန်းမှတာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကပြောသည်။ ‎ ‎"နောက်ကဝင်တိုက်တဲ့ရွှေမန္တလာ Express ယာဉ်ပေါ်ကယာဉ်နောက်လိုက်အမျိုးသားတစ်ဦးနဲ့ ရတနာဖြိုး Express ယာဉ်ပေါ်ကတော့ခရီးသည်အမျိုးသားနှစ်ဦးစုစုပေါင်းသုံးဦးသေဆုံးပြီး ကိုရင်လေးတစ်ပါးနဲ့အမျိုးသားခြောက်ဦး စုစုပေါင်းခုနစ်ဦးဒဏ်ရာရရှိပါတယ်" ဟု ၎င်းကပြောသည်။ ‎ ‎အဆိုပါယာဉ်တိုက်မှုအား ၁၁၅ မိုင်အမြန်လမ်းမီးသတ်စခန်းမှသန္ဓေမီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများသွားရောက်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး သေဆုံးသူများနှင့်ဒဏ်ရာရရှိသူများကို ကြက်ခြေနီအသင်း၊ မြို့မလူမှုကူညီရေးအသင်းတို့မှ ဖြူမြို့နယ်ပြည်သူ့ဆေးရုံသို့ပို့ဆောင်ပေးခဲ့ကြောင်းသိရသည်။ ‎ ‎ယခုဇွန်လ ၇ ရက်က မိုင်တိုင်(၂၂၁/၇) အနီး Express ကားသုံးစီးအပါအဝင်ကားခြောက်စီးဆင့်တိုက်မှုဖြစ်ပွားပြီး ကိုးဦးဒဏ်ရာရခဲ့သည်။ ယခုနှစ်ဇန်နဝါရီလမှဧပြီလကုန်အထိအမြန်လမ်း၌ ယာဉ်တိုက်မှုပေါင်း ၅၂ မှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး၊ ၃၂ ဦးသေဆုံးကာ ၆၃ ဦးထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိကြောင်း သတင်းမှတ်တမ်းများ အရသိရသည်။ ‎ ‎အဆိုပါရန်ကုန်-မန္တလေးအမြန်လမ်း၌ မကြာခဏယာဉ်တိုက်မှုများဖြစ်ပေါ်နေခြင်းကြောင့် ယာဉ်မောင်းများသတိပြုမောင်းနှင်ကြရန်နှင့် ဘေးအန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေးအသိပညာပေးနှိုးဆော်မှုများ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်လုပ်ဆောင်ရန်လိုအပ်လျက်ရှိကြောင်း ခရီးသည်းများကဝေဖန်ပြောဆိုထားကြသည်။ ‎ ‎သတင်း - ပိုင်လေး ‎ဓာတ်ပုံ - MFSD

◾️အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့် ယခုနှစ်အတွင်း တရုတ်နိုင်ငံသို့ ထပ်မံသွားရောက်မည် ယခုနှစ်အတွင်း မိမိအနေဖြင့် တူရကီနိုင်ငံသို့သွားရောက်ရန် စီစဉ်ထားပြီး တရုတ်နိုင်ငံသို့ လည်းထပ်မံသွားရောက်မည်ဖြစ်ကြောင်း အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်က ဇွန် ၁၉ ရက်တွင် ထုတ်ဖော်ပြောကြားလိုက်သည်။ မေရီလန်းပြည်နယ် အင်ဒရူးပူးတွဲလေတပ်စခန်း၌ ဘိုးအင်း-၇၄၇ အဲဖို့စ်ဝမ်း သမ္မတစီး လေယာဉ်သစ် ထုတ်ဖော်ပြသပွဲတွင် သမ္မတဒေါ်နယ်ထရန့်က ယခုနှစ်အတွင်း ၎င်းသွား ရောက်မည့် ခရီးစဉ်များနှင့် ပတ်သက်၍ ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မိမိအနေဖြင့် ယခုနှစ်အတွင်း ခရီးယာယီများမည်ဖြစ်ပြီး တူရကီနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ရန် စီစဉ်ထားသလို တရုတ်နိုင်ငံသို့လည်း ထပ်မံသွားရောက်ဦးမည်ဖြစ်ကြောင်း သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်က ထုတ်ဖော်ပြောကြားထားသည်။ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်သည်ယခုနှစ် မေ ၁၅ ရက်နှင့် ၁၆ ရက်တို့တွင် တရုတ်နိုင်ငံသို့ နိုင်ငံတော်အဆင့် တရားဝင်ခရီးစဉ်အဖြစ်သွားရောက်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ထိုနည်းတူ တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင်ပင်းကိုယ်တိုင်သည်လည်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ယခုနှစ် စက်တင်ဘာလအတွင်း သွားရောက်ရန်စီစဉ်ထားပြီးဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် မိမိအနေဖြင့် ညီလာခံတစ်ရပ်တက်ရောက်ရေးအတွက် ယခုနှစ်အတွင်း တရုတ် နိုင်ငံသို့ ဒုတိယအကြိမ်အဖြစ် သွားရောက်ရန် စီစဉ်ထားကြောင်း ဒေါ်နယ်ထရန့်က ပြောကြားထားသည်။ ကိုးကား-ရိုက်တာ

◾️စက်သုံးဆီသယ်ယူရေးလမ်းကြောင်းများကို GPS စနစ်ဖြင့် စောင့်ကြည့်နေ၊ ယာဉ်နှစ်စီးဖမ်းဆီးထားဟုဆို စက်သုံးဆီသယ်ယူသည့် ဆီသယ်ယာဉ်(ဘောက်ဆာ)များကို GPS များတပ်ဆင်ကာ သတ်မှတ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း မောင်းနှင်သွားလာမှု ရှိ၊ မရှိနှင့် တရားမဝင်လွှဲပြောင်းရောင်းချမှုများမရှိစေရေးစောင့်ကြည့်နေပြီး ယာဉ်နှစ်စီးကိုအရေးယူထားကြောင်း ယနေ့(ဇွန် ၂၂ ရက်)ထုတ် နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာများတွင်ဖော်ပြထားသည်။ GPS စောင့်ကြည့်ရေးစနစ်အရ သံသယဖြစ်ဖွယ်တွေ့ရှိသည့် ဆီသယ်ယာဉ်နှစ်စီးအနက်တစ်စီးကို ကျိုက်ထို မြို့နယ် မရမ်းချောင်စစ်ဆေးရေးဂိတ်၌ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ အခြားတစ်စီးကို မုဒုံမြို့နယ် ဒိုးမားကျေးရွာအနီး မော်လမြိုင်-သံဖြူဇရပ်ကားလမ်းအနီး ယာဉ်မောင်းမရှိဘဲ ရပ်တန့်ထားသည်ကိုတွေ့ရှိကာ ထိန်းသိမ်းစစ်ဆေး နေသည်ဟုဆိုသည်။ ဖမ်းဆီးခဲ့သည့် ယာဉ်နှစ်စီးသည် ရန်ကုန်မြို့သီလဝါမှ ကရင်ပြည်နယ် ဘားအံမြို့နှင့် တနင်္သာရီတိုင်းမြိတ်မြို့ များသို့ စက်သုံးဆီသွားရောက်ပို့ဆောင်ရမည့်ယာဉ်များဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။ အဆိုပါယာဉ်နှစ်စီးအနက် ဘားအံမြို့သို့သွားရောက်ပို့ဆောင်ရမည့် ဆီသယ်ယာဉ်သည် သက်ဆိုင်သည့်နေရာသို့ မပို့ဘဲတရားမဝင်လွှဲပြောင်းရောင်းချမှုလုပ်ခဲ့ကြောင့် စိစစ်တွေ့ရှိရသည်ဟု နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာကဖော်ပြသည်။ လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီး ဌာနအနေဖြင့် ဆီသယ်ယာဉ်များအား GPS တပ်ဆင်စေ၍ နည်းပညာဖြင့် ကြပ်မတ် စစ်ဆေးနေသည့်စနစ်အတွင်းဝင်ရောက်ပြီးမှသာ ရေနံနှင့်ရေနံထွက်ပစ္စည်းသယ်ယူပို့ဆောင်ခြင်းကြီးကြပ် လက်မှတ်များထုတ်ပေးသည့်စနစ်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး ယနေ့အထိဆီသယ်ယာဉ် ၅၁၀၆ စီးတွင် GPS များ တပ်ဆင်ပြီးဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။ အဆိုပါ ဆီသယ်ယာဉ်များအား သတ်မှတ်လမ်းကြောင်းအတိုင်းမောင်းနှင် သွားလာမှု ရှိ၊ မရှိနှင့် စက်သုံးဆီ များအား မသက်ဆိုင်သည့်နေရာများသို့ရောက်ရှိမှုမရှိစေရေး Online Monitoring Center မှ တိုက်ရိုက် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးနေသည်ဟုဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဆီသယ်ယာဉ်များအား ကြီးကြပ်စစ်ဆေးသည့် နည်းပညာများကိုအဆင့်မြှင့်တင်နေပြီး ဆီသယ်ယာဉ် တစ်စီးချင်း၏ သွားရောက်မည့်လမ်းကြောင်းမှသွေဖည်ခြင်း၊ သံသယဖြစ်ဖွယ်အချိန်ကြာမြင့်စွာရပ်တန့် နေခြင်းတို့ပြုလုပ်ပါက Control Center တွင် သတိပေး Alarm ပေါ်လာသည့်စနစ်ကိုသုံးစွဲနေကြောင်း လျှပ် စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနကထုတ်ပြန်ထားသည်။ စည်းကမ်းလိုက်နာခြင်း မရှိကြောင်း စိစစ်တွေ့ရှိသည့် ဆီသယ်ယာဉ်များကို လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ခွင့် ချက်ချင်းရပ်ဆိုင်း၍လုပ်ငန်းရှင်များအပါအဝင် သက်ဆိုင်သူများကိုလည်း ထိရောက်စွာအရေးယူဆောင်ရွက်သွားမည်ဟုဆိုသည်။ သတင်း - စံတော်ချိန်ဒစ်ဂျစ်တယ် ဓာတ်ပုံ-MOI