Center for Economic Research and Reforms

🖥 In the Focus of Foreign Media: Uzbekistan Opens a Balkan Gateway to Europe 🖊 An article by Khurshed Asadov, Deputy Director of the Center for Economic Research and Reforms, has been published in Egyptian media "SEE", focusing on the prospects for expanding trade, investment, and industrial cooperation between Uzbekistan and Serbia, as well as Serbia’s potential role as a gateway for Uzbek businesses to European markets through the Balkans.

The next stage of bilateral cooperation could therefore involve a transition toward more sophisticated forms of economic engagement, including contract manufacturing, localization and joint investment projects.

🔝 The article is available on the Sada Elbalad 🖋 Cerr.uz ✈️ Telegram 💻Facebook 🖥(Twitter) ▶️ YouTube

🖥 Хорижий ОАВ диққат марказида: Ўзбекистон Европа сари Болқон йўлини очмоқда 🖊 Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази директор ўринбосари Хуршед Асадовнинг Мисрнинг SEE нашрида Ўзбекистон ва Сербия ўртасидаги савдо, инвестициявий ва саноат ҳамкорлигини кенгайтириш истиқболлари, шунингдек, Сербиянинг ўзбек бизнеси учун Болқон орқали Европа бозорларига чиқишдаги имкониятларига бағишланган мақоласи чоп этилди.

Икки томонлама ҳамкорликнинг кейинги босқичи иқтисодий алоқаларнинг янада мураккаб шаклларига, жумладан, контракт асосида ишлаб чиқариш, маҳаллийлаштириш ва қўшма инвестиция лойиҳаларига ўтишни қамраб олиши мумкин.

🔝 Мақола Sada Elbalad нашрида эълон қилинган. 🖋 Cerr.uz ✈️ Telegram 💻Facebook 🖥(Twitter) ▶️ YouTube

🇺🇿🇷🇸Инфографика: Ўзбекистон ва Сербия ўртасидаги савдо-иқтисодий ва инвестициявий ҳамкорлик 👀Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев 7–8 сентябрь кунлари давлат ташрифи билан Сербия Республикасида бўлади. 🖋 Шу муносабат билан Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази Ўзбекистон ва Сербия ўртасидаги 9 йиллик савдо-иқтисодий ва инвестициявий ҳамкорлик бўйича шарҳ ва инфографика тайёрлади. 👁2016–2025 йилларда Ўзбекистон ва Сербия ўртасидаги товар айирбошлаш ҳажми қарийб 9 баробарга ўсиб, 12 млн долларга етди. 🔝 Экспорт 3 баробарга ўсиб, 0,9 млн долларни ташкил этди. 🔝 Импорт 10 баробарга ўсиб, 11,1 млн долларни ташкил этди. 2016–2025 йилларда Сербиядан Ўзбекистонга жалб қилинган инвестицияларнинг жами ҳажми 2,2 млн долларни ташкил этди. 2024 йилда Сербиядан Ўзбекистонга жалб қилинган инвестициялар ҳажми 0,2 млн долларни ташкил этди.

Айни пайтда Ўзбекистонда Сербия капитали иштирокидаги 9 та корхона фаолият юритмоқда.

Каналга қўшилиш 👈 Veb-sayt | Facebook | Instagram | Медиабанк

⬇️⬇️⬇️ © Иқтисодий шарҳ © Экономическое обозрение © Economic Review 🖋 Cerr.uz ✈️ Telegram 💻Facebook 🖥(Twitter) ▶️ YouTube

🖥Media about us 🖊 An article by Ziyoda Rizaeva, Head of Sector at the Center for Economic Research and Reforms, has been published, focusing on the dynamics of Uzbekistan’s economic cooperation within the SCO, including trade, investment, industrial cooperation, transport corridors, and new areas of engagement. 🔝The article was published by: ✅ Lookwe (China) ✅ APP (Pakistan) ✅ Vecherniy Bishkek (Kyrgyzstan) ✅ Embassy of Uzbekistan in Pakistan ✅ Consulate General of Uzbekistan in Germany

The creation of a dedicated SCO project financing mechanism is becoming particularly important. At the same time, further progress is needed in the digitalization of trade and customs procedures, settlements in national currencies, the integration of transport routes, and the harmonization of conditions for doing business.

🖋 Cerr.uz ✈️ Telegram 💻Facebook 🖥(Twitter) ▶️ YouTube

🖥 ОАВ биз ҳақимизда Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази шўъба мудири Зиёда Ризаеванинг Ўзбекистоннинг ШҲТ доирасидаги иқтисодий ҳамкорлиги ривожланиши динамикаси - савдо, инвестициялар, саноат кооперацияси, транспорт йўлаклари ва ҳамкорликнинг янги йўналишларига бағишланган мақоласи эълон қилинди. 🔝 Мақола қуйидаги нашрларда эълон қилинди: ✅ Lookwe (Хитой) ✅ APP (Покистон) ✅ "Вечернего Бишкека" (Қирғизистон) ✅ Ўзбекистоннинг Покистондаги элчихонаси ✅Ўзбекистоннинг Германиядаги Бош консулхонаси

ШҲТнинг лойиҳаларни молиялаштириш бўйича ўз механизмини яратиши алоҳида аҳамият касб этади. Шунингдек, савдо ва божхона тартиб-таомилларини рақамлаштириш, миллий валюталарда ҳисоб-китобларни кенгайтириш, транспорт йўналишларини ўзаро боғлаш ва бизнес юритиш шартларини яқинлаштириш бўйича ишларни давом эттириш зарур. .

🖋 Cerr.uz ✈️ Telegram 💻Facebook 🖥(Twitter) ▶️ YouTube

🇺🇿🇮🇳Инфографика: Ўзбекистон ва Ҳиндистон ўртасидаги савдо-иқтисодий ва инвестициявий ҳамкорлик 👀Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёевнинг таклифига биноан Ҳиндистон Бош вазири Нарендра Моди 2026 йил 29–30 август кунлари Тошкентга давлат ташрифи билан келади. Бу Нарендра Модининг Ўзбекистонга тўртинчи ташрифи бўлади. Шу муносабат билан Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази Ўзбекистоннинг Ҳиндистон билан сўнгги 9 йилдаги савдо-иқтисодий ва инвестициявий ҳамкорлиги бўйича шарҳ ва инфографика тайёрлади. 👁 2016–2025 йилларда Ўзбекистоннинг Ҳиндистон билан товар айирбошлаш ҳажми 4 баробарга ўсиб, 1,3 млрд долларга етди. 🔝 Экспорт 4,9 баробарга ўсиб, 164,8 млн долларни ташкил этди. 🔝 Импорт 4 баробарга ўсиб, 1,1 млрд долларни ташкил этди. 2025 йилда Ҳиндистоннинг Ўзбекистонга киритган инвестициялари ҳажми 247 млн доллардан ошди. 2016–2025 йилларда Ҳиндистондан Ўзбекистонга киритилган жами инвестициялар ҳажми 587 млн доллардан ошди. Ҳозирги кунда Ўзбекистонда Ҳиндистон капитали иштирокидаги 439 та корхона фаолият юритмоқда. Каналга қўшилиш 👈 Veb-sayt | Facebook | Instagram | Медиабанк

🏅«Ўзбекистон Республикаси Мустақиллигининг 35 йиллиги» эсдалик нишони таъсис этилди 🖋 Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар марказининг Янги Ўзбекистон тараққиётига қўшаётган муносиб ҳиссаси эътироф этилди. 👏 Марказ жамоаси номидан ҳамкасбларимизни ушбу муносиб эътироф билан самимий муборакбод этамиз. 🖋 Cerr.uz ✈️ Telegram 💻Facebook 🖥(Twitter) ▶️ YouTube

2026 йил I ярим йиллигида Марказий Осиё мамлакатларида саноатнинг ривожланиши Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази 2026 йилнинг I ярим йиллигида Марказий Осиё мамлакатлари саноатининг ривожланиш динамикасига бағишланган шарҳ тайёрлади.

🇺🇿Ўзбекистон саноати юқори суръатларда ўсди — 8% (2025 йилнинг I ярим йиллигида — 6,6%), ишлаб чиқаришнинг қиймат ҳажми эса 53 млрд долларга етди. Қайта ишлаш саноати 8,8%га ўсди (2025 йилнинг I ярим йиллигида — 7,1%), унинг жами саноат ишлаб чиқаришидаги улуши 85%дан 86%га ошди. Қазиб олиш саноати эса атиги 2,1%га ўсди. Шунингдек, электр энергияси, газ билан таъминлаш ва ҳавони кондициялаш соҳасида ўсиш 7,9%ни (3,1%), сув таъминоти, чиқиндиларни йиғиш ва утилизация қилишда эса 15,9%ни (9,7%) ташкил этди.

🇰🇿Қозоғистон саноати йиллик ҳисобда 3,5%га ўсди, ишлаб чиқаришнинг қиймат ҳажми эса 71 млрд долларни ташкил этди. Ўсишни чеклаган асосий омил тоғ-кон саноати бўлди: тармоқ ишлаб чиқариши 4%га, жумладан, нефть ва газ қазиб олиш 8,3%га қисқарди. Қазиб олиш сектори жами саноат ишлаб чиқаришининг қарийб 46%ини ташкил этишини ҳисобга олганда, бундай динамика мамлакатдаги умумий иқтисодий ўсиш суръатларини сезиларли даражада секинлаштирди. Қайта ишлаш саноати, аксинча, 9,8%га ўсди ва ишлаб чиқариш ҳажми бўйича 33 млрд долларга етиб, қазиб олиш секторидан бироз юқори натижа қайд этди.

🇰🇬Қирғизистонда саноат ишлаб чиқариши 12,7%га ўсиб, 5,2 млрд долларни ташкил этди. Қазиб олиш саноати, асосан, металл рудалари ва бошқа фойдали қазилмалар қазиб олиш ҳисобига 12,8%га ўсди. Қайта ишлаш саноати 15,1%га ўсиб, жами саноат ишлаб чиқаришининг 79,1%ини таъминлади. Саноатнинг энг йирик тармоғи бўлган бирламчи металлургия ҳиссасига жами ишлаб чиқаришнинг 48,7%и тўғри келди. Тармоқда ишлаб чиқариш ўтган йилги 2,2%лик пасайишдан сўнг 12,2%га ўсди.

🇹🇯Тожикистонда саноат ишлаб чиқариши кўриб чиқилаётган мамлакатлар орасида энг юқори суръатда 14,1%га ўсди, ишлаб чиқаришнинг қиймат ҳажми қарийб 3,6 млрд долларни ташкил этди. Бироқ 2025 йилнинг I ярим йиллигига нисбатан (24%лик ўсиш) ўсиш суръати секинлашди. Қайта ишлаш саноати 26%га ўсиб, жами саноат ишлаб чиқаришининг 52%ини ташкил этди (таққослаш учун, 2025 йилнинг I ярим йиллигида — 47%). Электр энергияси, газ билан таъминлаш ва ҳавони кондициялаш соҳасида ишлаб чиқариш 16,8%га, жумладан, электр энергетикасида 17,1%га ўсди. Энергетика тармоқларининг саноатдаги улуши 21%га етди (2025 йилнинг I ярим йиллигида — 19%).

Руслан Абатуров Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази 🖋 Cerr.uz ✈️ Telegram 💻Facebook 🖥(Twitter) ▶️ YouTube

⚙️ Industrial Development in Central Asian Countries in the First Half of 2026 CERR has prepared an overview of industrial development trends in Central Asian countries in the first half of 2026.

🇺🇿Uzbekistan’s industrial sector expanded at an accelerated pace, growing by 8% (compared with 6.6% in the first half of 2025), while industrial output in value terms reached $53 billion. Manufacturing increased by 8.8% (7.1% in the first half of 2025), and its share in total industrial output rose from 85% to 86%. The mining sector grew by only 2.1%. Among other sectors, electricity, gas supply and air conditioning increased by 7.9% (3.1%), while water supply, sewerage and waste management rose by 15.9% (9.7%).

🇰🇿Kazakhstan’s industrial output increased by 3.5% year-on-year, reaching $71 billion in value terms. The mining sector acted as a drag on growth, with output declining by 4%, including an 8.3% decrease in oil and gas extraction. Given that mining accounts for around 46% of total industrial output, this trend significantly restrained the country’s overall industrial growth. Manufacturing, by contrast, expanded by 9.8%, and its output of $33 billion slightly exceeded that of the mining sector. Thus, manufacturing became the main driver of positive industrial dynamics.

🇰🇬Kyrgyzstan’s industrial output increased by 12.7% to $5.2 billion. Mining grew by 12.8%, mainly due to increased extraction of metal ores and other minerals. Manufacturing expanded by 15.1% and accounted for 79.1% of total industrial output. The largest industrial segment, primary metallurgy, which accounted for 48.7% of output, grew by 12.2%, following a 2.2% decline a year earlier. .

🇹🇯Tajikistan recorded the highest industrial growth among the countries reviewed, at 14.1%, with industrial output reaching about $3.6 billion. However, growth slowed compared with the first half of 2025, when it stood at 24%. Manufacturing expanded by 26% and accounted for 52% of total output, compared with 47% in the first half of 2025. Electricity, gas supply and air conditioning increased by 16.8%, including a 17.1% rise in the power sector, while the share of the energy segment in total industrial output reached 21%, up from 19% in the first half of 2025.

Ruslan Abaturov, CERR 🖋 Cerr.uz ✈️ Telegram 💻Facebook 🖥(Twitter) ▶️ YouTube

🖥ОАВ биз ҳақимизда 🖊Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази Савдо-саноат палатаси билан ҳамкорликда мамлакатнинг барча ҳудудларидан 5 мингдан ортиқ тадбиркор ўртасида сўров ўтказди.

Тадқиқотдан кўзланган мақсад — бизнес юритиш шароитлари ва тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш чораларининг самарадорлигини баҳолаш, шунингдек, ишбилармонлик муҳитини янада яхшилаш ва хусусий секторни ривожлантириш бўйича таклифлар ишлаб чиқишдан иборат.

🔝 Мазкур тадқиқот натижалари ва бизнес муҳитидаги ўзгаришлар ҳақида Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази илмий ходими Зарина Қосимова "Ўзбекистон24" телеканалининг "Иқтисод" кўрсатувига берган интервьюсида маълумот берди. ▶️ Youtube 🖋 Cerr.uz ✈️ Telegram 💻Facebook 🖥(Twitter) ▶️ YouTube

🗞️Аҳолини рўйхатга олиш нега муҳим? 📓 "Иқтисодий шарҳ" журналининг 2026 йилдаги 7-сонида аҳоли ва қишлоқ хўжалигини рўйхатга олиш тадбирининг дастлабки натижалари, рўйхатга олишнинг моҳияти ва аҳамиятига бағишланган мақола чоп этилди. 👉 БАТАФСИЛ

Тадбиркорлар баҳолари бизнес муҳитининг барқарорлигини кўрсатмоқда Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази сўрови натижаларига кўра, тадбиркорлар жорий вазиятга берган баҳоларини яхшилаган ва яқин уч ойда бизнес ривожига нисбатан юқори оптимизмни сақлаб қолган. 📈 Июль ойида бизнес муҳити индекси 56 бандни ташкил этди. Бу ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 5 бандга ошди. Баҳоларга кўра, ўтган йилнинг мос даврига нисбатан бизнеснинг жорий ҳолати индекси 2 бандга ошиб, 46 бандни ташкил этди. Кутилмалар индекси эса 7 бандга ошиб, 66 бандга етди. Сўнгги уч ойда бизнес ҳолати яхшиланганлигини ҳар ўн нафар тадбиркорнинг тўрт нафарига яқини (39%) қайд этган. Респондентларнинг қарийб ярми бизнеснинг жорий ҳолатини «яхши» деб баҳолаган (44%), ҳар тўртинчи корхонада эса сўнгги уч ойда ишчилар сони кўпайганлигини (25%) таъкидлаган. ⬆️ Яқин уч ойда тадбиркорларнинг учдан икки қисмидан кўпроғи маҳсулот ва хизматларга талаб ўсишини кутмоқда (68%). 🕊Telegram 📱Instagram 📱Facebook 📺Youtube

🇺🇿 20 август — Тадбиркорлар куни 🖊 Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази Ўзбекистон тадбиркорларини касб байрами билан табриклайди! Сўнгги йилларда мамлакатда бизнес юритиш ва уни ривожлантириш, инвестиция жалб қилиш ҳамда янги бозорларга чиқиш имкониятлари изчил кенгайиб бормоқда. 📰 Тадбиркорлар куни муносабати билан Президентнинг тадбиркорлар билан VI Очиқ мулоқоти доирасида Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази томонидан тайёрланган тематик публикациялар, тадқиқотлар ва таҳлилий материаллар туркумини тақдим этамиз. 🔝 Ўзбекистоннинг бизнес билан мулоқоти: 5 йиллик ўзгаришлар 🔝 Ўзбекистонда бизнес рақамлаштиришдан технологик янгиланишга ўтмоқда — Марказ сўрови 🔝 Инфографика: Ўзбекистонда 2025 йилда тадбиркорликнинг ривожланиши 🔝 Бизнес билан мулоқот: аввалги 5 та учрашувнинг лингвистик таҳлили 🔝 Ўзбекистон Президентининг тадбиркорлар билан VI Очиқ мулоқоти — лингвистик таҳлил 🔝 Ўзбекистонда бизнес ривожини белгилайдиган бешта йўналиш 🔝 Июль ойида Ўзбекистонда ишбилармонлик фаоллиги ўсишни давом эттирди 🔝 Тадбиркорлар баҳолари бизнес муҳитининг барқарорлигини кўрсатмоқда 🖋 Cerr.uz ✈️ Telegram 💻Facebook 🖥(Twitter) ▶️ YouTube

🖥ОАВ биз ҳақимизда 🇺🇿 Ўзбекистон Президентининг тадбиркорлар билан мулоқоти – Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар марказининг лингвистик таҳлили

Таҳлил натижалари шуни кўрсатмоқдаки, 2026 йилги очиқ мулоқотда Президент нутқида асосий эътибор ташқи бозорга чиқиш, миллий брендлар ва халқаро рақобат бардошликни таъминлаш, бизнесга маъмурий босимни камайтириш ва тадбиркорнинг ҳуқуқий ҳимоясиникучайтириш масалаларига қаратилди. Шу билан бирга, “сунъий интеллект” тушунчаси илк бор иқтисодий ўсишнинг мустақил драйвери даражасига кўтарилиб, аввалги йилларга нисбатан кўп қўлланилди.

▶️ Youtube 🖋 Cerr.uz ✈️ Telegram 💻Facebook 🖥(Twitter) ▶️ YouTube #Хоразм #CERR #ОАВ_биз_ҳақимизда #Тадбиркорлар #ЛингвистикТаҳлил #Бизнес

(давоми) 📑Нутқнинг мазмуний йўналишлари бўйича тақсимоти

Ҳудудларда бизнес имкониятларини ошириш (12%) ва иқтисодий ўсиш натижалари (11%) ҳам салмоқли ўрин эгаллади, Хоразмдаги ўзгаришлар эса энг ихчам блок (5%) сифатида кириш қисми вазифасини бажарган.

2026 йилги мулоқот нутқи иқтисодий сиёсатнинг янги босқичини – тадбиркорни ички бозорда қўллаб-қувватлашдан уни глобал бозорда рақобатбардош иштирокчига айлантиришга ўтишни ифодалайди.

Экспорт ва миллий брендлар, сунъий интеллект асосидаги унумдорлик, капитал бозорига чиқиш, кадрлар тайёрлаш ҳамда маъмурий эркинлик ва ҳуқуқий ҳимоя – бу босқичнинг беш таянчи сифатида белгиланди.

Лингвистик таҳлил кўрсатмоқдаки, давлат раҳбарининг нутқи нафақат иқтисодий сиёсатнинг устувор йўналишларини аниқ белгилаб берди, балки тадбиркорни мамлакат тараққиётининг асосий ҳамкори ва ҳаракатлантирувчи кучи сифатида қайта тасдиқлаб, ижобий кайфият ва ишонч муҳитини шакллантирди.

🖋 Cerr.uz ✈️ Telegram 💻Facebook 🖥(Twitter) ▶️ YouTube

🇺🇿 Ўзбекистон Президентининг тадбиркорлар билан мулоқоти – Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар марказининг лингвистик таҳлили

✔️Диққатга сазовор жиҳат шундаки, “экспорт” ва “бозор” сўзлари сўнгги беш йилдаги энг юқори кўрсаткичга чиқди ва биргаликда “бизнес” сўзидан деярли икки баробар кўп такрорланди.

📈Давлат раҳбари ўз нутқида жами 4 211 сўздан фойдаланган (2025 йилги мулоқотда – 4 241 сўз). Энг кўп “тадбиркор” – 92 марта, “бизнес” – 32 марта, “экспорт” – 31 марта, “бозор” – 28 марта, “давлат” – 27 марта, “корхона” – 25 марта, “маҳсулот” – 18 марта, “тизим” – 15 марта, “лойиҳа” – 14 марта, “хизмат” – 13 марта, “кредит”, “банк”, “ҳудуд” ва “саноат” – 12 мартадан, “солиқ”, “халқаро”, “сунъий интеллект”, “дастур” ва “имконият” – 11 мартадан тилга олинган

📈Иккинчи муҳим ўзгариш – “сунъий интеллект” иборасининг 11 марта қўлланиши. Бу тушунча 2023 йилги нутқда 1 марта, 2024 йилда 4 марта тилга олинган, 2025 йилги мулоқотда эса умуман учрамаган эди.

📈Учинчи жиҳат – маъмурий назорат қўп қўлланилганлиги: “текширув” ва унинг шакллари – 7 марта, “суд” – 5 марта, “лицензия” ва “рухсатнома” – 3 мартадан қўлланган.

📈Бир қатор асосий ибораларга алоҳида эътибор қаратилди, “ташқи бозор” – 11 марта, “тадбиркор учун”, “қўшилган қиймат” – 9 марта, “кичик бизнес”, “ҳурматли тадбиркор” – 5 марта такрорланган. Шунингдек, нутқда “янги маҳсулот”, “экспорт учун”, “янги имконият” каби ибораларнинг ҳар бири 4 мартадан тилга олинган.

Батафсил ўзб review.uz/oz/gc5 🖋 Cerr.uz ✈️ Telegram 💻Facebook 🖥(Twitter) ▶️ YouTube

Сўров натижалари бизнес самарадорлигини янада ошириш алоҳида рақамли воситалардан фойдаланишдан уларни бевосита ишлаб чиқариш ва бошқарув жараёнларига жорий этишга ўтиш билан боғлиқ эканини кўрсатмоқда. Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази хулосалари Жаҳон банки тадқиқотлари натижалари билан ҳам мос келади. Корхоналар маълумотлари таҳлили шуни кўрсатадики, меҳнат унумдорлигининг энг сезиларли ўсиши рақамли технологияларга базавий киришдан мураккаброқ ечимлардан фойдаланишга ўтишда, жумладан, булутли сервислар, бошқарув тизимлари, таҳлил ва сунъий интеллектни қўллашда кузатилади. Шу билан бирга, рақамли тўловлар ва онлайн-савдонинг ўзи ички бизнес жараёнларидаги ўзгаришлар билан бирга кечмаса, чекланган самара беради. Технологик янгиланишнинг ҳали тўлиқ ишга солинмаган салоҳияти, аввало, бошқарув ва рақамли компетенцияларни ривожлантириш, малакали кадрлар тайёрлаш ҳамда технологияларга киришни қўллаб-қувватлашдан уларни корхоналарда амалий жорий этишга ўтишга боғлиқ. Бундай ёндашув иқтисодий ўсиш бўйича замонавий тадқиқотлар билан ҳам уйғун бўлиб, улар узоқ муддатли меҳнат унумдорлиги ўсишини янги билимларнинг тарқалиши ва уларни амалиётда қўллаш билан боғлайди (Иқтисодиёт бўйича Нобель мукофоти, 2025; Жоэл Мокир, Филипп Агьон, Питер Ховитт). Шу муносабат билан бизнесни қўллаб-қувватлашнинг кейинги чоралари технологияларни корхоналарнинг ишлаб чиқариш ва бошқарув жараёнларига амалий жорий этишни кенгайтиришга йўналтирилиши лозим. 🖋 Cerr.uz ✈️ Telegram 💻Facebook 🖥(Twitter) ▶️ YouTube

(давоми) 🔝Корхоналарнинг рақамли ривожланиши таҳлили

Сўров натижалари корхоналар орасида базавий рақамли ечимлар кенг тарқалганини кўрсатмоқда (94%). Сунъий интеллектдан у ёки бу шаклда корхоналарнинг ярмидан кўпи фойдаланмоқда (60%). Сунъий интеллект маркетинг ва савдода (24%), ишлаб чиқариш жараёнларини оптималлаштиришда (15%), бухгалтерия ҳисоби ва молиявий таҳлилда (14%), шунингдек, чат-ботларда (13%) кўпроқ қўлланмоқда. Шу билан бирга, бевосита ишлаб чиқариш, логистика ва молиявий жараёнларда сунъий интеллектдан корхоналарнинг қарийб учдан бири (31%) фойдаланмоқда. Бу уни амалиётга янада кенг жорий этиш имкониятлари мавжудлигини кўрсатади. Қарийб ҳар иккинчи корхона савдо ва мижозлар билан ишлашни ташкил этишда мижозлар билан муносабатларни бошқариш тизимларидан (CRM) фойдаланмоқда (48%). CRM тизимлари хизматлар соҳасида энг кенг қўлланади (54%). Рақамли бизнес-таҳлил воситаларидан эса ҳар еттинчи корхона фойдаланмоқда (14%). Хусусий корхоналарнинг қарийб ярми бундай тизимлардан фойдаланмайди, тўртдан биридан кўпроғи эса бундай рақамли ечимлар ҳақида маълумотга эга эмас. Ижтимоий тармоқлар ҳар бешта корхонанинг тўрттасидан кўпроғи учун маҳсулотни илгари суриш ва мижозлар билан ишлашнинг одатий каналига айланган (80,9%). Онлайн-савдо корхоналарнинг ярмидан кўпида йўлга қўйилган (58,8%), бироқ маҳсулотининг ярмидан кўпини интернет орқали сотадиган корхоналар улуши ҳали ҳам паст (9%). Рақамли тўлов тизимларидан ҳар тўртинчи корхона фойдаланмоқда (25%). Тармоқлар кесими рақамли воситалардан фойдаланиш хусусиятларида фарқлар мавжудлигини кўрсатади. Хизматлар соҳасида CRM тизимлари энг кенг қўлланмоқда (54%). Шунингдек, бошқа тармоқларга нисбатан сунъий интеллект (68%), онлайн-савдо (67%) ва ижтимоий тармоқлардан (87%) фойдаланиш юқори. Саноатда CRM тизимлари (49%) ва сунъий интеллект (60%), шунингдек, онлайн-савдо (61%) ва ижтимоий тармоқлар (81%) кенг тарқалган. Савдода рақамли тўлов тизимларидан фойдаланиш нисбатан юқори (31%). Корхоналарнинг ярмидан кўпи сунъий интеллект (55%) ва онлайн-савдодан (54%) фойдаланади, ижтимоий тармоқларни эса корхоналарнинг тўртдан уч қисмидан кўпроғи қўллайди (77%). Қурилишда ижтимоий тармоқлар энг кенг қўлланмоқда (80%). Корхоналарнинг ярмидан кўпи сунъий интеллект (55%) ва онлайн-савдодан (51%) фойдаланади, CRM тизимларини эса 43% корхона қўллайди. Қишлоқ хўжалигида рақамли тўлов тизимлари нисбатан кенг тарқалган (30%). Шу билан бирга, корхоналарнинг 43%и сунъий интеллектдан фойдаланади, 49%ида онлайн-савдо йўлга қўйилган, 66%и ижтимоий тармоқлардан фойдаланади.

🖋 Cerr.uz ✈️ Telegram 💻Facebook 🖥(Twitter) ▶️ YouTube

(давоми) 🔝Корхоналар самарадорлигини ошириш таҳлили

Сўров натижалари корхоналар самарадорликни ошириш учун турли воситалардан фойдаланаётганини кўрсатмоқда. Ҳар учинчи корхона бир нечта рақамли ечимларни жорий этган (33%), шунга яқин қисми сунъий интеллектдан камида икки йўналишда фойдаланмоқда (30,4%), қарийб ҳар тўртинчи корхона энергия тежамкор ечимларни қўлламоқда (23,2%). Шу билан бирга, корхоналар янги маҳсулот ва технологияларни жорий этмоқда, таннархни пасайтириш мақсадида ишлаб чиқариш ва бизнес жараёнларини қайта кўриб чиқмоқда. Комплекс чораларни қўллаш корхоналар фаолиятининг юқорироқ натижалари билан боғлиқ. Самарадорликни ошириш бўйича камида учта чорани жорий этган компанияларнинг ярмидан кўпи маҳсулот ва хизматларга талаб ошганини қайд этган (54,1%). Бундай корхоналар таннархни 4,1 баробар кўпроқ ҳолатда пасайтиришга эришмоқда, иш ҳақи 10%дан ортиқ ошган компаниялар улуши эса 2,1 баробар юқори. Самарадорликни ошириш бўйича камида учта чорани жорий этган корхоналар юқорироқ инвестиция фаоллигини ҳам намоён этмоқда. Уларнинг ярмидан кўпи келгуси йил инвестиция ҳажмини оширишни режалаштирган (57,8%). Шу билан бирга, самарадорликни ошириш воситаларини комплекс қўллаш ҳозирча кенг тарқалмаган. Уч ва ундан ортиқ чорани тахминан ҳар тўққизинчи корхона жорий этган (11,6%), тўртдан биридан кўпроғи эса кўриб чиқилган чораларнинг бирортасини ҳам қўлламаган (28,5%). Тармоқлар кесимида уч ва ундан ортиқ чора саноат ва хизматлар соҳасидаги корхоналарда кўпроқ учрайди (ҳар иккисида 13%), савдода 11%, қурилишда 9% ва қишлоқ хўжалигида 8%ни ташкил этади. Ҳудудлар кесимида фарқлар янада сезиларли. Комплекс чоралар Тошкент шаҳрида энг кенг қўлланмоқда (18%), Самарқанд (4%), Бухоро (3%) ва Сирдарё (2%) вилоятларида эса кўрсаткичлар анча паст.

🖋 Cerr.uz ✈️ Telegram 💻Facebook 🖥(Twitter) ▶️ YouTube