دفتر اشیا

نخستین نسخه های قرآن،تاریخ و محل نگهداری آنها.

موزه واتیکان نمایشگاه آثار اسلامی خودش رو که توی استرالیا برگزار کرد در سال ۲۰۱۸ با عنوانی برگرفته از قرآن ارائه کرده است.به نظرم عبارت انگلیسی بالا ترجمه بخشی از ایه ۱۳ سوره حجرات است.لیتعارفوا.

ميان اين دو كاسه نزديك به چهار هزار سال فاصله است.

خدا رحمت کند آقای فانی را. مردی که زیاد میخواند وزیاد میدانست.یکسال تمام در دفتر مشترک همکار استادفانی بودم و از او بسیار آموختم.از او باز خواهم نوشت.

با دریغ و اندوه درگذشت استاد کامران فانی، نویسنده، مترجم، کتابدار، دانشنامه‌نگار و عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، را به آگاهی می‌رساند. استاد فانی، زادهٔ ۲۶ فروردین ۱۳۲۳ بود و در پی دوره‌ای بیماری امروز شنبه، ۲۲ آذرماه ۱۴۰۴ جان به جان‌آفرین سپرد. وی ۱۴ مهرماه ۱۳۸۲ به عضویت پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی درآمد. روابط‌عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی با تسلیت درگذشت این دانشمند نامدار و شخصیت برجستهٔ ادبی و فرهنگی، برای ایشان آمرزش و آرامش روان آرزو می‌کند‌. روابط‌عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی @theapll

کل فیها هنیئا مریا.

بتاریخ شهر ربیع الثانی ۱۱۴ در قزوین مشق شد. کمترین محمد قاسم. حراجی المپیا.در تصویر ارائه شده در حراجی جزییات تاریخ دیده نمیشود.

هیچ اگر سایه پذیرد منم آن سایهٔ هیچ که مرا نام نه در دفتر اشیا شنوند. (خاقانی)

یک کاشی از یک حمام دوره عثمانی که به قیمت ۲۴۴ هزار پوند! فروخته شده است.

انوار سهیلی از آثاری است که در اواخر تیموری تالیف شد .حسین واعظ کاشفی بر اساس کلیله ودمنه داستانهای تمثیلی و اخلاقی را نوشت و پس از آن مکرر تصویر گری شد.البته کلیله و دمنه موجب تالیف کتابهای مشابه دیگر هم در فارسی وعربی شد .گویا در اوایل قاجار توجه ویژه ای به این اثر شده و نسخه های مصور متعددی از آن تولید شد.

ساده و تکراری.

برای دوستانی که حوزه موضوعی علوم غریبه میخواهند کار کنند و رویکرد تاریخ فرهنگی یا material cultureدارند به نظرم یکی از نسخه های خوب برای مطالعه تاریخ این موضوع و طلسمها کتاب حلول الاشکال نسخه کتابخانه حاجی بشیر آغا شماره ۴۳۲ است .آقای صفری این نسخه را معرفی کرده اند البته نسخه شناسانه وکمی کتابشناسانه.بحث کاربرد تصویر منابع دیگری هم دارد که اگر آنها را هم بکاویم کشفیاتی در موضوع تالیفات فارسی این حوزه خواهیم داشت که بسیار مهم و ارزشمند است.دوستانی که دارند روی این موضوع کار میکنند هم بد نیست آن را ببینند.البته در کانال تلگرام حریریه و مجموعه بشیر آغا این نسخه نیست.اگر هم یافتید برای من هم بفرستید.

تاریخ ثبت اشیای موزه ای در ایران بسیار طولانی است.از دوره اسلامی که کتابها بیشتر برجا مانده مستندات بسیار زیادی درباره اشیایی که امروز آنها را موزه ای میدانیم وجود دارد.از جمله کتاب الذخایر والتحف قاضی رشید. اما یک شی در دوره قاجار هست که شاید رکورد دار مفصلترین فرآیند ثبتی است. اولا ثبتها تاریخی، اشیای باارزش را ثبت میکرد.یعنی جواهرات و گوهرها و زر وسیم در صدر بودند. دوم در دوره قاجار یک کره به نام کره مبارکه یا کره جواهرنشان ساخته میشود که تمام اجزای آن از جواهر و فلزات گرانبها هستند. از این رو یک کتابچه سیاقی از مجموعه بیوتات وجود دارد که به طور جزیی تمام قطعات این کره را ثبت کره است.آقای بنکدار روی این متن کارکرده و کتاب با تصاویر زیاد از طرف بانک ملی یا مرکزی منتشر شد.اگر چه در کتاب از سند ثبت استفاده شده ولی خود کتابچه منتشر نشده و موضوع خوبی برای پژوهش است.البته باید اصطلاح شناسی گوهرها ،واحد ها و خط سیاق منشیانه قاجار را بدانیم.بعد باید ببینیم چه کاری مانده که بر اساس آن پژوهش جدید را آغاز کنیم. دومین موضوعی که در ثبتهای قدیم خیلی مورد توجه بود معماری و بنایی بوده است که پیشتر در یکی دو مقاله به آن اشاره کردیم و یک مطالعه مفصل هم داریم که درحال اتمام است.بعونه.

معدن سرب نخلک در شرق استان اصفهان یکی از معادن قدیمی ایران است که میتواند موزه ای از هزاران سال فلزکاری و فناوری ایرانی باشد . در این منطقه یک چهار طاقی ساسانی( تصویر) هم باقی مانده است. چهار طاقی سهیل وسپرو دومین چهارطاقی مسقط الراس این ضعیف است. (این ضعیف سیاق نگارشی خواجه رشید الدین فضل الله در تالیفاتش است)

یک جعل استادانه و تاریخی. برخی جعلها را باید در بافت فرهنگی و اجتماعی دوره های تاریخی مطالعه کرد.تصور کنید در دوره اعلام رسمی مذهب شیعه در مقابل تسنن عثمانی کارگزاران فرهنگی صفوی به آثار ائمه شیعه علیهم السلام توجه بیشتری کردند و از این رو قرآنهای کهن را به نام ائمه مزین کردند .نمونه قرآن منسوب به امام حسن علیه السلام در موزه ملک به رویت شیخ بهایی رسید و این انتساب رابر روی نسخه ثبت وضبط کردند.کتابهایی هم در یکی بودن دوره شاهان صفوی با وضعیت دوران ظهور امام عصر علیه السلام تالیف شد. شکل مهر امام علی علیه السلام که مهر اول است طراحیی از سده ششم دارد .مهر شاه پایین مهر ائمه زده شده و در مهر تبارنامه شاه اسماعیل تا اهل بیت ذکر شده.مهر دوم به نام امام سجاد است و مهر سوم که دوبار تکرار شده مهر امام موسی ابن جعفر الکاظم علیه الصلواة والسلام است.دور نیست مهر هایی که نقششان اینجاست هنوز جایی موجود باشند.

قرآن شماره ۵۶۲ مجموعه والترز. تاریخ آن را گاهی سده نهم نوشته اند.ولی حوالی نیمه سده هشتم باید باشد.

اللهم صل علی محمد وآل محمد. روز میلاد حضرت زهرا علیها سلام و روز مادر و روز زن مبارک .