Ormilitarism

SANA-nın məlumatına görə, Suriya və Rusiya Xmeymim və Tartusdakı Rusiya hərbi bazalarının gələcək statusu və mövcudluğu ilə bağlı razılığa gəliblər. Razılaşmaya əsasən, Suriya mülki istifadəyə nəzərdə tutulan obyektlərin, o cümlədən Xmeymim hava limanının və Tartus limanındakı dördüncü kommersiya körpüsünün idarəetməsini öz üzərinə götürəcək. Bu, həmin obyektlərin tədricən ölkənin mülki idarəetmə sisteminə inteqrasiyasına imkan verəcək. Tərəflər hazırda hərbi məqsədlərlə istifadə olunan obyektlərin roluna da yenidən baxmaq barədə razılaşıblar. Yeni razılaşmalar çərçivəsində Rusiya hərbi bazalarının hər iki ölkənin maraqlarının qorunmasına yönəlmiş birgə təlim-məşq mərkəzlərinə çevrilməsi nəzərdə tutulur.

Odessa üzərində “Bandеrol”

Odesanın Mayaki rayonunda Dnestr üzərindən keçən körpüyə Rusiya Silahlı Qüvvələrinin həyata keçirdiyi raket zərbəsindən sonra körpüyə gedən yolda yaranmış tıxacların görüntüləri. Daha əvvəl bu körpü dəfələrlə ardıcıl zərbələrə məruz qalmışdı. Buna görə hətta ponton keçidlər qurulmağa məcbur olunmuşdu. Lakin sonradan körpünün tamamilə dağıdılması məsələsindən imtina edilmişdi. İndi isə Ukraynanın dəniz nəqliyyatının məhdudlaşdırılması səbəbindən taxılı Dunay limanlarına aparan quru dəhlizi məhz bu körpüdən keçdiyi üçün məsələ yenidən gündəmə gətirilib. Hələlik bu strateji əhəmiyyətli körpünün nə dərəcədə zədələndiyi və yaxın zamanda bərpa edilə bilib-bilməyəcəyi məlum deyil.

Tayvan ilk dəfə bu gün mobil internetin yavaşladılması üzrə təlim keçirib. 2026-cı il Şəhər Dayanıqlılığı Təliminin bir hissəsi olaraq Tayvanın mərkəzi bölgələrində 4G və 5G mobil internet sürəti 30 dəqiqə ərzində qəsdən məhdudlaşdırılıb.

Oman bildirir ki, sahilə oturmuş Caroline Bezengi tankerindən yayılan neft ləkəsi hazırda təxminən 390 kvadrat kilometr (150 kvadrat mil) ərazini əhatə edir. Caroline Bezengi Kamerun bayrağı altında üzən Suezmax tipli xam neft tankeridir. Gəmi 2026-cı ilin mayında Novorossiysk limanında Rusiya xam nefti yükləyib və Hindistana yola düşüb. Neftin həcminin təxminən 800 min–1 milyon barel olduğu hesab edilir. İyunun 8-i gəmidə baş verən maqnit mina hücumu nəticəsi, ekipajın gəmini tərk etməsinə səbəb olub. Daha sonra tanker Dofar sahillərində yerləşən Hallaniyat adaları yaxınlığında qayalıqlara oturub.

Ukrayna dronları Qərbi Sibirdə, Tümen vilayətində yerləşən sənaye obyektinə zərbə endirib və nəticədə yanğın baş verib. Ukraynalı OSINT müşahidəçiləri hədəfin Tümen neft emalı zavodu — keçmiş Antipinski zavodu olduğunu müəyyən ediblər. Bu obyekt iyun ayında və iyulun sonlarında da vurulmuşdu. Zavod Ukrayna sərhədindən 2000 km-dən çox məsafədə, Qərbi Sibirin dərinliklərində yerləşir. Bu, Rusiyanın iri müstəqil neft emalı zavodlarından biridir; illik emal gücü təxminən 7,5–9 milyon ton təşkil edir və əsasən Qərbi Sibir və Ural bölgələrini benzin və dizellə təmin edir.

Bu gün Suriyanın şimalındakı bir neçə əyalət üzərində təlim uçuşları həyata keçirən ən azı iki ədəd Suriya Su-22M3/M4 qırıcı-bombardmançısı müşahidə edilib. Uçuşa yararlı Su-22 təyyarələrinin dəqiq sayı hələ də qeyri-müəyyəndir və az olduğu bildirilir.

Küveytdə, İraq sərhədinə yaxın yerləşən və ABŞ Ordusunun əsas yerləşdirmə və logistika mərkəzlərindən biri olan Camp Buehring-dəki helikopter texniki xidmət hangarına dəyən ziyanın daha aydın peyk görüntüləri.

Ermənistan xidmətində “Lusan” (Vaşaq) adlandırılan Hindistanın Akash-1S hava hücumundan müdafiə sistemi hazırda Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən aktiv istifadə olunur. Ermənistan bu sistemin ilk ixrac müştərisi olub; 2022-ci ildə təxminən 720 milyon dollar dəyərində 15 batareya üçün müqavilə imzalanıb. İlk tədarüklər 2024-cü ilin noyabrında həyata keçirilib, ikinci partiya isə 2025-ci ilin iyulundan sonra çatdırılıb. Akash-1S orta mənzilli zenit-raket kompleksidir; təxminən 25–30 km məsafədə fəaliyyət göstərir, eyni anda təxminən 60 hədəfi izləmə və 16 hədəfi vurmağa qadirdir. Təyyarələrə, dronlara və qanadlı raketlərə qarşı istifadə oluna bilir. Ermənistanın daha uzun mənzilli Akash-NG sisteminə də maraq göstərdiyi bildirilir.

Ukraynanın Hərbi Kəşfiyyatı işğal altındakı Krımda keçirilən əməliyyat zamanı Rusiyaya məxsus iki S-400 buraxılış qurğusunu və Orion dronlarını idarə edən antenanı məhv edib. Zərbələr FPV dronlarının daşıyıcısı kimi istifadə olunan Magura dəniz dronları ilə həyata keçirilib.

Ukraynanın Patriot raketlərini istehsal etməsinin qarşısındakı əsas maneə təkcə təhlükəsizlik deyil, həm də rəqabət ola bilər. Onların əsas narahatlığı Ukraynanın Patriot sistemini daha da təkmilləşdirə bilməsi və onu mövcud ABŞ istehsal xətlərindən daha sürətli və daha ucuz şəkildə kütləvi istehsal edə bilməsidir.

Böyük Britaniya Hərbi Dəniz Qüvvələrinə məxsus bir dronda olan Çin istehsalı kamera komponentlərinin Çindəki bir IP ünvanına “heartbeat” (yəni sistemin aktiv olduğunu bildirən siqnallar) göndərdiyi aşkar edilib. Çin komponentlərinin Britaniya xüsusi təyinatlı qüvvələri ilə əlaqəli avadanlıqlara qədər daxil olduğu müəyyən edilib.

15 avqust Silahlı Qüvvələr Günü paradı üçün məşqlər zamanı Polşanın Leopard 2PL tankları Varşavanın Wisłostrada bulvarı boyunca sürətlə hərəkət edərkən. Rəsmilər bildirirlər ki, bu ilki parad istifadə olunan texnika sayına görə Polşanın ən böyük paradı olacaq.

Tayvan Çin hücumuna hazırlaşmaq üçün dronlardan və pilotsuz qayıqlardan istifadəni sürətlə artırır. Onlar bu sahədə Ukraynanın təcrübəsindən geniş şəkildə yararlanır. Onların strategiyası belədir: çoxlu sayda dron, raket və artilleriya ilə Tayvan ətrafında “cəhənnəm zonası” yaratmaq, yaxınlaşan Çin qüvvələrini vaxtında aşkar edib vurmaq və amfibiya hücumunu baha başa gətirmək. Amma problem ondadır ki, Tayvan ordusu hələ də dron sürülərini effektiv idarə etmək və Çinin elektron müharibə vasitələrinə qarşı davam gətirmək üçün öz strukturunu, hazırlığını və hərbi doktrinasını dəyişməyib.

İraq qüvvələri 3 nəfərlik, silahlı qrupla əlaqəli bir dəstəni saxlayıb və onlardan İran istehsalı 12 dron və ehtiyat hissələri götürüb. Dronların “Shahed-101” modeli olduğu və Səudiyyə Ərəbistanına hücum üçün hazırlanıldığı bildirilir.

Təşkilat üzvlərinin özləri ilə gətirdikləri və ya yerini bildirdikləri bütün silahların, döyüş sursatlarının və partlayıcı maddələrin qeydiyyata alınmasını nəzərdə tutur. Silahların və digər materialların təhvil verilməsi prosesi Daxili İşlər Nazirliyi və Milli Müdafiə Nazirliyi tərəfindən həyata keçirilir. Müraciət müddəti və şərti (Maddə 9) Qanundan yararlanmaq istəyən şəxslər üçün müəyyən müddət və şərt qoyur. Hüquq sahibləri müvafiq MGK qərarının dərc olunmasından etibarən ən gec 6 ay ərzində Respublika Baş Prokurorluqlarına yazılı şəkildə müraciət etməlidirlər. Vəzifə və məsuliyyət (Maddə 10) Müvafiq dövlət qurum və təşkilatlarının qanun çərçivəsində nəzərdə tutulan vəzifələrini təxirəsalınmadan yerinə yetirməsini tələb edir. Bu qanunla verilmiş vəzifələri yerinə yetirən dövlət qulluqçularının buna görə hüquqi, inzibati və ya cinayət məsuliyyəti daşımayacağını, yəni onlara vəzifə təminatı verildiyini müəyyən edir. Qüvvəyə minmə (Maddə 11) Qanunun Rəsmi Qəzetdə dərc edildiyi tarixdən qüvvəyə minəcəyini müəyyən edir. İcra (Maddə 12) Qanunun müddəalarının Prezident tərəfindən icra ediləcəyini bildirən standart yekun maddədir.

Çərçivə qanunu ümumi mənada müəyyən bir məsələ üzrə yalnız əsas prinsipləri, məqsədləri və çərçivələri müəyyən edən, detalların isə qanunaltı normativ aktlar, məsələn, qaydalar və təlimatlar vasitəsilə tənzimlənməsini nəzərdə tutan qanun növüdür. Hazırda Türkiyə gündəmində “çərçivə qanun” ifadəsi “Terrorsuz Türkiyə” prosesi çərçivəsində hazırlanan və PKK/KCK terror təşkilatının tərk silah edilməsi və fəaliyyətinə xitam verməsini hüquqi əsaslara bağlamağı məqsəd qoyan 12 maddəlik qanun layihəsini ifadə edir. İctimaiyyət arasında “çərçivə qanun” adlandırılan bu tənzimləmənin rəsmi adı “Milli Həmrəyliyin və İctimai Bütövlüyün Gücləndirilməsinə dair Qanun Layihəsi”dir. “Milli Həmrəyliyin və İctimai Bütövlüyün Gücləndirilməsinə dair Qanun Layihəsi” Məqsəd və əhatə dairəsi (Maddə 1) Bu maddə qanunun əsas məqsədini və hansı təşkilatın və hansı cinayətlərin qanunun əhatəsinə daxil olduğunu müəyyən edir. Təhlükəsizlik qurumlarının müəyyən etdiyi təşkilatla bağlı Milli Təhlükəsizlik Şurasının (MGK) təsdiq qərarının Rəsmi Qəzetdə dərc olunması şərtini müəyyən edir. Qanun yalnız PKK/KCK və onunla birbaşa əlaqəli strukturlara şamil olunur. Təşkilat yaratmaq, təşkilata rəhbərlik etmək, üzv olmaq, təşkilata yardım göstərmək, təbliğat aparmaq və terrorizmi maliyyələşdirmək kimi cinayətlər əsas diqqət mərkəzindədir. Anlayışlar (Maddə 2) Bu maddə qanun mətnində istifadə olunan terminləri dəqiqləşdirir. “ Təşkilat” anlayışının yalnız PKK/KCK və ona bağlı strukturları əhatə etdiyi hüquqi olaraq müəyyən edilir. Prosesə rəhbərlik edəcək “Şura”nın strukturu və anlayışı müəyyənləşdirilir. İstintaq və məhkəmə proseslərinin təxirə salınması (Maddə 3) Şərtlər yerinə yetirildiyi halda davam edən istintaq və məhkəmə proseslərinin təxirə salınmasını tənzimləyir. Yuxarı həddi 15 il və ya daha az müddətli həbs cəzası nəzərdə tutan cinayətlər üzrə məhkəmə prosesinin 5 il müddətinə təxirə salınması tətbiq edilir. 15 ildən artıq həbs cəzası və ya ömürlük həbs cəzası tələb edən cinayətlər üzrə isə proses 10 il müddətinə təxirə salınır. Təxirə salınma müddətində iş üzrə qanuni müddətlərin, yəni zamanaşımı müddətlərinin hesablanması dayandırılır. MGK qərarından sonra yeni istintaq başlanması Şuranın icazəsinə bağlanır. Qoruyucu tədbirlər və yuxarı instansiyalarda olan işlər (Maddə 4) Təxirə salınma əhatəsinə daxil olan və məhkəmə prosesi davam edən şəxslərlə bağlı tətbiq edilən qoruyucu tədbirləri tənzimləyir. Apellyasiya məhkəməsində və ya Kassasiya Məhkəməsində (Yargıtay) baxılmaqda olan işlərin hüquqi vəziyyətini müəyyənləşdirir. Bu hüquqlardan yararlanmaq üçün əvvəlcədən müraciət edilmiş olması şərti qoyulur. Təxirə salınma qeydiyyatı və müddət ərzində yeni cinayət törədilməsi (Maddə 5) Təxirə salınma barədə qərarların izlənilməsi üçün xüsusi qeydiyyat sisteminin yaradılmasını nəzərdə tutur. Bu məlumatları yalnız istintaq və məhkəmə mərhələsində hakimlər və prokurorlar görə biləcəklər. Təxirə salınma müddəti ərzində şəxs yenidən terror cinayəti törədərsə, təxirə salınma ləğv edilir və məhkəmə prosesi dayandığı yerdən davam etdirilir. Məhkumluq qərarlarının icrasının təxirə salınması (Maddə 6) Barəsində məhkəmənin qüvvəyə minmiş hökmü olan şəxslərin cəzanı çəkməkdən azad olunması prosesini tənzimləyir. 15 il və ya daha az müddətə həbs cəzası almış şəxslərin cəzalarının icrası İnfaz Hakiminin qərarı ilə 5 il müddətinə təxirə salınır. 15 ildən artıq həbs cəzası və ya ömürlük həbs cəzası almış şəxslərin cəzalarının icrası isə 10 il müddətinə təxirə salınır. Şəxs bu müddəti yeni cinayət törətmədən problemsiz başa vurarsa, cəza icra edilmiş hesab olunur və ləğv edilir. Qiymətləndirmə Şurası və TBMM İzləmə Komissiyası (Maddə 7) Prezidentin müavininin sədrliyi ilə 8 nəfərdən ibarət “Qiymətləndirmə və Koordinasiya Şurası” yaradılır. Şura hüquqlardan məhrumetmələrin aradan qaldırılması və prosesə nəzarət edilməsinə cavabdeh olur. Prosesin parlament adından izlənilməsi və tövsiyələrin verilməsi məqsədilə TBMM-də 17 nəfərdən ibarət İzləmə Komissiyası yaradılır. Silah və hərbi materialların təhvil verilməsi (Maddə 8)

“Terrorsuz Türkiyə” qanunu Türkiyə Ədliyyə Komissiyasında qəbul edilib.

Mayaki körpüsü Qara dəniz limanlarına çıxışın məhdudlaşmasından sonra Ukraynanın dəniz ticarəti üçün əsas marşrutuna çevrilmiş Dunay limanlarına gedən nəqliyyatın əsas keçid nöqtələrindən biri hesab olunur. Yerli mənbələrin məlumatına görə, gecə hücumlarından sonra Mayaki körpüsü bağlanıb və bu səbəbdən ərazidə kilometrlərlə uzanan ciddi tıxac yaranıb. Bildirilir ki, bu hücumlar Odessa istiqamətində nəqliyyat axınına ciddi təsir göstərir. Eyni zamanda, Rusiya ordusunun Odessanı Dunay üzərində yerləşən İzmayıl limanı və Rumıniya ilə birləşdirən digər strateji körpünü, eləcə də şəhərdəki ərzaq anbarlarını da hədəfə aldığı qeyd olunur. Bundan əlavə, Odessada əsas su təchizatı obyektlərində elektrik enerjisinin kəsilməsi səbəbindən şəhərin böyük hissəsində su verilişi dayanıb. Rəsmi məlumata görə, su təchizatı yalnız Peresip, Slobidka, Zastava və keçmiş Lesoselyşçe ərazilərində qismən mövcuddur. Şirkət nümayəndələri bildirir ki, ən iri su təchizatı obyektləri hələ də elektrik enerjisiz qalıb. Hücumlardan sonra şəhərdə elektrik kəsintilərinin başladığı və bir çox mağazada ərzaq çatışmazlığının yarandığı da vurğulanır. Ümumilikdə, zərbələrin əsas logistik və infrastruktur obyektlərinə yönəldiyi bildirilir.