Programming ∀

Business project va Engineering projectlarda o'ziga hos muhim pointlar mavjud. Enterprise stabillikni yoqtiradi. Ba'zilari qaramaqarshi kelishganda cost masalasini asosiy point qiladi. Enterprise uchun technical solutionlarni eng ishonchlisi doyimiysi muhim. Biror system projectlarda esa sal boshqacharoq yondoshuv. Uyoqda har bir yechimga nisbatan alohida focus va intensiv etibor qilinadi. Uyoqda faqat ishonchlilik emas balki expirementlar va doyimiy yangilanishga xarakat kuchliroq bo'ladi. Perfomancega etibor qaratiladi. Bazilarida birmuncha liberallik qilinadi imkoniyatlarga nisbatan yana bazilarida esa scientific va ko'p o'lchamli qaraladi. Enterprise uchun domain aspectlar muhim bo'ladi. Tolerant tizimlashtirishni sevishadi. Businessdan tashqari Engineeringda esa muammoga berilgan yechimni sifati va imkoniyatlarini va yana boshqa attributelarini qattiq analiz qilishadi. Asosiy qarashlarning fundamenti technical bo'ladi. Enterpriseda esa asosiy qarashlarning fundamenti business. Enterpriseda yaxshi koryera qilishni hohlasangiz siz ko'proq birqancha domainlar va business aspectlarni o'rganishingiz kerak bo'ladi. Sizdan asosan soft skillar talab qilinadi. Nonbusiness projectlarda esa asosan hard skillar va problem solvingga aloqador masalalar qattiq talab qilinadi. Sababi uyoqda asosan deep technical skillardan so'raladi. Levellarni o'rtachasini senior deb oladigan bo'lsak. Business projectlarda 2-3 yilda ham seniorga chiqsa bo'ladi. Hard skillar juda katta narsani cover qilmagani uchun ham. Nonbusiness projectlarda 5-10 yil atrofi ketadi :). Sababi kattaroq technical hard skillarni cover qilish kerak bo'ladi. Shaxsan manga Enterprise juda ham yoqavermaydi. "Ishlayabtimi tegma" deganday gaplarni ham shu tomonlardan chiqgan 😅. Lekin nonbusiness projectlarni kategoriyadagilari yoqmaydi. Chunki ular ham "Ishlayabtimi tegma" deyishadi 😅 PS: Nonbusiness projectlar deganda asosiy point business bo'lmagan, Engineerlar jamiyati tomonidan support qilinadigan loyihalar, Biror muammoga qaratilgan researchlar natijasida xosil bo'lgan loyihalar vaxakzolar kiradi.

Bir joydan uyga qaytayotganda taxi chaqirmoqchi edim ammo negadur metroda ketgim kelib qoldi. Havo yaxshi piyoda yurish mezza. Metroga chiqsam yonimdagi ikki kishi docker haqida va DevOps haqida suxbat qilib ketayotgan ekan. Jonli podcast eshtib ketdim 😅

Ehhe shu mini computerchada ham 8-GBgacha RAM ekan )) 16-GBlik modellarni ham ko’rdim bazi brandlarda )) Texnologiyalar rivojlanyabti. ARM ham personal computer devicelar tomonga ham qncha qadam tashlagan. Serverlarda o’sha o’sha traditional CPUlar 😃 NVIDIA ham super computerlar uchun o’ta kuchli qurilmalar taqdim qilyabti. Ammo doyim hadware tanqisligi. Resurslar inqrozi. Qanchadan qancha yana ajoyib loyihalarni yo’lga qo’yilishiga to’siq bo’layotgan sabablardan biri. Resurslar masalasida qarashlarim qisman o’zgara boshladi. Balki quantum computing bu masalaga yechim bo’lar ammo uyam qimmat texnologiya. Super computerlar anchagina qimmat texnalogiya xisoblanadi. Shu bilan birga uyoqda qilinadigan ishlar va ekotizim ham anchagina farqli. OS ham farqli :) Yaqinda yurgan edik 2CPU/4 GB RAMda code yozib 🥹 Endi esa mikro to’lqinli pechimizda ikki yadrolik ARM 😎 Nega kerak bilmayman )))

Natijalar yomon emas. Xozircha 4 ta loyiha ro'yxatga olinibti. Umuman olganda ajoyib turli stackda turli domainda. Batafsil ko'rib chiqmadim. Sababi qabulni yakunlagandan keyin ko'rib chiqaman deb niyat qildim. Yanayam taqqoslash oson bo'lishi uchun. 15-maygachacha ko'ramiz qanday raqobat bo'ladi. Umuman olganda bu narsa o'zimga ham challenge bo'ldi. Muzlab qolgan loyihalarimni ustida ishlashimga ishtiyoq oshyabti. Hullas biz yutamiz bollar ! ☕️

Tarqating :) Hullas OSS support loyihasi tayyor ! Bemalol ro'yxatdan o'tib o'z loyihalaringizni qoldirsangiz bo'ladi. Bemalol bir kishi N ta loyiha topshirishi mumkin faqat alohida application to'ldirishi kerak ! Applicationlar 15-may sanasigacha qabul qilinadi. Yutuqlar 1-O'rin uchun 100$ Yoki shu qiymatdagi biror narsa(Kitob, Keyboard, Yana nimadur) 2-O'rin uchun 70$ Yoki shu qiymatdagi biror narsa(Kitob, Keyboard, Yana nimadur) 3-O'rin uchun 50$ Yoki shu qiymatdagi biror narsa(Kitob, Keyboard, Yana nimadur) Bu faqat man tomondan bo'layotgan support ! Yana boshqa xamkasblarga aytib ko'raman va ularga ham loyihalarni share qilaman. Ularni baholashlari esa o'zlarining subyektiv fikrlari bo'yicha. Eng yaxshi Loyihalar ohirida elon qilinadi. Community support uchun ham Hullas hayotni osonlashtiring sovg'ali bo'ling )) HappyCoding! Ro'yxatdan o'tish uchun forma: https://forms.gle/jBC2ebznd3DkUuka7

Ne kunlarga qolding shortumshuq SWE :) Aynan qayerdadur engineerlik haqida kitob chiqishini hech tassavur qilmagan ekanman 🥹

Книга «Software Engineering at Google» стала бесплатной SWE at Google – довольно популярная книга про хорошие инженерные практики, применяемые на проектах большого масштаба. Я сам до сих пор ее так и не прочитал, но от друзей слышал много хороших рекомендаций. Вон, даже Брагилевский советует! Так в чем новость – авторы книги решили сделать ее бесплатной, так что можете посмотреть расписание и прочитать любую главу.

Qisqaroq yo'riqnoma yozishga xarakat qildim. O'qib ko'ringlar va xato kamchiliklar tushunmagan joylaringiz bo'lsa report qilinglar. Hammasi yaxshi bo'lganidan keyin boshlaymiz )) https://telegra.ph/OSS-supporti-uchun-yoriqnoma-04-24

Ushbu maqoladan o'zim uchun 3 hulosa oldim. Engineerlik level o'lcho'vi ham Olimliknikiga o'shaydi. Ammo martabalarda farq bor. Olimlik katta martaba (Kim hohlagan bo'lsa nasib qilsin) ! Man qachon dasturchi bo'laman degan savolga javob, qachonki mani boshqa dasturchilar tan olsa va man qilgan ishlarni davom ettirsa yoki foydalansa demak man dasturchiman. Bu narsa levellarga ham mos keladi. Sizni O'zbekistonda senior deb tan olishdimi afsuski siz seniorsiz 🥲 Faqat O'zbekistonda yer yuzida emas. Agar butun jaxon tan olsa butun jaxonda ammo butun gallaktikada emas 😁 Engineer sifatida doyimiy contributing qilishim kerak ! Faqat code tomondan emas balki jamiyatga ham boshqa tomonlama o'z hissamni qo'shishim lozim(Imkonim boricha :) ). Ma'lum torroq yo'nalishda va torroq yo'nalishlar gradientida doyimiy intensiv o'qib izlanishda bo'lishim kerak. Umuman olganda o'zim hohlaganday Engineer bo'lishim uchun taxminan yana 4-5 yil ketar ekan. PS: 4-5 yildan keyin esa fikrlar va istaklar umuman o'zgargan bo'ladi. Ayniqsa hali mashina olishim kerak Jentra qorasidan, nabiralarim uchun 2 qavatli uy qurishim kerak (hasanboydan). Nabirali bo'lishim uchun oldin uylanish kerak. To'yni ham 400-500$ga qila olmayman kamida 200ta Franklin amaki kerak 🥲 Aytgancha Ramazon Hayti muborak bo'lsin !

Олим ким? Олим бу бошқа чин олимлар тарафидан «олим» деб эътироф этилган шахс. Бу билвосита белги ва энг осон аниқланадигани. Олимларни ўзига ҳос муайяан тажриба, малака ва ютуқларга эга бўлган ҳос одамлар «клуби» деса бўлади. Бу клуб чегара билмайди, яъни биргина давлат чегарасида қолмайди, ватан ва хориж олимлари бир оила ака-ука, опа-сингилларидир. Ватанида «олим» деб танилиб, бошқа юртларда нотаниш қолиши, айниқса бугунги кунда шубҳали ҳолат ва олим эмаслигига ишорадир. Олим етишган ва ишлаётган муассасса ҳам иккиламчи макон. Олим муассаса алмаштириши ёки умуман биронтасига кирмай мустақил қолиши мумкин. Лекин кўпинча муассаса ёки шунга ўхшаш муҳитда олим шаклланади, етишиб чиқади. Олим деб тақдим қилаётган одамнинг қайси илмий муассаса ёки муҳитда шаклланганига эътибор бериш керак. Олимнинг бевосита белгилари: Олимнинг асосий машғулоти - чуқур илмий тадқиқотлар ўтказиш. Тадқиқотининг маҳсули илм уммонида қабул бўлиши, узвий унсурига айланиши шарт. Лекин илм ҳизматчиси тадқиқотлар қилиб шундай натижа чиқармаслиги мумкин, у илм аҳли, ҳодими бўлиб қолади, олим эмас (бу ҳам аслида катта мартаба). Илмий натижа маҳсус услубият билан далилланган матн кўринишида бўлиб, у бошқа олимлар тарафидан текширилган, танқид қилинган ва эътироф этилган бўлиши керак. Демак олим - уникал ва эътирофланган илмий натижалар соҳибидир. Олим нафақат ўз соҳасининг билимдони, балки ўз соҳасини бошқа атроф соҳалар билан уйғунликда тақдим қилиш савиясига эга бўлган олий тоифадаги мутаҳассисдир. Олим илмий китоб(лар) чиқаради, аммо ҳар қандай китоб ёзган олим бўлавермайди. Олим ё мавжуд илмий тизимга янги бир унсур қўшади ё илм дарахтига янги бутоқ қўшади. Олим бошқа олимларнинг илмий ишларини тадқиқ қилиб янгича талқинлар, кашфиётлар, шарҳлар очиши мумкин. Олим эски нарсалар устида ишлаб, уларни янгича, фойдали, тушунарли ва энг муҳими ҳаққоний тизимга солиб бериши мумкин. Аммо барча эски нарсаларни шарҳлаб берган олим бўлиб қолавермайди. Бу ерда эскидан янги тизим ясаш ҳақида гап. Ва албатта илмий ходим принципиал янгилик ихтиро қилса, янги йўналиш ва услубиятлар кашф қилса олимлар эътирофини қозонмай қолмайди ва унинг олим экани тан олинади. Кўпинча бу узоқ вақт мобайнида содир бўладиган жараён. У ёки бу илм ходимининг китоби, ихтироси, кашфиёти, тасниф ва таълифи олим даражасига олиб чиқдими йўқми, буни оддий одамлар била олмайдилар. Шунинг учун бошқа олимлар «клуби»нинг эътирофи даркор. Эътироф қадимдан ижоза (илмий дарс беришга ҳуқуқ), тазкия (эътироф) кўринишда келяпти. Улар диссертация ёқловини тасдиқлаш, илмий ишга батафсил рецензия бериш каби шаклларда учрайди. Булар расмий кўриниши бўлса, эътирофнинг бошқача ифодаси ҳам бўлади, масалан, у ёки бу тадқиқотчининг илмий китоби кириш қисмига бошқа олим баҳо бериб ёзади, ёки олимни илмий анжуманга олим статусида таклиф қилишади, ёки бир олимдан сўралганда у «ҳа, мен фалончининг илмий ишлари билан танишман» каби таъриф беради. Демак олимнинг олим эканини билдирувчи муайян белгилар бор. Олимлик «тўнини» кийиб олиш билан ё оммабоп китоб ёзиб машҳур бўлиш билан ё улфатларнинг бир бирини «олим» деб сийлаши билан ё омма олдида сўзамоллик қилиш билан олимликни билдирмайди. Олим бўлмаганлар қанчалик кўп сонли бўлмасинлар бир шахсни «олим» деганлари билан биронтасини олим қилиб қўя олмайдилар. У инсон, юқорида айтганимиздек, олимлар «клуби»га кирганми йўқми, мана шу ягона ўлчов. Олим - илм соҳибидир. Илм эса ҳақиқатнинг бошқа номи. Олим ҳам хато қилади, нотўғри тарафга ҳам ўтиб олиши мумкин. Лекин у олимликка ҳақиқат билан етишган бўлади, кейин эса ундан озиши мумкин... Чунки у ҳам инсон, ҳар қандай инсонга адашишлик ҳос. Бу бошқа мавзу. Айтмоқчи бўлганим: олимликка илмий ҳосила чиқариш билан эришилиди ва унинг кейинги ишлари илмидан келиб чиқмаслиги мумкин. Албатта бу ерда «дипломини сотиб олган» сохта профессор ва докторлар ҳақида эътироз бўлиши мумкин. Мен асос принципни тушунтирдим. Сохталикни аниқлаш эса қийинмас. Дипломи бўлиб, ҳеч бир чинаккам илмий иш натижаси бўлмаса, бошқа олимлар тарафидан тан олинмаса, демак олдимизда фирибгар.

Qiziq :)

Mangayam shunday IP diapazonlar berilganda edi... Server IP nechi edi deb so'rab yurmas edim doyim 😁

Hosh bu masala aslida Hayit bayramiga sovg'a bo'lishi kerak edi. Ammo bu oyda ko'p narsalarga ulgurmadim. Shu sababdan bugun elon qilib qo'ymoqchiman. Shanba kunidan yani 22.04.2023 sanasidan boshlab N kun qabul boshlanadi. Qabulda barcha loyihalar ko'rib chiqiladi. Qabul N muddat davom etadi va to'liq jarayon boshlanadi yani ish jarayoni. U ham N vaqt davom etadi. Hullas maqsadim quyidagicha: Ma'lum yo'nalishlarga aloqador turli ochiq kodli loyihalarni rivojlanishiga yordam berish va ularni qo'llab quvvatlash imkonim boricha. Shu bilan birga qiziq mavzularda birxil qiziqishlarga ega xamkasblar bilan tanishish. Maqsad uchun xarakatim: Xozircha xamkasblar ishlarini osonlashtirish va avtomatlashtirish mavzusini oldim. Demak ushbu mavzuda qilinadigan qandaydur ochiq kodli loyihalarni qo'llab quvvatlamoqchiman. Qanday qo'llab quvatlayman ?: Birinchi navbatda o'zimga yoqgan loyiha uchun N summa ajratmoqchiman loyiha avtoriga. Avtor hohlasa kartasiga pulni tashlab beraman hohlasa o'sha qiymatda biror narsa hadiya qilaman(Dazmol, Tifal, Pilot, va boshqalar emas albatta). Agar loyihaga o'zim ham contribute qila olsam unda ham maksimum yordam berishga xarakat qilaman. Ammo vaqt masalasi tufayli bu biroz qiyinroq lekin albatta bunga ham vaqt ajratishga xarakat qilaman. Loyihalarni baholash subyektiv bo'ladi (( Sababi xozircha faqat o'zim baholamoqchiman va hammasini o'zim tashkillashtirmoqchiman. Lekin imkon qadar obyektivroq hulosalar qilishga xarakat qilaman. Endi shu mavzuga aloqador barcha savollaringiz va feedbacklaringizni yozib qoldiring ? Sababi man qilmoqchi bo'lgan ish rostdan ham ishlashi va kichik auditoriya uchun bo'lsa ham manfat keltirishi kerak. Balki man xisobga olmagan nuqtalar bordir yoki bu narsa umuman o'xshamas bilmayman lekin sinab ko'rish kerak deb o'ylayman. Undan tashqari savollaringiz bo'lsa ham qoldirsangiz FAQ qismini tayyorlashga oson bo'ladi. PS: Tanqidlar uchun ochiqman 😎

Openvpn ham ishlamay qoldiya aytgancha :) Ayniqsa Mobile OSlarda va Windowsda clientlar ulana olmayabti :)

90-yillarda sohamizda juda katta tarixiy voqealiklar bo'lgan. OSS inqlobiday desa ham bo'ladi )). Ko'pchilik sevib foydalanadigan Dasturiy ta'minotlar va uskunalar(tool) turli texnalogiyalarni ko'pi aynan davrda bo'ldi. Umuman olganda 1990-2000 yillarda juda ham ko'plab ajoyib open source texnalogiyalar chiqgan. Juda ko'p OSSni qo'llab quvvatlaydigan tashkilotlar tashkil etilgan. O'sha yillarda anchagina sohamizga anchagina katta poydevor qo'yilgan ekan ))

So'ngi qatnashgan birqancha loyihalarimda(outsouce). Loyiha juda g'alati qurilgan. Sababsiz alohida servicelarga ajratilingan. Qilgan insonlar "Microservice" qilamiz deyishgan ammo micro monolith ham bo'lmay qolgan. Eng ko'p kuzatilgan holatlardan bazilarini aytib o'taman. 1. Manosiz va talabsiz qilingan architecture va architecturial solution. 2. Texnologik bo'g'liqliklar asosan frameworklarga. 3. External servicelarga bog'liqliklar. DB, brokerlar, etc... 4. Manosiz layerlar. Loyiha layerlarga ajratilgan lekin aytaylik biznes logic yozilishi kerak bo'lgan layerda tashqi servislarga ham bog'lanyabti )) 5. Notogri API va Interface design. 6. Microservicelarning noto'g'ri ajratilinishi. Biror ishni bajrarishdagi flow o'rgimchak to'ri bo'lib ketgan bazi joylarda ))) 7. Code dublications juda ko'p. Aniq analiz qilib ko'rishga hali imkon bo'lmadiku lekin kamida 45-50% bazi loyihalarda. Code analyzerlarni loyihaga qo'shishni tassavur ham qilmaymiz ))) 8. Infrasturcture qurilayotganda hechnima xisobga olinmagan hamma narsani amallab ishlatib qo'yilgan. 9. Testlar masalasini shunchaki eslab o'tib ketdim )) 10. SDLC mavsuzi bilan kompaniya urivinida ham tanish emas bazi joylarda ((( Bu asosan local bozorda. Tushunaman startuplar va ularni kamroq pul sarflab tezroq ishga tushirish kerak. Lekin amaliyotda ular qilgan yechim oqibatida loyiha texnik tomondan sekundiga 10 ta transaction qilolmayabti. Ular tez deyotgan GO, Nodejs, PHP vaxakzolar ham Eng yaxshi DBlar ham foyida bermayabti. Transaction deganda serverga request borgandan javob olgungacha bo'lgan processni nazarda tutdim. Yechim: Microservice masalasini ochishdan oldin clean code eshigini ochish afzalroq keyin patternlar va clean architecture. Juda bo'lmaganda og'irroq monolith bo'lsa ham ancha tezroq fa sifatliroq qurishingiz mumkin. Bu masala aslida juda alohida keng qamrovli muammo ekan. Birma bir hammasini ko'rib chiqish kerak ))

Ha bu kurslar narxi ko'rib turganingizday yani qimmat. Ho'sh bu kurslar o'z narxiga arziydimi ? Bu savolga shaxsiy tajribamdan kelib chiqib javob bera olmayman(Qatnashmaganman hali). Lekin Linux Kernel Internals and Development kursida ancha jiddiy va qiziq mavzular keltirilgan. Bu mavzularni o'qib chiqib practice qilish uchun kamida 1-2 ta kitob va birqancha open lecture playlistlarni o'rganib chiqish kerak. Undan tashqari bu yerda sizga aynan kernel contributerlar yoki shu mavzuda katta tajribali engineerlar ma'lumot berishadi. Linux foundationi yana boshqa course va certficationlari mavjud bazilari arzon. Lekin hammasida shunday )) Qo'polroq aytganda rostdan ham sohasidagi muammolarga yechim topishga sochi orqargan mentorlar bor )). Shu bilan birga barcha courselar narxlari keltirilgan aniq o'quv rejasi mavjud. Agar manda shu kurslarda o'qishga xoxish bo'lsa yuroqidagi summani to'lash uchun tayyorman ! Nega ? Eng oddiy argument eng boshlangich hamma savollaringizga bittada javob olasiz. Chunki hamma ma'lumot yzoilgan dars rejasi ham. Endi savol: Nima uchun bizdagi kurslar yoki markazlarni elonlarini ko'plarida shunday ma'lumotlar yo'q ? Nega narxi qancha deb so'rasak shaxsiydan javob berishadi va rossa uzun hikoya o'qib berishadi. What da helll 😭

Kechagi suxbatda Frameworklar va librarylardan foydalanishga va infrasturcturega aloqador birqancha masalalar keltirilgandi. Shularga qo'shimcha sifatida yana bir maqola yozgan edim ancha oldin agar qiziq bo'lsa. PS: Feedbacklar bo'lsa kutib qolaman )) https://dev.to/akhmadiy/dastur-infratuzulmasi-sizni-loyihangiz-qanchalik-ozod--4jjl