تاریخنامه|گزیده‌های مهدی مجتهدی

شناخت‌نامه حضرت خدیجه کبری علیهاالسلام https://t.me/HzKHadijaBibliography

‌ 💎 وقایع‌نامۀ مارونی ۷۱۳ میلادی (the Maronite Chronicle of 713)؛ کشف منبعی جدید دربارۀ اسلام آغازین در سال ۲۰۲۴ متنی ناشناخته در مجموعۀ نسخه‌های خطی صومعۀ سنت کاترین در شبه‌جزیرهٔ سینا شناسایی شد که با نام وقایع‌نامۀ مارونی ۷۱۳ شناخته می‌شود. هرچند نسخۀ موجود در واقع ترجمه‌ای عربی از یک متن گمشدۀ سریانی و متعلق به قرن ۵-۶ هجری است، اما اصل سریانی آن به حدود سال ۷۱۲–۷۱۳ میلادی / ۹۳-۹۴ هجری قمری بازمی‌گردد و از کهن‌ترین گزارش‌های غیراسلامی دربارۀ سدۀ نخست هجری به شمار می‌رود. این سال‌شمار در واقع متضمن یکی از متقدم‌ترین اشاره‌ها در منابع غیراسلامی به فتوحات اولیۀ، اختلافات داخلی مسلمانان و البته، مسئلۀ جمع و تدوین قرآن در زمان خلیفۀ سوم است. 🔵مطالعهٔ نسخۀ خطی وقایع‌نامه (شروع بخش وقایع‌نامه: f.85v — شروع بخش مرتبط با تاریخ اسلام: f.148r — تا f.155v) ⬇️بخش مرتبط با تاریخ صدر اسلام از وقایع‌نامۀ مارونی ۷۱۳ 🔵آغاز فتوحات بر اساس این وقایع‌نامۀ، پس از درگذشت پیامبر اسلام، ابوبکر رهبری را برعهده گرفت و سپاه مسلمانان را به جبهۀ مصر، شام و فلسطین، ایران و شرق جزیرة‌العرب گسیل کرد؛ گزارشی که با منابع شرقی دیگر مانند آثار تئوفانس اعتراف‌شنو (نیمۀ دوم سدۀ هشتم) و میخائیل سریانی (سدۀ دوازدهم) هم‌خوانی دارد. این وقایع‌نامۀ همچنین به نبردهای جنوب فلسطین در سال ۱۲ ه.ق (از جمله نبرد داثن) اشاره می‌کند و چارچوب زمانی دقیقی از حوادث سال‌های ۱۱-۱۲ ه.ق ارائه می‌دهد. نیز، در بخش‌هایی از این وقایع‌نامه به خشونت اعراب، اسیرگیری در فتوحات ایران، بیت‌المقدس و قلمرو بیزانس، و گرفتن جزیه از ایرانیان پرداخته شده است. 🔵 پیامبر اسلام و تدوین قرآن این وقایع‌نامۀ اشاره می‌کند که محمد ده سال رهبری اعراب را برعهده داشت و کتاب خود را برای آنان نسخه‌برداری کرد؛ همچنان‌که تصریح می‌کند عثمان‌بن‌عفان -که از کاتبان پیامبر معرفی شده- کتاب را برای اعراب گردآوری و تدوین کرد و دستور داد تنها همین نسخۀ رسمی مبنا قرار گرفته و دیگر نسخه‌ها سوزانده شود. جنبه‌ای از اهمیت این سال‌شمار در همین نکته نهفته است: در این‌جا برای نخستین‌بار، گزارش سنتی از جمع و تدوین قرآن در زمان خلیفۀ سوم توسط یک منبع غیراسلامی گواهی می‌شود (تصویر دوم و سوم):

"... ومحمد... نسخ لهم کتابه القرآن [....] وکانوا یقولون عن عثمن هذا أنه ممن کتب محمد ریاستهم وبایعهم، وجمع وکتب لهم کتاباً وأرسله إلی جمیع عساکره، ووصّاهم أن یتمسلوا به فقط، وأن یحرقوا کلما في أیدیهم غیره."

‌ مسئلۀ جالب‌توجه دیگر اشارۀ متن به این نکته است که اعراب غربی جملگی مطیع عثمان بودند، در حالی که گروهی از اعراب شرقی با او مخالفت می‌کرده‌اند. نیز، این وقایع‌نامه از «الحروریین» («خوارج» در منابع اسلامی) در مقام گروهی که همواره با عثمان مخالف بوده‌اند یاد می‌کند. در ادامه، این متن به درگیری میان اعراب غربی به‌رهبری معاویه و اعراب شرقی به‌رهبری علی‌بن‌أبی‌طالب بر سر ماجرای قتل عثمان اشاره کرده و وقوع جنگ صفین را گزارش می‌کند. با این‌حال، بخش مربوط به شرح جنگ صفین در نسخۀ موجود از بین رفته است. 🔵دوران معاویه و پس از آن این متن سپس به جنگ‌های معاویه با بیزانسیان می‌پردازد و پس از اشاره‌ای مختصر به کسانی چون یزید و مروان، گزارشی از تثبیت قدرت عبدالملک‌بن‌مروان و تحولات سیاسی دوران او ارائه می‌کند. ⬇️ متن عربی وقایع‌نامه و تصحیح برخی از خطاهای آن 🔵 اطلاعات بیشتر درباره این نسخه و ماجرای کشف آن در مقالۀ آدریان سی. پیرتئا و اینجا و اینجا (معرفی به کوشش: محمدحسین شیرعلی) 🔵 @inekas

IRANIAN CIVILIZATION & CULTURE Before Islam & its Impact on Islamic Civilization & Arab Literature. By Mohammad Mohammadi-Malayeri Translated by: Shahrokh Mohammadi-Malayeri 287 pages 225x145mm February 2013 HB 9788173049507 £45.00 Manohar Publishers

💠 امام صادق عليه السلام : 🔸شيطان گويد: پنج دسته اند كه هيچ چاره اى براى آنها ندارم اما ديگر مردمان در مشت من هستند : هركه با نيّت درست به خدا پناه برد و در همه كارهايش به او تكيه كند ؛ كسى كه شب و روز بسيار تسبيح خدا گويد ؛ كسى كه براى برادر مؤمنش آن پسندد كه براى خود مى پسندد ؛ كسى كه هر گاه مصيبتى به او مى رسد بی تابى نمى كند؛ و كسى كه به آنچه خداوند قسمتش كرده خرسند است و غم روزيش را نمى خورد . 📗الخصال ج۱ ص۲۸۵ 🤲 اللّٰهُمَّ عَجِّل‌ْ لِوَلِیِّکَ الْفَرَج 🤲

از دارالعلم شاپور بن اردشیر تا کتابخانه حاج حسین ملک ۲۷ بهمن ۱۴۰۴ آپارات قدس آنلاین روزنامه قدس شهرآرا ایسنا @TARIKHNAMEH

هشت توصیه امام هشتم علیه‌السلام برای روزهای آخر ماه شعبان: ۱. زیاد دعا کن. ۲. زیاد استغفار کن. ۳. زیاد قرآن تلاوت کن. ۴. از گناهانت به درگاه خدا توبه کن تا خالصانه به ماه خدا وارد شوی. ۵. هر امانتی که گردنت هست ادا کن. ۶. تمام کینه‌هایی که در دلت نسبت به مؤمنان داری، از دل بیرون کن. ۷. هر گناهی که به آن مبتلا هستی از آن دست بکش و تقوای خدا پیشه کن و در آشکار و پنهان بر خدا توکل کن... ۸. و در روزهای باقیمانده این ماه بسیار بگو: اللَّهُمَّ إِنْ لَمْ تَکُنْ غَفَرْتَ لَنَا فِیمَا مَضَی مِنْ شَعْبَانَ فَاغْفِرْ لَنَا فِیمَا بَقِیَ مِنْهُ... خداوندا اگر در روزهای گذشته شعبان ما را نیامرزیدی، پس در روزهای باقیمانده بیامرز... عیون اخبار الرضا علیه السلام ج۲ ص۵۱

دوست و سرور ارجمند از حضرتعالی دعوت میشود تا در نشست رونمایی از کتاب «سرای امیرکبیر» شرکت فرمایید. این نشست با هدف معرفی ابعاد گوناگون شخصیت روانشاد حاج حسین ملک، روز دوشنبه، 27 بهمن 1404، سالن اجتماعات موسسه فرهنگی قدس برگزار می‌شود. سخنرانان: دکتر مهدی مجتهدی عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد دکتر جواد نوائیان رودسری تاریخ پژوه و مدرس دانشگاه نشانی: مشهد، بلوار سجاد، نبش سجاد یک، موسسه فرهنگی قدس، طبقه سوم، سالن همایش با تقدیم احترام و آرزوی سلامتی

هو رقم اول دوستی سرکارخداداد و قوم سرکار موصوف و قوم فران‌سیس تا دور شمس و قمر چنان با قسم و قرار قایم باشد که هرگز در ان تخلل نشول و اكر خدا نخواسته اگر از قول و فعل مردم نوکر پیشه چیزی در تعاملت تفاوت شود بر خواطر طرفین کرانی را راه نداده از نوشت و خوان و سوال و جواب بالمشافه صفایی دل شود و سرداران فران‌سیز تابع و فرمان بردار باشد دست خط تیپو سلطان منبع: Oriental Collections. Consisting Of Original Essays And Dissertations, Translations And Miscellaneous Papers; Illustrating The History And Antiquities, The Arts, Sciences, And Literature, Of Asia, 3 Vols., Cadell & Davies, London, 1797-1800 III, p.175. @TARIKHNAMEH

‌ علي بن أبي طالب یقول: .... لا يزالون علی ذلك حتى يـ[خـر]ج علـ[یهـم ر]جل من عترة النبي.... در میراث حدیثی شیعه و اهل سنت، روایات پرشماری در باب بشارت به موعود آخرالزمان به امیرالمومنین (ع) منتسب است که حسب اطلاع ما، کهن‌ترین منبع و دست‌نوشته‌ای که چنین بشارتی را در بر دارد، صحیفهٔ عبدالله بن‌لهیعة (م. ۱۷۴) است که با طریقی مصری از آن حضرت، به توصیف قیام موعود و ویژگی‌های او می‌پردازد:

ح ابن لهيعة عن الحارث بن يزيد أنه سمعه عبد الله بن زرير الغافقي يقول سمعت علي بن ابي طالب: «الفتنة أربعة: فتنة السراء وفتنة الضراء وفتنة یمحّص الناس فیها محیص ذهب المعدن؛ لا یزالون علی ذلك حتى یخرج علیهم رجل من عترة النبی ص ویصلح الله به أمرهم؛ یخرج فی اثنی عشر ألفا إن قلوا أو خمسة عشر ألفا إن كثروا؛ یسیر الرعب بین یدیه لایلقاه عدو إلا هزمهم بإذن الله؛ شعارهم: أمت أمت، لایبالون فی الله لومة لائم؛ فیخرج إلیهم سبع رایات من الشام فیهزمهم؛ ویملك فترجع إلى الناس محبتهم ونعمتهم وفاضتهم وبزازتهم؛ فلایكون بعدهم إلا الدجال؛ قلنا: وما الفاضة والبزازة؟ قال: یفیض لأمر حتى یتكلم الرجل بما شاء، لایخشى شیئا.»

ترجمه:

فتنه چهار نوع است: فتنه خوشی (سراء) و فتنه سختی (ضراء) و فتنه‌ای که مردم در آن همچون طلای معدن پالایش می‌شوند؛ همچنان در آن حال خواهند بود تا اینکه مردی از خاندان پیامبر (ص) بر آنها ظهور کند و خداوند به وسیله او امورشان را اصلاح کند؛ او با دوازده هزار نفر اگر کم باشند یا پانزده هزار نفر اگر زیاد باشند خروج می‌کند؛ ترس و وحشت پیشاپیش او حرکت می‌کند و با هیچ دشمنی روبرو نمی‌شود مگر آنکه به اذن خداوند آنها را شکست می‌دهد؛ شعارشان "بمیران بمیران" است، و در راه خدا از سرزنش هیچ سرزنش‌کننده‌ای باک ندارند؛ پس هفت پرچم از شام به جنگ آنها می‌آیند و او آنها را شکست می‌دهد؛ و حکومت می‌کند و محبت و نعمت و فاضه و بزازه به مردم باز می‌گردد؛ و پس از آنها چیزی جز دجال نخواهد بود؛ گفتیم: فاضه و بزازه چیست؟ گفت: [یعنی] کار به جایی می‌رسد که مرد هر چه بخواهد می‌گوید و از هیچ چیز نمی‌ترسد.

‌ این روایت کهن، در منابع مختلف به صورت کامل و ناقص به نقل از ابن‌لهیعه (قاضی مصر در قرن دوم) ذکر شده است. اما قدیمی‌ترین منبع آن، پاپیروسی مصری است که در دانشگاه هایدلبرگ به کد PSR HEID. INV. ARAB. 50 - 53 نگهداری می‌شود و تاریخ کتابت آن بعید است دورتر از ۲۵۰ باشد. این پاپیروس با نام «صحیفة عبد الله بن لهیعة» (۱۹۸۶ م.) تحقیق و منتشر شده و موضوع آن، بیشتر فتن و نشانه‌های آخرالزمان بوده و توسط شاگرد ابن‌لهیعة، عثمان بن صالح مصری (م ۲۱۹) روایت شده است. (نقلی دیگر از این پاپیروس و توضیحاتی درباره اصالت آن) منبع اصلی این روایت، کتاب ابن‌لهیعه بوده که نعیم بن حماد (م. ۲۲۸) نیز با طریقی دیگر، به آن دسترسی داشته و همین حدیث را به نقل از آن کتاب آورده است (الفتن، ص۲۱۵، برای قطعاتی از این روایت، ن.ک: الفتن، ص۳۰، ۲۳۰. دیگر نقل‌های از طریق ابن‌لهیعة: الطبراني، المعجم الأوسط، ١/ ٢٢٤؛ ۴/ ۱۷۶؛ و از غیر طریق ابن‌لهیعة: الفتن، ۳۵۰؛ الحاكم، المستدرك، ۴/ ٥٥٣؛ ابن عساكر، تاریخ دمشق، ۱/ ۳۳۵ و به طور مرسل: ابن‌منادی، الملاحم، ٢٠٨؛ الهروي، الغريبين، ۶/ ۱۷۳۱؛ ابن‌قتيبة، المسائل والأجوبة، ۱/ ۴۰۳؛ قاضی نعمان، شرح الأخبار، ۳/ ۳۸۸) طرق مختلف نقل این حدیث، در سند و متن تفات‌هایی اندک دارند. اما به نظر می‌رسد که حلقه مشترک تمامی اسانید، عياش بن عباس القتباني (م. ۱۳۳) محدث معروف مصری باشد که او - در بعضی نقل‌ها به صورت همزمان با الحارث بن يزيد الحضرمي (م. ۱۳۰) و در بعضی دیگر با واسطه او - از عبدالله بن زُرَیر الغافقي (م. ۸۰)، محدث شیعی مصر نقل کرده است. از منظر رجالی، تمامی راویان این سند توثیق شده‌اند و از منظر تاریخی نیز به نظر می‌رسد که بتوان هسته‌ای از این نقل را حداقل به عبدالله بن زُرَیر منتسب دانست. طبق نقل مورخین، عبدالله بن زُرَیر غافقی از شیعیان امیرالمومنین (ع) بوده و در جنگ صفین در رکاب ایشان جنگیده و سپس در مصر اقامت کرده است. (ابن‌سعد، الطبقات، ۵/ ٩ و ابن‌یونس، تاریخ مصر، مدخل ۷۳۵) گفتنی است غافقی‌ها بطنی از ابرقبیله ازد بودند که در مصر سکنی گزیدند و برخی از آنان، از جمله ابن‌زریر، که از مشاهیر تابعین مصر در قرن اول بودند، در فعالیت‌های شیعی آن دوران مشارکت داشتند (بامطرف، جامع شمل اعالم المهاجرین المنتسبین إلى الیمن، ۲/ ۱۶۱-۱۶۲) همچنین، نقل‌های آخرالزمانی متعددی از ابن‌زُرَیر در کتب شیعه و اهل سنت به جا مانده است که بعضا موید انتساب روایت مورد بحث به اوست (به عنوان نمونه:‌ طوسی، الغیبة، ٤۶۳ که در آن، «زریر» به «رزین» تصحیف شده است) پیش‌تر نگارنده در ارائه‌ای در سمپوزیوم «منجی در اسلام»، طرق و منابع این روایت را به اختصار معرفی و تحلیل کرده است. (صوت ارائه، ویدئوی ارائه) @Al_Meerath

✨ دوره تخصصی نهج‌البلاغه پژوهی ✨ 🔼 دوره‌ای جامع در جهت آشنایی روشمند با نهج‌البلاغه با حضور اساتید برجسته حوزه و دانشگاه ⏳ ۲۰ جلسه ویژه ماه مبارک رمضان ⏱️ شروع دوره از ۳ اسفند 📌 ویژگی‌های دوره: ✅ شرکت رایگان در دوره ✅ بیش از ۲۰ ساعت محتوای آموزشی ✅ امکان شرکت به صورت حضوری و مجازی ✅ گواهی مشترک توسط آکادمی بین‌المللی حکمت و مرکز مطالعات میراث علوی و پژوهشگاه قرآن و حدیث 📌 شرکت حضوری در مرکز مطالعات میراث علوی 📎 ثبت‌نام: https://hekmat.academy/courses/nahj-al-balagha-studies @MahadTurathAlawi 📲 با ما همراه ما باشید:‌ تلگرام   I  اینستاگرام  I  ایتا  |  آپارات

نسخ خطی سوریه ... @TARIKHNAMEH

🏴 نوحه جانسوز مرحوم سلیم موذن زاده به مناسبت وفات حضرت زینب کبری سلام الله علیها

❁ـ﷽ـ❁ 📚 هشتمین پیش‌نشست 《کنگره بین‌المللی سیره مادران اهل‌بیت علیهم السلام》 بر محور تاریخ و سیره حضرت فاطمه بنت اسد سلام‌الله علیها،مادر گرامی امام علی علیه‌السلام، برگزار می‌شود. 🔖 راهنمای پژوهش درباره فاطمه بنت اسد علیهاالسلام دکتر مهدی مجتهدی عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد و عضو هیئت مدیره انجمن ایرانی تاریخ اسلام ❌زمان و مکان پیش‌نشست تغییر کرده است👇🏻 ⏰پنجشنبه ۱۸ دی ۱۰ تا ۱۱:۳۰ صبح 🏫 آدرس: کتابخانه تخصصی امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام مشهد بازارچه سراب ۸ 📍لوکیشن: https://nshn.ir/2b1jafpJjllL 📩 اطلاعات و اخبار کنگره را از کانال و سایت آن دنبال فرمایید. 🆔https://eitaa.com/joinchat/4093444151Cf987a453af 🌐https://mftqs.ir/sirehcongress/ 🔵مؤسسه فرهنگی تدبر در قرآن و سیره ایتا | بله | روبیکا | آپارات | سایت | تلگرام | شاد کتابخانه تخصصی امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام مشهد المكتبة المتخصصة بأميرالمؤمنين علي عليه‌السلام مشهدالمقدسة Amir al-Muminin Imam Ali (a.s.) Specialized Library, Mashhad ImamAli.info @ImamAliSLib ➡️https://chat.whatsapp.com/BVGBPaZOqioDVphAEOFKqn

❁ـ﷽ـ❁ 📚 هشتمین پیش‌نشست 《کنگره بین‌المللی سیره مادران اهل‌بیت علیهم السلام》 بر محور تاریخ و سیره حضرت فاطمه بنت اسد سلام‌الله علیها،مادر گرامی امام علی علیه‌السلام، برگزار می‌شود. 🔖 راهنمای پژوهش درباره فاطمه بنت اسد علیهاالسلام دکتر مهدی مجتهدی عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد و عضو هیئت مدیره انجمن ایرانی تاریخ اسلام ⏰یکشنبه ۱۴ دی ساعت ۱۲ تا ۱۳:۳۰ 🏫 آدرس: دانشگاه فردوسی مشهد - دانشکده الهیات و معارف اسلامی - سالن شهید عبدالکریمی 📍لوکیشن: https://nshn.ir/40_b1-vvYJF8o6 📩 اطلاعات و اخبار کنگره را از کانال و سایت آن دنبال فرمایید. 🆔https://eitaa.com/joinchat/4093444151Cf987a453af 🌐https://mftqs.ir/sirehcongress/ 🔵مؤسسه فرهنگی تدبر در قرآن و سیره ایتا | بله | روبیکا | آپارات | سایت | تلگرام | شاد