Спадчына

Мінчукі на могілках перад касцёлам на Залатой Горцы. 1905 г. фота #могілкі #Мінск

У Бярозаўскім раёне адрамантуюць паўночную браму сядзібы Пуслоўскіх у Песках. Мясцовы цэнтр па забеспячэнні дзейнасці бюджэтных арганізацый апублікаваў заяўку на распрацоўку праграмы работ для бягучага рамонту аб'екта, які з'яўляецца гісторыка-культурнай каштоўнасцю. Згодна з дэфектным актам, на плошчы больш за 400 квадратных метраў патрабуецца замена тынкоўкі і фарбы, а сама цагляная муроўка сцен і цокаля пачала разбурацца. Праграма на бягучы рамонт распрацуюць на працягу 20 дзён, а сам рамонт будзе фінансавацца са сродкаў сельскага бюджэту. Нагадаем, што бягучы рамонт у Беларусі, нават не гісторыка-культурных каштоўнасцях, не патрабуе распрацоўкі праектнай дакументацыі, толькі праграмы работ, якую зацвярджае Мінкультуры ці - для помнікаў 3-й катэгорыі - мясцовыя ўлады. Паўночная брама, збудаваная ў 1830–1840-х гадах, трактаваная ў замкава-гатычным стылi. Яна ўяўляе сабой дзве круглыя вежы з зубчастым завяршэннем, памiж якiмi зроблены шырокi спічасты арачны праезд з iмiтацыяй рашоткi-герсы, узнятай ланцугамi. Па баках да брамы прыстаўлены нiзкiя вартоўнi. У дэкоры будынка выкарыстаны аркатурныя паясы, геаметрычны фрыз, вузкiя вокны-шчылiны і крыжы. Крыніца Фота #Пескі #сядзібы #брамы #бягучырамонт #рэстаўрацыя

На Залатагорскіх могілках тым часам узводзяць другі корпус акадэміі КДБ. Які лёс парэштах мінчукоў, пахаваных тут, дагэтуль невядома. #знішчэнне #могілкі #Мінск

Ідзе рамонт фасадаў будынка КДБ па праспекце Незалежнасці ў Мінску. #Мінск #рамонт #савецкаяспадчына

У Лошыцкім сядзібна-паркавым комплексе пачаліся работы па рэканструкцыі гістарычных млына і капліцы. Адначасова работы вядуцца на абодвух аб'ектах. Падрадчыкам выступае тое ж прадпрыемства, якое раней займалася аднаўленнем гістарычнай забудовы XVIII—XIX стагоддзяў на вуліцы Чыжэўскіх, 17 і ў завулку Чыжэўскіх, 5 і 6. На млыне цяпер умацоўваюць падмурак. Канструкцыі арміруюць і бетануюць як з вонкавага, так і з унутранага боку. Далей плануецца зрабіць гідраізаляцыю і зваротную засыпку, пасля чаго ўнутры будынка ўладкуюць буранабіўныя палі па ягоным контуры. На тэрыторыі капліцы праводзяцца археалагічныя даследаванні. Спецыялісты раскрылі падмурак захаванай часткі будынка, а таксама знойдзеную падмуркавую частку страчанай часткі капліцы. Яна зробленая з бутавага каменю і таксама патрабуе ўмацавання знутры і звонку. Акрамя гэтага, на пляцоўцы падсыпаюць схіл і фармуюць адхоны, каб палепшыць рэльеф тэрыторыі, які першапачаткова быў не вельмі зручным для будаўніцтва. Важную ролю ў рэканструкцыі аб'ектаў адыгрываюць археолагі. Яны працуюць на абедзвюх пляцоўках і шукаюць артэфакты, якія могуць дапамагчы больш дакладна аднавіць гісторыю гэтых будынкаў. #Мінск #прамысловаяархітэктура #касцёлы #капліцы #Лошыца #рэстаўрацыя #аднаўленне

У межах фоткаконкурсу «Вікі любіць вёскі», пілотнай краінай для якога была выбрана Беларусь, было загружана 2 445 здымкаў! 🔥 Паглядзець усе можна ў гэтай катэгорыі.

У Вялікай Ліпе больш няма класіцыстычнай мураванай аркады ў свірне пры былой сядзібе Абуховічаў. Яна развалілася. Усе грошы пайшлі на тое, каб знішчыць сядзібныя будынкі, якія не мелі ахоўнага статусу, а на захаванне таго, што "пад аховай дзяржавы" не засталося грошай. Фота #разбурэнне #гаспадарчыяпабудовы #сядзібы #ВялікаяЛіпа

Прыхільнік урбанізму і «горада для людзей» якога мы не чакалі. 🥹 Насамрэч адказ даволі просты: прымусіць вашых кончаных забудоўшчыкаў будаваць паркінгі ў абавязковым, а не ў факультатыўным парадку. Нагадаю, што такая норма ўводзілася ў Мінску, але адразу заскавыталі забудоўшчыкі, у тым ліку дзяржаўныя, што не змогуць атрымліваць 400% выгаду з жылых гета, калі на іх павесяць такі абавязак. Норму адмянілі. Праблема не толькі ў Мінску. Напрыклад у Магілёве зараз будуецца раёна Стасава-Грышына дзе горадабудаўнічым рашэннем было абараніць жылыя дамы ад шуму чыгунку ўзвядзеннем шматпавярховых паркінгаў, без якіх не выконваецца ні нарматыў па шуме ў кватэрах, ні забяспечанасць аўтамабільнымі месцамі на кватэру. Дзяржаўны забудоўшчык з мясцовымі ўладамі прыдумаў нейкі схематоз, у выніку якога паркінгі аказалі "ў перспектыве", а фактычна з забудоўшчыка знялі адказнасць за іх узвядзенне і яны цяпер не з’явяцца ніколі. Падазраю што ў выніку адведзеныя пад іх землі горад аддасць пад іншую забудову. #урбанізм #Мінск

Яшчэ трошкі Расеі, бо перагукаецца з тымі аб’ектамі, што чакаюць рэканструкцыі ў Беларусі. У Маскве збіраюцца разабраць славутую Шухаўскую вежу, цалкам замяніўшы яе гістарычныя канструкцыі на сучасныя. Увосень расійскія ўлады пачнуць дэмантаж унікальнай 144-метровай радыёвежы на Шабалаўцы, збудаванай у 1922 годзе па праекце інжынера Уладзіміра Шухава. Пра пачатак прац, ужо ўзгодненых Галоўдзяржэкспертызай РФ, афіцыйна заявіла кіраўніцтва Расійскай тэлевізійнай і радыёвяшчальнай сеткі (РТРС). Зацверджаны праект прадугледжвае фізічны дэмантаж і поўную замену з першай па пятую секцый помніка савецкага авангарда, а таксама іншых яго элементаў. Як адзначаюць расійскія горадаабаронцы і інжынеры, падчас такой «дэканструкцыі» будзе незваротна страчана да 100% аўтэнтычнасці аб'екта. Замест навуковай кансервацыі аўтэнтычнай сталі 1922 года яе проста разбяруць, каб сабраць навабуд, пазбаўлены гістарычнай каштоўнасці. Крыніца #Масква #антырэстаўрацыя #прамысловаяархітэктура

Да справы рэканструкцыі Валадаркі: у Санкт-Пецярбургу паказалі праект ператварэння знакамітага ізалятара «Крыжы» ў найбуйнейшы ў свеце турэмны гатэль. Гістарычны комплекс 1892 года пабудовы, які выконваў функцыю СІЗА да 2017 года, выкупіла дэвелаперская група «КВС». Згодна з апублікаванымі рэндарамі, да 2030 года на месцы камер з'явяцца два гатэлі на 262 нумары (чатырох- і пяцізоркавыя), мультымедыйны музей, панарамны рэстаран, гастракластар, SPA-зона і ўласны прычал. Брэнд-платформу і айдэнтыку для аб'екта распрацавала расійская «Студыя Арцемія Лебедзева», а агульны кошт рэнавацыі ацэньваецца ў 17–20 мільярдаў расійскіх рублёў. Паводле даследаванняў кансалтынгавай кампаніі NF Group, пераабсталяванне былых турмаў пад гасцініцы з'яўляецца адным з самых распаўсюджаных сцэнарыяў рэдэвелапменту ў сусветнай практыцы. Сёння глабальны нумарны фонд такіх аб'ектаў перавышае 2 тысячы адзінак. Чакаецца, што «Крыжы» паб'юць сусветны рэкорд: цяперашні лідар, пяцізоркавы The Liberty ў Бостане (298 нумароў), размяшчае значную частку гасцей у сучаснай прыбудове, у той час як расійскі праект цалкам рэалізуецца непасрэдна ў гістарычных карпусах. Гэты расійскі кейс максімальна сугучны з мінскай сітуацыяй вакол Пішчалаўскага замка (Валадаркі), адкуль нядаўна таксама канчаткова з'ехаў следчы ізалятар. Праўда, калі ў суседзяў ужо ёсць канкрэтны дэвелапер, мільярдныя каштарысы і гатовыя рэндары камерцыйнага асваення турэмных муроў, то лёс мінскай турмы 1825 года пабудовы пакуль абмяжоўваецца толькі агульнымі абяцаннямі чыноўнікаў пра магчымае стварэнне там гасцініцы ці музея. Крыніца Крыніца #СанктПецярбург #Мінск #турмы #рэкаструкцыя

У Мінску пасля маштабнай рэканструкцыі адкрылі гістарычны будынак Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі. Вучэбны корпус № 1, які з'яўляецца помнікам архітэктуры, прымаў першых наведвальнікаў 1 верасня пасля двух гадоў капітальнага рамонту і рэстаўрацыі. Паводле слоў рэктара Алены Куракінай, акустыка будынка не проста захавалася, але і палепшылася. У гістарычных інтэр'ерах правялі поўную мадэрнізацыю прасторы: абсталявалі новы канферэнц-зала, групавыя аўдыторыі аснасцілі сучаснымі мультымедыйнымі сістэмамі, а таксама стварылі ўльтрасучасную студыю гуказапісу і рэкрэацыйныя зоны для адпачынку студэнтаў. Разам з адкрыццём самога корпуса прастора каля галоўнага ўвахода атрымала новы гарадскі акцэнт: тут усталявалі бронзавую скульптуру скрыпачкі аўтарства вядомага беларускага майстра Валянціна Занковіча. На пастаменце выбіта прысвячэнне — «Яе Вялікасці Музыцы прысвячаецца...». На ўрачыстай цырымоніі прысутнічала намеснік прэм'ер-міністра Наталля Пяткевіч, якая ад імя дзяржавы перадала Акадэміі каштоўны падарунак — новы раяль. Варта прызнаць, што дзякуючы саліднаму фінансаванню тут удалося рэалізаваць тое, што цяпер рэдка дзе сустрэнеш. На фасады вярнулі шматколерную тэразітавую тынкоўку — нягледзячы на тое, што яна выканана нанова, само вяртанне да гэтай тэхналогіі як да сродку дэкаратыўнай выразнасці з'яўляецца адназначна правільнай тэндэнцыяй. Таксама былі адноўленыя страчаныя дэкаратыўныя вазы. Галоўным дасягненнем унутры стала фізічнае захаванне гістарычных інтэр'ераў сталінкі, якія падчас рамонтаў часта проста вычышчаюць да самых муроў. Будаўнікі захавалі і адрэстаўравалі арыгінальныя калоны з асялковага мармуру, багатую ляпніну, падлогі 1980-х гадоў, а таксама аўтэнтычныя крэслы ў глядзельнай зале ў стылістыцы грубаватага ар-дэко 1950-х. Аднак па выніку праекту крытычна не хапіла збалансаванасці і прафесійнасці. У інтэр'ерах кожны элемент мае свой уласны колер, якія разам проста не працуюць. Спроба аднавіць гістарычны каларыт сапсаваная выкарыстаннем штучнага белага колеру: ён ламае цэласнасць прасторы, візуальна робіць ляпніну плоскай і рэжа вока на фоне больш складаных адценняў. У дадатак агульную карціну псуюць такія недарэчныя дэталі, як недарэчны профіль праступак на лесвіцах, убогія сучасныя пражэктары на сценах і хібы з выкананнем жалабоў на даху. Крыніца #Мінск #рэканструкцыя #рэстаўрацыя #савецкаяспадчына

«Няхай жыве свабодная Совецкая Беларусь!». Першая прадукцыя друкарні ў вызваленым Мінску. Анатоль Архіпаў, 1944 г. Пасля бегства немцаў. Беларусь. Анатоль Архіпаў, 1944 г. Цікава, ці магчыма апазнаць лакацыі? Крыніца #вайна #Мінск

#гара_цэгла #вялля Варта нагадаць, што маршрут сплаву праходзіў пераважна праз Смаргонскі раён. У 1915 годзе менавіта пад Смаргонню расейскія войскі спынілі нямецкі наступ у Першай сусветнай і фронт усталявалася па лініі Дрысвяты-Нарач-Смаргонь-Пінск ажно да 1918-га. Увесь гэты час кайзераўскія войскі займаліся будаўніцтвам фартыфікацый ды лагістычнай інфраструктуры. Таму цягам руху па рэчышчу Вяллі можна назіраць жалезабетонныя аб'екты рознай ступені захаванасці (захаванасці, хутчэй, адмоўнай), якія падпісаныя на мапе як знішчаны ДАК, былыя паромная пераправа ці мост. Самае сімпатычнае з гэтага – памятны надпіс нямецкага штабу на камяні. Сімпатычнае ў гэтым допісе. Пэўная разваліна заслугоўвае асобнага допісу. Але пра гэта пазней.

У Салігорску каля будынка мясцовага суда з'явіўся новы смеццевы «арт-аб'ект» — скульптура багіні правасуддзя Феміды. Мясцовыя дзяржаўныя медыя прэзентуюць фігуру як «новы акцэнт гарадской прасторы», насамрэч гэта якасць самадзейнага ЖКГ-арта. Асабліва радуюць іржавыя сляды зваркі на храміраванай сталі. 😀 А губы быццам беларуская Феміда зарабляе блудам, а закрываць вочы ён трэба каб не бачыць сваім кліентаў... Вось такі ўзровень эстэтычны ўзровень у мясцовых уладаў. Крыніца #Салігорск #скульптуры #добраўпарадкаванне #трэш

Больш за 150 спецыялістаў у галіне захавання спадчыны накіравалі адкрыты ліст да расійскіх улад з патрабаваннем скасаваць новыя папраўкі ў заканадаўства, якія дазваляюць рамантаваць гістарычныя будынкі ў спрошчаным парадку. Сярод падпісантаў — прадстаўнікі Акадэміі архітэктурнай спадчыны і расійскага аддзялення ICOMOS. Гаворка ідзе пра законы № 142-ФЗ і № 295-ФЗ, што набылі моц у 2025–2026 гадах. Раней любыя працы на помніках архітэктуры, уключаючы бягучы рамонт, патрабавалі распрацоўкі праектнай дакументацыі і абавязковага праходжання дзяржаўнай гісторыка-культурнай экспертызы. Цяпер жа чыноўнікі з Мінкульта вырашылі «ліквідаваць залішнія адміністрацыйныя бар'еры», каб нібыта паскорыць працэс выратавання аб'ектаў, якія руйнуюцца. Згодна з новымі правіламі, замену інжынерных сістэм, рамонт даху, лакальную афарбоўку сцен, а таксама абнаўленне акон і дзвярэй можна праводзіць проста ў паведамляльным парадку — без паўнавартаснай дакументацыі. Дастаткова папярэдзіць орган аховы. Таксама на помнікі архітэктуры цяпер распаўсюджваецца агульны горадабудаўнічы рэгламент. Прафесійная супольнасць адзначае, што мяжа паміж бягучым рамонтам і ўмяшаннем у ахоўныя элементы будынка максімальна размытая. На практыцы такія «паслабленні» азначаюць легалізацыю варварскага ўмяшання: пад выглядам абслугоўвання будуць масава знішчацца аўтэнтычная гістарычная сталярка, арыгінальная разбіўка шкла, фурнітура і элементы інтэр'ераў. Трэба адзначыць, што ў Беларусі гэта ўжо працуе і сапраўды нічога добра, як можна бачыць па інтэр’ерах Жупранскага касцёла, не прынесла. Крыніца #ахова #замежжа #Расія

У Віцебску аднапавярховую камяніцу канца XIX — пачатку XX стагоддзя на вуліцы Грыбаедава, 27 пачалі рэканструяваць пад гасцінічна-аздараўленчы комплекс. Будынак з чырвонай цэглы знаходзіцца ў гістарычным раёне Пескавацік. Паводле інфармацыі галоўнага архітэктара горада Андрэя Макеева, праект прадугледжвае стварэнне тут гасцінічных нумароў, трэнажорнай залы, рэстарана, кафэ і спа-цэнтра, а таксама абсталяванне паркоўкі з зарадкай для электрамабіляў. Уласніца аб'екта Алена Спірыдонава дэкларуе намер «захаваць, рэканструяваць і ўмацаваць» будынак. Наколькі гэтыя заявы будуць адпавядаць рэчаіснасці стане зразумела ў бліжэйшыя паўтара-два гады — такі тэрмін адведзены на рэалізацыю інвестыцыйнага праекта. Крыніца #Віцебск #гістарычнаязабудова #рэканструкцыя

Беларускі архітэктар, які працуе з гістарычнай спадчынай, пра скарачэнне Дзяржаўнага спісу гісторыка-культурных каштоўнасцей: У кантэксце цяперашняй культурнай палітыкі беларускай дзяржавы гэта лагічна. Сумна гэта ўсё. Сумна і сорамна за краіну. Я не веру, што ідэя «разбурыць усё, што не можам захаваць» зыходзіць з Міністэрства культуры або з аддзелаў культуры аблвыканкамаў — там працуюць сумленныя прафесіяналы. Цікава, хто гэта ўсё прыдумаў? Хацелася б ведаць аўтара. Важна разумець, што архітэктурныя помнікі, якія зараз прапануецца знішчаць, былі ў свой час узяты пад ахову дзяржавы ў адпаведнасці з усімі працэдурамі, прадугледжанымі заканадаўствам. У адрозненне ад развітых краін, беларуская сістэма аховы спадчыны дзяржавацэнтрычная. Гэта значыць, што менавіта дзяржава адказная за захаванне аб’ектаў, якія за трыццаць гадоў даведзены да аварыйнага стану. Таму пытанне «А хто вінаваты ў безгаспадарчым утрыманні гісторыка-культурных каштоўнасцей?» мае рытарычны характар. Мне асабліва шкада ўнікальнага драўлянага палаца ў Радзівіламонтах, збудаванага паводле праекта Карла Спампані ў 1780-х гадах. Няма ніводнага падручніка па гісторыі архітэктуры, у якім не быў бы прадстаўлены гэты шэдэўр эпохі класіцызму. Архітэктурным помнікам такога ўзроўню ганарылася б любая еўрапейская дзяржава, кіраўніцтва якой дбае пра будучыню сваёй краіны. Сама ідэя нішчыць тое, што не можам захаваць, — сведчанне банкруцтва беларускай мадэлі кіравання культурнымі рэсурсамі. Спадчына — гэта не толькі пра памяць, ідэнтычнасць і адказнасць перад будучымі пакаленнямі. Гістарычныя будынкі — гэта важны рэсурс для эканамічнага развіцця тэрыторый.

Да абласных Дажынак у Дзяржынску паставяць помнік ЖЭНШЧЫНЕ за амаль 574 тысяч беларускіх рублёў, якія возьмуць з раённага бюджэта. Гэта 120 тысяч долараў. Гэта той жа паскудны раён, дзе не могуць знайсці сродкаў на кансервацыю руін царквы ў Старынках і таму прадаюць яе з умовай зносу. Манкурты. #помнікі #Дзяржынск

Я выбачаюся, а на што хварэе Сафійскі сабор, што яго такой ізумруднай зялёнкай пафарбавалі?

Пасля таго, як мы звярнулі ўвагу на запланаваны знос гістарычных пабудоў у сядзібе Чэхаўшчына, мясцовыя ўлады перадумалі знішчаць лядоўню 1855 года і цяпер таксама выстаўляюць на аўкцыён. Пасля нашай публікацыі валожынская раёнка апублікавала афіцыйны адказ начальніцы ўпраўлення па адукацыі і спорце Таццяны Крыкалы. Чыноўніца заявіла, што ўсе восем гістарычных пабудоў, якія знаходзіліся на балансе былога інтэрната, былі прызнаныя непрыдатнымі для эксплуатацыі (фізічны знос дасягнуў 100%), а рашэнне аб іх дэмантажы было прынята выключна «ў мэтах навядзення парадку на зямлі і забеспячэння бяспекі». Але пасля грамадскага рэзанансу лядоўню ўжо не фігуруе ў спісе на знос, наадварот, «у бліжэйшы час запланаваны продаж праз аўкцыён склада-лядоўні». Трэба падзякаваць мясцовым чыноўнікам за тое, што яны ўсё ж здолелі пачуць голас розуму. Але хочацца паправіць чыноўніцу ў тым, што адсутнасць у аб’екта ў Дзяржаўным спісе неяк апраўдвае яго знос. Згодна з арт. 33 Кодэкса аб культуры, грамадзяне і службовыя асобы «абавязаны беражліва адносіцца да культурных каштоўнасцей». Культурная каштоўнасць — гэта наогул любы створаны чалавекам аб'ект або нематэрыяльнае праяўленне (звычай, песня), якое мае гістарычнае, мастацкае, навуковае або іншае значэнне (п. 1.8 арт. 1 Кодэкса). Проста за неахову гісторыка-культурных каштоўнасцей могуць пакараць па законе, а за неахову культурных каштоўнасцей — не. Крыніца #Чэхаўшчына #сядзібы #аўкцыёны #гаспадарчыяпабудовы